Vị trí, vai trò của viện kiểm sát nhân dân trong bộ máy nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam

*/-VIỆN KIIOA HỌC XÃ HỘI VỈỆT NAM V’N NHẢ NƯỒC VÀ PHÁP LUẬTKHUẤT VÃN NGA VỊ TRÍ, VAI TRO CUA VIỆN KIẼM SÁT NHAN DAN VIỆT NAM Chuvên ngành: Luật Nhà Ìiịíỏc Mã hiệu: 50505 Người hướng dá

*/-VIỆN KIIOA HỌC XÃ HỘI VỈỆT NAM V’<>N NHẢ NƯỒC VÀ PHÁP LUẬT

KHUẤT VÃN NGA

VỊ TRÍ, VAI TRO CUA VIỆN KIẼM SÁT NHAN DAN

VIỆT NAM

Chuvên ngành: Luật Nhà Ìiịíỏc

Mã hiệu: 50505

Người hướng dán: vũ ĐỮC KHIỂN Phó Tiến sỹ luật học Phố Viện tnỉông VKSND tối cao

L Ụ ơ

11- a Ohvx,?-:~: ĩ

^ủa tr in h lilah thaaã và ?hát tr ib n cua

V it"r, liib i sá t ahâa d£ri tiQEg “bộ Tẩy nliạ

1 3a 3 i a ỉ d o r n phát t r i * 11 cùa CO’ quen côns

to - t i i H thân, của V ipn Iri.rtSi s á t nhân dân

s á t Ghâd’ đ£a và v i ) o ìzbỄ.n£ đ ịn h Veỉ t r ò ,

v ị t r i CU2 Vi*1n ÌSÌCT s a t troii^ ỒỌ r.ay nha

nước zã hôi chủ nghi* 8 V iê t ỈĨG7?.*

kiv-u sst' nhầíi dân C’ nirc’c t a hiền nay.

IIiiưti^ yâti dê 1J 1 ~v~ ỳ QiĩU’C Va nguyeri 37

tẩ c tổ ohiro lioot động đặc_ thu cun Viên k ỉ en

<=!pt nhan cian3

•»"> » _ _7* t A A » _ ^ ^ A * _• A » A

1 17 hi?nr*; v£La 50 7*2 cl:~c ££t vi2c tuân

2» n , V N / *,

ỉ 3 0

- -V — V đ ị n ỉ i ' T i t r í 7 8 i t r ò Cu.? • / it A »

t r o 2-3 'o ô ĩ! á y r â r ớ c

1 7 Cfcỵc’r£ 1 1 1

m o lo

to a a d iâ ỉi Cua đ ấ t Quớc vầ sụ’ cần t h i í t p h ai củng cố

2 lĩhữns k i ế n n^hị đế CU2£ cồ TÍ t r í vè to n g cưò’ng 1C3

Vai t r ò cua V ign k io c s á t nhân dân tro n g công

cuộc đổi raới.

chầĩn củng cố v i t r í va tă n g cương v a i t r ò c ủ a

V iệ n kiêm s a t nhân dân t r o n g g i a i đ0f.n m oi

b Sổi mới n ọ i /nặt hopt đQ iig của Viên k i ấn s é t 108

nhân dân để cung cổ v i JCI± và tìíng cươns Vai

k ế t k in h n ghiên và đ ổ i UC'Ì CÔỌ2 t l c đèc t ẹ o ,

b ồ i õưỡns cón bộ k i^ n s á t

m '\

V tì c ^ n rc n q : i V I I J n .u^y CĩQ I/UC t ũ 0 i*ù'C / 3 LtOẸn* c>^> I

thhrn auỳcn, mốỉ quan hp v ó i CSC cơ quen Tĩha nươc khác củaV±SfỊ KiVn s r t ^ĩhẫn đẳB«

v ỉ í c t u A n t h e o p h r ọ l u $ t t r o n " 'ỉ h è mrcýc r a h ọ ỉ c h ú n g h i 8*

— ọ —

ơcc 'oản I ìiế n phép củ a mrớc t a , k e từ năn 1SỔ0 đến n s y (ià

7LC.C cĩịnh hDr-t đỌfl£ s á t l a ~iỹt siat b 0 f t đôn^ quati tr^i-3 oủa n;* th ố a s cá c CC’ quan ‘ihò nirớc Ilopt đọng kitka s á t Vt,vc t".r.n th e o phẩp l u p t của V ỉ»n I'i*3n s c t 'Ihân dần ứóp phần

và t r f: t tự pháp l u £ t , đỉrn bảo cho phft? l u ậ t đtrợc cháp hành

TỘt cách n^iii&n c h in h vã thong ìihẫt » sỏp phần tUDg cưc’as tò

C-'ÍĨIS nước, t r o r ' đó có hopt dột-; cua Vi Sa l : ± s s ẫ t

nhau, CUC3 m iẫ t p h a t tù’ T.ột k h í 2 cpr.h k h á c , k h ín cp ch -ncl

r.ưó’0 c ó l ị c h sỉ? p h lt t r iiC chire phai l à d à i.x â y dụng 'cộ - 2 ầ ; j

v ề phirửcg đ±0n l ý th u y ế t có t h e b ế t đầu t í n h từ Tuyên ĩlgôc

2aũQ e§Gg sen của Ơ8C «íéo va Aug Ghea (104&) > **M ỉis i Oủ&

vong v ó i sư p h át t r i en của đ ộ i CÔD£ n -3 h i|p , g ỉ a i ca p vô sản

t h ì t r ó i l ạ i l a 3CÍ1 phcm cua c h ín h nền d p i công n ~ h i£ p ,?^ \ ohír.h s i s ì cáp rjó tre* th à a h g i a i cáp thống t r ị , 3 ià n h lấ y dan chủ* cả hí?.i nhà c la g l£ p rr? chủ ng h ic cộng spn khoa hpc

t h i nào Ke từ k h i đó, l ị c h sử phát t r i e n củ s c á c h mẹag vô oan đã t r ả ỉ aue những th ử nghiêm v ề ?fcro’n£ d±£n tả chức thưc

cô n g , t h í t 'Dpi va aư đổ VO’ kb cả sự cồ VC’ b ấ t tigc’ và cày è£cs

n h át của 'Thà nước :râ h yỉ cliủ a r h in '53 7 i * t An é tn ^ 3au nhữcg hi£n tirợng l ị c h sù’ có, một l ị c h củ’ lzĩ tù’ k h ỉ chu n g h ĩa

cuộc khung hoẻcg tx ầ n tr p a ~ chưa từ c s th ỗ y , - ô t v ấ a đề có

t í n h quy l u « t đ òi hỏi t i ế p tn c p h e i n^:iđ. n cứu l e ?Jky ']ựng

đ iề u jC ì -nẻ ve bước p h á t t r l e r cò n có nhừũe vẩn dế p h ả i phân

t í c h Do v £ y , cho ( l ễ c T i C T j ' A 7Ỉ t r í , v a i tr ò cúc Vi2n kiưn

những l ý g i a i khác nhp.u l à đương nhiOn Vs đó cũns l à b iế u

tiư ó ’c Qhừng th á c h th ứ c ^nói và v£n hội Tiứi cúa l ị c h sỉr

nước t a bên Cf-nh n h ữ n g 'a ă t đ" t đirọ’C, những k h í tì cpnh l ý lu ận

'iii.ns iih iíh vu l:’í cả về phương ílipn Iiu £ t, s i í i t h í c h lu c t, t

c/axc th ự c h iê n l u £ t cũrr; oàn slórriỊ; đivE c tư a lõ */:• v ị t r í

của Vỉ£n káAn s ẩ t tro n g bộ nễ ; 'ha nvó'C r.lột v ín d i có t í n h

rruyíìn s u o t , th ân c h í có t h ề n ó i đ*n aức án ảnh ạua ba -Cj

khéc Tiè c h ín h l a v±~c zểc đ ịn h v i t r a , ,trorìg dó n ố i b ậ t lên

.41 4

s é t iahần dân tr o n g hê th ổ'?; bỏ mấy nhè nưc’Qli 10 nc-m seUi

5

-vấn đề v ị t r £ cua V i£n k iê n s á t l p ỉ rộ l e n , va bor lã n h đpo

cìĩữ Vi^a - i s a t t ố i cao đã ba? 15 phiền tron,3 cíf* thér^ 8,

củ a Quốc h$ỉ» của H ội nghi IIỘi cồng AỈhân dân toon quổc, k h i

chuyên 71 ín Iiirỉn s é t th è s h Vỉ In công t ổ ^

TÙr t i n h b ìn h đó có th.1 cli đốn k ế t lu ậ n l ù t r - n T)h«i!i V'

