Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh ở trường đại học sư phạm hà nội 2 (2017)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH ---  ---CHU THỊ HẢO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG, KỸ NĂNG SỐNG CHO SI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

- 

 -CHU THỊ HẢO

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG, KỸ NĂNG SỐNG CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

DANH MỤC TÀI LIỆU VIẾT TẮT

GD & ĐT Giáo dục và đào tạo

GDQP & AN Giáo dục quốc phòng và an ninh

UNESCO Tổ chức giáo dục, khoa học và văn

hóa của liên hợp quốcUNICEF Quỹ nhi đồng Liên Hiệp

PGS.TS Phó giáo sư, tiến sĩ

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài này, bên cạnh sự cố gắng của bản thân, em cònnhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của thầy giáo Trung tá Thạc sĩ VũMạnh Hà - Giảng viên khoa kỹ thuật chiến thuật Trung tâm giáo dục quốcphòng và an ninh trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 Đồng thời, em còn nhậnđược sự giúp đỡ của các thầy giáo trong Trung tâm Giáo dục quốc phòng HàNội 2, sự động viên, khích lệ của gia đình và những người thân trong suốt quátrình tìm hiểu và nghiên cứu

Với lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn những giúp đỡ quýbáu đó

Em xin chân thành cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp được hoàn thành là kết quảnghiên cứu và do sự cố gắng nỗ lực của bản thân

Nội dung khóa luận tốt nghiệp này không trùng với các kết quả nghiêncứu của các tác giả khác Nếu sai em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà Nội, ngày 28 tháng 4 năm 2017

Sinh viên

Chu Thị Hảo

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 5

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 5

7 Cấu trúc của khóa luận 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG, KỸ NĂNG SỐNG CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 7

1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 7

1.2 Một số khái niệm sử dụng để nghiên cứu đề tài 11

1.2.1 Giá trị sống và giáo dục giá trị sống 11

1.2.2 Kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống 13

1.2.3 Mối quan hệ giữa giá trị sống và kỹ năng sống 16

1.3 Nội dung giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên

17 1.3.1 Nội dung giáo dục 17

1.3.2 Tổ chức các hoạt động giáo dục 18

Kết luận chương 1 22

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG, KỸ NĂNG SỐNG CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 23

2.1 Khái quát quá trình xây dựng, phát triển và đặc điểm hoạt động của Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 23

2.2 Thực trạng về tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống của sinh viên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học sư phạm Hà

Nội 2 25

2.2.1 Thực trạng giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên trong hoạt động dạy học trên lớp 25

2.2.2 Thực trạng giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên thông qua sinh hoạt tập thể và công tác xã hội 26

2.2.3 Thực trạng giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên thông qua các hoạt động trong khu nội trú KTX sinh viên 27

2.3 Nguyên nhân thực trạng về tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống của sinh viên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 28

2.3.1 Nguyên nhân mạnh 28

2.3.2 Nguyên nhân tồn tại, hạn chế 29

Kết luận chương 2 31

Chương 3 BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG, KỸ NĂNG SỐNG CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 32

3.1 Các nguyên tắc trong đề xuất biện pháp 32

3.1.1 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính mục tiêu 32

3.1.2 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính thực tiễn 32

3.1.3 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính cần thiết 32

3.1.4 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính khả thi 33

3.2 Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên ngành GDQP & AN ở trường ĐHSP Hà Nội 2 hiện nay 33 3.2.1 Nâng cao năng lực, bồi dưỡng nghiệp vụ đối với cán bộ đoàn, hội và tăng cường giáo dục GTS, KNS cho sinh viên thông qua hoạt động dạy học 33

