Nhữngcuộc họp này nhằm phổ biến chính sách bồi thường, biện pháp phục hồi và hỗ trợ; những ýkiến tham vấn của các hộ gia đình về đơn giá bồi thường đối với tài sản bị ảnh hưởng, kếhoạch
Trang 1Kế hoạch Tái định cư
Giai đoạn tài liệu: Cập nhật
HỢP PHẦN: HOÀN THIỆN TUYẾN ĐÊ SÔNG BÀN THẠCH
Chuẩn bị bởi: Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam cho Ngân hàng Phát triển Châu Á
Kế hoạch tái định cư này là một tài liệu của bên vay Những quan điểm được trình bay trong đây có thểkhông phải là quan điểm của Ban giám đốc, quản lý hoặc nhân sự của ADB và bản chất có thể là sơ
bộ, tham khảo Bạn có thể tham khảo trực tiếp tại “Điều khoản sử dụng” của trang web này
Trang 2BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TỈNH QUẢNG NAM
Khoản tín dụng số VIE-3044
KẾ HOẠCH TÁI ĐỊNH CƯ
(Giai đoạn tài liệu: Cập nhật)
DỊCH VỤ TƯ VẤN.
Cập nhật Kế hoạch tái định cư và Giám sát thực hiện Kế hoạch tái định cư
cho tiểu dự án thành phố Tam Kỳ
BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
TỈNH QUẢNG NAM
TƯ VẤN
Nguyễn Xuân Nhàn
Trang 3TIỀN TỆ TƯƠNG ĐƯƠNG
(Tháng 6 năm 2015)
GHI CHÚ
(i) Năm tài chính (FY) của Chính phủ Việt Nam kết thúc ngày 31, tháng 12 Năm tài chính
trước một năm dương lịch chỉ năm mà trong năm đó năm tài chính kết thúc, ví dụ nămtài chính 2014 kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 2015
(ii) Trong báo cáo này, “$” chỉ Đô la Mỹ
Trang 4Bảng từ viết tắt
BNN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
CRUEIP Dự án Môi trường Đô thị Miền Trung - ADB
DMS
EA
Khảo sát đo đạc chi tiết
Cơ quan Chủ quản ự án
Thống kê thiệt hại
Kế hoạch Tái định cưKT-XH
PHTN
Kinh tế - Xã hội
Chương trình Phục hồi Thu nhập
Trang 5MỤC LỤC
1 MÔ TẢ DỰ ÁN 11
1.1 Tổng Quan 11
1.2 Các tiểu hợp phần của Thành phố Tam Kỳ 11
1.3 Mục tiêu của kế hoạch tái định cư 12
1.4 Các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực 13
2 PHẠM VI THU HỒI ĐẤT VÀ TÁI ĐỊNH CƯ 13
2.1 Các hộ Bị ảnh hưởng 14
2.2 Thu hồi đất 14
2.3 Nhà Bị ảnh hưởng 15
2.4 Vật kiến trúc Bị ảnh hưởng 15
2.5 Cây trồng bị ảnh hưởng 16
2.6 Ảnh hưởng đối với tài sản công 16
2.7 Ảnh hưởng đối với tài sản công 16
2.8 Ảnh hưởng đối với di tích/di sản văn hóa và khu vực bảo tồn 16
2.9 Tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất của hộ gia đình bị ảnh hưởng 16
3 ĐIỀU TRA KINH TẾ XÃ HỘI 17
3.1 Điều kiện KT-XH khu vực Dự án 17
3.1.1 Nhân khẩu học 17
3.1.2 Tỷ lệ nghèo đói 18
3.1.3 Trình độ học vấn 19
3.1.4 Nguồn thu nhập 19
3.1.5 Tiện nghi sinh hoạt và tài sản 20
5- Đầu CD/DVD 21
3.1.6 Nước, Vệ sinh và Nguồn năng lượng 21
3.1.7 Thành viên của các tổ chức xã hội 22
3.1.8 Tham gia vào các hoạt động kinh tế 22
3.2 Kinh tế - xã hội của 2 phường bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án 23
3.2.1 Kinh tế - xã hội của các hộ ảnh hưởng 23
3.2.2 Dân tộc 24
3.2.3 Trình độ học vấn, 24
3.2.4 Nghề nghiệp 24
3.2.5 Thu nhập 25
3.2.6 Tỷ lệ nghèo 25
3,2,7, Vấn đề Giới 25
3.2.8 Hộ có phụ nữ làm chủ hộ 26
3.2.9 Hỗ trợ từ Hội Phụ nữ 26
4 THAM VẤN VÀ PHỔ BIẾN THÔNG TIN 27
4.1 Công bố thông tin 27
4.1.1 Phổ biến thông tin và tham vấn trong quá trình chuẩn bị RP 27
4.1.2 Phổ biến thông tin và tham vấn trong quá trình cập nhật RP 27
4.2 Tham vấn cộng đồng 27
4.2.1 Làm việc với chính quyền địa phương 27
4.2.2 Tham vấn với các hộ bị ảnh hưởng 28
5 GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 31
6 KHUNG CHÍNH SÁCH VÀ PHÁP LÝ VỀ TÁI ĐỊNH CƯ 32
6.1 Các bộ luật nhà nước có liên quan 33
Trang 66.2 Quy định của Quảng Nam về thu hồi đất và tái định cư 34
6.3 Yêu cầu và chính sách an toàn xã hội của ADB 35
6.4 Nguyên tắc của Dự án 35
6.5 Chính sách về tính hợp lệ 37
6.6 Khung Tái định cư 37
6.7 Sự thống nhất về chính sách tái định cư của Chính phủ Việt Nam và ADB 37
7 QUYỀN LỢI, HỖ TRỢ VÀ LỢI ÍCH 40
Ma trận quyền lợi 40
8 DI DỜI 49
8.1 Các phương án di dời 49
8.2 Các khu Tái định cư 49
9 PHỤC HỒI THU NHẬP 51
9.1 Sự cần thiết phải có Chương trình phục hồi thu nhập 51
9.2 Chương trình nông nghiệp 52
9.3 Đào tạo 53
9.4 Buôn bán/dịch vụ kinh doanh nhỏ 53
9.5 Tiếp cận tín dụng 54
9.6 Ngân sách cho chương trình phục hồi thu nhập 54
10 NGÂN SÁCH VÀ KẾ HOẠCH TÀI CHÍNH 54
10.1 Nguồn ngân sách 54
10.2 Khảo sát giá thay thế 54
10.3 Chi phí Tái đinh cư 56
11 TỔ CHỨC THỰC HIỆN 57
11.1 Ủy Ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam (UBND tỉnh) 57
11.2 Ủy ban Nhân dân thành phố Tam Kỳ 57
11.3 Ban Quản lý Dự án (BQLDA ) 57
11.4 Trung tâm Phát triển Quỹ đất Thành phố 58
11.5 Chính quyền địa phương ( phường/xã) 59
11.6 Các tổ chức đoàn thể địa phương 59
11.7 Tư vấn hỗ trợ thực hiện 59
12 KẾ HOẠCH THỰC HIỆN 60
13 GIÁM SÁT VÀ BÁO CÁO 61
13.1 Giám sát nội bộ 61
13.2 Giám sát và đánh giá độc lập 62
Trang 7DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Tỷ lệ mất đất nông nghiệp của hộ gia đình 14
Bảng 2.2 Các loại đất bị ảnh hưởng của dự án 14
Bảng 2.3 Diện tích nhà bị ảnh hưởng 15
Bảng 2.4: Ảnh hưởng vật kiến trúc 15
Bảng 2.5 Ảnh hưởng cây cối, hoa màu 16
Bảng 3-1: Dân số trong Khu vực Dự án 17
Bảng 3-2: Tỷ lệ nghèo đói ở khu vực dự án 18
Bảng 3-3: Nguồn thu nhập chính của các hộ gia đình bị ảnh hưởng ở 2 tiểu hợp phần 19
Bảng 3-4: Nguồn thu nhập phụ chủ yếu của các hộ bị ảnh hưởng 20
Bảng 3-5: Thu nhập hàng tháng trung bình của các hộ bị ảnh hưởng 20
Bảng 3-6: Tiện nghi sinh hoạt và tài sản của hộ bị ảnh hưởng 21
Bảng 3-7: Thành viên hộ gia đình chịu trách nhiệm tạo ra thu nhập chính 22
Bảng 4-1: Làm việc với chính quyền địa phương và các bên liên quan 28
Bảng 4-2: Thông tin tham vấn cộng đồng 28
Bảng 6-1: Sự khác biệt giữa các quy định của Chính phủ và Chính sách của ADB và các biện pháp xử lý sự khác biệt 38
Bảng 7-1: Ma trận Quyền lợi 41
Bảng 8-1: Đặc điểm của các Khu Tái định cư ở thành phố Tam Kỳ 50
Bảng 9-1: Các biện pháp phục hồi thu nhập đã được đưa vào chính sách tái định cư của Dự án 51
Bảng 9-2: Ước tính số người tham gia Chương trình Kế hoạch Tái định cư 54
Bảng 9-3: Ước tính số lượng người tham gia theo hoạt động do người hưởng lợi lựa chọn54 Bảng 10-1 Tóm tắt khảo sát giá thay thế 55
Bảng 10-2 Kinh phí bồi thường 56
Bảng 12-1: Lịch trình thực hiện 60
DANH MỤC SƠ ĐỒ/BIỂU ĐỒ Sơ đồ 1-1: Các tiểu hợp phần - Hoàn thiện và nâng cấp đê sông Bàn Thạch 12
Biểu đồ 3-1: Trình độ học vấn của các chủ hộ 19
Biểu đồ 3-2: Vệ sinh 21
Biểu đồ 3-3: Thành viên của các tổ chức xã hội 22
Biểu đồ 3-4 Trình độ học vấn của chủ hộ 24
Biểu đồ 3-5 Nghề nghiệp của các chủ hộ gia đình bị ảnh hưởng 24
Biểu đồ 3-6 Nguồn thu nhập chính của hộ ảnh hưởng 25
Sơ đồ 5-1: Quy trình giải quyết khiếu nại tại thành phố Tam Kỳ 32
Sơ đồ 8-1: Vị trí của các khu Tái định cư ở thành phố Tam Kỳ 50
Tổng Quan
Trang 8Mô tả dự án: Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhận được một
khoản vay từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) để chi phí cho dự án phát triển các thànhphố loại II Dự án sẽ tài trợ để cải thiện môi trường đô thị thông qua 11 tiểu dự án cơ sở hạtầng ở ba thành phố loại 2 trong khu vực miền trung của Việt Nam là Buôn Ma Thuột (tỉnhĐắk Lắk), Hà Tĩnh (tỉnh Hà Tĩnh) và Tam Kỳ (tỉnh Quảng Nam)
Các tiểu dự án sẽ bao gồm (i) quản lý chất thải rắn (SWM) để cải thiện chất lượngmôi trường; (ii) nâng cấp đường đô thị để cải thiện kết nối và sơ tán trong thiên tai; và (iii)hoàn thiện hệ thông đê ngăn lũ, kênh thoát nước, điều tiết lưu vực và chống lũ Dự án tối ưuhóa bằng cách đầu tư thêm vào cơ sở hạ tầng bảo vệ và thoát lũ thông qua một dự án trước
đó (CRUEIP) của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) Dự án nhằm phát triển cơ sở hạ tầng
đô thị và cải thiện, bảo vệ môi trường bền vững trước tác động của biến đổi khí hậu
Trong số 3 thành phần, hai thành phần có thu hồi đất, bao gồm (i) Gói TK-01: Bansông Thạch đê; và (ii) Gói TK-02: đường Điện Biên Phủ
Phạm vi của kế hoạch tái định cư: Kế hoạch tái định cư này được cập nhật cho
Gói TK-01: Bàn Thạch sông đê điều, dựa trên RP gốc chuẩn bị trong PPTA và xác nhận bởiADB, thiết kế kỹ thuật của gói TK-1 được phê duyệt, kết quả của DMS, thực hiện tham vấnvới AP và khảo sát chi phí thay thế
Phạm vi ảnh hưởng của tiểu dự án: Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng là 99,639.3
m2, trong đó đất phi Nông nghiệp (Đất ở Đô thị) là 2,244,3 m2 (chiếm 2.25%) và đất Nôngnghiệp là 97,395.0 m2 (97.75%); trong đất Nông nghiệp, Đất trồng lúa 83,867.7 m2(84.17%); đất trồng cây hàng năm 3,219.2 m2 (3.23 %); đất trồng cây lâu năm 9,560.5 m2(9.6%); và đất nuôi trồng thủy sản (đất ao) 747.6 m2 (0.8%)
Trong tổng số 265 hộ gia đình/tổ chức bị ảnh hưởng của Dự án, có 201 hộ thuộc đốitượng bị ảnh hưởng nặng, trong đó có 20 hộ gia đình bị ảnh hưởng nhà và 181 hộ ảnhhưởng từ 10% đất sản xuất trở lên
Điều kiện kinh tế-xã hội: Trong số 264 hộ, quy mô gia đình trung bình là 3,8 thành
viên cho một dân số bị ảnh hưởng của 1,003 người Nông nghiệp (trồng trọt) là lĩnh vực laođộng chính trong thành phần đê sông với 50% số hộ gia đình làm nông nghiệp Tất cả các
hộ là từ các nhóm dân tộc Kinh; không có các thành viên của dân tộc thiểu số đã được tìmthấy trong số các hộ BAH Có 16 hộ gia đình do phụ nữ làm chủ hộ, 20 hộ gia đình là các hộgia đình có người già neo đơn và người tàn tật làm chủ hộ và 13 hộ thuộc diện nghèo
Tham vấn cộng đồng và phổ biến thông tin: Họp và tham vấn cộng đồng đã được
tổ chức ở mỗi xã bị ảnh hưởng trong suốt quá trình chuẩn bị và thực hiện tiểu dự án Nhữngcuộc họp này nhằm phổ biến chính sách bồi thường, biện pháp phục hồi và hỗ trợ; những ýkiến tham vấn của các hộ gia đình về đơn giá bồi thường đối với tài sản bị ảnh hưởng, kếhoạch thực hiện dự án, công bố kết quả áp dụng đơn giá bồi thường, quyền lợi và giải thíchđối với những thắc mắc và cơ chế giải quyết khiếu nại Sổ tay thông tin dự án (PIB) cũng đãđược chuyển đến các hộ gia đình và cộng đồng họ
Cơ chế giải quyết khiếu nại: Cơ chế giải quyết khiếu nại 4 cấp rõ ràng được thiết
lập nhằm giải quyết những khiếu nại từ những hộ gia đình bị ảnh hưởng liên quan đến thuhồi đất, tái định cư và bồi thường một cách nhanh chóng và thỏa đáng Các hộ gia đình cóquyền đưa ra bất kỳ khiếu nại nào đối với yêu cầu thu hồi đất, tái định cư, chính sách bồithường, quyền lợi, tỷ giá và thanh toán bồi thường, chiến lược và thủ tục tái định cư cũngnhư những chương trình hỗ trợ phục hồi khác Trong thủ tục giải quyết khiếu nại, Ủy bannhân dân xã, phường và các tổ chức xã hội đóng vai trò điều giải ở cấp xã trong khi Ủy bannhân dân huyện sẽ chịu trách nhiệm giải quyết khiếu nại ở cấp huyện, và Ủy ban nhân dântỉnh ở cấp tỉnh Tòa án sẽ là cấp cuối cùng giải quyết khiếu nại của những hộ gia đình bị ảnh
Trang 9hưởng Cơ chế giải quyết khiếu nại sẽ được công bố trước các hộ bị ảnh hưởng trong suốtquá trình họp và tham vấn cộng đồng.
