Một số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học trong giờ chào cờ

Nhiệm vụ của giáo viên không chỉ truyền thụ kiến thức khoa học mà còn phải cung cấp kiến thức về kĩ năng sống cho học sinh. Đặc biệt đối với học sinh cấp tiểu học, bậc học nền tảng nên các em cần có kiến thức và kĩ năng thật cơ bản để làm hành trang cho các bậc học tiếp theo và hòa nhập vào môi trường tích cực hơn. Việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (NGLL) trong trường Tiểu học là điều kiện tốt nhất giúp học sinh tích luỹ và rèn kĩ năng sống có hiệu quả. Giáo viên Tổng phụ trách Đội và giáo viên chủ nhiệm rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến mức độ thành công của việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN

Kính gửi:

- Hội đồng sáng kiến cấp cơ sở huyện Phú Ninh

Tên đề tài sáng kiến: Một số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học trong giờ chào cờ

1 Chủ đầu tư sáng kiến:

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục - Đào tạo

3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Năm học 2019 - 2020

4 Mô tả bản chất của sáng kiến:

Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện

có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởngđộc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩmchất năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc”

Nhiệm vụ của giáo viên không chỉ truyền thụ kiến thức khoa học mà cònphải cung cấp kiến thức về kĩ năng sống cho học sinh Đặc biệt đối với học sinhcấp tiểu học, bậc học nền tảng nên các em cần có kiến thức và kĩ năng thật cơbản để làm hành trang cho các bậc học tiếp theo và hòa nhập vào môi trườngtích cực hơn

Việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (NGLL) trongtrường Tiểu học là điều kiện tốt nhất giúp học sinh tích luỹ và rèn kĩ năng sống

có hiệu quả Giáo viên Tổng phụ trách Đội và giáo viên chủ nhiệm rất quantrọng, có ý nghĩa quyết định đến mức độ thành công của việc giáo dục kĩ năngsống cho học sinh

Giáo dục kĩ năng sống thông qua hoạt động NGLL là rất cần thiết và sinhhoạt dưới cờ cũng là một nội dung để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

Sinh hoạt chào cờ đầu tuần là một tiết học đặc biệt, mở đầu cho một tuầnhọc mới Đây là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục họcsinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc; giúp học rèn kĩ năng sống, hình thành vàphát triển các năng lực giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo Đồngthời qua đó giúp học sinh thêm gắn bó với trường lớp, với thầy cô giáo và bạn

bè, tạo động lực, tâm thế giúp các em hứng thú bước vào tuần học mới

Thông qua các giờ sinh hoạt dưới cờ để mở rộng vốn kiến thức và hiểu biếtcho đội viên; thông qua các chủ đề, chủ điểm sinh hoạt của từng tuần, từngtháng; tạo điều kiện để các em nói lên tiếng nói của mình về các vấn đề có liênquan đến trẻ em

Tạo môi trường vui chơi, giải trí lành mạnh để các em thể hiện tài năng,năng khiếu của mình, giúp các em tham gia tích cực và mạnh dạn hơn trong cáchoạt động tập thể; giúp các em tránh xa các tệ nạn xã hội, các trò chơi độc hại… Đáp ứng được yêu cầu giáo dục, bồi dưỡng tình cảm, đạo đức trong sáng, tínhtích cực xã hội, khả năng giao tiếp, ứng xử, ý thức tổ chức kỷ luật cho thiếu nhi Với cương vị là giáo viên tổng phụ Đội, phó Ban hoạt động NGLL, trựctiếp đảm nhận nhiệm vụ trong hoạt động chào cờ đầu tuần, tôi quan tâm đến việcgiúp học sinh hình thành, phát triển các kĩ năng sống và vận dụng kĩ năng sốngvào trong sinh hoạt, học tập, đời sống hằng ngày nên tôi chọn đề tài: “Giáo dục

kĩ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua tiết chào cờ”

4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết:

- Sự lãnh đạo trực tiếp của chi bộ, ban giám hiệu nhà trường

- Sự phối hợp các đoàn thể trong nhà trường như: Công đoàn, Chi đoàn,Chi hội; được đồng thuận rất cao và sự hỗ trợ nhiệt tình của Hội cha mẹ họcsinh

- Phần lớn học sinh ngoan, có ý thức tự giác học tập, rèn luyện.