3.2.2 Phát huy vai trò xung kích của Đoàn thanh niên trong việc tổ chức các

hoạt động GTS, KNS cho sinh viên 37

3.2.3 Phối hợp với các tổ chức đoàn thể và gia đình trong việc giáo dục GTS, KNS cho sinh viên 39

3.2.4 Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 41

3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 45

3.3.1 Khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 45

3.3.2 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 47

Kết luận chương 3 50

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 51

TÀI LIỆU THAM KHẢO 53 PHỤ LỤC

1 Lý do chọn đề tài

MỞ ĐẦU

Hiện nay ở các nhà trường và cơ sở đào tạo, đội ngũ giáo viên GDQP &

AN vẫn đang còn thiếu về số lượng, chất lượng còn chưa đáp ứng được so vớiyêu cầu của nhiệm vụ GD & ĐT trong tình hình mới Chính vì vậy trongnhững năm gần đây được sự quan tâm của Đảng, nhà nước, chính phủ và trựctiếp là Bộ GD & ĐT đã có nhiều chủ trương, biện pháp tích cực trong việcđào tạo và từng bước chuẩn hóa đội ngũ giáo viên GDQP & AN Thực hiện

đề án: “Đào tạo giáo viên giáo dục quốc phòng - an ninh cho các trường

trung học phổ thông, trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề giai đoạn 2010 -

2016” theo quyết định số 472/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 12

tháng 04 năm 2010 Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 là một trong những cơ

sở được giao nhiệm vụ đào tạo giáo viên GDQP & AN Đến nay nhà trường

đã tuyển sinh được 5 khóa đào tạo chính quy giáo viên ngành GDQP & ANvới gần 400 sinh viên, trong đó đã có 1 khóa tốt nghiệp ra trường (K38), bêncạnh đó hàng năm còn tuyển sinh đào tạo hệ giáo viên, giảng viên văn bằng 2ngành GDQP & AN

Hiện nay Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học

sư phạm Hà Nội 2 đang đảm nhiệm giảng dạy môn học GDQP & AN chosinh viên gần 20 trường đại học và cao đẳng (có năm tham gia giảng dạy cho

cả học sinh trung học phổ thông) trên địa bàn thành phố Hà Nội, tỉnh VĩnhPhúc và tỉnh Phú Thọ Ngoài việc giảng dạy cho sinh viên hệ cấp chứng chỉ,Trung tâm được nhà trường giao nhiệm vụ chủ trì trong công tác giảng dạy vàquản lý rèn luyện đối với sinh viên hệ chính quy đào tạo giáo viên ngànhGDQP & AN, do vậy ngay từ khóa đầu tiên Ban giám đốc Trung tâm đã rấtquan tâm đến chất lượng đào tạo cũng như công tác quản lý đối với sinh viênngành GDQP & AN, ngoài việc học kiến thức còn phải giáo dục cho sinh viên

về ý thức tổ chức kỷ luật, giáo dục về pháp luật, giá trị sống, kỹ năng sống…

Sự phát triển của thế giới trong thế kỉ XXI gắn liền với sự phát triển củakhoa học công nghệ, sự bùng nổ của công nghệ thông tin và sự phát triểnnhanh chóng của mạng lưới Internet Trong thời đại ngày nay với tốc độ pháttriển như vũ bão của khoa học kĩ thuật và công nghệ, việc nhanh chóng hòanhập vào cộng đồng thế giới và khu vực đòi hỏi giáo dục phải có những bướctiến mạnh mẽ nhằm giúp học sinh, sinh viên phát triển toàn diện về đạo đức,trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cáchcon người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đi vào cuộc sống lao động, tham giaxây dựng bảo vệ tổ quốc Hiện nay nước ta chuyển từ kinh tế hợp tác sang nềnkinh tế thị trường, mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động mạnh mẽ đến thế

hệ trẻ Các tệ nạn xã hội tác động xấu đến đạo đức và làm méo mó các chuẩnmực đạo đức, lối sống của học sinh, sinh viên nói chung và sinh viên bậc đạihọc nói riêng Không ít học sinh, sinh viên đã sa vào các tệ nạn xã hội, sốngtùy tiện buông thả như Đảng ta đã nhận định trong nghị quyết TW II, khóa