Khung chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư áp dụng cho dự án được thiết lập
dựa trên luật và những quy định hiện hành của Chính phủ Việt Nam về thu hồi đất, bồi thường, táiđịnh cư, phục hồi và những chính sách của ADB về tái định cư không tự nguyện được quy định trongTuyên bố Chính sách bảo trợ xã hội của ADB (SPS-2009) Trường hợp có bất kỳ khác biệt nào giữaquy định của Chính phủ Việt Nam và ADB, thì phải áp dụng các quy định, chính sách và thủ tục củaADB Khung chính sách tái định cư của dự án được Chính phủ Việt Nam và ADB thiết lập và phêduyệt dựa trên nguyên tắc đảm bảo công bằng và tối đa hóa lợi ích của người bị ảnh hưởng về quyền
sử dụng đất, cũng như hỗ trợ đặc biệt cho những người nghèo và dễ bị tổn thương để họ có thể cảithiện cuộc sống của họ sau bồi thường và tái định cư
Quyền lợi của những người bị ảnh hưởng (APs) được trình bày trong bảng ma trậnquyền lợi trong Kế hoạch tái định cư và phù hợp với những ảnh hưởng được xác định trongsuốt quá trình kiểm kê thiệt hại (DMS) và Khảo sát kinh tế xã hội (SES) Quyền này sẽ đượccập nhật trong suốt quá trình thực hiện dự án Ma trận quyền lợi này sẽ được áp dụng choviệc chuẩn bị các phương án bồi thường để đảm bảo việc phục hồi hoặc cải thiện thu nhập
AP 'và đời sống mà bị ảnh hưởng bởi dự án
Quyền lợi: Các quyền lợi dự án được thông qua dựa trên SPS 2009 trên IR ADB ',
pháp luật của Chính phủ, Quyết định của UBND tỉnh Quảng Nam về việc thu hồi đất, tái định
cư và hỗ trợ Các quyền lợi này đã được thảo luận và thống nhất với các hộ trong thời giantham vấn cộng đồng Tất cả bồi thường được dựa trên các nguyên tắc chi phí thay thế Một
tư vấn thẩm định giá có trình độ đã được tham gia của UBND tỉnh Quảng Nam để thực hiệnmột cuộc khảo sát chi phí thay thế (RCS)
Di dời và định cư: Tất cả các hộ bị thu hồi đất thổ cư và vật kiến trúc sẽ được bồi
thường bằng tiền mặt Đối với 20 hộ phải di dời, họ có thể lựa chọn mua một mảnh đất tạikhu tái định cư hoặc tự di dời
Khôi phục thu nhập: Ngoài việc được bồi thường đối với đất và tài sản bị thu hồi,
các hộ bị ảnh hưởng cũng sẽ được hỗ trợ bằng tiền mặt dưới các hình thức khác nhaunhằm ổn định đời sống theo quy định của Chính phủ Chương trình khôi phục thu nhập sẽđược chuẩn bị nhằm hỗ trợ bổ sung cho các hộ bị ảnh hưởng nặng, tạo cơ hội cho các hộnày cải thiện thu nhập thông qua đào tạo và cung cấp đầu vào
Tổ chức thực hiện: UBND tỉnh Quảng Nam là Cơ quan chủ quản Dự án BQL Đầu
tư Xây dựng tỉnh Quảng Nam (gọi tắt là BQL) là cơ quan thực hiện Dự án BQLDA sẽ chịutrách nhiệm giám sát các hoạt động tái định cư thuộc các Tiểu hợp phần Tại cấp thành phố,UBND thành phố Tam Kỳ, cùng với các cơ quan ban ngành khác như Trung tâm phát triểnquỹ đất và chính quyền địa phương chịu trách nhiệm thực hiện kế hoạch tái định cư
Ngân sách tái định cư (TĐC): Việc bồi thường cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng
dựa trên chi phí thay thế tài sản bị ảnh hưởng được xác định bởi các chuyên gia giàu kinhnghiệm Tổng ngân sách cho việc thực hiện kế hoạch tái định cư là 44.375.918.789 đồngtương đương với 2.073.641 USD Chi phí này bao gồm: (i) Chi phí bồi thường, hỗ trợ chocác hộ bị ảnh hưởng; (ii) Các chi phí quản lý thực hiện và; (iii) chi phí dự phòng Uỷ bannhân dân tỉnh Quảng Nam có trách nhiệm cung cấp đầy đủ kinh phí và bố trí đúng thời giancho việc thanh toán bồi thường Ban QLDA phối hợp với Trung tâm phát triển quỹ đất thànhphố chịu trách nhiệm về thanh toán trực tiếp các khoản cho các hộ bị ảnh hưởng
Tiến độ thực hiện: Dự án sẽ được thực hiện trong vòng hơn 4 năm Dự kiến dự án
được thực hiện vào quý 3 năm 2013 và bắt đầu thi công vào quý 3 năm 2015
Giám sát và báo cáo: UBND tỉnh chịu trách nhiệm thực hiện giám sát nội bộ thông
qua BQLDA với sự trợ giúp của Tư vấn hỗ trợ thực hiện dự án BQLDA sẽ đệ trình báo cáogiám sát hàng quý lên ADB BQLDA sẽ thuê tuyển Tư vấn giám sát độc lập nhằm xem xét
Trang 10và đánh giá độc lập định kỳ về (i) mức độ đạt được mục tiêu tái định cư; (ii) thay đổi về mứcsống và sinh kế của người dân, (iii) khôi phục điều kiện KT-XH của người bị ảnh hưởng; (iv)hiệu quả và tính bền vững của các quyền được hưởng và (v) nhu cầu về các biện pháp giảmthiểu như được yêu cầu Các báo cáo giám sát độc lập 6 tháng sẽ được đệ trình lên ADB vàBQLDA.
Trang 111 MÔ TẢ DỰ ÁN
1 Phát triển các thành phố loại hai của Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc giảm
khoảng cách chênh lệch về phát triển không gian và kinh tế nhằm đạt được mục tiêuphát triển và tăng trưởng kinh tế của quốc gia Tam Kỳ, Buôn Ma Thuột và Hà Tĩnh là 3thành phố đã được lựa chọn tham gia Dự án phát triển các thành phố loại hai
2 Các thành phố được lựa chọn có quá trình đô thị hóa nhanh nhưng dịch vụ hạ tầng cơ
sở còn yếu kém Nền kinh tế của các thành phố này, mặc dù vẫn phụ thuộc vào nôngnghiệp, nhưng cũng có tiềm năng phát triển các ngành công nghiệp và dịch vụ mới.Nâng cấp đường giao thông đô thị, hệ thống phòng chống lũ lụt, thoát nước và quản lýchất thải rắn là 3 hợp phần chính thuộc Dự án
3 Tam Kỳ là thủ phủ của tỉnh Quảng Nam Động lực tăng trưởng kinh tế chính của thành
phố cũng như các vùng lân cận là Khu kinh tế Chu Lai Khu công nghiệp này có diệntích khoảng 27.000 ha, bao gồm 3.000 ha là đất công nghiệp
4 Công tác quản lý thiên tai thực sự là một quan ngại của các cộng đồng dân cư vùng
duyên hải tại Tam Kỳ cũng như toàn tỉnh Quảng Nam Trước đây, Quảng Nam là khuvực chưa có đầy đủ các hệ thống báo bão, các tuyến đường tránh lũ, cứu hộ cứu nạn
5 Các tuyến đường và hạ tầng giao thông hiện tại vẫn không đủ hấp dẫn để tăng sức
cạnh tranh của thành phố Tam Kỳ
6 Để đáp ứng cho những quan ngại trên, thành phố Tam Kỳ đã đề xuất các Tiểu hợp
phần (THP) về xây dựng đường chiến lược và quản lý lũ
Tiểu hợp phần Quản lý lũ – Hoàn thiện và nâng cấp hệ thống đê sông Bàn Thạch
Xây dựng tuyến đường chiến lược – Đường Điện Biên Phủ
Tiểu hợp phần Quản lý lũ – Nâng cấp/hoàn thiện tuyến đê sông Bàn Thạch
7 Cần phải hoàn thiện và nâng cấp hệ thông đê sông Bàn Thạch nhằm:
Cải thiện công tác quản lý và phòng chống lũ tại các khu vực dễ bị lũ tại Tam Kỳ, trong đó có tính đến các nguy cơ ngày càng tăng cao do hiện tượng biến đổi khí hậu;
Đảm bảo tăng cường công tác phòng chống lũ có tính đến các yếu tố về xã hội
để sao cho các nhóm dễ bị tổn thương và nhóm dân nghèo ở thành thị cũng được bảo vệ
Hoàn thiện các công trình đê mới được bắt đầu xây dựng trong dự án Cảithiện môi trường đô thị miền Trung (CRUIEP)
8 Tổng chiều dài của tuyến đê là 9,7km Tuyến đê này sẽ hỗ trợ công tác phòng chống lũ
giữa Quốc lộ 1, phía Tây Bắc của khu dân cư, và đường Nam Quảng Nam ở phía ĐôngNam Có bốn đoạn, trong đó bao gồm cả các công trình đê mới và nâng cấp tuyến đêhiện tại (xem Hình 1.1):
Đoạn 1: từ QL1 đến đường Nguyễn Văn Trỗi, là tuyến đê bằng đất được dự á nxây mới có chiều dài 2,5km, cao trình 4,34m so với mặt nước biển;
Trang 12 Đoạn 2: Từ khu dân cư Tân Thành đến khu vực dân cư số 6: bao gồm 0,7kmchiều dài tuyến đê mới và đường trải nhựa chưa được hoàn thiện trong dự ánCRUEIP Đoạn này sẽ được kết nối với tuyến đê hiện tại, nhưng sẽ được nângcao trình lên 4,34m so với mặt nước biển bằng cách thi công tường chắn và tạocảnh quan;
Đoạn 3: Từ đường Tôn Đức Thắng đến đường Nam Quảng Nam: bao gồmtuyến đê bằng đất được x ây mới có chiều dài 3.0 km, cao trình 4,28m so với mặtnước biển
Đoạn 4 - Nâng cao trình đoạn đê hiện tại được hoàn thiện trong dự án CRUEIP.Đoạn đê này có chiều dài 3.5km từ cuối đoạn 2 đến đường Tôn Đức Thắng sẽđược nâng lên cao trình 4,34m so với mực nước biển bằng cách thi công tườngchắn và tạo cảnh quan;
9 Tuyến đê sông Bàn Thạch được xây dựng theo tiêu chuẩn của BNN&PTNT và BTN-MT
về chống biến đổi khí hậu, bao gồm chống sóng cồn và cường độ mưa lớn, với tần xuất
lũ là 40 năm
Sơ đồ 1-1: Các tiểu hợp phần - Hoàn thiện và nâng cấp đê sông Bàn Thạch
1.3 Mục tiêu của kế hoạch tái định cư
10 Kế hoạch tái định cư đảm bảo rằng các tiểu dự án sẽ (i) tránh tái định cư không tự
nguyện bất cứ nơi nào có thể; (ii) giảm thiểu tái định cư không tự nguyện bằng cách tìmhiểu dự án và thiết kế giải pháp thay thế; (iii) nâng cao, hoặc ít nhất khôi phục sinh kếcủa tất cả những người phải di dời trong thực tế như trước khi các tiểu dự án cấp; và(iv) cải thiện mức sống của các nhóm dễ bị tổn thương như người nghèo và các hộ didời