- Nhà trường có nhiều năm đạt danh hiệu “Tập thể lao động tiên tiến”

- Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên đủ so với yêu cầu, 100% đạt chuẩn

b Nhược điểm:

* Học sinh : Hiện nay, kĩ năng sống của học sinh tiểu học còn nhiều hạn

chế Trong quá trình giáo dục chúng ta thường mới chỉ quan tâm và tập trungnhiều tới việc dạy chữ, cung cấp kiến thức nhưng chưa quan tâm nhiều tới giáodục kĩ năng sống cho học sinh Trong đó các kĩ năng như tương trợ nhau, giaotiếp, diễn đạt trước đám đông chưa thể hiện được nhiều Học sinh có xu thế ngàycàng thực dụng, lười hoạt động hơn

Khả năng vận dụng vào thực tế, nhận thức của các em còn mơ hồ về kĩnăng sống Các em còn lúng túng trong việc trong giao tiếp, xử lý tình huốngthường gặp Kĩ năng tự bảo vệ và xử lý trước những vấn đề xã hội có nguy cơảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn cuộc sống gặp không ít khó khăn

Trường nằm trong địa bàn thị trấn nhưng điều kiện kinh tế gia đình còn khókhăn, thu nhập thấp Thời gian mà bố mẹ dành cho con cái ít, phó mặc cho ôngbàvà nhà trường, các em thiếu sự quan tâm, dạy dỗ của bố mẹ nên việc hìnhthành và rèn luyện kĩ năng sống cho các em chưa đảm bảo

* Đối với giáo viên: Nếu nói rằng thầy cô giáo không quan tâm đến việc

dạy rèn kĩ năng sống là không đúng, nhưng việc rèn kĩ năng sống ở đây còn hạnchế nhất là việc lồng ghép vào các hoạt động ngoại khóa để rèn kĩ năng sốngcho học sinh còn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế

Hoạt động NGLL và công tác Đội có hỗ trợ nhưng chưa nhiều, chất lượngchưa cao và mang tính phong trào chung chung, chưa có tính nổi trội.

Sinh hoạt dưới cờ thường được tổ chức như một tiết học khô khan, cứngnhắc Nội dung tiết chào cờ thường nhận xét, đánh giá những ưu điểm, hạn chếtrong các hoạt động thực hiện nền nếp, phê bình học sinh Tổng phụ trách Đội

là người điều hành xuyên suốt các hoạt động trong tiết chào cờ, chưa thật sự tạo

cơ hội cho học sinh được tham gia các hoạt động để phát huy khả năng cá nhân

4.2 Nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:

- Thực hiện nhiệm vụ năm học 2019-2020 của trường Tiểu học NguyễnDuy Hiệu

- Thực hiện chương trình công tác Đội và Hoạt động NGLL năm học

2019-2020 của Liên đội trường Tiểu học Nguyễn Duy Hiệu

- Căn cứ vào kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình công tác

Để nâng cao kĩ năng sống cho học sinh tiểu học trong giai đoạn hiện nay làhết sức cần thiết Người đảm nhận nhiệm vụ đó là giáo viên chủ nhiệm và hoạtđộng không thể không kể đến là hoạt động Đội và NGLL Bản thân là giáo viêntổng phụ Đội, cũng được phân công trực tiếp đứng lớp, tôi tập trung vào côngtác Đội và hoạt động NGLL, trong đó có giờ sinh hoạt dưới cờ là hoạt động giáodục kĩ năng sống cho học sinh phù hợp, thiết thực nhất

Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở trường thông qua các môn họcnhư Đạo đức, Khoa học, Địa lý, Tiếng Việt, TNXH… và do giáo viên chủnhiệm trực tiếp giáo dục và rèn luyện… Nhưng giáo viên chủ nhiệm thường bị

áp lực của hồ sơ, giáo án, thanh kiểm tra và nhiều phong trào thi đua của trườnglớp nên bị phân tán thời gian…Người phụ trách công tác Đội như tôi phải hỗ trợđắc lực với giáo viên trong việc giáo dục kĩ năng sống cho các em