#

ouổc t* và tro ạ -ì nước, ue t è i nứìiỉổn cứu vê v ị t r í , Vai tr ò

của Vi£n ki-rì 3ầt II hên dân tron s fcộ máy nhà mx*fj hôi chủ

2 £ £ £ á i ĩ i I-GHI&i cửu s

* -> -Ị- • «f*

dân" x u ăt ban 1 9 8 2 , một cuổn sé c h phố th ô n g g i ơ ỉ th ± ° u về

7 i ; :n Ĩriĩto s ã t sa u k h i có lu ậ n Yi£n ki^rn s é t aìím 19G1 ; Tập

g iá o t r ì n h cô a s t á c kỉem s á t cu s Trường Ceo <ỉ£n»> kietn s é t

r u * t Vnc 19PA, n ọ t s ỉ ã ô t r ì n h Vh Vi*n k±*n s s t «$.u t ỉ S n

t r v y ồ n ù g t n l: ữ n g k i ế n t h ứ c CO’ 'CQÙ ; l ĩ g o s i r a c ò n M ự t s ố c à ỉ

^Lùii XI cỉulỉ*) viiLp Oyí* w \f ú j;íl *ft^L C2-Ú otl L • ••

g s t rnot c s c h có h | t h ố a , Tuy n h iê n , tr o a g n ộ i bô n ^ èah kicí3

s á t dê í t n h iề u có £ự quan tâ n đến tồiTg k ố t n^hipp vu theo

cuộc t* r g k í t đê tp o nhừa=ĩ d iề u k i£ n th u ậ n l ợ i cho v i£ c nghỉêc

cứu về VipR kisrn s é t Gần đẳyỊ k h i vẫn đề c ả i c ẩ c h 'oô máy lĩ hè

nircc ứĩỹn đ ặ t ra khá s o i D ồ i, đa có a ặ t số t a i l i £ u và b à i

báo tro n g Irhi ẩ i t những vấn dtì chung về c ả i cách bộ máy

□.ưc’c , có đồ C0P đốn Viên Id !kn s á t ; Tu.y không p h ải l à nhưag chuyên lup.n r ỉ í a g về v iề n V ỉỹa k ỉã n s á t , nhưng t r o n g không

r.i i n g cc* aucn IIhè nước V3 CC’ quan nghiên cứu ĩrhác, đã có

7

-t- Khong oơn đb Vi an kiềm s é t như h iê n nay, l ậ p Viên

con? tổ t n r c th u p c Chínii chủ

nãr, nhtrns cần p h ải, đ ổ i tCn th à n h Vi=n cơ nổ tố đb

n in h của pháp l u ậ t

II hừng lu ậ n ởìhũ t r ơ n đay ìicu ữrợc mơt sổ n ộ i đun.:; " C l s

elo p h a i ảề c£p đễn to a n ' bơ nÌTL?nj vẩn đề C ri cscli-bo íaay lĩiia

ehuís k ì£ n g tíịn h vâ phân đ ịn h TO reng v i ệ c z é c l ộ p CO’ sị’ l ý

lu £ n đo í? ỉa i ciuyết vẫn đ ạ , cịn chưa ĩõ rs o g giữẹi v±Tc kỗ

cbẫt bif-a tuựng lèn sa i chức £1=03 của Vipn k i3 3 s á t nôn tioxT-

l à t h i ế u chưng cơ SC’ phân t í c h th ỏ c clsng

b) c in h hl.:h C£hiĩn cúu ò’ ĩarc’c nỵoGỈ.

-hao r ỉ t phorc 3 ọ hú :i£c dù ủ i^ ũ nay L iê n rổ đa sụp đỗ, !2Ỉira3

criu vv- 7i£n Iiib a s á t ỏ’ L Ỉ3 n :3 VG a ộ t 3Ọ nưcv Z£ b ộ i chú ĩ ^ h l r

l p ỉ , Cổ thà khấng định t gự sup đẽ cue chu ĩighia SẼ hoí Ịchểng

p h a i cố phần đo VỈ£C th ự c h i c h ề đô g ỉẫ n s a t Ilhc rn rc c th e o

kÌGU nín? Vi£n kiưn sét mà ngưọ’c l ạ i chính l s khôrv3 t ĩ l e t đe

tq rc 'ảL~n àopt đpnẻ ly# lỉhừtỊá 20 I^ng l a khôũổ th ê có tb é i clộ

9

-v i" c n^hỉên cứu đồ t a i -v ị t r í , -v a i t r ò cua V ỉ£c k i em a é t ĩĩhân

ỏ L i~ n ;Ó3 ( t r j ’c’c £ ầ j ) a c i có a h i^ u côn~ t r ì n h nghiên

ý s a u đầy :

- l l v b i môt nan đầu từ 19 2 2 <ĩậ& 1 9 3 3 : sau d ế nghị của

L '3 nin về các nguyên, t£ c cần th è n h lp p Vipn kỉbra s e t , Lêriin

đã c o i 'ĩln đb tỏ 3Ỉ3ÍC CC’ qusn Vi£n k iế n s á t ố’ t n i n s ương chư

71 ?n !d.*ĩi ũ s i th ẫ j’ kbổns có Qhữdo th a y đ ỗ i liê n quan írự c

ĩibAt l e : v*n t í n h ch: t cur> con.1 tò c !-:ỉ ■/!! 3 ^ t v r v?.i tr ò

ổira VGO tè chức th ư c h i^ n ĐÓ l s vẩn đề th u hep phgra v i hopt

#

k in h t *

đ ay , chiTQ l:ịp có công t r i n h n g h iê n cứu v'~ đồ ển c ả i c á c h Viên

k i^ n s á t t h i th b chế c h ín h t r ị củe ho tís sup đồ, nên chira có các côn^ t i a n h ag h i3 n cứu g i c i quySt chưn” vấn đề cáp t h i í t

do t h ò i cuộc đc.t r s v ì v ậy , zzổt C’ pliirơug diỹíi này có tìib n ổ i:

niníES vẩn dề c a i c á c h cơ auen V i|n k iế s s ể t C’ nước t a h i í t nay

3 0 0 sơ L- LƯẠiT VA PHỦO.iS PIÍẠP ::Glừ3ĩĩ c ủu :

- - Luận, s a d ự a t r ê a l ý th u y ế t v& tố chức quyềa JLực lĩhầ

nưức ỏ’ ỮU?Ó’C t a trong g i a i đo^n l ị c h sử hipn ne.y đe xấc định

v ị t r í cíic V ìpn kỉlm s é t Ly th u y ế t đó kỉfc ng địn h : ĩĩh a aưc’c

•V — i ' - ■ • • • •* ,

phên công phân nh±fĩ3 giữa các hp thon" co* quen ĩĩhn TOTỚC.

' ti>r UV.ỪO:

! r " r v ' • - ^ » ■p ■-» • • —* ; • *

-• -• 2 »./ ^»« 1 ^ , ẹ - 1 ■ * : : í r t ì r?X

10

-t ừ -thirc -t i l n -tả c h ứ c , ho^-t đỘR5 kiếm s é -t , c h ỉ r a và s ỉ G Ỉ quy*'

nhữn^ vẫn đề về rnat l ý l u ; n r ồ i l p i tr ỏ ’ về v ó i th ự c t i ^ n đang

vịn cộns h ip n Hs 'J đe đ^3 :ruát nhữnổ g ỉ.^ i ptiáp th ú c đấy thưc

t i ấ n k i en s á t đ i đúns htrớcg vè piiat t r i ề n

S\? vpn đụcg phương phẩp t i ế p cận ve g i ẻ ỉ q u y ết vấn đề

này đa quy đ in h k ễ t c ẩu của lu â n án

đe t r ì n h bay thoo tu y ế n p h s t t r i ố n cua từng vấn đ ề , thông qus

đó ln n sáns to nhũng kh£a cpoh l ý luận, vc th ự c t i ề n cần phân

t í c h

4 CAĨ :ic± CtJA Llũ:i AI? :

t

Đây l è lu £ n án đầu t i Sa C’ V ip t Uem ng h i ổn cứu to a n ci£ n

r.ô t 30 vẫn đề CO’ bản n h ấ t vế l ý lu ỹ n và th ự c t i ề n hogt òOn_2

kị em s é t c ih ư th ẳ 080 t xong bệ m ẩy B hà trước.