11 Tài liệu này bắt nguồn từ kế hoạch tái định cư gốc được lập cho Dự án phát triển các
thành phố loại 2, tại tỉnh Quảng Nam vào tháng 5 năm 2013 và được cập nhật cho góiTK-01 - đê sông Bàn Thạch dựa trên thiết kế chi tiết được phê duyệt và dữ liệu thu thậpđược từ DMS và kết quả Khảo sát giá thay thế
12 Đây là kế hoạch tái định cư cập nhật (uRP), là tài liệu hướng dẫn và xác định các vấn
đề quan trọng cần giải quyết trong hài hòa chính sách và các yêu cầu của tái định cư
Trang 13không tự nguyện của ADB với các chính sách của quốc gia và cấp tỉnh Mối quan tâmcho tái định cư đã được tích hợp trong tài liệu này và sẽ điều chỉnh thiết kế của tiểu dự
án, thực hiện và giám sát
13 Kế hoạch tái định cư cập nhật này bao gồm những nội dung sau đây:
i Chính sách và hướng dẫn thủ tục thu hồi đất, bồi thường tài sản, tái định cư,
và chiến lược sẽ giúp đảm bảo khôi phục hoàn toàn sinh kế và mức sống củangười bị ảnh hưởng;
ii Xác định các hộ gia đình và cộng đồng bị ảnh hưởng xấu bởi các tiểu dự án,chuẩn bị công tác bồi thường và các biện pháp giảm thiểu liên quan sẽ đượccung cấp cho người bị ảnh hưởng và đảm bảo rằng các biện pháp này sẽđược thực hiện;
iii Một kế hoạch cụ thể về cách mà các hộ bị ảnh hưởng sẽ được tham gia vàocác giai đoạn khác nhau của các tiểu dự án, bao gồm gồm cơ chế giải quyếtkhiếu nại; và
iv Một ngân sách ước tính để thực hiện tái định cư
14 Kế hoạch tái định cư được lập nhằm giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực từ tiểu dự
án và đảm bảo các biện pháp giảm thiểu và bồi thường sẽ giúp người bị ảnh hưởngphục hồi lại ít nhất bằng mức sống mà họ đã có trước dự án Để thực hiện điều này, kếhoạch tái định cư nhằm đạt những mục tiêu sau:
Xác định khu vực chịu ảnh hưởng từ dự án và những ảnh hưởng tiêu cực đối vớingười dân cũng như phạm vi tác động đến tài sản, kinh tế, văn hóa và những tácđộng đến sinh kế của họ;
Xác định quyền được bồi thường và hỗ trợ của những người bị ảnh hưởng dựatrên nguyên tắc giá thay thế và những yêu cầu của luật quốc gia và chính sáchADB;
Mô tả thủ tục đền bù và hỗ trợ theo chính sách dự án bao gồm cơ chế giải quyếtkhiếu nại; và
Mô tả sắp xếp thể chế và những yêu cầu tài chính để thực hiện kế hoạch và giámsát việc thực hiện kế hoạch tái định cư này
1.4 Các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực
15 Chính quyền địa phương đã xác nhận rằng các hộ nằm trong tiểu dự án đường không
thể xây dựng mới nhà ở hoặc công trình trong khu vực tiểu hợp phần vì gia đình họ làmột phần của quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt Tuy nhiên họ có thể sửa chữa,cải tạo nhà ở hiện có của họ Theo chính quyền địa phương, các hộ đã biết các quyhoạch tổng thể và hạn chế sử dụng đất trong các tiểu hợp phần đó Điều này cũng đãđược xác nhận bởi những người bị ảnh hưởng trong các buổi tham vấn cộng đồng Vìvậy việc lựa chọn các tiểu dự án dựa trên kế hoạch tổng thể góp phần giảm thiểu táiđịnh cư vì người dân đã không được phép việc xây dựng các công trình kiến trúc trongnhững năm qua
16 Quá trình kiểm kê chi tiết đã thu thập dữ liệu trên tất cả các diện tích đất và tài sản (vật
kiến trúc, cây cối, hoa màu) bị ảnh hưởng cũng như các doanh nghiệp bị ảnh hưởng
Trang 14Cuộc điều tra cũng thu thập thông tin chi tiết mức sống, sinh kế, thu nhập và trình độgiáo dục của hộ gia đình.
17 Kết quả kiểm đếm đo đạc chi tiết cho thấy có số 265 hộ gia đình/tổ chức của 02
phường Tân Thạnh và Hòa Hương, TP Tam Kỳ bị ảnh hưởng bởi dự án, trong đó có
264 hộ và một tổ chức (UBND xã Tân Thạnh) Trong số các hộ ảnh hưởng có 20 hộ giađình ảnh hưởng nhà, phải tái định cư; 181 hộ gia đình bị chiếm dụng trên 10% đất sảnxuất Cả 20 hộ bị ảnh hưởng nhà đều phải tái định cư tại nơi ở mới; trong 181 hộ bịảnh hưởng nặng do mất trên 10% đất sản xuất, có 82 hộ mất từ 10 đến 30%, 60 hộ mấttrên 30 đến 70% và 39 hộ mất trên 70% đất sản xuất Chi tiết số hộ và tỷ lệ mất đấtnông nghiệp thể hiện trong bảng 2.1 dưới đây:
Bảng 2.1 Tỷ lệ mất đất nông nghiệp của hộ gia đình
Tỷ lệ mất đất NN
Số hộ Tân Thạnh Hòa Hương Tổng
Nguồn: Số liệu kiểm kê chi tiết
18 Tổng số nhân khẩu bị ảnh hưởng 1,003 người Tất cả những người bị ảnh hưởng đều
là dân tộc Kinh, không có người dân tộc thiểu số Có 16 hộ gia đình có phụ nữ làm chủ
hộ, 20 hộ có người già và tàn tật làm chủ hộ 13 hộ nghèo theo tiêu chuẩn của bộ Laođộng TB&XH
19 Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng là 99,639.3 m2, trong đó đất phi Nông nghiệp (Đất ở
Đô thị) là 2,244,3 m2 (chiếm 2.25%), diện tích đất ở chỉ ảnh hưởng của phường HòaHương; phạm vi ảnh hưởng đất Nông nghiệp nằm trên địa bàn 2 phường Hòa Hương
và Tân Thạnh với diện tích là 97,395.0 m2 (97.75%) Chi tiết diện tích bị ảnh hưởng cácloại đất như sau: Đất trồng lúa 83,867.75 m2 (84.17%); đất trồng cây hàng năm 3,219.2m2 (3.23 %); đất trồng cây lâu năm 9,560.5 m2 (9.6%); và đất nuôi trồng thủy sản 747.6m2 (0.8%)
Bảng 2.2 Các loại đất bị ảnh hưởng của dự án
I Đất phi Nông nghiệp m2 2.244,30 0 2.244,30 2,25
Trang 1520 Có 20 hộ gia đình bị ảnh hưởng nhà đều thuộc khu phố Hương Trà Đông, phường Hòa
Hương Tổng diện tích nhà bị ảnh hưởng là 1.388,51, tất cả các ngôi nhà bị ảnh hưởngđều là nhà xây cấp 4
Nguồn: Số liệu kiểm kê chi tiết
Phân loại nhà được xác định như sau:
- Nhà cấp 4 là nhà kiên cố 1 tầng (chủ yếu xây bằng gạch)
- Nhà tạm là nhà được xây dựng bằng các vật liệu khác như tre, nứa và những vật liệu này sẽ được thay thế định kỳ (khoảng 5-10 năm phụ thuộc vào loại vật liệu).
21 Khối lượng công trình kiến trúc bị ảnh hưởng đã được đo đạc, kiểm đếm nhằm phục vụ
công tác bồi thường tái định cư Công trình kiến trúc bị ảnh hưởng là các công trình phụnhư: Chuồng chăn nuôi gia súc, gia cầm, mái hiên tạm, tường rào, nền ximăng….Trong đó đáng lưu ý có 46 ngôi mộ đất phải di dời, bao gồm 45 ngôi mộ vô chủ
và một ngôi mộ có chủ Số liệu chi tiết các loại ảnh hưởng công trình kiến trúc được thểhiện chi tiết trong Bảng 2.4
Bảng 2.4: Ảnh hưởng vật kiến trúc
Stt Loại công trình kiến trúc Đơn vị tính Số lượng Tổng số
Tân Thạnh Hòa Hương
5 Chuồng trại chăn nuôi m2 151,45 18,00 169,45
6 Đường Bê tông m2 400,80 27,00 427,80
Trang 1622 Có nhiều loại cây trồng và hoa màu bị ảnh hưởng, trong đó ảnh hưởng lớn nhất là
79,101.7 m2 đất lúa ,diện tích đất trông hoa màu là 482.8 m2 Về cây cối, có 2,560 cây
ăn quả, 6,402 cây lấy gỗ, 348 cây cảnh các loại bị ảnh hưởng, ngoài ra còn các loại câykhác như cây dược liệu, cây Công nghiệp… Chi tiết thể hiện tại bảng 2.5
Bảng 2.5 Ảnh hưởng cây cối, hoa màu
Stt Loại cây cối hoa
màu
Đơn vị tính
Số lượng
Tổng số Tân Thạnh Hòa Hương
III Cây cối
2 Cây lấy gỗ Cây 1.444 4.958,00 6.402
3 Cây cảnh Cây 99 249,00 348
Nguồn: Số liệu kiểm kê chi tiết
23 Không có hộ kinh doanh và các công ty, xưởng sản xuất bị tác động, ảnh hưởng của
việc thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường và GPMB tiểu Dự án đê sông BànThạch Chính vì vậy, trong tiểu hợp phần này không phải thực hiện hỗ trợ đối với thiệthại do ngừng, giảm thu nhập sản xuất, kinh doanh
24 Dự án sẽ gây ảnh hưởng đến 400.8 m2 đường bê tông do UBND xã Tân Thạnh quản
lý Khoản bồi thường này nằm trong chi phí bồi thường, tái định cư của dự án và sẽđược chi trả cho UBND xã Tân Thạnh
2.8 Ảnh hưởng đối với di tích/di sản văn hóa và khu vực bảo tồn
25 Dự án không ảnh hưởng đến di tích lịch sử, di sản văn hóa hay khu bảo tổn thiên
nhiên, khu dự trữ sinh quyển, rừng phòng hộ
2.9 Tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất của hộ gia đình bị ảnh hưởng
26 Kế quả kiểm kê xác nhận rằng 20 hộ bị ảnh hưởng đất ở đều đã được cấp giấy chứng
nhận QSDĐ, 244 hộ có đất nông nghiêp bị ảnh hưởng không có giấy chứng nhậnQSDĐ nhưng họ có quyền sử dụng và có thể hợp pháp hóa quyền SDĐ và có đủ điềukiện được bồi thường theo quy định của pháp luật
Trang 1727 Tuy theo tình trạng pháp lý của việc sở hữu đất mà việc áp dụng mức bồi thường sẽ
khác nhau; và tùy thuộc vào tỷ lệ % mất đất nông nghiệp khác nhau mà viẹc áp dụngcác biện pháp hỗ trợ cũng khác nhau đây là cách mà dự án áp dụng nhằm đảm bảoquyền lợi của người bị ảnh hưởng và đảm bảo công bằng trong công tác bồi thường tái
định cư Chi tiết về việc áp dụng chính sách quyền lợi được trình bầy trong (Bảng 7-1:
Ma trận Quyền lợi).