VIII: “Đặc biệt đáng lo ngại là trong một bộ phận sinh viên, học sinh có tình

trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước” Trước

bối cảnh nước ta hội nhập vào nền kinh tế thế giới, thế hệ trẻ đang chịu nhiềutác động đa chiều phức tạp Các thế hệ học sinh, sinh viên phải sống trong môitrường đan xen những cái tốt và cái xấu, giữa cái tích cực và cái tiêu cực, phảiđương đầu với những rủi ro thách thức Một bộ phận không nhỏ học sinh, sinhviên thiếu hiểu biết về giá trị sống, thiếu kỹ năng sống, có hành vi lệch chuẩn,sống thực dụng, bạo lực học đường, vi phạm pháp luật…gây ra sự bức xúctrong dư luận và sự trăn trở của ngành giáo dục Vì vậy trong giai đoạn hiệnnay đòi hỏi giáo dục phải có những bước tiến mạnh mẽ, giáo dục nước ta đã

và đang đổi mới theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỷ XXI mà thực chất là giáo

dục giá trị sống, hình thành kỹ năng sống cho người học đó là“Học để biết,

học để làm, học để khẳng định mình và học để cùng chung

sống” Do đó chúng ta cần phải “Tăng cường giáo dục, kỹ năng sống, đạo đức

công dân, giáo dục tư tưởng, lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa Mác - Lê Nin tổchức cho học sinh, sinh viên tham gia các hoạt động xã hội, văn hóa - thể thaophù hợp với lứa tuổi và yêu cầu giáo dục toàn diện” Mục tiêu của giáo dục đã

và đang chuyển hướng từ chủ yếu trang bị kiến thức sang trang bị những nănglực cần thiết cho người học nhằm phát triển con người một cách toàn diện.Phương pháp giáo dục cũng đã và đang đổi mới theo hướng phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động sáng tạo của người học, tăng cường khả năng làm việctheo nhóm, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho họcsinh, sinh viên Giáo dục kỹ năng sống là một trong những vấn đề quan trọngtrong việc giáo dục toàn diện cho sinh viên Việc công bố chuẩn đầu ra đối vớisinh viên tốt nghiệp đòi hỏi mỗi trường đại học không chỉ trang bị những kiếnthức chuyên môn nền tảng cho sinh viên mà còn phải trang bị nhiều “kỹ năngmềm” khác cho họ, đặc biệt là kỹ năng sống cơ bản để họ có thể nhanh chónghòa nhập với cuộc sống nghề nghiệp và xã hội Đối với sinh viên sư phạm nóichung và sinh viên ngành giáo dục Quốc phòng và an ninh nói riêng thì điềunày càng quan trọng do tính lan tỏa trong nghề nghiệp nhà giáo để họ còntruyền đạt đến học sinh của mình sau này Vì thế, các kỹ năng sống phải đượccoi là những kỹ năng người giáo viên đứng lớp cần có

Hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên nói chung

và sinh viên ngành GDQP & AN ở trường ĐHSP Hà Nội 2 nói riêng còn chưađược quan tâm đúng mức, còn lúng túng, chưa có kế hoạch tổ chức và thựchiện giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống một cách có hiệu quả, cách thức tổchức hoạt động giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống còn đơn điệu, chưa thuhút được sinh viên tích cực tham gia

Từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài “Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên

ngành GDQP & AN ở trường Đại học sư phạm Hà Nội 2” làm khóa luận

tốt nghiệp đại học của mình

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên

- Đánh giá đúng thực trạng, tìm nguyên nhân ưu điểm, khuyết điểm giáodục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên ở trường Đại học sư phạm HàNội 2

- Đề xuất một số biện pháp giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinhviên ngành GDQP & AN ở trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 hiện nay, nhằmgóp phần nâng cao chất lượng GD  ĐT nói chung, nâng cao chất lượng giáodục giá trị sống, kỹ năng sống nói riêng

- Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Thực trạng việc tổ chức giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống của sinh viênngành GDQP & AN ở trường Đại học sư phạm Hà Nội 2; từ đó đề xuất 1 sốbiện pháp nâng cao chất lượng giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinhviên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu việc tổ chức giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinhviên ngành GDQP & AN (Khóa 39, 40, 41, 42) ở Trường ĐHSP Hà Nội 2