đ ic u k ip n đ ẫ ỉ mcl ở nuxýc t a h iê n n e jj n h át l e tro n g aồn k ỉn h

t e vậrr hành th eo CO’ c h i t h ị tn rờ c g có cự đ iề u t i ế t của IĨI-a nước, đa nôu l.?Q ahữn^ CO’ CC’ khoa bọc cần tă n g cưc‘Ọ3 hopt

đpns k i bo s é t va db x uất ahữn^ g i ả i pháp có tx n h khả t h i về

hoan t h i án l u ậ t và tổ chức thirc h iê n l u $ r V i|n k iế a s á t tro n g

th ụ c t i en.

những vẫn đề l ý luận mới nảy 3Ỉah về v ị t r í YÌP.a k ien sá t C’

nước t a thc’ỉ g ia n gcQ Cay ; 30? phần nêu lỗ c niára^ hLTciỊ3 t i l p

tu c n g h iên cứu 75 vấa dề nay

r.n íit^tỉ Tằ-V ỏựn;ỉ th à c ìi ba ctnrơn^.

sa hy ỉ ch u n g h ie 7 Í ỷ i 3jBBU

ChỊTơPg I I tỉỉtíừũg vẵn-ùề CO’ bản ve ciiức nang, và Dgivẽn.

t ẩ c - t ồ cbức đ£C th ù của Viền kiếm s á t lỉhân

đan I

Chutypg I I I :phương biréng củng cố v ị t r í và tăng cường

VQ2 tr o Ouc nXoS SQi) *• iiéiĩì Ucin ti^íGC

tin h bình m cl.

f * — r , A ’ 'L'QUA TREIH, imiH ĨHAIIH VẠ PHẠĨ ĨRĨEN CUA viS ii Kiâ.: SAI iihaii d & TED1IG 30 :.UY

mũ NƯđG XHCIĨ VÌET nam

Đ iều 4 H iế n pháp nước t a n£ra 136Q quy đ ịn h ĩ "T ấ t cả quyền lư c tr o n g nước V i? t ỉĩam dân chủ công hòa đeu thuôc

về nhân dân IIhân dân sỉr duag quyền lư c củe minh thông CIU£ Quốc hôi Ta H ôi đồng nhân dân các cấp do nhân dân bầu r a và

C S C c á p V a c á c c ơ q u e n n h a m r í c k h é c c ĩ e u t h ư c h à n h n g u y ê n

Nhà nước, H iến pháp quj tíịnh Quốc hô ỉ l è cc- q u a n ' quyền lư c IThs rrũá-c Cao n h ấ t Thực hipn nguyên tắ c t£ p tr u o ? dân chủ, Quổc h ôỉ tố chức r a t a hp th ố n g CO’ quan , tr o n g đó có hp thống CO’ qugn V ipn k i 03 sát* Trỗn cơ có’ những quy đ ịn h về

108 và L u ậ t tồ ohức V iện kieci s á t tíhân dân cồng bế ngày

quan nhà nước tn r ơ c đó đưọxĩ c o i l à t i ề n thân của V i^n kiếm

s é t l a V i|n cÔDg t ể , NÓỉ đến Bự p h á t t r i ề n cu e V iên kỉếrn e é t nhũa dân khôcg t h e không dề c£p d la Vi^o côog tổ tr o n g céch

rapnz dân tô c đân chủ mè những k in h nghiên cue nó đe đLFỌ’c

sâ— — 1, Bạ g i e i đogn p hát t r l e n củs cơ ọuẹn c6pg to - t i ề n

1259

QÚa t r i n h x â y đ ự n s v à h o a n t h i » n c á c CO’ q u a n t ư p h á p

b nước t o tư nem 19 45 đến Day có n ô t nôi dung r ấ t quati tr? E g

l a v ip c p h át t r i e n Vi^Q công tố lơ n co» SC' cho v ip c xây đựng

ho 80 th d p a và C8Ì cách bộ in éy ĩlh à nước phù họ1? v ớ i yêu c ầu

cách apng Tháng Tấn đã đập te n chế ứp thL?c dân phong

k i ế n , th àn h l ậ p nền Ilhà 01:0*0 V i ệ t ĩĩan dân chủ cộng hòa* Tuy2fc

r i ệ c th àn h lậ p õiột ỉỉhà nưc’c ?aới - lĩ hà nước dân chu nhân dân,

mỏ’ r a rnọt tr a n g sử mól của v iề c t h i ế t lậ p và p h át t r i ề n Ggèy một hoàn t h i p a tô máy lỉha mrótì ncúe dân, do dân ve v ì dân"

đựng bô méy tư phépj tro n g đo có CO’ QUan công t ố

/-*•• V •» '% ế * - ' • «

TÌnh hình chính t r i , kiũh tế , xã hỹi của nước t s trong những n^ay sau cách meng Tháng Ten yô cung phức ta p Thù

t r o n # , g ia c ngoei* g iặ c đ o i, g iặ c d ổ t, đat đẫt mrơc tro n g

t h i 11 ngan can treo BỢÍ tố c ” # B ỗi Canh đo, đoi hoi Nha nươo

ta phai k ịp th ờ i tồ chức hệ thống các co= quen "bao vệ pháp ■-=-

l u ậ t đề đáu t r a n h chẩns t ộ i ph^3, bẻo Yệ t r ậ t tự k i cương i è

ĐÓ l à c ơ dURti đ s ỉ ủỉ£& cho lọ*i í c h cúfl ĩĩh ọ nưó’c c é c h ngỉng V8

1 4

-x ã h ộ i ứ c đ ấ u t r a n h c ó h i p u q ủ a c h ố n g l e ± c é c h a n h v i t ộ i p h p m

bằng v i£ c nhanh chóng, k ỉp t h ò i và c h ín h ró c quyết đ in h đưa kẻ

l p i nhữns hanh v i đ i nsưịrc l g i l ợ i í c h của c h ín h quyền nhân dêr

th o n s CO’ quan IIha nước £0*3 đLTỌ’c râ y đựng tro n g bộ máy Nhà nước

t a L ịc h sử xây dựng và hoàn t h i | n V i|n côcg to ơ nước t a troD í

l | n h sái 3 nsèy 24-1 - 1945 , Gắc l° n h sổ 51 ngay

21-TTG cua Thu tướng C hính phu ngày 7 -0 -1 3 5C , ThôiŨQ

tư liề n bộ số 10 BKT-TT nsèy 8 - 6 -1 9 50 (ố5.

c) G is i đopn thực hi£n Nghị quyết cua Quốc h ộ i nước —

-V i | t ĩĩsn dân chủ cộng hòa khóa I kỳ hỊ>p thứ -VIII ngày 2 9 -4 -1 95Q-, N ghị định eể 256 ngsy 1-7- 1 9 5 9,

ỉĩg h iê n cứu g i a i đogn thực hỉgn H ila phấp 1946 Va các

Sắc lp n h 1 3 , 5 1» 1 31 cho th a y , B£9y tư khi mơi thanh lậ p , Kha

i i ư c ’c t e ù ã q u a o í c k a đ o a c ô c s t á c ữ ò ỉ ì ẻ t ố v a v i | o s ầ ỏ r CC’

l £ p céc t ò e én qu£n B>/ cách mạng, auy đ ịn h v i ệ c đứng buôc t ộ i

t g i CRC t ò e ó n n à y l à c á c ú y v i ê n G U â n s ự h a y ủ y v i ê n c u a 'c a n