28 Dữ liệu điều tra tình hình KT-XH tổng thể được thực hiện năm 2013 cho cả 2 tiểu hợp
phần (i) Hoàn thiện và nâng cấp hệ thống đê sông Bàn Thạch và (ii) Xây dựng tuyếnđường chiến lược – Đường Điện Biên Phủ Dữ liêu KT – XH phục vụ cập nhật RP củatiểu dự án được thực hiện năm 2014 tại 2 phường và điều tra đối với 100% hộ bị ảnh
hưởng kết quả điều tra được thề hiện tại mục 3.2 Kinh tế - xã hội của 2 phường bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án
29 Điều tra tình hình KT-XH của các hộ bị ảnh hưởng bởi 2 Tiểu hợp phần đã được tiến
hành từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2013 Cuộc điều tra này đã thu thập các dữ liệu vềđiều kiện sống của 25,3% hộ bị ảnh hưởng (220 hộ được khảo sát trong tổng số 869hộ) Kết quả điều tra sẽ cung cấp dữ liệu cơ sở về một số chỉ số nhằm đánh giá nhữngthay đổi về đời sống của hộ bị ảnh hưởng sau khi tái định cư.Kết quả điều tra tổng hợpđược trình bày trong các bảng dưới đây
30 Có 6 phường (An Mỹ, An Xuân, Phước Hòa, An Phú, Hòa Hương và Tân Thạnh)
trong khu đô thị thành phố Tam Kỳ và một xã (Tam Phú) nằm trong vùng nông thôn củathành phố sẽ bị ảnh hưởng bởi 2 Tiểu hợp phần của Dự án Đoàn Tư vấn lưu ý rằngviệc sử dụng đất trong 2 tiểu hợp phần này chủ yếu vẫn là nông nghiệp, trừ đoạn đầutiên của Đường Điện Biên Phủ nằm trong khu vực dân cư đông đúc
3.1.1 Nhân khẩu học
31 Tam Kỳ là thủ phủ của tỉnh Quảng Nam thuộc khu vực Duyên hải miền Trung Việt Nam.
Dân số của thành phố vào năm 2011 vào khoảng 108.661 người Ba trong các phường
bị ảnh hưởng ở khu đô thị có dân số đông đúc, trong khi phường An Phú, ở phía Bắcsông Bàn Thạch và 2 xã thuộc vùng nông thôn có mật độ dân số thấp hơn nhiều
32 Động lực phát triển kinh tế cốt lõi của thành phố Tam Kỳ và vùng lân cận là Khu kinh tế
Chu Lai tại huyện Núi Thành, cách thành phố Tam Kỳ 20km Đây là một vùng rộng lớnvới diện tích là 27.000ha, trong đó có 3.000ha là đất công nghiệp Khu đất này trải dàiđến ranh giới huyện Thăng Bình về phía tây bắc, giáp với huyện Bình Sơn ở phía Nam,với huyện Núi Thành ở phía Tây và với Biển ở phía đông Khu Kinh tế Chu Lai đượcthành lập năm 2003 (ban đầu chủ yếu phát triển ở khu phía nam)
Bảng 3-1: Dân số trong Khu vực Dự ánDân số năm
2011
Diện tích(km2)
Mật độ(người/km2)
Số hộ Trung bình
số người/hộThành phố Tam Kỳ 108.661 92,82 1,171 N/A N/A
Trang 18Phường Phước Hòa 5.139 0,64 8,008 1.170 4.4
3.1.2 Tỷ lệ nghèo đói
33 Chuẩn nghèo mới áp dụng cho giai đoạn 2011-2015 đã được Thủ tướng Chính phủ
ban hành theo quyết định 09/2011 của Thủ tướng Chính phủ ngày 30.1.2011 Tại khuvực nông thôn, các hộ gia đình thuộc diện nghèo nếu như thu nhập trung bình của hộnhỏ hơn hoặc bằng 400.000 đồng/người/tháng (hoặc 500.000 đồng/người/tháng đối vớikhu vực thành thị) Tronggiai đoạn 2005-2010, chuẩn nghèo được áp dụng cho các hộ
có thu nhập 200.000 đồng/người/tháng đối với khu vực nông thôn và 260.000đồng/người/tháng đối với khu vực thành thị Vì thế, trong giai đoạn 2009 - 2011, tỷ lệ hộnghèo gia tăng trong phần lớn các khu vực do có sự thay đổi về chuẩn nghèo Quyếtđịnh này cũng xác định tiêu chuẩn dành cho “hộ cận nghèo”, đó là những hộ có thunhập từ 401.000 - 550.000 đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn và 501.000-650.000đồng/người/tháng ở khu vực thành thị)
34 Theo chuẩn nghèo trên, các hộ có thể đăng ký hộ nghèo với chính quyền địa phương.
Nếu được chính quyền địa phương xác nhận hộ nghèo, các hộ sẽ nhận được giấychứng nhận người nghèo cho phép họ nhận được nhiều phúc lợi xã hội hơn bao gồmgiảm phí các dịch vụ và chăm sóc sức khỏe Những hộ gia đình không thuộc diệnnghèo sẽ không được hưởng các phúc lợi trên
35 Tỷ lệ nghèo đói trong khu vực Dự án, đặc biệt thấp hơn tỷ lệ trung bình ở vùng Bắc
trung bộ và Duyên hải phía Nam của tỉnh Quảng Nam cũng như của toàn quốc Vàonăm 2010, tỷ lệ nghèo của thành phố Tam Kỳ thấp hơn mức trung bình của tỉnh QuảngNam (tương ứng là 7,93% với 24%) Tỷ lệ nghèo toàn quốc thời điểm đó là 14,2%(6,9% ở khu vực thành thị và 17,4% ở khu vực nông thôn)
36 Vào năm 2012, các phường đô thị An Mỹ, Phước Hòa trong trung tâm thành phố với tỷ
lệ hộ nghèo lần lượt là 3,29% và 4,27% Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ của cảthành phố Tam Kỳ (7,93%) Các phường An Phú, xã Tam Thanh và Tam Phú – thuộckhu vực nông thôn của thành phố Tam Kỳ với tỷ lệ nghèo lần lượt là 9,7%, 13,4% và13,15% có tỷ lệ nghèo cao hơn vào năm 2012
Bảng 3-2: Tỷ lệ nghèo đói ở khu vực dự án
Trang 19Xã Tam Phú 13.15% 4.3%
Khu vực Bắc Trung bộ
* Khảo sát mức sống tại Việt Nam năm 2010 dựa trên chuẩn nghèo mới của Chính phủ áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015 SLĐTBXH và Niên giám thống kê thành phố Tam Kỳ năm 2014
3.1.3 Trình độ học vấn
37 Ở cả hai Tiểu hợp phần, hầu hết các hộ bị ảnh hưởng được khảo sát đều có trình độ
học vấn cấp 2, hoặc cấp 3 Các hộ bị ảnh hưởng bởi Tiểu hợp phần đê sông BànThạch có trình độ học vấn thấp hơn, trong khi đó các hộ bị ảnh hưởng bởi Tiểu hợpphần Đường Điện Biên Phủ, một phần dân cư sống tại khu vực đô thị hóa, có trình độhọc vấn cao hơn
38 Trong các hộ bị ảnh hưởng, phụ nữ thường có trình độ học vấn thấp hơn nam giới với
tỷ lệ trình độ cấp 1 hoặc chưa hết cấp 1 cao hơn nam giới
Biểu đồ 3-1: Trình độ học vấn của các chủ hộ
3.1.4 Nguồn thu nhập
39 Nông nghiệp là nghề chủ yếu của các hộ bị ảnh hưởng bởi Tiểu hợp phần đê sông Bàn
Thạch với 50% thành viên các hộ tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp.Với các hộ bị ảnh hưởng bởi Tiểu hợp phần đường Điện Biên Phủ, có một bộ phận dân
cư sinh sống trong khu vực thành thị, thì nguồn thu nhập chính của họ từ buôn bán,lương làm thuê và lương công chức lần lượt là 27,7%, 17,6% và 16,2%
Bảng 3-3: Nguồn thu nhập chính của các hộ gia đình bị ảnh hưởng ở 2 tiểu hợp phần
Tiểu hợp phần
Các hộ được điều Tra
Nông nghiệp
Kinh doanh
Dịch vụ
Lương (làm thuê)
Lương (Công chức)
Lao động phổ thông
Lương hưu
Trang 20Tuyến đê sông
Bàn Thạch 76 100 38 50 7 9,2 2 2,6 13 17,1 11 14,5 3 3,9 2 2,6Đường Điện
Biên Phủ 148 100 25 16,9 41 27,7 13 8,8 26 17,6 24 16,2 15 10,1 4 2,7
Tổng 224 100 63 28,1 48 21,4 15 6,7 39 17,4 35 15,6 18 8,0 6 2,7
40 Nông nghiệp là nguồn thu ngập chính quan trọng của các hộ bị ảnh hưởng ở cả 2 Tiểu
hợp phần (34,8%) Thu nhập tư buôn bán, dịch vụ, lương làm thuê và viên chức cũng làmột nguồn quan trọng
Bảng 3-4: Nguồn thu nhập phụ chủ yếu của các hộ bị ảnh hưởng
Tiểu hợp phần Số hộđược
điều tra
Nôngnghiệp doanhKinh Dịch vụ
Lương(làm thuêcho tưnhân)
Lương(côngchức)
Laođộngphổthông
41 Thu nhập trung bình hàng tháng của các hộ bị ảnh hưởng được điều tra cao hơn gấp
2-3 lần chuẩn nghèo (xem Bảng 2-3.5) Thu nhập trung bình của các hộ bị ảnh hưởng bởiTiểu hợp phần đường Điện Biên Phủ ở khu đô thị cao hơn (các hộ ở khu vực chủ yếu
là kinh doanh buôn bán
Bảng 3-5: Thu nhập hàng tháng trung bình của các hộ bị ảnh hưởng
Tiểu Hợp phần được điềuSố hộ
tra
Thu nhập của hộ hàng tháng Chuẩn nghèo đối khu
vực thành thị (Trungbình mỗi hộ có 4,5người)Nguồn chính Các nguồn
2 250 000
3.1.5 Tiện nghi sinh hoạt và tài sản
42 Liên quan đến tiện nghi sinh hoạt và tài sản của hộ bị ảnh hưởng, Bảng 3.6 dưới đây
trình bày các loại tiện nghi sinh hoạt và tài sản của các hộ được điều tra Cuộc điều tratiện nghi sinh hoạt và tài sản của hộ bị ảnh hưởng cho thấy, các hộ bị ảnh hưởng đều
có các tiện nghi sinh hoạt thiết yếu hàng ngày Tỷ lệ hộ có xe máy và ti vi cao (lần lượt
là 82,9% và 89,5% với các hộ ở Tiểu hợp phần tuyến đê sông Bàn Thạch và 82,4% và90,5% với Tiểu hợp phần Đương Điện Biên Phủ)
Trang 2143 Ngoài ra, nhìn chung không có nhiều hộ có tiện nghi sinh hoạt cao cấp Chỉ có khoảng
40,8% và 41,9% số hộ bị ảnh hưởng bởi 2 Tiểu hợp phần nêu trên có tủ lạnh; tương tự
có 25% và 26.4% số hộ có máy tính Tỷ lệ người dân có thể tiếp cận với các dịch vụthông tin liên lạc rất cao với 89,5% (tuyến đê sông Bàn Thạch) và 91,2% (Đường ĐiệnBiên Phủ
Bảng 3-6: Tiện nghi sinh hoạt và tài sản của hộ bị ảnh hưởng
Loại tài sản % Loại tài sản % Loại tài sản % Hợp phần A (Tuyến đê sông Bàn Thạch)
3- Ô tô 1,3 8- Điện thoại di động 89,5 13- Máy phát điện 23,7
Hợp phần B (Đường Điện Biên Phủ)
3- Ô tô 1,4 8- Điện thoại di động 91,2 13- Máy phát điện 18,9
3.1.6 Nước, Vệ sinh và Nguồn năng lượng
44 Tình trạng cấp nước khác nhau tùy thuộc vào vị trí của mỗi Tiểu hợp phần.Liên quan
đến nước sạch dùng để uống và đun nấu, tất cả các hộ bị ảnh hưởngcông trình đê đềudung nước từ nước mưa và nước giếng Các hộ bị ảnh hưởng thuộc Tiểu hợp phầnđường Điện Biên Phủ sống ở khu đô thị đều được tiếp cận với nước máy từ hệ thốngcấp nước của thành phố, trong khi đó các hộ còn lại dung nước giếng (cả giếng khơi vàgiếng sâu) Các hộ bị ảnh hưởng đều cho rằng chất lượng nguồn nước tạm ổn
45 Liên quan đến cấp nước tắm giặt,hiện trạng cấp nước cũng khác nhau giữa các hộ bị
ảnh hưởng bởi các Tiểu hợp phần khác nhau Các hộ bị ảnh hưởng bởi công trình đê
sử dụng nước từ giếng và sông, trong khi đó các hộ ở Tiểu hợp phần đường Điện BiênPhủ lại chủ yếu dùng nước giếng và nước máy Chi tiết xem Hình 3-4
46 Liên quan đến vệ sinh, hầu hết các hộ trong Tiểu hợp phần đường Điện Biên Phủ đều
có nhà vệ sinh, trong khi đó các hộ thuộc Tiểu hợp phần đê sông Bàn Thạch thì dùng