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu; để nghiên cứu tác giả đã thuthập, tổng hợp phân tích các tài liệu liên quan

Phương pháp khái quát hóa nhận định khách quan: dựa trên những nhậnđịnh, đánh giá, góp ý kiến của các chuyên gia, các nhà giáo

5.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra: điều tra bằng phiếu câu hỏi với sinh viên ngànhGDQP & AN

Phương pháp quan sát: tiến hành quan sát các nền nếp sinh hoạt tậptrung, hoạt động của sinh viên ngành GDQP & AN ở Trường ĐHSP Hà Nội 2cũng như nội dung giáo dục GTS, KNS của các cán bộ quản lý sinh viênnhằm thu thập các tư liệu bổ sung

Phương pháp phỏng vấn: Tiến hành trao đổi trực tiếp với các sinh viênngành GDQP & AN ở Trường ĐHSP Hà Nội 2, các cán bộ quản lý đại độisinh viên và các phòng, khoa, các tổ chức liên quan

5.3 Phương pháp thống kê toán học

Xử lý số liệu, kết quả nghiên cứu

Nhận định đánh giá chính xác, khách quan kết quả nghiên cứu

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Giáo dục GTS, KNS cho sinh viên ngành GDQP & AN ở Trường ĐHSP

Hà Nội 2 hiện nay còn nhiều hạn chế, bất cập; nếu phân tích đánh giá đúngthực trạng công tác giáo dục GTS, KNS cho sinh viên hiện nay, tìm ra đượcnguyên nhân tồn tại; đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dụcGTS, KNS cho sinh viên ngành GDQP & AN ở Trường ĐHSP Hà Nội 2 phùhợp thì sẽ nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, góp phần giáo dục cho sinhviên phát triển toàn diện

7 Cấu trúc của khóa luận

- Phần mở đầu

- Nội dung: gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho

sinh viên ngành GDQP & AN ở Trường ĐHSP Hà Nội 2

Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng

sống cho sinh viên ngành GDQP & AN ở Trường Hà Nội 2 hiện nay

Chương 3: Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục

giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên ngành GDQP & AN ở Trường ĐHSP

Hà Nội 2

Kết luận, kiến nghị

Tài liệu tham khảo

ra đời và được áp dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới.

Vào những năm đầu của thế kỷ XXI, với sự hợp tác của các nhà giáo dụctrên thế giới, với sự hỗ trợ của UNESCO và tài trợ của Ủy ban quốc tế vàUNICEF, Tây Ban Nha đã cho ra đời cuốn sách “Những giá trị sống: Mộtchương trình giáo dục” Chương trình này đưa ra những hoạt động giá trị khácnhau dựa trên kinh nghiệm và những phương pháp thực hành đối với các giáoviên và các huấn luyện viên, đối với những trẻ em và những thanh niên muốntìm hiểu và phát triển 12 giá trị xã hội và cá nhân cơ bản, đó là: Hợp tác, Tự

do, Hạnh phúc, Trung thực, Khiêm tốn, Tình yêu, Hòa Bình, Tôn trọng, Tráchnhiệm, Giản dị, Khoan dung và Đoàn kết

Bước vào thế kỉ 21, khủng hoảng về giá trị đã diễn ra trên toàn cầu và tạimỗi quốc gia Tổ chức UNESCO đã có khuyến cáo về vấn đề này và các quốcgia đều đã có những quan tâm nhất định Trên thế giới nhiều ngành khoa họctrong đó có Tâm lý học, Giáo dục học đã chú ý nghiên cứu việc giáo dục giátrị sống cho thế hệ trẻ Thực tiễn giáo dục cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI

cho thấy chỉ thông qua con đường giáo dục, giá trị mới có thể tạo nên cơ sởbền vững cho việc giải quyết khủng hoảng trong phát triển nhân cách của họcsinh, sinh viên.