1 5

15

đ ịc h c h l t i ế t về hề thống các v iê n chức công t ắ Dằm tro n g hp

t h ố 03 CC' quen tò a Én 0 tò a sn CO’ cáp (cdp quịìn, huypn) th&n

t ỉ n h Va th à n h phố) th a n phán đuyc c h ia le n h a i l o g i : thèm

phán ZZ2 ắn va tham phẩa buôc t ộ i của côũg tố v iê n , ỏ’ tò a ĐO

Thượng thầm ( tò a én tố chức ỏ’ ba khu vực Bấc - Trung - IIem)

#

có công tổ v i f a õo chượng l ý cứng đầu và céc cán bộ lem cGng

tá c công tổ chuyên t r á c h như b iS n l ý , phó b iệ n l ý c h ịu

Tư* pháp không có quyền th a y mat chưởng l ý đế hanh đọng th eo

chức danh này), ơác bỉpn 1 J f phó b ỉền l ý ỚU'Q’C aujền lèm

•các nhifrĩ vụ tư pháp canh s á t ( đ iề u t r a h ìn h s ự ) , thirc hi,"n

s\7 buộc t ô i của - hà nước, thực hi£ n v i^ c gi8IT1 s á t côns té c

đ iề u t r a cúa t ư pháp cach 3ất ve "có quyền yêu c ầ u tò a án

t h i hanh mpỉ phương sé c h cần t h i ế t đế l e a sáng tó sự t h ậ t 1',

Nhạ? ỵ ộ ỹ l ngsy trônIg nỉsrog nem đầu ccch 'EpEg đã strá h ì ch

th à n h bô mễỵ công t ố nern tro n g h£ th ố n g cec cơ quan tò e Sũ

quyền y.êu cầu to e án áp djing mọi b i£n phắp đ i v i ệ c ,s ể t 2ỈƯ

đuyc c h íc h x ấc , vừa tiạưc tiipn quyền công tố iĩh a mrế’C, vừa

Đến g ỉ s ỉ đoạn c ẻ i cách bộ máy tư pháp nam 1990» vơi v i | c

t h ự c h i ô n " ể c l « r » h c 5 s CQC t h ô n ^ t ư 2 1 , Vữ 1 8 , v±Ạc c ẻ ỉ ccch

cơ quan c o c s ’ tố có h a ỉ 'íĩiSn quan trp n s * Thứ n h ấ t l a , Vứ m£t

to ch ứ c, ùy ban ỉianh ~chf nỉí CSC cẫp đỉ~u k h i In công t ế T i* ”

^ t u â n theo m£nh l£ n h của ủy baa về đường l ố i CÔD5 tổ cung như

R i n những mênh lê n h về C S C vu v i£ c cu th ề Thứ hai l à , Nha nước

I mo* rpng th â n quyên cho côạs to v i£ n đưc’c quyên khống ceo cac

I ẵ v ịi én dân cư ; Diều này ahư tc ’ t r in h s£c l£ n h 85 đe khìing đinh

su?) ch ỉ la vỉjkĩ của tư nhân, zà hôi không can th ip p , nay công

tổ Vif3n thực hiên quyền côcg tố lĩ hà nước l a thực hi£n sư can

th irỊp đo ỏ s i a ỉ ổo^a này, cơ quen công tố van chưe th a n h mọt

b p t h ố n g đ ộ c l ậ p v a v ề m ặ t t ố c h ứ c , c u c g v o i c á c CO’ q u e n t ư

phép k h ác, l g i c h ịu sự c h í cĩỹO t i ụ c t i ế p của CC’ qucti hsah

c h ín h IIhà nước Dgeng cẩp Xu hướng te n g thấm cmyền c h l đpo

c ủ a CO’ q u a n h à n h c h í n h ò ấ i v ớ i c á c CO’ q u a n , t ư p h á p l a n ộ i d u n g

' chủ yếu tro n g o a i cách tư pháp nam 1950.

29-4-1958 vè các nghi đlali 2 5 6, 321 (1 9 5 9) l à g i a i đopn 'ũộ

mãj- Vỉpti công t ế đirợc h ìn h th è n h thènh mọt hí? tb ố n g CO’ quan

ĨT ba “nước đôc lậ p 7 _ đư^c to chức từ Trung ương đận đ i 8 phương ;

Co* quen cso n h ẩ t l à V iên côn£ tổ ĩr u n g ương tr ự c th u o c Thủ

tướng chính phủ; cắp t ic p theo l à Vi£n công tổ phúc thấm đu*ọ*c

tè chức ơ ra§t aổ khu vực nhu1 ĩla ỊĨÔ I, n ả i P h ò n g , V i ệ t ÚấỜỊ Tây

Bắc v v r ồ i đến Vi^c công tố CSC đ ịa phương đL?7C tồ cỉiức

tù’ tin h đễn cáo huy£n tb ị» có t h i n ó i, g ỉ a ỉ đopa nèy l à g i a i

đopn qũạ òỹ, chuLn 'bị nhữcg đ ly ụ !:i~ n c ầ n t h i * t đ - nẫy 'đựns h£ th o ạ g CO’ quaa VipD k le a s á t ; Thầm quyền cu a VipQ công tố

ủi:ọ’Q ao' rộ n s , ùòng t c ờ i v ó i v iệ c thulc h i |ũ quyền c3ng tố ahè

Cuơc, l*t£hi d ịa h 2ỹo còti quý ùịQíi obú’c ứcUBg giám s á t vipc ciiiip

- 16

l i ễ n quen đến l o 'ỉ í c h của ì?ha nu»'c ve xẽ h ộ i !4ăc đù chưa có quy địn h giắta s ã t v ip c tu â n th e o phlp lU ịìt tro n g h o ^t đôcg

quan niírn về chức nỉ:ng củe Vipn công tu đẽ có những chu^en b iế t

và th e y d ố i rõ r ê t Những văn bản pháp l u ậ t "kế t r ê n đã QUừ' dịni

c to Viền công tổ những chức r£ng và ahi£n vụ THỚi, tẹ o cơ Bỏ’ quati trp n £ cho v iê c xây đựng V i£n kietn s é t sau ney Trỗn cơ SC’ nhữns 'oỗ sung mới về tr á d h n h ip o và th ấ a quyền* V iện công tổ

Trung ương cũng tổ chức bô náy tíưs t r ê n những n ô i dung mói đó

có th ề a ó i đầy l à một bưc-c qúa đô r á t cầQ t h i ế t , l a môt bưó’c

chuỏrln Ve nhận th ứ c đe có CO’ Gỏ’ 7id-j đựcs n~snh Kiềm s á t tro n g

thống bộ máy IIhà nu’ó’c ;iã hôi chủ nghía ơ nước t a c h i â ộ t n&n seu đó, th eo H iến phá? nHm 19Ố0

to từ cho c h i do các cán bộ c h ín h t r ị , quân sự không chuyền

t r é c h th ự c h i | n đến lú c hình th à n h môt hý thong cơ quan nhà

nữỏ-c cặc l ậ p l a ũiôt bưcýc p h át t r i ể n khá d a i củe bộ máy tư phép ỏ’ mrớc t a Vn m ăt thỀm cuyền, cơ cụac công t ẩ t ừ chỗ c h ỉ có

9quyền q u y it ứ ịa h ứirs vu Bũ h in h cư ra tòa* d ia thâ^ì quyền

g iá n s é t Ti-ệc tuân theo pháp l u £ t trong céc hopt đgns t ể tụng

b in h sự ve dân s ư , ohứng tỏ BU’ khỈDg đ ịa h v i t r í , tầra queQ

-trọ n g cúe nó ngày cang đuyc củng cổ tro n g bô máy tư pháp, các

b ạ i i i ọ c k i a h c ủ a V i ẻ a e ô ũ g x o V tí i ị i g i i i ^ p v ụ , V e t u CÌHEC

Vi»n k iế n s á t tr o n g Nhè nước Tẻ h ô i Cĩiủ nghĩa như Beo céo tồDg

k ết ?5 nsm (1960- 1 9 6 5) cue nsrành kiầm aét đp khing đinh ĩ T,YỚi

‘0hưc5r* ' £r>r*T! - “ “* w Mr‘- t^ĩ'1 **' ~p.:*o ^ 'W m ả • — 'xỉli*' *“ 2^^ "r 2 J ” - * tm ĩ<*ì '2il ociww*

■ —J"\ ' * —T“í - v» - — * r-» /» m 7 —• »7* ~ r i t * V »/I ^ <" -• -> ,—ĩ «— í-\ ^ 1 «— ) '

- 19

chức 21 éy tư pháp n h ln ỏ’ k h í 2 cpnh CC’ quen côn^ tố tro n g

cần& tp o ra nhữn-’ đ iề u k ỉ^ n Gần t h i 5 t đ i zêy dựng Vi Sn k i 03

sát* Cho đến s a u ns;7i ựhà ti!X’c t s th àn h 1ỆP Viền k is n s á t

c h ín h IX ch về tò chức "bô taểy tư phép qua nhỉ'?:U l ầ n tì^n t ồ i ,

"?;/ <2l?ĩ2ổ t h ấ n s Vỉpĩĩ l'ih n c á t :•?ậu 30 sánh 7C’i qúe t r l r h to

đ â y , chúng t a th ế y cung có những n ét mò ••aim, tìm k i ơn môt

h ìn h th ứ c to chức phù 13Ợ? p h ả i t r e ỉ qua n h iề u g i a i đoạn nhi?