Xác định đúng vai trò, vị trí, nhiệm vụ của mình: Khi được nhà trườngphân công nhiệm vụ giáo viên TPT Đội bản thân tôi đã nhận thức được rằng:Công tác Đội và hoạt động NGLL là một nhiệm vụ hết sức to lớn bởi nó tổnghợp tất cả các mặt hoạt động của nhà trường, phải tham gia vào các hoạt động

thực tế đòi hỏi phải có kiến thức, kỹ năng và tư duy sáng tạo, phải tự rèn luyệntác phong, học tập đồng nghiệp… Phải xây dựng được hình tượng người giáoviên mang khăn quàng đỏ trong lòng học sinh, được học sinh tin yêu, quý trọng,

có vậy thì trong lời nói, cử chỉ, hành động của mình mới có tính thuyết phụccao đối với học sinh Vai trò của TPT Đội rất quan trọng trong việc quản lý họcsinh trên mọi phương diện và cũng là trung tâm thu hút học sinh đến với cáchoạt động Luôn gương mẫu, có trách nhiệm giáo dục cho học sinh những phẩmchất đạo đức, rèn luyện năng lực để các em trở thành người tốt…

Từ đầu năm học, bản thân đã xây dựng kế hoạch tham mưu với Chi bộ,Ban giám hiệu và được thống nhất cao Đưa kế hoạch ra trước tập thể giáo viên,nhân viên nhà trường để mọi người cùng bàn bạc, thảo luận, nhất trí và triểnkhai tổ chức tiết sinh hoạt dưới cờ hiệu quả, sinh động với những nội dung cơbản, cụ thể theo chủ điểm tháng:

Tháng 9: Truyền thống nhà trường

- Ổn định nề nếp, biên chế ban cán sự lớp, Sao nhi đồng

- Tổ chức tập huấn đội hình chuẩn bị cho lễ khai giảng và tổ chức lễ khaigiảng năm học mới

- Học nội quy và tìm hiểu truyền thống nhà trường

- Rèn luyện nề nếp thói quen ý, thức tốt ở người học sinh tiểu học

- Tìm hiểu về nhiệm vụ trọng tâm, những chỉ tiêu chính của năm học mới,hướng phấn đấu của bản thân và tập thể lớp

- Phát động thực hiện các phong trào thi đua, nhân đạo, từ thiện,

- Tổ chức Đại hội Chi đội, tìm hiểu tiểu sử anh hùng Liên chi đội mang tên

Tháng 10 : Chăm ngoan học giỏi

- Phối kết hợp giữa chuyên môn và các giáo viên chủ nhiệm thành lập cáccâu lạc bộ theo học tập, kỹ năng : CLB xanh sạch đẹp CLB Chỉ huy đội, CLBPhụ trách Sao, CLB Tiếng Anh,

- Tập huấn và tổ chức Đại hội Liên đội

- Tìm hiểu dưới cờ ngày 20/10, các gương nữ anh hùng của các thời kỳ

- Triển khai chương trình “Rèn luyện đội viên”

- Sinh hoạt câu lạc bộ “Chỉ huy đội”, CLB “Xanh sạch đẹp”.

- Tuyên truyền sức khỏe y tế, phòng tránh các bệnh thường gặp

- Ngoại khóa “An toàn giao thông”

Tháng 11 : Nhớ ơn thầy cô.

- Giáo dục tình cảm tôn sư trọng đạo, kính yêu và biết ơn thầy cô giáo

- Phát động phong trào thi đua tháng học tập tốt, tuần học tốt chào mừng20/11

- Tổ chức trải nghiệm dưới cờ, văn nghệ mừng ngày Nhà giáo Việt Nam

- Sinh hoạt câu lạc bộ Tiếng Anh, CLB phụ trách Sao

Tháng 12: Uống nước nhớ nguồn

- Giáo dục học sinh về truyền thống dân tộc, quê hương đất nước, truyềnthống Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, qua đó giáo dục ý thức, rèn luyện bảnthân, học tập theo gương anh bộ đội Cụ Hồ

- Sưu tầm và ra mắt tập san về “Anh bộ đội cụ Hồ”, viết thư cho các chiến

sỹ biên giới, hải đảo,

- Thực hiện Chuyên hiệu “Nghi thức Đội”

- Tổ chức hội thi “Rung chuông vàng” ôn tập thi học kỳ 1.

- Sinh hoạt câu lạc bộ Kỹ năng Đội, CLB phụ trách Sao

Tháng 01: Chào năm mới 2020

- Tổng kết thi đua học kỳ 1, phát động phong trào học kỳ 2

- Ngoại khóa phòng chống đuối nước, xâm hại tình dục trẻ em, bạo lựchọc đường, tai nạn thương tích…

- Sinh hoạt CLB Kỹ năng Đội

- Bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp ứng xử cho học sinh

Tháng 02: Mừng Đảng quang vinh.