cả hố xí đào, nhà vệ sinh trên sông và nhà vệ sinh khép kín Ít có hộ nào không có nhà
vệ sinh riêng
Biểu đồ 3-2: Vệ sinh
Trang 2247 Tất cả các hộ ở cả hai Tiểu hợp phần đều sử dụng điện lưới quốc gia, điện dùng cho
chiếu sáng Gỗ và ga dùng để nấu ăn
3.1.7 Thành viên của các tổ chức xã hội
48 Trong khu vực nông thôn, hầu hết các hộ gia đình đều có thành viên tham gia hội phụ
nữ và hội nông dân.Những tổ chức này hỗ trợ và tư vấn cho các hộ gia đình Các tổchức này cũng có thể được huy động nhằm hỗ trợ cho công tác bồi thường và khôiphục thu nhập Một số hộ cũng là thành viên của các nhóm tiết kiệm
Biểu đồ 3-3: Thành viên của các tổ chức xã hội
3.1.8 Tham gia vào các hoạt động kinh tế
49 Trong các hộ được khảo sát, chủ hộ, vợ/chồng chủ hộ và con cái trưởng thành đảm
nhiệm tạo ra nguồn thu nhập chính của hộ Con cái trưởng thành cũng đóng góp thêmvào thu nhập cho cha mẹ Chỉ có 2,2% hộ có chủ hộ là người mang lại nguồn thu nhậpchính do đó phụ nữ cũng tham gia vào các hoạt động kinh tế như nam giới
Bảng 3-7: Thành viên hộ gia đình chịu trách nhiệm tạo ra thu nhập chính
Trang 23Tiểu hợp
phần
Số hộđượcđiều tra
Chỉ có chủ hộtạo ra nguồnthu nhậpchính
Chủ hộ và vợ/
chồng tạo ranguồn thu nhậpchính
Con cáitrưởng thànhtạo ra nguồnthu nhậpchính
Chủ hộ,vợ/chồng chủ hộ
và con cái đảmnhiệm tạo ranguồn thu nhậpchính
3.2 Kinh tế - xã hội của 2 phường bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án
50 Tổng diện tích tự nhiên của 2 phường bị ảnh hưởng bởi dự án là 916,69 ha, trong đó
diện tích đất ở là 72.43 ha (chiếm 7,57%), đất trồng cây hàng năm 574,96 ha (chiếm62,83%) đất chuyên dùng 251,98ha (chiếm 27.4,49%), đất chưa sử dụng 19.32ha(chiếm 0,02%) Đất đất sản xuất chiếm phần lớn diện tích trong cơ cấu diên tích đất(62,83%) đất chuyên dùng cũng chiếm trên ¼ (27,49) tổng diện tích đất của cácphường Việc nghiên cứu thiết kế dự án đã lựa chọn phương án tối ưu nhằm giảmthiểu việc thu hồi đất sản xuất tuy nhiên vẫn có những hộ chịu tác động nặng mất trên10% diện tích sản xuất Tất cả các trường hợp này đã được thống kê đầy đủ và cótrương trình hỗ trợ phục hồi cụ thể (xem chi tiết mục 5.3 Chương trình phục hồi thunhập và phát triển sinh kế)
51 Tổng dân số của 2 phường trong vùng dự án là 4.694 hộ với tổng số nhân khẩu là
18.391 người Trong đó, người dân tộc kinh chiếm chiếm đa số với (97,2%) dân tộcHán chiếm 0,28% Dự án chỉ tác động đến các hộ dân kinh, không ảnh hưởng đếnngười dân tộc thiểu số
52 Sinh kế của người dân trong 2 phường của dự án khá đa dạng bao gồm sản xuất nông
nghiệp, buôn bán dịch vụ và thương mại số rất ít các hộ gia đình có ham gia hoạt độnglàm thuê Có 1104 hộ (23.529%) có tham gia sản xuất nông nghiệp; 2889 hộ (61.55%)hoạt động thương mại dịch vụ; 495 hộ (10.55%) là các hộ cán bộ công chức, giáo viên
và khoảng 4,3% là các hộ tham gia các hoạt động làm thuê Cả 2 phường đều là khuvực đô thị nên sinh kế của họ phần lớn (61,55%) dựa vào các hoạt động thương mạidịch vụ Hoạt động nông nghiệp với 1104 hộ chiếm 23,52% và 10.56% là hộ gia đinh cósinh kế chính từ lương của công chức nhà nước
53 Số hộ nghèo trên tổng số hộ của phường Tân Thạnh là 15 hộ chiếm tỷ lệ 0,01%, sô hộ
nghèo phường Hòa Hương là 38 hộ chiếm (0,02%)
54 Cơ sở hạ tầng xã hội của các phường/phường khá tốt, 100% số hộ trong phường sử
dụng điện lưới quốc gia, hệ thống giao thông đã được trải nhựa hoặc bê tông, hệ thốngtrường học, trạm y tế đã được kiên cố hóa đáp ứng nhu cầu của người dân
55 Tất cả hộ gia đình nơi đây đều dễ dàng tiếp cận hệ thống chợ và các trung tâm hành
chính Để đi đến chợ trung bình mất khoảng 15 phút với khoảng cách từ 1- 4 km để đếnchợ Khoảng cách trung bình đi đến các trung tâm hành chính 2,5 km với thoài gian dichuyển 10 phút đề đến các trung tâm hành chính
3.2.1 Kinh tế - xã hội của các hộ ảnh hưởng
Trang 2456 Thu thập thông tin Kinh tế - Xã hội được tiến hành song song quá trình DMS Việc thu
thu thập thông tin KT-XH của những hộ gia đình bị ảnh hưởng vào từ đầu tháng 8 năm
2014 và kết thúc vào cuối tháng 11 năm 2014 Tham vấn lãnh đạo địa phương, cácnhóm xã hội và những hộ gia đình bị ảnh hưởng cũng được tiến hành trong suốt quátrình này
57 Việc thu thập thông tin kinh tế xã hội được tiến hành trên 100% những hộ gia đình bị
ảnh hưởng Như vậy việc thu thập thông tin kinh tế - xã hội được thực hiện tại 264 hộgia đình của 2 phường bị ảnh hưởng Số liệu thống kê cho thấy có 248 chủ hộ là namgiới (chiếm 93,94%) và 16 chủ hộ là nữ giới (chiếm 6,06%) Tổng số nhân khẩu trongcác hộ gia đình bị ảnh hưởng là 1,003 người, Trong đó nam 507 người (50.6%), nữ 495người (49.4%) Số nhân khẩu trung bình của hộ là 3,8 người/hộ
3.2.2 Dân tộc
58 Theo số liệu thống kê (năm 2014) từ UBND 2 phường bị ảnh hưởng bởi dự án, khu vực
dự án có 2 nhóm dân tộc gồm dân tộc Kinh và dân tộc Hán Dân tộc kinh chiếm(97,2%) dân tộc Hán chiếm 0,28% dân số Không có hộ dân tộc thiểu số nào bị ảnhhưởng bởi dự án
59 Không phải thực hiện kế hoạch phát triển dân tộc thiểu số do dự án không ảnh hưởng
đến đồng bào dân tộc thiểu
3.2.3 Trình độ học vấn,
60 Khảo sát KT-XH cho thấy trình độ học vấn của các chủ hộ không cao Chủ hộ chưa học
hết tiểu học chiếm 6,4%; học hết tiểu học (28,7%); trình độ Trung học cơ sở 53,6%;trình độ Phổ thông trung học (7,1%) Trên phổ thông trung (trên cấp 3) chiếm 4,3%
Biểu đồ 3-4 Trình độ học vấn của chủ hộ
3.2.4 Nghề nghiệp
61 Nghề nghiệp của chủ hộ gia đình bị ảnh hưởng chủ yếu là nông nghiệp các nghề khác
chiếm tỷ lệ rất nhỏ Số chủ hộ làm nông nghiệp là 171hộ (53,4%), chủ hộ đã nghỉ hưu 9
hộ (4,5%), chủ hộ là cán bộ công chức làm việc trong các cơ quan chính phủ 22 hộ(14,4%), 17 (10,6%) chủ hộ buôn bán nhỏ và 45 chủ hộ (17,1%) làm thuê tự do
Biểu đồ 3-5 Nghề nghiệp của các chủ hộ gia đình bị ảnh hưởng
Trang 253.2.5 Thu nhập
62 Nguồn thu nhập chính của người bị ảnh hưởng tại hai phường vẫn là nông nghiệp với
153 hộ chiếm 58,0%; 27 hộ (10,2%) có thu nhập chính từ kinh doanh dịch vụ; 33 hộ(12,5%) có thu nhập chính từ lương công chức; 31 hộ (11,7%) có thu nhập chính từlao động làm thuê; và 20 hộ có thu nhập chính từ lương hưu hoặc trợ cấp xã hội
Biểu đồ 3-6 Nguồn thu nhập chính của hộ ảnh hưởng
63 Thu nhập bình quân đầu người tại 2 phường bị ảnh hưởng là 14,670.000 đồng/năm.
Thu nhập bình quân của phường Hòa Hương là 27.000.000 đồng và phường TânThạnh là 12.000.000 đồng/năm
3.2.6 Tỷ lệ nghèo
64 Theo tiêu chuẩn xác định hộ nghèo, có 13 trong số 264 hộ gia đình bị ảnh hưởng là hộ
gia đình nghèo Đây là các hộ sẽ được hỗ trợ đặc biệt trong quá trình thực hiện kếhoạch tái định cư của dự án
3,2,7, Vấn đề Giới
65 Các dự án phát triển có thể tác động khác nhau lên nam giới và nữ giới Tác động lên
phụ nữ thường không được chú ý tới khi các biện pháp giảm thiểu chỉ chú trọng đếnchủ hộ mà không chú ý đến các thành viên khác của hộ gia đình Quy trình bồi thườngthu hồi đất có xu hướng bỏ qua người phụ nữ nếu như việc bồi thường không đượcthực hiện chi trả cho cả vợ và chồng chủ hộ Các hộ do phụ nữ làm chủ thường đối mặt
Trang 26với những khó khăn liên quan đến tái định cư - đặc biệt khi họ dựa vào đại gia đình vàmạng lưới xã hội trong việc chăm sóc và hòa nhập xã hội của con cái họ.
66 Kế hoạch hành động giới (GAP) cũng đã được chuẩn bị cho dự án này Kế hoạch hành
động giới này bao gồm các hoạt động và chiến lược cụ thể nhằm đáp ứng các yêu cầu
về giới và phù hợp với văn hóa
67 Hỗ trợ thực hiện dự án được chuẩn bị cho Dự án cũng bao gồm hợp phần riêng về
nâng cao năng lực cho Hội phụ nữ thành phố Tam Kỳ Mục tiêu chính của hợp phầnnày bao gồm:
i) Tăng cường nhận thức về môi trường và sức khỏe thông qua các khóa đàotạo và các chương trình chuyển giao dự án được thực hiện xuyên suốt và theocác lĩnh vực khác nhau
ii) Tăng cường khả năng thiết kế và tạo cơ hội việc làm cho phụ nữ trong xã hộithông qua các khóa đào tạo và chương trình chuyển giao dự án nhằm tăngcường nhận thức và đào tạo kỹ năng thực hành cho những người tham dự.Chương trình sẽ bao gồm kết nối chặt chẽ với các cơ sở đào tạo nghề tại mỗithành phố và còn xem xét tính khả thi và hỗ trợ thành lập cơ sở tín dụng nhỏcho phụ nữ
3.2.8 Hộ có phụ nữ làm chủ hộ
68 Có tổng số 16 hộ do phụ nữ làm chủ đã được xác định thông qua cuộc điều tra dân số.
Hộ do phụ nữ làm chủ được xác định trong kế hoạch tái định cư này là hộ có phụ nữđơn thân chịu trách nhiệm chính về duy trì và điều hành hộ Các phụ nữ đơn thân làchủ hộ trong sổ hộ khẩu, nhưng không có người phụ thuộc và có người lớn khác ởcùng (như là con cái đã trưởng thành) đang có việc làm thì không được xem xét như là
hộ do phụ nữ đơn thân làm chủ
69 Trường hợp tương tự được áp dụng với phụ nữ lớn tuổi (độ tuổi nghỉ hưu) sống một
mình thì sẽ được coi là người già neo đơn chứ không phải hộ do phụ nữ làm chủ Lý docủa vấn đề này đó là các thành viên khác trong gia đình sẽ có trách nhiệm chăm sócchọ họ Liên quan đến vấn đề này, người già neo đơn là phụ nữ cũng giống như ngườigià neo đơn là đàn ông, chứ không được coi là hộ do phụ nữ làm chủ
70 Những hộ do phụ nữ làm chủ sẽ dễ bị tổn thương hơn do tác động của việc thu hồi đất
và tái định cư Các hộ này sẽ có tỷ lệ phụ thuộc cao hơn và bị ảnh hưởng nghiêm trọnghơn đến sinh kế, cũng như thu nhập đầu người sẽ thấp hơn Vì thế, cần có những hìnhthức hỗ trợ cụ thể và đối với các hộ này