2 Vi^£ lric*3 s á t nhân đần ĩ Sư hình thành vò phát t r lc n

t a t yếu l ị c h sử.ư * * * ,

Bước chuyền tù ’ Vipa công tố đến v ỉ£ c sâ y đựng Vi Sa k i en

đ o g n c á c h n p n g ó* n ư c -c t a , g i a i c ĩo p c x â y đ ự n g c h u n g b i c 3 5 h ộ i

ro

-c á -c h mging đã -ch u y es s i s i -copQ, đòi- hói tổ -chứ-c b§ SIa j nhà

nưó*c CUỈX2 p h a i co sụ? th a y cĩỗi đe cáp ứng nhữns yôu cầu khách

th ổ n c CO’ quan nha nước đircc tồ chức ra nh£.?n đáp ứng mỌt yOu

c ầu ĩchéchr.quaa của sự ngbipp c c c h CI£D£, không g iế n s v ó i yGu

tr o n g tờ t i i n h về l u £ t tố chức V iện k i Im s á t nhâa dân căn

'ISòO như 3au : "iĩhu cầu cứa cuộc céch 'nạng xe hôi chủ nghla

đ òi ho ỉ pháp l u £ t ỞJỌ’C chấp bành ruột cách nghi en c h in h và

th u n g n h ấ t, ữòi hỏi một sư n h ấ t t r í vê Tiịic đ íc h Ta bành đSc~

t r o c s nhân dân, g iữ a nliân dân và ỉỉha nước, cũag như 3 iừ e các

n g s n h h o p t t í q a s n h à n ư ớ c v ớ i n h a u IIíỉU k h ô Cổ à g t ứ rcrc s ạ t h u Dí

n h á t t r o Cổ v ip c chấp hanh ọhsp l u ậ t t h i sư R ihiêp ?Jầ'j dự&3

chức ra Viện kiếm s á t nhân dân đe k ỉề o s á t v ip c tu ồ n th eo

cho pháp l u ậ t (àrợc chấp hành một c á c h nglôiêa c h ìn h và th ố cg

n h ấ tn ^‘Q ;, Như v ậ y , v ip c sâ y ổ^ng ĩ i ệ ũ k i em s á t i à t r ê n cơ

sỏ’ một yếu cầu k h ách ougn m ớ i, không p h ả i c h ỉ l è v±£c g iả n

"tp.utíc

to đã có oân ơ g i s i đopns Cfcức nan£ cua Vỉpn k iê a s á t to a n

to à n mól so v c l chức QĨlng củ a V iên côns tổ trư ớ c đây ; ĐÓ l è

*

— 01 —

ó nưó’c t e , s e u 1:hỉ th ư c h i^ n Cỡi tẹ o -!& hội chú n J h ia

í’ộ i £cn£ to a n quoc l ầ n th ứ I I I đã :tsc òltih nhi/kỉ vu t i ỉn

k iê n quy*t đấu t r e n h g iừ vữrx.’ hòa b in h , đày manh c s c h •npns lâá hôi chu c ^ h la ỏ' m iền B ắc, đống th ờ i đầy *npnh c á c h Tiẹng dân

không ta o r a Ti‘} t tiề n , đề r>â3 cho chu nghĩo r!ê h ô i T.Q còn l à

asỉrL va cécii la tt "phép vua th u a l â là n g " J ró cùng l à CO’ cổ’

ị

cho chủ nghĩa cuc bộ bán v ị , Tiột căn bpnh "thêm căn cố c*n

àũh hương t r ự c - t i ễ p và cản tzỉ>' quyết l i £ t đến h o p t đông quac

l ý ahà nước bầrag pháp l u ậ t C hính v ì v ậy , v i l c to chức vs xây

dưng r ẽ h ổ l ch ủ n g h ĩa đăt ra m §t y êu cầ u k h á ch quen p h s ỉ

dụrxs phép chế xã hôỉ chủ n gh ia như s ộ t công cụ kh3ng-tho t li i ẽ t

điiTKĩ Đe đsna “bảo cho pháp c h i Te h ô i chu n ^ h ĩe đưọn g iư Tưns?,

phép l u ậ t đtPO’c t h i hành n g h iê n c h in h VP th ắ n g n h rt t h ì không

th e khôn** t h i ế t l ậ p hê th ố n g cơ qupn Viên k ỉ em s á t nhân dân

V ipa k i ba s ã t ahân đân đuỡc th ầ n h l ậ p nh^ra p h á t huy h ỉ£ u GUe oua ;:háp ch ỏ , ~ó? phần n^ăn chềin vc khr.c phuc t l n l i t r ? n ? tù y

1/3 Hồn fcỉ»V\ í i sản xtíat nhỏ lf C h iu đỏ r s Vi c th à n h

71 ?n kiSm ợót l è mnt fìò~’ hỏi t ề t ~7ếu khóch cus cuôc crỉch

ữpns xã t ộ i chủ G^hĩayCỈiE sự tố chức V5 xẳy àựag xãbội raới.

Xây cựns h? th ố nẻ V i ệ n k l h i s á t phải ZVL*Ì p h á t từ yôu

s é t vào đ iề u k i£ n cu t h e cu s nước t e Vipn k iề u s é t , nói

th eo cách n ó i cua Ang Ghen về nhà nước, "đã ỔU*Ọ’C p h á t TĩiiDh r s r như t h ế neo tr o n g bọ máy aha nirớc xã h ôi chú Q ghla, đ iầ u đó gểũ l i ề n v c l t á c phim "Baa về" song trù n g " t r x c th u ộ c vị phép

ta n g 1,7 lu £ n oho v ỉê c th a a h l£ p V iên k iề a s á t Ly th u y ế t của

L ê ũ in tro n g t ẩ c phếm này có h a i vẩn đo CO’ b so vỉa đề thú’ nhất

pháp l u ậ t Ẹiôt c á c h tháng n h ấ t " ^ ‘2 \ y ế u tố cản trô* tr ư c t i ế p cTÌa S£ th ố n g a h ẫ t của pháp chế 333 b c ì chủ n s h ĩa lG bílnh cuc

bọ I đ ịa phương chĩa n g h ỉa , đ ỉề u mè L ề n ỉa g p i l à " c é i hànẻ rào

t ê hfíi n h ấ t" ngẵn cea ãuyền ly c của Trung ưc-ng v ó i nhân dân, Vần đề th ứ h a ỉ l ầ đề đảm bao pháp chế th ển g n h ẫ t, chống l p i

có h ip u qủa ch ủ c g h ĩa cuc bp đ ịa phươos, p hẻỉ th e n h l^ p hê

72 th ự c irlpn pháp l u ậ t một c l c h th ế n g nhểt tr o n g to à n qv.ẩc

1 "? “)•*ếp c h í T roag đ ỉì'u I:±Sn của -irc’G t r Vrc t h ò i điHs thyc

h ip c H iến phép 19Ố0 đã x u ế t h iệ n c iía h ' yêu cầu k h ách quan co;