- Tuyên truyền nhân kỷ niệm 90 ngày thành lập Đảng CSVN: giáo dục vềlòng yêu Tổ quốc, biết ơn Đảng, Bác Hồ

- Văn nghệ ca ngợi Đảng, Bác Hồ

- Tìm hiểu những giá trị văn hóa của quê hương, Tết cổ truyền

- Viếng hương NTLS và khu chiến tích Hạ Lào, thăm Mẹ VNAH

- Sinh hoạt câu lạc bộ Múa hát tập thể, Nghi thức Đội,

Tháng 3: Tiến bước lên Đoàn

- Tuyên truyền ý nghĩa ngày Quốc tế phụ nữ 8-3 Ngày giải phóng quêhương 24/3, ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 26/3

- Giáo dục học sinh về truyền thống quê hương, truyền thống Đoàn, Đội, tìm hiểu về các gương nữ anh hùng, kính trọng, quý mến mẹ và cô giáo

- Phối hợp với Chi đoàn tổ chức ngoại khóa “Ngày hội Thiếu nhi vui khoẻ, tiến bước lên Đoàn”

- Bồi dưỡng và kết nạp Đội viên cho nhi đồng khối 3

Tháng 4: Mừng non sông thống nhất

- Tìm hiểu các ngày lễ truyền thống: Giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch,thống nhất đất nước 30/4 và Quốc tế lao động 1/5

- Tổ chức tham quan, dã ngoại tại các Di tích lịch sử, văn hóa,

- Sinh hoạt chuyên hiệu: Nhà sử học nhỏ tuổi

- Tham gia sản phẩm sáng tạo TTN

- Tổ chức ngày hội “Công nhận chương trình Rèn luyện đội viên”

Tháng 5: Tự hào đội viên

- Tìm hiểu truyền thống của Đội TNTP Hồ Chí Minh, các gương anh hùngnhỏ tuổi

- Tổ chức các hoạt động chào mừng kỷ niệm 130 năm ngày sinh của Bác

Hồ kính yêu 19/5

- Phát động thi đua cuối năm Hoa điểm 10 dâng Bác Hồ kính yêu

- Tổ chức hội thi “Rung chuông vàng” ôn tập thi học kỳ 2

- Tổ chức hội thi “Chúng em kể chuyện Bác Hồ”

Thông qua giờ sinh hoạt dưới cờ giúp các em hình thành và phát triển kĩnăng sống một cách thiết thực, hiệu quả nhất

Tổ chức nghi thức lễ chào cờ là giây phút thiêng liêng nhất giúp các em tôntrọng lịch sử, biết yêu Tổ quốc, nhớ ơn các thế hệ anh hùng đã hi sinh, cống hiếncho sự nghiệp giải phóng dân tộc Giúp các em kính yêu Bác Hồ, có hướng họctập rèn luyện theo 5 điều Bác Hồ dạy, đồng thời rèn luyện cho các em kỷ luật

học đường nghiêm túc, rèn luyện kĩ năng Đội viên qua việc thực hiện Nghi thức

và Điều lệ Đội, tự hào là người đội viên TNTP Hồ Chí Minh

Nghi thức lễ chào cờ

Tổ chức sinh hoạt dưới cờ theo chủ điểm tháng sẽ kết hợp tổ chức tuyêntruyền các ngày lễ kỷ niệm lịch sử trọng đại để các em nắm được sự kiện lịch sử,các nhân vật lịch sử liên quan nhằm giáo dục truyền thống yêu quê hương đấtnước, tự hào về truyền thống dân tộc Đặt câu hỏi tìm hiểu để giúp các em ônluyện kiến thức lịch sử, tham gia hát một số bài hát liên quan đến chủ điểm củatháng để cho các em tự tin trước đám đông, thể hiện năng khiếu của mình

Kết hợp tổ chức hoạt động trải nghiệm dưới cờ giúp học sinh biết đoàn kết,làm việc nhóm hỗ trợ, giúp đỡ nhau, phát huy được tính tích cực, sáng tạo và cóđược những mối liên kết mật thiết với bạn bè