3.2.9 Hỗ trợ từ Hội Phụ nữ
71 Như đã đề cập ở trên, tất cả các hộ đều có ít nhất 1 thành viên là hội viên hội phụ nữ.
Hội phụ nữ là tổ chức chính trị - xã hội với mục tiêu nâng cao năng lực và kiến thứccho phụ nữ nhằm đạt được bình đẳng giới Có 4 cấp hội phụ nữ được thành lập từ cấptrung ương đến cấp xã Việc thành lập các cấp hội này cho phép hội phụ nữ có thể lồngghép các thông tin mới vào hệ thống hiện hành và thúc đẩy sự thay đổi tại các cấp hội
72 Trong giai đoạn thiết kế chi tiết, mối quan hệ đối tác với các cấp hội phụ nữ đã được
phát triển nhằm hỗ trợ phụ nữ trong quá trình thực hiện các hoạt động tái định cư.Cácvấn đề đã được thảo luận bao gồm:
Tiến hành thảo luận với phụ nữ, đặc biệt là các hộ do phụ nữ làm chủ về các vấn đề liên quan đến tái định cư, xác định các vấn đề tồn tại trong quá trình lập
kế hoạch và thực hiện
Trang 27 Khuyến khích phụ nữ tham gia khi chi trả đền bù, quy hoạch khu tái định cư
và xây dựng chương trình khôi phục thu nhập
Làm việc với Trung tâm phát triển quỹ đất, các ban ngành liên quan và chính quyền địa phương nhằm rà soát và điều chỉnh hồ sơ nếu cần thiết, sau đó yêu cầu việc cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có tên cả vợ và chồng như đã được luật pháp quy định và dựa vào thực tiễn
Tham vấn cho cả nam giới và nữ giới về việc sử dụng số tiền bồi thường;
Tư vấn về các vấn đề liên quan đến tiếp cận các dịch vụ cơ bản, chăm sóc sức khỏe, giáo dục…
Tư vấn về các vấn đề liên quan đến hỗ trợ cho phụ nữ trong quá trình di dời và xây lại nhà
4.1.1 Phổ biến thông tin và tham vấn trong quá trình chuẩn bị RP
73 Trong quá trình chuẩn bị RP ở giai đoạn PPTA, nhiều tham vấn đã được tổ chức với
các bên liên quan khác nhau, bao gồm cả chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội,các tổ dân phố và người bị ảnh hưởng Kết quả của các cuộc tham vấn đã được tổngkết và phản ánh trong RP gốc
4.1.2 Phổ biến thông tin và tham vấn trong quá trình cập nhật RP
74 Trong quá trình cập nhật Kế hoạch tái định cư, chính quyền địa phương, các cộng đồng
và hộ gia đình bị ảnh hưởng đã cung cấp thông tin đầy đủ Sổ tay thông tin dự án (PIB)
đã được soạn thảo với 5 nội dung chính, bao gồm (i) giới thiệu về quy mô nâng cấp góiTK-01, tỉnh Quảng Nam; (ii) thông tin về mức độ ảnh hưởng (đất và tài sản trên đất) khithực hiện dự án; (iii) những chính sách về đền bù, hỗ trợ và tái định cư của Dự án; (iv)lịch trình chi tiết tiến hành đền bù, hỗ trợ và tái định cư; và (v) Cơ chế giải quyết khiếunại – đã được phổ biến đến các hộ gia đình bị ảnh hưởng và các bên liên quan Tờ rơithông tin dự án đính kèm Phụ lục 1 của Kế hoạch tái định cư cập nhật này
75 Ban QLDA thuộc UBND tỉnh Quảng Nam, Hội đồng bồi thường thành phố Tam Kỳ đã
gửi tờ thông tin dự án, những tài liệu, quy định hiện hành của Chính phủ, của UBNDtỉnh Quảng Nam liên quan đến thu hồi đất, đền bù, hỗ trợ và tái định cư cho cộng đồng
và hộ gia đình bị ảnh hưởng
76 Quy mô nâng cấp gói TK-01 cũng như các chính sách liên quan đến thu hồi đất, đền
bù, hỗ trợ và tái định cư của tuyến đê đã được được niêm yết công khai tại trụ sởUBND các phường, phổ biến trong các cuộc họp UBND và khu phố
77 Kết quả kiểm đếm chi tiết được phổ biến công khai cho những hộ bị ảnh hưởng Kết
quả khảo sát giá thay thế, việc định giá đền bù và hỗ trợ cho các hộ gia đình cũng đượcthông báo công khai ở những nơi công cộng
Trang 2878 Trước khi đệ trình lên ADB kế hoạch tái định cư cập nhật, nội dung chính của kế hoạch
này sẽ được phổ biến và thảo luận trong các cuộc họp tham vấn với người bị ảnhhưởng
4.2.1 Làm việc với chính quyền địa phương
79 Tư vấn Tái định cư đã tổ chức nhiều cuộc họp với các bên liên quan Bảng 4.1 dưới
đây trình bày thời gian làm việc, những người đã gặp, làm việc và các vấn đề thảo luận
Bảng 4-1: Làm việc với chính quyền địa phương và các bên liên quan
- Đại diện các xã bị ảnhhưởng
- Đại diện BQLDA
- Ban bồi thường GPMB khu kinh tế Chu Lai
- Chuẩn bị tham vấn cộng đồng
- Khảo sát khu tái định cư
4.2.2 Tham vấn với các hộ bị ảnh hưởng
80 Việc phổ biến thông tin và tham vấn các hộ bị ảnh hưởng và các bên liên quan sẽ giúp
giảm bớt nguy cơ mâu thuẫn và chậm tiến độ thực hiện Dự án Ngoài ra, phương pháptiếp cận này còn giúp Dự án trong việc thiết kế chương trình tái định cư và khôi phụcthu nhập, đáp ứng nhu cầu và ưu tiên của người bị ảnh hưởng nhằm tối đa hóa lợi íchkinh tế và xã hội của việc đầu tư Mục tiêu của chiến dịch phổ biến thông tin và thamvấn cộng đồng như sau:
Nhằm chia sẻ đầy đủ thông tin với người bị ảnh hưởng về các hợp phần và hoạtđộng dự án đề xuất;
Nắm bắt thông tin về nhu cầu và ưu tiên của người bị ảnh hưởng cũng như cácthông
tin về phản hồi của họ đối với các chính sách và hoạt động đề
Nhằm đạt được mức độ tối đa về việc hợp tác và tham gia của người bị ảnhhưởng và cộng đồng trong các hoạt động cần thiết liên quan đến lập kế hoạch
và thực hiện tái định cư;
Nhằm đảm bảo tính minh bạch trong tất cả các hoạt động liên quan đến thu hồiđất, đềnbù, tái định cư và hỗ trợ khôi phục đời sống
Trang 2981 Tư vấn đã tổ chức 2 cuộc họp tham vấn cộng đồng tại hai phường vào thứ năm ngày
05/03/2015, Nội dung của các cuộc họp này bao gồm:
Bảng 4-2: Thông tin tham vấn cộng đồng Đối tượng tham vấn Nội dung/Thông tin các cuộc họp tham vấn cộng đồng
Lãnh đạo UBND xã
Đại điện các cơ quan xã
Đại diện tổ chức, đoàn thể
Mức độ tác động đến đất đai và tài sản;
Các vấn đề trong khi thực hiện kiểm đếm chi tiết, Khảo sáttình hình kinh tế xã hội, Khảo sát giá thay thế và phổ biếnthông tin;
Trình bày sổ tay thông tin dự ánCác chính sách của dự án về bồi thường, hỗ trợ và tái địnhcư;
Quyền lợi của người bị ảnh hưởngChương tình phục hồi thu nhập cho các hộ bị ảnh hưởngnặng và các hộ dễ bị tổ thương;
Kế hoạch thực hiện bồi thường, trợ giúp và tái định cư chitiết;
Cơ chế giải quyết khiếu nại;
Các lựa chọn di dời và Thảo luận và quan ngại của người bị ảnh hưởng;
82.Tất cả các cuộc họp tham vấn không cần sử dụng ngôn ngữ dân tộc bản địa do không có ngườiđân tộc bản địa bị tác động bởi dự án Dưới đây là ý kiến tóm tắt của những người tham giacuộc họp tham vấn cộng đồng về các vấn đề được thảo luận:
Vấn đề/câu hỏi Giải quyết vấn đề/trả lời
Quy mô Dự án kè sông Bàn Thạch và thiết kế kĩ
thuật Các cộng đồng và hộ gia đình bị ảnh hưởngnhất trí quy mô Dự án kè sông Bàn Thạch Thiết
kế chi tiết được tham vấn với các cấp chínhquyền và người dân địa phương và nhữngngười bị ảnh hưởng
Đề nghị dự án thu hồi hết phần đất còn lại của
các thửa đất bị cắt chéo hoặc còn lại ít diện tích
khó canh tác
Tiếp thu ý kiến trong các buổi tham vấn cộngđồng HĐ bồi thường GPMB đã có phương ánthu hồi phần diện tích đất bị cắt chéo với điềukiện diện tích thửa đất bị thu hồi phải từ 70% trởlên thì thửa đất đó sẽ được thu hồi nốt phần cònlại
Đề nghị dự án thu hồi hết phần đất nằm phía
ngoài kè đê do phần đất còn lại không thể sản
xuất được do tuyến đê cao không thể đưa mày
móc đến ruộng để sản xuất Khả năng tưới và
tiêu nước sẽ khó khăn và không đảm bảo cho
năng xuất được như cũ
Việc kè đê sẽ dẫn đến thay đổi dòng chảy và sạt
lở bờ sông do đó đề nghị dự án có biện pháp
chống sạt lở bờ sông và đảm bảo tưới tiêu, đảm
bảo điều kiện canh tác bình thường như trước
khi có dự án
Về việc đề nghị thu hồi phần đất nằm phía ngoài
kè đê do phần đất còn lại không thể sản xuấtđược BQL dự án đã đưa ra phương án thiết kếvới các cống ngang đê nhằm đảm bảo: (i) cungcấp nước tưới và (ii) thoát nước khi úng ngập
Bố trí các đường dân sinh, đường nội đồng, dốcmái đê để người dân đi lại và canh tác nôngnghiệp
Việc bồi thường đất và tài sản trên đất phải Việc bồi thường đất và tài sản trên đất sẽ được
Trang 30được thực hiện theo giá thay thế như các buổi
tham vấn trước đã thông báo
Bồi thường cho nhà cửa và công trình kiến trúc
phải được tính toán theo giá thay thế để các hộ
bị ảnh hưởng có thể xây dựng lại nhà cửa và
các công trình kiến trúc bị ảnh hưởng Các hộ
gia đình bị ảnh hưởng nhà cần được thông báo
sớm để họ có thể chuẩn bị vật liệu và có kế
hoạch xây dựng hoặc sửa chữa lại nhà
thực hiện theo giá thay thế
Ban QLA sẽ thông báo sớm kế hoạch di dời để
hộ bị ảnh hưởng có kế hoạch xây dựng hoặcsửa chữa lại nhà
Kế hoạch tiến hành các hoạt động đền bù Các hộ và cộng đồng bị ảnh hưởng nhất trí với
kế hoạch tiến hành các hoạt động đền bù, hỗ trợcủa chủ đầu tư dự án
83 Biên bản họp tham vấn và Danh sách tham dự được đính kèm trong Phụ lục 2
84 Trong quá trình cập nhật Kế hoạch Tái định cư, các cộng đồng và hộ bị ảnh hưởng đã
tham gia vào các hoạt động sau:
Tham gia vào các cuộc tham vấn cộng đồng cấp thôn và xã;
Tham gia vào quá trình kiểm đếm chi tiết ;
Tham gia vào quá trình khảo sát giá thay thế, thảo luận kết quả giá thay thế;
Tham gia thảo luận chương trình phục hồi thu nhập cho các hộ thuộc diện tái định cư
85 Tiếp thu ý kiến trong các buổi tham vấn cộng đồng HĐ bồi thường GPMB đã có
phương án thu hồi phần diện tích đất bị cắt chéo với điều kiện diện tích thửa đất bị thuhồi phải từ 70% trở lên thì thửa đất đó sẽ được thu hồi nốt phần còn lại
86 Về việc đề nghị thu hồi phần đất nằm phía ngoài kè đê do phần đất còn lại không thể
sản xuất được, BQL dự án đã đưa ra phương án thiết kế với các cống ngang đê nhằmđảm bảo: (i) cung cấp nước tưới và (ii) thoát nước khi úng ngập
87 Bố trí các đường dân sinh, đường nội đồng, dốc mái đê để người dân đi lại và canh tác
nông nghiệp
88 Thông qua tham vấn với chính quyền người dân trong khu vực dự án, các ban ngành
đoàn thể của 2 phường Tân Thạnh và Hòa Hương, tham vấn ý kiến của Hội đồng bồithường và GPMB – Trung tâm quỹ đất TP Tam Kỳ, Tư vấn tái định cư khuyến nghị một
số điểm cơ bản sau:
89 Đối với phần đất bị cắt chéo hoặc còn lại nhỏ khó canh tác Hội đồng bồi thường tuy
thuộc thực tế thửa đất để quyết định thu hồi chứ không nhất thiết phải cứng nhắc trongviệc thu hồi phải trên 70% diện tích thửa
90 Việc khó canh tác trên phần đất nằm phía ngoài kè đê mà người dân ý kiến là có căn
cứ BQL Dự án đã có phương án kỹ thuật nhằm bố trí các đường dân sinh, đường nộiđồng, dốc mái đê để người dân đi lại và canh tác nông nghiệp tuy nhiên xét trên thực tếcần chú ý các vấn đề sau:
Trang 3191 Diện tích còn lại phía ngoài đê canh tác sẽ rất bấp bênh do không đồng bộ trong tưới
tiêu, nguy cơ sạt lở bờ sông, điều kiện đi lại và chăm sóc, vận chuyển sau thu hoạch sẽkhó khăn cho người dân
92 Khoảng 2,5ha diện tích còn lại phía ngoài đê nếu thu hồi hết sẽ tăng kinh phí bồi
thường lên khoảng 8 tỷ đồng Nếu không thu hồi đất bồi và thường thì phải bổ sungthiết kế, khảo sát bổ sung thêm các hạng mục đầu tư, bổ sung kinh phí thiết kế, kinhphí thi công, giám sát… cũng sẽ có chi phí không khác gì nhiều so với chi phí bồithường Hơn nữa mặc dù có đầu tư thêm các hạng mục để đảm bảo điều kiện canh tácbình thường cho phần diện tích đất còn lại này cũng khó khăn và không ai giám chắcchắn rằng sẽ không bị tác động bởi mưa lũ sau khi hoàn thiện tuyến đê và nếu xảy racác thiệt hại thì trách nhiêm trước tiên thuộc về chủ đầu tư dự án
93 Theo chính sách an toàn của ADB diện tích đất trên là phần gián tiếp bị tác động bởi dự
án và chủ dự án phải có trách nhiệm
94 Khi Kế hoạch Tái định cư cập nhật được UBND tỉnh Quảng Nam và ADB phê duyệt, kế
hoạch tái định cư sẽ được phố biến tại cộng đồng Cộng đồng và các hộ bị ảnh hưởng
sẽ tham gia vào các hoạt động đền bù đất, bồi thường, trợ giúp và tái định cư cũng nhưhoạt động giám sát thực hiện các hoạt động này của các cơ quan có liên quan
95 Cơ chế giải quyết khiếu nại được xác định và khoanh vùng tốt đã được thiết lập nhằm
giải quyết các khiếu nại của người bị ảnh hưởng liên quan đến thu hồi đất, đền bù và táiđịnh cư một cách kịp thời và thỏa đáng Cơ chế giải quyết khiếu nại và thủ tục khiếu nạiđược đề cập trong cuốn sổ tay thông tin dự án cấp cho các hộ bị ảnh hưởng Trong quátrình thiết kế chi tiết, tất cả các hộ bị ảnh hưởng sẽ được thông báo một lần nữa về cácquyền lợi được hưởng, và quy trình nộp đơn khiếu nại chi tiết và quy trình khiếu nại đãđược công khai trong chiến dịch phổ biến thông tin hiệu quả
96 Tất cả các hộ bị ảnh hưởng có thể khiếu nại về bất cứ vấn đề nào liên quan đến thu hồi
đất và tái định cư như các quyền lợi được hưởng, đơn giá và thanh toán, thủ tục táiđịnh cư và chương trình khôi phục thu nhập
97 Tại tỉnh Quảng Nam, quy trình giải quyết khiếu nại được thực hiện theo Nghị định số
75/2012/ND-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012; Nghị định số 76/2012/ND-CP ngày 03tháng 10 năm 2012 và Luật Khiếu nại số 02/2011/QH13 ngày 11 tháng 11 năm 2011;Luật Tố cáo số 03/2011/QH13 ngày 11 tháng 11 năm 2011
98 ;Các cơ quan chính chịu trách nhiệm về việc thực hiện quy trình khiếu nại đó là Trung
tâm phát triển quỹ đất, chính quyền thành phố và xã/phường Tại Tam Kỳ, quy trìnhkhiếu nại được thực hiện như sau:
Bước 1: Hộ gia đình bị ảnh hưởng gửi đơn khiếu nại trực tiếp (bằng văn bảnhoặc bằng miệng) đến UBND xã hoặc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Sau khitiếp nhận khiếu nại, Trung tâm phát triển quỹ đất sẽ phối hợp với UBND xã/phường tổchức cuộc họp đầu tiên nhằm xem xét trường hợp và đề xuất giải pháp đầu tiên Sau
đó các bên liên quan sẽ gặp hộ bị ảnh hưởng và đề xuất giải pháp Trong trường hợp hộ
bị ảnh hưởng không đồng ý với giải pháp ban đầu, Trung tâm phát triển quỹ đất sẽ cửcán bộ xem xét đơn khiếu nại theo kế hoạch bồi thường đã được phê duyệt (khiếu nạichủ yếu liên quan đến đơn giá đền bù đất), sau đó sẽ tổ chức cuộc họp tiếp theo (thứ 2)với hộ bị ảnh hưởng nhằm làm rõ khiếu nại Sau cuộc họp này, Trung tâm phát triển
Trang 32quỹ đất sẽ gửi văn bản giải quyết cho hộ bị ảnh hưởng và nếu hộ bị ảnh hưởng đồng ývới giải pháp, họ sẽ rút đơn khiếu nại.
Bước 2: (i) Nếu hộ bị ảnh hưởng vẫn không hài lòng với giải pháp đề xuất củaTrung tâm phát triển quỹ đất, họ có thể gửi khiếu nại lên cấp thành phố; (ii) trongtrường hợp này, UBN thành phố sẽ gửi lại đơn khiếu nại của hộ bị ảnh hưởng choTrung tâm phát triển quỹ đất, sau đó Trung tâm phát triển quỹ đất sẽ làm việc với các cơquan, ban, ngành của thành phố nhằm thành lập đoàn thẩm định và kiểm tra đơn khiếunại của hộ bị ảnh hưởng, sau đó thực hiện quy trình giải quyết khiếu nại như đã đượcquy định trong Luật khiếu nại, tố cáo
Bước 3: Nếu hộ bị ảnh hưởng vẫn tiếp tục không đồng ý với quyết định của Trungtâm phát triển quỹ đất, họ có thể nộp đơn khiếu nại lên UBND tỉnh UBND tỉnh sẽ xemxét và ra quyết định về việc khiếu nại trong vòng 30 ngày kể từ ngày tiếp nhận đơn
Bước 4: Nếu hộ gia đình tiếp tục không đồng ý với quyết định của UBND tỉnh hoặc
không có phản hồi trong khoảng thời gian quy định, họ có thể nộp đơn khiếu nại lêntòa án dân sự của Thành phố
Tuy nhiên, quy trình khiếu nại của Dự án không cản trở việc nộp đơn lên tòa án mọi thờiđiểm
Sơ đồ 5-1: Quy trình giải quyết khiếu nại tại thành phố Tam Kỳ
Hộ gia đình bị ảnh hưởng gửi đơn khiếu nại trực tiếp (bằng văn bản hoặc bằng lời nói) đến UBND xã hoặc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Đơn khiếu nại có thể được thảo luận trong một cuộc họp không chính thức Trung tâm Phát triển quỹ đất/UBND xã/phường có trách nhiệm giải quyết đơn khiếu nại trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được đơn.
Nếu như các bên không đưa ra được giải pháp thỏa đáng nào hoặc người gửi đơn khiếu nại không nhận được phản hồi từ Trung tâm Phát triển quỹ đất/UBND xã, phường, thì người B H
có thể gửi đơn khiếu nại lên UBN thành phố Người B H cần phải đệ đơn khiếu nại trong vòng 1 tháng khi đệ đơn khiếu nại gốc lên UBN thành phố và cần có chứng cứ đối với các khiếu nại của mình.
UBN thành phố sẽ ra quyết định, cùng với Trung tâm Phát triển quỹ
Nếu người BAH không hài lòng với quyết định hoặc nếu như không có phản hồi nào từ phía UBND thành phố, thì người BAH
có thể gửi đơn khiếu nại lên UBND tỉnh UBND tỉnh, cùng với Trung tâm phát triển quỹ đất nếu được yêu cầu, sẽ ra quyết định trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại.
Trang 33Nếu như người B H vẫn không hài lòng, thì có thể khiếu kiện lên tòa
6 KHUNG CHÍNH SÁCH VÀ PHÁP LÝ VỀ TÁI ĐỊNH CƯ
99 Khung chính sách và pháp lý đối với bồi thường, tái định cư và phục hồi thuộc dự án
được định rõ bởi luật, nghị đinh và các văn bản pháp luật liên quan của Chính phủ ViệtNam và chính sách của ADB Trong trường hợp có bất kỳ khác biệt nào giữa luật, quyđịnh của Chính phủ và các thủ tục cũng như chính sách của ADB hay những yêu cầu
về tái định cư không tự nguyện, thì thực hiện theo chính sách cũng như yêu cầu củaADB Điều này hoàn toàn phù hợp với Nghị định số 38/2013/NĐ-CP ngày 13/4/2013của Chính phủ Về quản lý và sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) vànguồn vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ Đây là một nguyên tắc cơ bản được nêutrong nghị định 38/2013/NĐ-CP, trong đó Tại điều 46 quy định về Bồi thường, hỗ trợ và
tái định cư của Nghị định này cũng nêu rõ: “Việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong các chương trình, dự án thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành và điều ước quốc tế về ODA và vốn vay ưu đãi mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên Trong trường hợp có sự khác biệt giữa quy định của pháp luật trong nước với điều ước quốc tế đó thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế” Pháp lệnh số
34/2007/PL-UBTVQH11 của Quốc Hội ngày 20/4/2007 về việc thực hiện dân chủ tạicác xã, phường và thị trấn quy định các vấn đề công bố thông tin đại chúng mà baogồm công bố thông tin đại chúng về “những dự án, công trình và ưu tiên đầu tư, tiến độthực hiện, kế hoạch bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư liên quan tới
dự án và các công trình tại các xã”
100 Văn bản pháp luật quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và và tái định cư của
Chính phủ Việt Nam Việt Nam như sau:
Luật đất đai số 45/2013/QH13 ngày 29 tháng 11 năm 2013 của Quốc hội NướcCộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam;
Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy địnhchi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai 2013;
Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định
về giá đất;
Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định
về thu tiền sử dụng đất;
Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định
về thu tiền thuê mặt nước;
Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định
về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
Nghị định số 104/2014/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2014 của Chính phủ quyđịnh về khung giá đất;
Trang 34 Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 Quy định chi tiếtphương pháp định giá đất; xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất cụ thể và tư vấnxác định giá đất;
Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 Quy định chi tiết vềbồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
Nghị định số 42/2012/NĐ-CP ngày 11/5/2012 của Chính phủ về quản lý việc sửdụng đất trồng lúa;
Nghị định số số 38/2013/ND-CP, về quản lý và sử dụng nguồn hỗ trợ phát triểnchính thức (ODA) và nguồn vốn vay ưu đãi của các Nhà tài trợ;
Sắc lệnh số 34 /2007/PL-UBTVQH ngày 20/4/2007 của Ủy ban thường vụ quốchội về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn;
Luật khiếu nại số 02/2011/QH13 ngày 11 tháng 11 năm 2011 của Quốc Hội nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
Luật Tố cáo số 03/2011/QH13 ngày 11 tháng 11 năm 2011 của Quốc Hội nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
Nghị định số 75/2012/ND-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012 Quy định chi tiết thựchiện một số điều của Luật Khiếu nại;
Nghị định số 76/2012/ND-CP ngày 03 tháng 10 năm 2012 2012 Quy định chi tiếtthực hiện một số điều của Luật Tố cáo
101 Quy định liên quan đến công bố thông tin công khai tại Luật đất số 45/20013/QH13, khoản 1, điều 67 yêu cầu công bố thông tin cho những người bị ảnh hưởng “trước khi
có quyết định thu hồi đất, chậm nhất là 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi biết Nội dung thông báo thu hồi đất bao gồm kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm”.