v l 7^7 l ý th ir T^t cú?? LÊnin VẠ t hưc t i sa CUP nước t e đrt kiiiĩtb

22

23

-r f i § ' kh5ng th ế không th a n h lậ p V iễũ k±’ân s á t t-ro n g bq náy

ÌỊlVÓ một công v ỉê c l a lam t h ế nào cho to a n nước cọng hòa có

Ì M $ t sư nhận thức th ự c sự vồ phép ch ế dù ỏ* đ ịa phương có (ệc

m <nần va ảnh iurởns như t h ế nao ch£cg nữe’* '1 -^ Vận đjinổ nhưng

t h i ế t đtí t i ế n hành c ể c h raptig xã h ộ i chu n g h la đếa to a n th ẩ c g ” '

vè ào đó p h ả i th e a h lfip V i#ên k i ’ân s é t ahằa thự c t i | n yêu cầu

các a u i è in h từ đ iề u TO 5 đến đ iề u 108 lĩỉế c pháp 1560, L u ậ t

t h o n g V i ề n ’.: i v ì a s é t ố ’ QU’Ó’C t a đ~ đirọ’G t h a n h l £ p

b Hai g i a i đoạn, p h á t t r i e n cúa V ỉ#ỗn k i Im s á t và v ỉ£ c

l ĩ é t n ổ i ’o ật chung n h á t cua h a i g i a i đopn p h át t r ì en

<t V

cua hopt đông k i em s á t _s g i a i đoẹn thự c h ijìn L u ậ t tồ chức

b i ện L u ậ t t ồ ohức v i ệ n k ỉồ n e ể t n h ân dân năm 1981 ‘đã đưọ*c sửe

<3ối 'bố zun~ n?3 19C9 (1981-1992) l a 'bás s é t các n h i|m 7JX cách

rapng, phyc vụ k ịp t h ờ i c ắ c n h iê n v u c h in h t r ị » th ô n g qua đó

24

-CSC t ộ i phfm n sh lô n trọ n ~ k h ó c, só p phần g iữ vvr_^ aa n iah

c h ^ n l ì t r i , p h o i h ọ ,p v c i c á c CC’ q u p D b a o v p p h á p l u £ t l i l i á c

ỉ:ip 'i i x i p h át hi£n ve zỉ: l ý ạ ;h iíra lihẩc bpa £ i á a c i | ọ , bọn

slian cách ;uj?n5 ỏ’ viing núi ọỉi£a BoC va sông 3ấc vè nhưng tGa

phin cách Tỉgitì^ òội l ố t tôn s iẩ o ; góp phần đeiĩ cao pháp cliế

trong th ò i c h i211, thực hipn chính eéch hậu phương quần đôỉ,

c á t vèo các GC’ queo shà nước và Qliận v i '0 ahà nước v ì sự

Ti ph£Q của họ t£ c h p i l c ’n hen n h iề u so 'rói v i ọh^m của cổng

t í n h hỠỊLi í c h của hopt đun£ Ịcỉea 3 £ t| khẳng đ ịn h v i t r í , v a i

o h rc V ipn Icibn s á t níiâr dan 19G1 đe đrọ*c sử a đồi cổ 3U0Ổ aSíi

&ăaẩ sú e 7i,-n kil~» s á t , L u £ t tồ clarc v ip n k i ”3 s á t iihSĩì ■.lấii

m ớ i ( đ i Q u 4 ) về v - i t r ò c u a V i ^ n I r i í n c á t t r o r Ị 3 đ ầ u t r a n h

pháp l u ậ t và k ễ t qủe :ar l ý , quyìin yêu c ầu CO’ quen th a n h t r a

c.ùrr; cc.p th a n h t r a v i^ c làm v i n h ra ọhl? l u â t v' tio3n,;ì 'o'o

cho Vipc ki!-m s á t b ỉ í t k ể t q u e, quýìnn k iế n nfj h ị V£ kháng n^hi

căn cư veo Lu£t tè chưc Vipn ìilhũ set nhân dân n&n 1981 Ị

vò trT.t tụ’ pháp lu ậ t Sau khi nhanh chóng tố chức tô nay Vi£n kibn G ắ t nhân đâa trên ph£Q v i toècquổc ngay từ ũầm 1976, lao Ót đổn£ kica sá t đã phuc vụ có hiỗu qủo C’ một sế lin h vực trons

c s i tpo Vc s â y đựag chủ n g h ĩa 3Ẽ> h ộ i, th ố n g n h át đ ẩ t nước trc-L

các lĩn h vực Trong g ia i đonn từ 1981 đến 19£ổ, nểt đáns chú

7 củo hopt độn.3 kỉĩm cát l a t£ng cuờrr; hơn tnrc’0 v±?c thực hi£n chức oang k i ba sé t vi£c tuân theo pháp lu ật trong lla h vực to tụng hình sự và dân sự, chủ trương đầy Tiạnh hopt d§Eg

kiềm s á t ’opo đan cuyồn dân chĩa, CSC auyần c ủ s cô 1X2 dân tron-2

h on t đ ộ t u ’ p h á ; , n h ct l a vẩn đề b ấ t , gian?., t i: e , t i s tu c

JÍu tranh có hỉ£u qủc- đối Tcl cắc v i phpu vs t ô i phjn Gici đo^n từ 19£7 đến 199 1, auán t r i ệ t các ?ĩgbị quyết £>fỉ hội Bang

t r í , 7EỈ t i ò cuc sin h Jbằng v±£c ữra ra chĩi trtroTi£ đằy'-nạnh

va tập trung Vno lĩn h Tire klần sét chung vs kỉVi act điều

tra an kinh t ẫ , phục vý các óhươns tia c h kỉnh tế và rã bội

trpng di an cua 3 bo mrơc, góp môtphần quan trpng veo cÔGg

cupc đ è i mơi k in h t ủ Va 23 h ộ i cua đ ấ t nucc vốn cba r ấ t s h iề u

DÉn~ chú 7 l à tù1 1907 đến nay, IIha nuơc t a đẽ "ban hatth

hèns l o g t các đ^o l u p t V3 ọháp lp n h t r ê n r á t nh iồ u l i n h vrc

nhi? : lu ậ t tỗ chức liô i đồ 03 nhân đẵn, Phs? l^nh thsah t r s ,

Pháp l|n h V3 ?Ỉ 2 phst hành chính, Bô Luật to tung hình sựí

Pháo l£nh về tễ chức điều tra hinh sự, Pháp lện h thu tuc

g i e i quyễt các vu én dân sự,P háp lpnh về t h i hanh I n dân stv

V V Cac van b ản pháp l u p t I*e t r ê n đ ìu khẳng đ ịn h v i t r í ,

Veỉ trò của Vipn kilra sát nhân đâu b rát nhiêu góc đô và r.ôi

dung khác nhau Iỉfcữn£ điera đó 'ràa th ế hipn quen đi^ra cua lĩ hè

cước ta vb v ị t r í cua Vipa kiưa sé t trocỊg bộ máy ahà airró,

đ ồ 0 3 t h ò i l è 7.9 1 đ i s u k i ê n r ấ t CC’ b a Q c h o h o g t đ ổ n g ! d e a o á t T.áy Q£TJ vừa qua ổpt đtrpc 3Ột 3ổ kẽt của qusD trọng, So saah

- vớ i rìiârc^ năn t r u ’c’c dây can^ th ấ y đcy cu hơn ý n^hiE củr céc

vzn 'ủp.n phép luAt aóà ban hèah ; Chính các vến bản đó lan

phons phú và cu t h a các căn cứ nhằm xác đ ỉn h v ị t r x , Vei t r ò

của Yỉpn k i an s á t trong ồô mẩy aha nirớc ơhẳn£ h^n, v ề mốỉ

lý hsnh chính nhà nước, trong một th c l g ia n dèỉ gầa 30 năm

đền 1391 v i t r í cụrì Ỵiỗn kiehĩ cát ch ôiryc quỹ định trong Bộ

i p ặ h l có nhữ rs thông t ư l i ê n n g àn h , t h ì v o i sư ra đcã cua 30

Ệ- ahữoổ nsuy-ẫa tc e lớ n nè ỞTỌXÌ c ụ th e hóa t r o03 các t r i n h tự

gr p ít c h i t i ố t của ỉiopt đông t ế tjin s, tpo CC’ GC’ pháp l ý rẫt cơ

V ỉsn IdLarn s á t , cho v i | c Irhí-.ng đ ịn h v ị t r í , v a i t r ò của Vipn

k ila sét nhan, dân trong bộ máy nhà nước.

