CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG HSG Môn: Hình học phẳng Chương trình 10 + 11 TT Các chuyên đề Yêu cầu về biên soạn kiến thức Yêu cầu về biên soạn bài tập 1 Chuyên đề 1: Các bài toán quan trọn
Trang 1CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG HSG Môn: Hình học phẳng (Chương trình 10 + 11)
TT Các chuyên đề Yêu cầu về biên soạn kiến thức Yêu cầu về biên soạn bài tập
1 Chuyên đề 1:
Các bài toán quan trọng về
Ta-let và tam giác đồng
dạng
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
2 Chuyên đề 2:
Các bài toán quan trọng về
đường tròn
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
3 Chuyên đề 3:
Các bài toán sử dụng kỹ
thuật biến đổi góc
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
4 Chuyên đề 4:
Một số bài toán sơ cấp trong
hình học cổ điển và ứng
dụng
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
5 Chuyên đề 5:
Ứng dụng vectơ giải toán
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
6 Chuyên đề 6:
Ứng dụng tọa độ giải toán
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
7 Chuyên đề 7:
Phép biến hình và ứng dụng
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
8 Chuyên đề 8:
Góc định hướng và ứng
dụng
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
9 Chuyên đề 9:
Phương tích và trục đẳng
phương
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
10 Chuyên đề 10:
Hàng điểm điều hòa
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng)
Trang 2loại phù hợp + Các bài toán thi HSG các nước,
các kì thi khu vực, IMO,
11 Chuyên đề 11:
Tứ giác toàn phần-Tứ giác
điều hòa
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
12 Chuyên đề 12:
Các điểm và đường đặc biệt
+ Điểm Migen
+ Điểm Brôcar
+ Đường đối trung
+ Đường đối song
+ Đường đẳng giác
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
13 Chuyên đề 13:
Cực và đối cực
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
14 Chuyên đề 14:
Phép nghịch đảo
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
15 Chuyên đề 15:
Tổng hợp phương pháp
chứng minh đồng quy, thẳng
hàng quan trọng
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
16 Chuyên đề 16:
Đường thẳng biến thiên đi
qua điểm cố định
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
17 Chuyên đề 17:
Đường tròn biến thiên đi qua
điểm cố định
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
18 Chuyên đề 18:
Ứng dụng số phức giải toán
hình học phẳng
+ Hệ thống hóa đầy đủ các kiến thức
+ Sắp xếp các bài toán theo thể loại phù hợp
+ Từ dễ đến khó + Chọn lọc các bài toán gốc (có thể phát triển, có ứng dụng) + Các bài toán thi HSG các nước, các kì thi khu vực, IMO,
19 Chuyên đề 19:
Giải toán tổng hợp
+ Đưa ra nhiều cách tiếp cận bài toán
+ Chọn bài tập đa dạng về phương pháp giải quyết (bài tập
có nhiều cách giải)
20 Chuyên đề 20:
Giải đề thi
+ Quốc gia
+ TST
+ Shortlist IMO
+ IMO
+ Đưa ra nhiều cách tiếp cận bài toán
Trang 3TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
1 Về mảng hình học THCS
Hình học THCS bắt đầu có nhiều nội dung về thực hành giải toán là từ năm lớp 7 kéo dài qua lớp 8 và tới lớp 9 Hình học lớp 6 xây dựng các tiên đề kéo dài tới đầu lớp 7, thực chất đó là cơ sở của hình học và nền móng cho toàn bộ chương trình nhưng vì nó mang nặng tính lý thuyết và ít bài tập thực hành nên đôi khi có thể tạm gác lại nhưng về mặt cơ sở thì phần này rất quan trọng Các tài liệu hình học THCS có thể liệt kê qua như
a) Để phục vụ cho trương trình chuyên toán lớp 7,8,9 đặc biệt là phần hình học, thực chất chỉ cần bám sát hai bộ sách sau
- Bộ sách "Một số vấn đề phát triển toán 7,8,9" phần hình học của tác giả thầy Vũ Hữu Bình, NXBGD
- Bộ sách "Tài liệu giáo khoa chuyên toán 7,8,9" phần hình học của nhóm nhiều tác giả, NXBGD
b) Để phục vụ cho việc ôn thi vào lớp 10 các trường chuyên thì có nhiều sách và ấn phẩm, xong theo tôi bộ sách
"Một số bài giảng và đề thi môn toán" của nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN là có nhiều giá trị, bộ sách
đã xuất bản được 3 tập và sẽ còn ra liên tục