Tại nhiều nước Phương Tây, thanh thiếu niên đã được học những

kỹ năng sống về những tình huống sẽ xảy ra trong cuộc sống, cách đối diện vàđương đầu với những khó khăn và cách vượt qua những khó khăn đó cũngnhư cách tránh những mâu thuẫn, xung đột, bạo lực giữa người và người TạiHàn Quốc, học sinh tiểu học được học cách đối phó thích ứng với các tai nạnnhư cháy, động đất, thiên tai… tại Trung tâm điều hành tình trạng khẩn cấpSeoul

Ở Việt Nam vấn đề giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho thế hệ trẻ

đã thu hút nhiều ngành khoa học quan tâm nghiên cứu, trong đó Khoa họcgiáo dục có vai trò, trọng trách lớn cả về nghiên cứu lý luận lẫn triển khaithực tiễn giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên phù hợpvới thực tiễn giáo dục nước nhà Tuy nhiên trong nhà trường chủ yếu học sinhchỉ được dạy kỹ năng học tập chính trị, còn việc giáo dục giá trị sống, kỹ năngsống chưa được quan tâm nhiều Theo chuyên gia tâm lý Huỳnh Văn Sơn - cốvấn Trung tâm chăm sóc tinh thần Ý tưởng Việt: “Hiện nay thuật ngữ kỹ năngsống” sử dụng khá phổ biến nhưng có phần bị “lạm dụng” khi chính nhữngngười huấn luyện, tổ chức hay các bậc cha mẹ cũng chưa thật hiểu gì về nó.Theo nguyên Vụ trưởng Vụ Công tác Học sinh Sinh viên - Bộ Giáo dục vàĐào tạo Phùng Khắc Bình, trong tương lai và về lâu dài cần xây dựng chươngtrình môn học giáo dục kỹ năng sống cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12

Đến năm 1979 Bộ Chính trị và Trung ương Đảng đã ra Nghị quyết cảicách giáo dục, theo đó: “Nội dung đạo đức cần được giáo dục cho học sinh từmẫu giáo đến đại học, nội dung chủ yếu dựa vào 5 điều Bác Hồ dạy Tiếp sau

đó có nhiều nhà khoa học, giáo dục là tác giả nghiên cứu về vấn đề giáo dụcđạo đức, kỹ năng sống cho học sinh Với nhiều năm nghiên cứu về giáo dục,

PGS.TS Hà Nhật Thăng đã viết bài “Thực trạng đạo đức, tư tưởng chính trị,

lối sống của Thanh niên - Học sinh - Sinh viên” - Tạp chí Nghiên cứu giáo

dục Số 39/2002, và ông cũng cho xuất bản cuốn sách: “Giáo dục hệ thống giá

trị đạo đức nhân văn” năm 1998 và đã tái bản nhiều lần Trong đó, trang bị

cho học sinh, sinh viên nắm vững hệ thống giá trị cốt lõi, đó là cơ sở cơ bảncủa nhân cách, rèn luyện để thế hệ trẻ có những hành vi tương ứng với hệthống giá trị đạo đức nhân văn cốt lõi, phù hợp với yêu cầu của xã hội, củathời đại Những kết quả nghiên cứu trên đã được ứng dụng vào việc xây dựngchương trình và thể hiện trong sách giáo khoa ở bậc tiểu học, trung học cơ sở,trung học phổ thông của môn Giáo dục công dân, triển khai từ năm 2000 trênphạm vi cả nước

Một trong những người có những nghiên cứu mang tính hệ thống về kỹnăng sống và giáo dục kỹ năng sống ở Việt Nam là PGS.TS Nguyễn ThanhBình Tác giả đã triển khai nghiên cứu tổng quan về quá trình nhận thức vàgiáo dục kỹ năng sống ở nhà trường phổ thông, đồng thời tìm hiểu thực trạnggiáo dục kỹ năng sống cho người học từ trẻ mầm non đến người lớn thôngqua giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên ở Việt Nam Trên cơ sở đóxác định thách thức và định hướng trong tương lai để đẩy mạnh giáo dục kỹnăng sống trên cơ sở thực tiễn ở Việt Nam và đối chiếu với mục tiêu 3 và mụctiêu 6 của Chương trình hành động Dakar (Trong khuôn khổ hợp tác giữaViện chiến lược và chương trình giáo dục với UNESCO tại Hà Nội) Nguyễn

Thanh Bình cũng là tác giả của “Giáo trình chuyên đề Giáo dục kỹ năng

sống”, Hà nội, 2011.