c) 'Tột sá vẩn ù 9 về v i t r í , Vai t r ò của 7 iS n k i to

s c t nhân dân ỏ’ nước t e h i í n nay

có eiôt đ iồ u !rhé đ&c b i ê t cu e nganh kiềm s é t 30 v ớ i cécCC’ quen nhà rux’c khác l à 3Uổt 3° rêra que, ván đề vỊ t r í , Vai

tr ò oltó 7 i ĩ n 1:1571 c á t lu ô c lu ồ n ớuyc nem s c t và có ahữns ahậnthức liiiông rõ rèn g vè dầy đủ, k ề C8 ỏ' n g o ài cũng QỈra’ tro c g

n~snh 1:1 en a á t ; T ro n s k h i'đ ó cắc cuôc to n g k ế t công t á c k icn

của cgành k i l a s é t Qus tố o g k ẽ t 10 n&ù công t á c k i 03 s á t

cua ạgcnh, phải ũắsa vững cĩối tương cua hoat ùôns k iên s í t chù

yếu l a hopt dộũỗ tu â n th u phép l u ậ t cun c á c ccr quan nhà nước,

àủQ aươc p n ai ■crsti co* sơ cmro ỉioQg ki«Q a e t Á>SĨ1 'coữeì k c j

?5 n-:rn c6r„~ t s c k iế n s s t (196 0 - 1 9 B 5), cuní? r ú t rr>, b a i hoc ỉ

!!tr»?c’c h r t cần nh”n rò v ip c cần Gắm chức nềng nhi^ru VỊÌ cùe

■ •ri£n kỉbs: 2 ất nhéo dêQ" c o i đêy l e rĩieu có ý Diíhin híỉCL 5 dLu

* > , * _ ' * • ’ * 7 / * i ' _ j f -V ~~ • — ' ^ — *” * ■* ,r" • ' ^

-/ •' -1 »

rút ra 5 vẩn đầ cơ 'oán nhất củs đoc£ kiềtn sát th ì vấn.

đề th ứ n h át cũng l p i l à nắn vữns chức cccg nhipTi vụ của VỈỆn

k ic n s á t nhân dân, tă n g cường h o ^ t đôcg kiern s á t , beo đkn cho

pỉiép lu £t ỞT9’C cỉiếp hành nghi ôn chỉnh VG thống nhất.

Mặc dù đã đuyc chú ý và tồ ũ g k ễ t k in h nghiên như v£y, nhưng nhận th ứ c vè tố chức th ự c hỉ£ n v in còn vướng mắc về

những đề rất co* ban có l ỉê n quan đến xóc định v i t r í , v s i trò cua Yipn kiera sát -Qhư chức oang, osuyên tắc tố chức hopt

đoP-2, n o i quan h£ CÔR£ t a c của Vỉpn kỉ*ận s á t vói các cơ quen

nhà nước líbéc IIfcữn£ vữớcgtnấc vần còn tồn t £ i sau hơn 33 EQH

hopt clỹDg kÌGH s á t , đ ò i h ỏ i p h cỉ có sự l ý g i ẻ ỉ và phân t í c h

vồ l ý lu £ n l a ĩ

1 Vi£n kiltn s é t có một Ỉ1ey hai chức nìẩng Ý kiến thứ

n h ấ t cho I tn g V iên k ỉ oa s á t có một cìTiỉe nL-ng l à k i 03 s á t vi£c

k i s n s l t chung cu a Vi ôn kitka s a t tr ụ n g le n v ớ i bo ạ t dông tà s n b

tre ngsy cs trong những nẵni gần đầy nhất Biếu hi£n của v i“<3

dó la trong Uhỉ chưa thpo Ouyc vi £2 sót cac vaa

bẻn T)hép aưy t h i n h iề u năm ne.y Viện k i PHỊ s é t l ẹ i c h ỉ t i ế n -henh

c ỉi t j ! Ỉ c h ồ v c l ể y c a n C - đ o I c i ố r : c c t c o r i h á r n s v e n t - s ũ

c u a CO’ q u saAtíoi tượng iciân s a x , quen c ip a trLpu qua cua iciưa

s é i c h u n ^ ồ* s ố i ư ơ n * ' t à i s ề t t t h u h ồ i <Jưưc V V • «

m

K^ỊIOS feìnil ^ V'Q t ° tu a s dân sự , n h ấ t l à tro n g g ỉ a ỉ đopn s é t sỉ ị| cố n h iề u ý Iriến khác ahau và t r o nổ thực t i e n còn chưa l ý c i a ỉ

còn cho ĩ ỉ n g v iệ c th ự c hipn h e i công v i “C nhu vậy se dân dển

l o ỹ ỉ t i í r nhau, không th e l a n t ố t nhi£c vu này T-è l ỹ i không

ả n h bTC’n g ò ế o n h ỉ« T v ụ l c i a

l ý nhà nước, n h ất l a quen hp g ỉữ c v iệ n k ỉ ân s é t nhân dân vói

0

c ẩ c c ơ a u a n c h í n h q u y ề n n h à n ư ớ c ỏ ’ đ ị a ? h ư c ’Gg c ũ c g k h ô n g l j j n

rò vồ măt nhân th ứ c va tè ohức th ự c h iê n , vấn đề này l ỉ ê a quen

àễo v iệ c XBC đ ịn h đ o i tư^Qổ k i an s á t của các Vijpn k itía s é t clịs

phưc’ng đổ ỉ v ớ i cẩc 00’ quen quan l ý nhà cước, CO’ quan đgi b ib u

ĩy đ ịa phương vè cho đẫn Qey Van còn tè a t ẹ i nhữog nh£n tỉsứo

khác nhau Đe có nhận th ứ c th ố n g n h ấ t cần lem lõ nguyên tắo

U r ” ^ • 7^**4 *-> T / - r » T » -f p ^ + • - » * /■ * f 4 £ r > / M

í * ■* - - ■ ■" — w / *

—-" đ i Sa pha? c h ! ” / đ l k tiC n tiC n tuSỉỉ th eo ?!1£P l u ậ t 11 Ccỉ?i

-hẹĩ-

32

-th e o số li7Ọ’ng các đầu VÌ3C (số lư fT g vụ In kh ỏ i t ố , so VỊI

é n m i ề n t ố V V ) g ỉ ế n g n h ư c ẩ c k i h o g c h c h ỉ đ £ 0 c ủ a c ơ q u a n

hanỉi ciTLQh k in ii tế» khôa~ phu họ-p v ó i chức năng k iầ n s ẩ t

t h ì c h i đfO céc Viên k i em s á t đ ịa phương đ i xác đ ịn h k i ưa t r a

v ỉệ c phân hóa g ỉ s u nghèo ơ nông th ô n Hoấc có lú c xác đỉn h

v± công t á c kiềm s á t QỘt cắch g iả n ổỞn và tù y t i éêti &bư

cho rằng : "He v iệ c g ì chưa tu â n th ủ pháp l u |Ị t t h i p h ả i k iến

s á t , v±«c g ì chưa tu â n th u p h ẻ i k i em s é t ma sức k ỉ em s ắ t chưa

leí3 đuyc t h ì p h ả i k ế t hỊT) v ớ i ngành khác đ*ê lèra" ^2 -^ v V

£d';U đó cho th ấ y nhận thức v ề chức n£ng, v ị t r í củe V ỉ|n k i an

s é t ngey tr o n g n pỉ bô n^ành k iâ n s é t cũng còn n h ỉầ u đ ỉấn chưs

r õ IThừng hẹn c h i tr o n g nhân thứ c và tồ chức th ư c ìip n chức nang đã nêu t r ê n có phàn do chưs xác đ ịn h rô v ị t r í , v a i t r ò

v ề chưc oaog cua v i ệ n k i em s a t , đ leu 1 L uệt tỗ chức Vỉ£n

đan t ỗ i cso k i¥ n s a t VỈ2c tu â n th e o phép l u ậ t của CSC cơ quen

nhân v iê n C0’ọuen nhe nước va côns dẩn ; Vi en k iầ n s á t nhândân ổịc* ^hvrcr.r? cóc cẩo kicrn s s t v i^ c tu £ n trieo pha? l u £ t eĩio

c á c CC’ quen nỉià nưc’c đ ịa p& ucng, c á c Qbâa Y io n CC’ quaa ahò

n ư ơ c V r; c ỗ c í ; õ â a 77 ĩ ) * 0 ù ỉ ầ u " L u ậ t t o c ì i ú o T i p i i k i ê i ỉ a i é tX