102 Các quy định liên quan bảo tồn tài sản văn hóa bao gồm: Luật di sản văn hóa ngày
29 tháng 6 năm 2001 và Luật sửa dổi bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóangày 18 tháng 6 năm 2009; Nghị định 98/2010/NĐ-CP ngày 21 tháng 9 năm 2010 quyđịnh chi tiết thi hành một số điều của Luật di sản văn hóa và Luật sửa đổi bổ sung một
số điều của Luật Di sản văn hóa
6.2 Quy định của Quảng Nam về thu hồi đất và tái định cư
103 Ngoài các văn bản Quy phạm pháp luật của Chính phủ, tỉnh Quảng Nam cũng đã ban
hành văn bản pháp lý hướng dẫn việc áp dụng những quy định của Chính phủ ViệtNam và thực hiện thu hồi đất, bồi thường và tái định cư trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.Những quyết định sau đây đưa ra những quy định cho việc bồi thường, hỗ trợ và táiđịnh cư khi Chính phủ Việt Nam thu hồi đất trên địa bàn tỉnh:
Quyết định số 43/2014/QĐ-UBND ngày 22 tháng 12 năm 2014 của UBND tỉnhQuảng Nam Ban hành Quy định về bồi thường định, hỗ trợ, tái định cư khi Nhànước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam;
Quyết định số 44/2014/QĐ-UBND ngày 22 tháng 12 năm 2014 của UBND tỉnhQuảng Nam Ban hành quy định về đơn giá xây dựng nhà ở, vật kiến trúc, công
Trang 35trình tài sản trên đất để thực hiện bòi thường khi Nhà nước thu hồi đất trên địabàn tỉnh Quang Nam;
Quyết định số 45/2014/QĐ-UBND ngày 22 tháng 12 năm 2014 của UBND tỉnhQuảng Nam Ban hành Quy định về đơn giá các loại cây trồng, hoa màu; mật độcây trồng; các con vật nuôi; mức hỗ trợ đối với tài sản khai thác nghề biển, nghềsông để thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi trên địabàn tỉnh Quang Nam;
Quyết định số 48/2014/QĐ-UBND ngày 25 tháng 12 năm 2014 của UBND tỉnhQuảng Nam Ban hành quy định về giá đất, bảng giá đất thời kỳ 2015-2019 trênđịa bàn tỉnh Quảng Nam;
104 Chính sách an toàn xã hội mới của ADB là tập hợp của 3 chính sách an toàn hiện
hành bao gồm: chính sách về tái định cư không tự nguyện, chính sách về người bảnđịa và chính sách về môi trường Mục tiêu của chính sách tái định cư không tự nguyệnnhằm (i) tránh tình trạng tái định cư không tự nguyện, (ii) tìm ra các biện pháp thay thế,(iii) khôi phục sinh kế và (iv) cải thiện mức sống cho người nghèo và nhóm dễ bị tổnthương Mục tiêu của chính sách về người bản địa nhằm (i) thiết kế và thực hiện các dự
án thúc đẩy các khía cạnh đầy đủ về đặc tính, phẩm giá, nhân quyền, hệ thống sinh kế
và văn hóa, đặc trưng văn hóa của người bản địa đã được chính họ xác định và (ii)đảm bảo rằng người bản địa được hưởng các lợi ích về văn hóa và KT-XH, không bịảnh hưởng tiêu cực bởi việc thực hiện dự án, và có thể tham gia dự án một cách tíchcực vào các dự án có tác động đến họ Chính sách về đảm bảo môi trường sẽ được đềcập trong báo cáo môi trường riêng rẽ
105 Chính sách của ADB về Giới và Phát triển (1998) quy định sự tham gia của giới như
là chiến lược chính trong việc thúc đẩy bình đẳng giới và đảm bảo sự tham gia của phụ
nữ cũng như nhu cầu của họ được giải quyết rõ ràng trong quá trình ra quyết định vềcác hoạt động phát triển Yêu cầu và chính sách an toàn mới cũng đã khẳng định lạitầm quan trọng của việc bao gồm các vấn đề về giới trong việc chuẩn bị tài liệu an toàntại tất cả các giai đoạn nhằm đảm bảo các vấn đề về giới được kết hợp, bao gồm thamvấn cụ thể về giới và công khai thông tin Điều này bao gồm sự chú ý đặc biệt đến việcđảm bảo tài sản, vật sở hữu, quyền sử dụng đất và khôi phục/cải thiện mức sống củaphụ nữ, và nhằm đảm bảo rằng phụ nữ sẽ được hưởng lợi từ dự án Các chính sáchkhác của ADB có liên quan đến lập kế hoạch và thực hiện tái định cư bao gồm (i) chínhsách phổ biến thông tin và (ii) Cơ chế trách nhiệm giải trình
106 Mục tiêu của Chính sách an toàn của ADB liên quan đến tái định cư không tự nguyện
nhằm tránh hoặc giảm thiểu các tác động của việc thu hồi đất và chiếm dụng tài sảnbao gồm ảnh hưởng đến sinh kế và thu nhập của người dân, hộ gia đình, doanh nghiệp
và các đối tượng khác Nếu việc tái định cư là không thể tránh khỏi, thì mục tiêu tổngthể của chính sách an toàn của ADB nhằm nâng cao, hoặc ít nhất khôi phục sinh kếcho người bị ảnh hưởng như trước khi có dự án và cải thiện mức sống của ngườinghèo, nhóm dễ bị tổn thương bị ảnh hưởng bằng cách bồi thường cho các tài sản bị
Trang 36thiệt hại với mức giá thay thế và bằng cách hỗ trợ theo các hình thức khác nhau nếucần thiết Nguyên tắc chính của Dự án như sau:
a Sàng lọc dự án sớm nhằm phát hiện các rủi ro và tác động tái định cư không tự nguyện
trong quá khứ, hiện tại và tương lai Xác định phạm vi lập kế hoạch tái định
cư thông qua khảo sát và/hoặc điều tra dân số các hộ bị ảnh hưởng, bao gồmphân tích về giới liên quan đến rủi ro và tác động tái định cư
b Thực hiện tham vấn với người bị ảnh hưởng, cộng đồng dân cư nơi ở mới vàcác bên liên quan Thông báo cho tất cả các hộ bị ảnh hưởng về quyền vàphương án lựa chọn tái định cư Đảm bảo sự tham gia của các hộ bị ảnhhưởng trong việc lên kế hoạch, thực hiện, giám sát và đánh giá các chươngtrình tái định cư Chú ý đặc biệt đến các nhu cầu của nhóm dễ bị tổn thương,đặc biệt là nhóm các hộ nghèo, không có ruộng đất, người già neo đơn, phụ
nữ, trẻ em và người bản địa và những người không có quyền sử dụng đấthợp pháp và đảm bảo sự tham gia của họ trong các cuộc họp tham vấn Thiếtlập cơ chế giải quyết khiếu nại nhằm đạt được và thúc đẩy giải quyết các vấn đềngười bị ảnh hưởng quan tâm Hỗ trợ các cơ sở văn hóa - xã hội của người bịảnh hưởng và cộng đồng dân cư nơi ở mới Nếu như rủi ro và tác động của việctái định cư không tự nguyện trở nên phức tạp và nhạy cảm, thì các quyết định
về bồi thường và tái định cư cần được tiến hành trong giai đoạn chuẩn bị xã hội
c Nâng cao, hoặc ít nhất khôi phục sinh kế cho những hộ bị ảnh hưởng thôngqua (i) các chiến lược tái định cư dựa vào đất khi sinh kế bị ảnh hưởng dựavào đất nếu có thể hoặc bồi thường bằng tiền mặt với giá thay thế đối với đấtkhi việc mất đất không gây ảnh hưởng đến sinh kế, (ii) thúc đẩy việc thay thế tàisản bằng việc tiếp cận tài sản có giá trị tương đương hoặc cao hơn, (iii) thúcđẩy việc bồi thường với giá thay thế đối với các tài sản không thể khôi phụcđược và (iv) doanh thu và dịch vụ bổ sung thông qua lộ trình chia sẻ lợi ích nếucần thiết
d Hỗ trợ về vật chất và kinh tế cho các hộ bị ảnh hưởng bao gồm : (i) nếu phải didời, đảm bảo sở hữu đất tái định cư, điều kiện nhà cửa tốt hơn ở khu tái định
cư với khả năng tiếp cận cơ hội việc làm và sản xuất, kết hợp điều kiện KT-XHcủa người bị ảnh hưởng nặng vào cộng đồng dân cư nơi ở mới và mở rộng lợiích của dự án tới cộng đồng dân cư nơi ở mới; (ii) hỗ trợ vận chuyển và pháttriển như là phát triển đất, cơ sở tín dụng, đào tạo hoặc các cơ hội nghề nghiệp
và (iii) cơ sở hạ tầng và dịch vụ cộng đồng nếu được yêu cầu
e Cải thiện mức sống của người nghèo bị ảnh hưởng và các nhóm dễ bị tổnthương khác bao gồm phụ nữ nhằm đạt được mức sống tối thiểu quốc gia Tạikhu vực nông thôn, hỗ trợ những người bị ảnh hưởng tiếp cận pháp lý về sửdụng đất và các nguồn lực, và tại khu vực thành thị, hỗ trợ những người bị ảnhhưởng các nguồn thu nhập phù hợp và tiếp cận pháp lý về nhà ở
f Triển khai các quy trình một cách minh bạch, thống nhất và công bằng nếu nhưviệc thu hồi đất được thực hiện thông qua giải quyết thương lượng nhằm đảmbảo rằng những người tham gia giải quyết thương lượng sẽ duy trì hoặc nângcao thu nhập và sinh kế
g Đảm bảo rằng các hộ bị ảnh hưởng có hoặc không có quyền sở hữu đất hợppháp đều hợp lệ trong việc nhận hỗ trợ tái định cư và bồi thường cho các tàisản không phải là đất
Trang 37h Chuẩn bị kế hoạch tái định cư trình bày chi tiết về các quyền lợi của hộ bị ảnhhưởng, chiến lược khôi phục thu nhập và sinh kế, tổ chức thể chế, khung giámsát và báo cáo, ngân sách và tiến độ thực hiện.
i Công khai bản dự thảo kế hoạch tái định cư, bao gồm tài liệu về quá trìnhtham vấn, một cách kịp thời trước khi thẩm định dự án tại địa điểm thích hợp,với mẫu và ngôn ngữ dễ hiểu cho người bị ảnh hưởng và các bên liên quan.Công khai bản kế hoạch tái định cư cuối cùng và các bản cập nhật kế hoạch táiđịnh cư cho người bị ảnh hưởng và các bên liên quan biết
j Lên ý tưởng và thực hiện tái định cư không tự nguyện như là một phần của dự
án hoặc chương trình phát triển bao gồm chi phí tái định cư đầy đủ khi trình bàychi phí và lợi ích của dự án Đối với các dự án có tác động tái định cư không tựnguyện rõ ràng, cần xem xét việc thực hiện hợp phần tái định cư không tựnguyện của dự án như là một hoạt động riêng
k Thanh toán bồi thường và thực hiện các quyền lợi tái định cư khác trước khitác động đến kinh tế và sinh hoạt của người dân Thực hiện kế hoạch tái định
cư có sự giám sát chặt chẽ trong suốt quá trình thực hiện dự án
l Giám sát và đánh giá kết quả tái định cư, các tác động của tái định cư lênđời sống của các hộ bị ảnh hưởng, và đánh giá xem liệu các mục tiêu kếhoạch tái định cư có đạt được hay không bằng cách xem xét điều kiện banđầu và kết quả giám sát tái định cư Công khai các báo cáo giám sát
6.5 Chính sách về tính hợp lệ
107 Tất cả các hộ bị ảnh hưởng được xác định trong khu vực ảnh hưởng bởi dự án đến
thời hạn cuối cùng sẽ có quyền được bồi thường cho các tài sản bị mất mát và được hỗtrợ các biện pháp khôi phục đời sống nhằm giúp họ cải thiện hoặc ít nhất duy trì mứcsống cũng như khả năng tạo thu nhập như trước khi có dự án Thời hạn cuối cùngchính là thời điểm công bố thu hồi đất khi dự án được chính thức phê duyệt
108 Bất cứ cá nhân nào xâm phạm khu vực dự án sau thời hạn cuối cùng sẽ không được
bồi thường hoặc hỗ trợ Các cá nhân này sẽ được thông báo trước nhằm dỡ bỏ nhà ở
và vật kiến trúc bị ảnh hưởng trước khi thực hiện dự án
6.6 Khung Tái định cư
109 Các chính sách đền bù và tái định cư của Dự án phát triển thành phố loại 2 sẽ tuân
thủ các chính sách an toàn của ADB và quy định hiện hành của Chính phủ Theo chínhsách của ADB, điều kiện tiên quyết để được cấp vốn đó là phải đáp ứng được các yêucầu về bồi thường, tái định cư và khôi phục cuộc sống cho người bị ảnh hưởng như đãđược đề cập trong Chính sách an toàn và Chính sách tái định cư không tự nguyện củaADB
110 Nghị định số 38/2013/NĐ-CP ngày 13/4/2013 của Chính phủ Về quản lý và sử dụng
nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và nguồn vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ.Đây là một nguyên tắc cơ bản được nêu trong nghị định 38/2013/NĐ-CP, trong đó Tạiđiều 46 quy định về Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của Nghị định này cũng nêu rõ:
“Việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong các chương trình, dự án thực hiện theoquy định của pháp luật hiện hành và điều ước quốc tế về ODA và vốn vay ưu đãi mànước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên Trong trường hợp có sự khácbiệt giữa quy định của pháp luật trong nước với điều ước quốc tế đó thì áp dụng quyđịnh của điều ước quốc tế”