- Một số bài giảng và đề thi môn toán (cho học sinh lớp 9) năm 2009, của thầy Nguyễn Vũ Lương và nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN, NXB ĐHQGHN
- Một số bài giảng và đề thi môn toán (cho học sinh lớp 9) năm 2010, của thầy Nguyễn Vũ Lương và nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN, NXB ĐHQGHN
- Một số bài giảng và đề thi môn toán (cho học sinh lớp 9) năm 2012, của thầy Nguyễn Vũ Lương và nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN, NXB ĐHQGHN
c) Ngoài ra chuyên khảo hình học THCS còn có 2 cuốn sách giá trị
- Bồi dưỡng học sinh giỏi toán THCS hình học của tác giả thầy Trần Văn Tấn, NXBGD
- Tuyển chọn và phân loại các bài toán hình học cấp 2 của tác giả thầy Nguyễn Minh Hà, NXBGD
2 Về mảng hình học THPT
Hình học THPT thì đặc sắc nhất là chương trình hình học lớp 10, chương trình lớp 11 về hình học không gian nếu học theo hướng tìm hiểu sâu thì có nhiều điều mới lạ và thú vị Ngoài ra chương trình hình học 11 và 12 nếu chỉ thuần túy ôn thi phục vụ các kỳ thi quốc gia thì hình học mang nặng chất tính toán tìm kết quả
a) Hình học 10, có một số sách quan trọng sau
- Sách bài tập nâng cao và một số chuyên đề hình học 10 của tác giả thầy Nguyễn Minh Hà, NXBGD
- Sách tài liệu giáo khoa chuyên toán hình học 10 gồm SGK và SBT nhóm tác giả, NXBGD
Trang 4- Sách phép biến hình trong mặt phẳng của tác giả thầy Đỗ Thanh Sơn, NXBGD
- Sách phép biến hình phẳng của tác giả thầy Nguyễn Đăng Phất, NXBGD
b) Hình học 11, chuyên sâu
- Sách bài tập nâng cao và một số chuyên đề hình học 11 của tác giả thầy Trần Văn Tấn, NXBGD
- Sách phép biến hình trong không gian của tác giả thầy Đỗ Thanh Sơn, NXBGD
- Sách nâng cao và phát triển hình học 11 tác giả thầy Đỗ Thanh Sơn, NXBGD
- Sách phương pháp giải toán hình học theo chủ đề lớp 11 tác giả thầy Đỗ Thanh Sơn, NXBGD
c) Hình học 11,12 luyện thi các kỳ thi THPT quốc gia
- Sách giới thiệu và giải chi tiết bộ đề thi thử trọng tâm môn toán của tác giả thầy Lê Xuân Sơn
3 Về mảng hình học thi Olympic
Hình học thi Olympic gắn liền với chương trình lớp 7,8,9,10 ở Việt Nam trong đó chương trình hình học lớp 9 chứa nhiều kiến thức cần thiết cho thi Olympic
a) Sách tiếng Việt, về mặt hình học, có thể dùng một số sách THCS và THPT lớp 10 có nội dung tốt để tiếp cận mảng thi Olympic, xin nhắc lại từ các cuốn sách trên
- Một số bài giảng và đề thi môn toán (cho học sinh lớp 9) năm 2009, của thầy Nguyễn Vũ Lương và nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN, NXB ĐHQGHN
- Một số bài giảng và đề thi môn toán (cho học sinh lớp 9) năm 2010, của thầy Nguyễn Vũ Lương và nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN, NXB ĐHQGHN
- Một số bài giảng và đề thi môn toán (cho học sinh lớp 9) năm 2012, của thầy Nguyễn Vũ Lương và nhóm tác giả trường THPT chuyên KHTN, NXB ĐHQGHN
- Bồi dưỡng học sinh giỏi toán THCS hình học của tác giả thầy Trần Văn Tấn, NXBGD
- Tuyển chọn và phân loại các bài toán hình học cấp 2 của tác giả thầy Nguyễn Minh Hà, NXBGD
- Sách bài tập nâng cao và một số chuyên đề hình học 10 của tác giả thầy Nguyễn Minh Hà, NXBGD
- Sách tài liệu giáo khoa chuyên toán hình học 10 gồm SGK và SBT nhóm tác giả, NXBGD
- Sách phép biến hình trong mặt phẳng của tác giả thầy Đỗ Thanh Sơn, NXBGD
- Sách phép biến hình phẳng của tác giả thầy Nguyễn Đăng Phất, NXBGD
Trang 5b) Ngoài ra mảng hình học này còn có vố số sách tham khảo tiếng Anh, tiếng Nga và các đường link liên quan, như
- Box hình học AoPS http://artofproblemsolving.com/community/c6t48f6_geometry
- 7 trang web hình học olympic hay http://analgeomatica.blogspot.com/2014/01/7-trang-web-hinh-hoc-hay.html
- 7 cuốn sách hình học hay http://analgeomatica.blogspot.com/2014/02/7-cuon-sach-hinh-hoc-hay.html
- 7 tờ báo hình học hay http://analgeomatica.blogspot.com/2015/03/7-to-bao-toan-so-cap-co-nhieu-bai-hinh.html
c) Ngoài ra để tìm hiểu sâu hơn nữa về hình học sơ cấp có thể đọc các sách sau
- 7 cuốn sách nghiên cứu hình học cổ điển http://analgeomatica.blogspot.com/2014/02/7-cuon-sach-nghien-cuu-hinh-hoc-co-ien.html