“L Ìdân 19Ê1 cùng v ớ i v i£ c g h i rô một số đoi tur^ng t ị k ỉ thi s á t

p ' còn g h i thCm v ỉ« c thự c hành quyền công t ổ ỏ đ â y , ngay tro n g

đ ỉề u 1 cu s ccc l u £ t tổ chức Vi Sa kie-u s é t chân dân có s ộ t

t h i ốt p h ải nhấn rnpnh rapt quyền nang ph lp l ý c h i có Vỉ ện k i ấn

s á t đuyc th ự c h±ên^2<^ Sau môt số năm t h ì l ạ l g i ả i t h í c h thêm

l a : n ó i th ự c hành quyền cÒDg tố beo hàm cả k i e a s á t VÍỆC tu â n .th e o pháp l u ậ t tr o n g to tụ n s h ìn h sự vè dân sự ĩ N h iều ý k iế n

chưe th o n g nhát vó’i c á c h g i ả i t h í c h này, chD quyền công tố c h i

l à một quyền nàng phép l ý của V ỉpn ld.era s ẩ t t h ô i Đến II±in phá

1992 (đ iều 1 3 7 ) và Luật tổ chức Vỉên kiên s é t nhân dân năm 199

( đ iề u 1) vẩn đề k iIm s é t v iê c tu â n th e o pháp l u ậ t v s tb ư c hành quyền công t ổ vần đirọ’c quy đ ịn h s ỉổ n g chư c á c ổ ìc u l u ậ t tn rớ c đêy ĩĩhư vậy những cộ ỉ dung cần g ỉ ẻ i t h í c h va phỗa t í c h đẽ nêu

ở t r ê n vần chưa điryc g i e i q u y e t,

Trong k h ỉ dó đ iề u 1 cua L u ậ t tố chức V1 pn k iê n s á t 19S1

Va L u ậ t sửa đỗỉ bỗ cung 1939» k h l đề cập đến chức neng cue

th e o pháp l u ậ t tro n g phọm v ỉ t r á c h nhlpm c ủ a m in h , không nói

rõ l e k iê n s é t đ o i v ớ i cễc cơ quen c h ín h quy en đ ịe phuxrạg ciu? Phần quy đ ịn h về Vign kỉetn s á t nhân dan t ố i cao ; Khái Eiôn ĩ

đ ề u I r h ô n s g h i k h á i n í g r a c h u n g CSC CO' q u e n c h í n h q u y ề n , đ ị a

pỊiux5’ng ĐÓ cũng l e một t r o r g nhữcg nguyên nhâa gây r a những

nhệ.ii t b í c cbLTQ thống nhất về qU£ìi h£ g iữ a Vi ân k i ân s ắ t nhân,

dân v o i céc CO’ quan ch ín h quyền đ ịa phLTơos Trong k h i đó đ iề u

địr-h : "V ỉ°n kÌOT s l t nhân dân đ ia phương, b lo céo t i n h hìũh chấp hành phép l u ậ t trư ó ’C Hội đồng nhân dân đ is phưo’ogn Đen

Hỉếa pháp 1 9 9 2 , trong lch± t p i điều 1 3 7 quy định v iệ n kỉem s l t

nhẫn dân k ỉ en s á t các CC’ quan c h íc h quyềa đ ịe phương, t h ì c

điều 140 l f i quy địr-h *. -Vipn tnrỏ’ 0 g V ỉ|n k i em 3ất chân dân

đ ịa phuxmg c h ịu t r l c h nhlpn béo cso tn rớ c Hôi đồng nhân dân

quy đ in h tư ơ ng t ự ; Trong k h i ở đ iề u 1 quy đ ịn h các VI$ũ kih n

cắc CO’ quan c h in h qũỹền đ ịa p h ư ccg , t h l 0* đ i “U 7 l ỹ i quy địũli

ĩ i ậ a tn rỏ ’nổ Vi k ỉư n s á t ahâii dân đ ịa pỉarc,n? c h ịu sỵa s ỉ ệ s

s á t oủs h ô i đồng nhân dận cung c ẫ p , c h ịu t r á c h nhiêm béo cáo

tiư ớ c h ộ i dồng nhàn dân ve tin h , h ln h t h ỉ h s s h phảp l i ì £ t ở ổ ịa

* - I *W ' ■ m, - ' - ■ * ,

phương,* Tầ công t | c cua Vign kilm sá t ơ đ ịa phươũg • • • p h ẻi ”:;

òh i= n g’đâ7 l ầ 'c ồ L c h l ' s i £71 " sa t la G ^ ĩih èu g ỉ ữ ê h e ỉ h® thổrx~'co* “

quan nhà nước ? ỉíbư v£y, còn có ncững đilkn chưa lõ Ve qusù

“ ■di ân mâu th ú ầ n T rong k h i l u ậ t tồ chức Vi ga kiềm s é t đề cập

đ lá những quaa h | c ụ th e v c i cơ quan 'Thanh t r a như yêu cầu

Diều nay có t h l sẽ g â y những lchó khăn không đầag có tro n g tổ

chưc th ư c h i | n

c ùng v ó i v± «c mỏ’ rộng thầm quyèa cho V iện k i ân s á t tr o dí

#

các văn ban pháp l u ậ t ban hành g ầ n đây cần chú ý đến t í n h đăc

th ù cúa chức năng k iư n s é t và những đ iều k i£ n khe t h i đe những

quy đ ịn h ẩy có t í n h hi£ n th ự c Chẫng hạữ tr o n g L u â t tổ chúc

Vỉpn k is n s s t nhân dân 1981 ve L u ậ t 'bổ sung 3^3 đổi 1989 V8

c s l u ậ t to clníc V iệ n l ĩ ỉ h i s á t 1992 có những 731 hirớng và có một

g ia o cho Vỉpn trư ở n g Vỉ ỉ a kiVn s á t Dhân đ£n t á i cao qyyềữ đinh

c h i nhưng hanh v i v i ph$m l u ậ t nghi ân trọ n g V V vữa khôngphu hơp v ớ i t í n h c h ẫ t cua chức nì-Dg«.kiếa s á t vừa chưa p h á thuy đuvc h ip u qua Hoặc g ỉ â mỏ’ rộ n g th ần q u y ề n ,đ iề u t r e Va

tồ chức bỹ n ấ y đ ỉ s u t r a tr o n g co* quen Vỉpn k iế a s s t cung l a

mọt vẫn đề oần đưyc t i i p tuo nghiên cứu, seo cho sá t hộp v ố l

ohứcAk le a s e t t hoặc tro n g Phap IpDh 2ữ phpt hẹah chỉnh c o ^ những quy định rô-ren g về pbương đ ỉ|n l ý th u yết, là đề cao vai

t r ò , v± t r í của V l i nTciẹp Bắt, nhưng xét tro n g nôi bô ngènh

thcrĩ!, Gốu ch ư a nuon n ó i l è chưs có đ iề u kiS n th ư c h iê n P h sichăng đSy cũng l à ỔÒỈ hỏi về t ỉ n h đồng bộ oủẹ h | thống phép

-cấp t h i ế t của vấn đề nghi cứu v ị t r í v a i t r ò c ú ' v i ệ n k ỉs n

s á t chân dâa tro n g tô may ahà nước xã hội chủ nsỈTla V ip t ĩĩam

ỵ e t •trên phương d ií’C t í c h cực l a nhữn.3 khẳng địn h về v ị t r í ,

Eồnc th c i những tồn t ỹ i , vurcrng !Eắc về tổ chức thực hiên ve l ý