Tổ chức các trò chơi dân gian trong giờ sinh hoạt dưới cờ không nhữngmang lại tiếng cười, sự hứng thú và niềm vui cho các em học sinh trong tuần họcmới mà hơn cả là sự sáng tạo trong việc tổ chức trong chương trình giáo dục,mang lại những bài học trong sự đoàn kết với nhau giữa các em học sinh toàntrường với nhau

Tổ chức ôn tập dưới cờ giúp học sinh theo hình thức “Rung chuông vàng”

tạo điều kiện cho nhiều học sinh được tham gia để ôn tập kiến thức, tạo khôngkhí thi đua lành mạnh, hứng thú học tập, rèn luyện kỹ năng linh hoạt ứng phó,phát huy khả năng tự tìm hiểu, giúp các em tự tin hơn trong học tập, tham giatích cực hoạt động tập thể

Tổ chức Hội thi Rung chuông vàng dưới cờ

Tổ chức các phong trào vận động nhân đạo, từ thiện dưới cờ giáo dục chocác em tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách, biết yêuthương, biết tiết kiệm để chia sẻ và hướng thiện

Tổ chức các chuyên hiệu Rèn luyện đội viên dưới cờ cung cấp cho các emlượng kiến thức về khoa học, xã hội, phù hợp với lứa tuổi, giúp các em nắmđược các giá trị đạo đức, thẩm mỹ; rèn luyện các kĩ năng cơ bản, các kĩ năngứng phó cần thiết trong sinh hoạt đời thường, ý thức chấp hành pháp luật …

Tổ chức Kết nạp đội viên dưới cờ giúp các em thực hiện Nghi thức và Điều

lệ Đội, yêu Đội TNTP Hồ Chí Minh và Sao nhi đồng, noi gương, phấn đấu trởthành đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ

Tổ chức hướng dẫn cho học sinh Múa hát tập thể, dân vũ, nghi thức Đội…khuyến khích cá em tham gia hoạt động tập thể, mạnh dạn giao lưu, phát triển kĩnăng thực hành

Múa hát tập thể sau giờ chào cờ

Tổ chức tập huấn kỹ năng phòng chống đuối nước, xâm hại tình dục, bạo lựchọc đường, nhằm trang bị những kiến thức kĩ năng cơ bản để phòng tránh và ứng

xử khi có nguy cơ xảy ra, xây dựng tình bạn đẹp, lối sống văn hóa, lành mạnh

Tổ chức tuyên truyền giáo dục sức khỏe y tế nhằm giúp các em nắm đượcdiễn biến, biết tự phòng tránh bệnh tật

Tổ chức điểm báo TNTP hằng tuần để hướng các em đến phong trào “Đọc

và làm theo báo Đội”

Trong các buổi sinh hoạt dưới cờ chúng ta phải đa dạng nội dung, thay vìphê phán những hành động chưa đẹp thì nên kể dưới cờ những câu chuyện cóthật đang diễn ra trong cuộc sống về những con người giàu lòng nhân ái, nhữnghành động đẹp hoặc phát động những phong trào giúp đỡ những hoàn cảnh khókhăn Đó là những bài học nhân văn hơn tất cả các bài học trong sách vở

Phát động các phong trào trồng, chăm sóc, bảo vệ cây xanh, xây dựngcông tŕnh măng non, các bồn hoa để các em có ý thức chăm sóc, có trách nhiệm,

tự giác bảo vệ trường lớp, tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, hội thi cấptrên…

Thông qua giờ sinh hoạt dưới cờ để xây dựng nền nếp, ý thức thực hiện nộiquy nhà trường, qua đó phát động phong trào thi đua lành mạnh, tuyên dươngkhen thưởng, nhân rộng các gương điển hình

Trong các giờ sinh hoạt dưới cờ được học sinh háo hức chờ đợi vì mỗi tuần

là một bất ngờ thú vị Sau phần nghi lễ, buổi sinh hoạt thực sự trở thành sân chơicủa các em

Hoạt động trải nghiệm trong giờ chào cờ

Tiết chào cờ đã được quy định trong kế hoạch giáo dục của trường Nóthực hiện các công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp đã xây dựng theo từng chủđiểm giáo dục Nội dung tiết chào cờ phản ánh nội dung của chủ điểm giáo dục Mặt khác do tính chất đặc thù của tiết là tính thực tiễn nên nó bao hàm cả nộidung phản ánh thực tiễn nhà trường Đó là thi đua học tập và rèn luyện của tập