Nội dung giáo dục kỹ năng sống cũng được các nhà trường thực sựquan tâm từ khi có chỉ thị 40/2008 CT-BGD&ĐT phát động các nhà trườngthực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực” trong đó nội dung thứ ba và thứ tư của phong trào chính là tổ chức giáo

dục kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên Mục đích rèn luyện cho học sinh,sinh viên, kỹ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống; thói quen và kỹnăng làm việc theo nhóm, kỹ năng hoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinhthói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, rèn luyện kỹ năngứng xử văn hóa, ý thức trung sống thân thiện, giải quyết hợp lý các tình huốngmâu thuẫn, xung đột; có thái độ lên án và kiên quyết bài trừ mọi hành vi bạolực Như vậy vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên không còn

là vấn đề mới mẻ trong các nhà trường mà là một nhiệm vụ quan trọng đượccác nhà trường xây dựng trong kế hoạch từng năm học Nhưng chúng ta chưaquan tâm đúng mức đến giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinhviên Vì vậy chưa giáo dục đầy đủ phẩm chất nhân cách, mới chỉ chú ý đếngiáo dục hành vi, rèn luyện biểu hiện bên ngoài, do đó học sinh, sinh viênchưa hiểu bản chất của các kỹ năng sống cần thực hiện, dẫn đến kết quả giáodục chưa cao Số học sinh, sinh viên có hành vi lệch chuẩn trong các nhàtrường ngày càng ra tăng trong thời gian gần đây, gây sự lo lắng bức xúctrong dư luận Vì thế khoa học giáo dục ngày nay đang hướng vào nghiên cứugiáo dục giá trị sống gắn liền với kỹ năng sống, nhằm đem lại hiệu quả thiếtthực trong thực tiễn giáo dục thế hệ trẻ cũng như nguồn nhân lực của đất nước

Giáo dục giá trị sống luôn là nền tảng, kỹ năng sống là công cụ vàphương tiện để tiếp nhận và thể hiện giá trị sống Đây là những tiền đề đưacông tác giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên vào cácnhà trường mạnh mẽ, mang lại hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

Hiện nay đã có rất nhiều nhà nghiên cứu trong nước nghiên cứu đề tàigiáo dục giá trị sống và kỹ năng sống, nhưng chủ yếu các đề tài phân tích làm

rõ thực trạng trước tính cấp bách của vấn đề giáo dục giá trị sống, hoặc kỹnăng sống, chưa giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu lý luận một cách hệ thống,

về cách tổ chức, phương pháp giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinhviên nói chung và sinh viên ở trường cao đẳng, đại học cụ thể nói riêng Một

số đề tài đã nghiên cứu tương đối đầy đủ các nhiệm vụ nghiên cứu lý luận,đánh giá thực trạng, và đề xuất giải pháp giáo dục giá trị sống hoặc kỹ năngsống nhưng có ít đề tài nghiên cứu tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống,kết hợp với giáo dục kỹ năng sống trong một nhà trường cao đẳng, đại học cụthể Do vậy, cần thiết phải nghiên cứu tìm ra các biện pháp tổ chức giáo dụcgiá trị sống và kỹ năng sống cho sinh viên ở trường Cao đẳng, Đại học cụ thể

Đề tài “Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên ngành GDQP & AN ở trường Đại học sư phạm Hà Nội 2” có kế thừa và phát huy những kết quả nghiên cứu trên, khóa

luận nhằm đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức của các thànhphần thực hiện hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống trong đó cógiảng viên và cốt lõi là thành phần cán bộ lớp, tập thể sinh viên để giáo dụcgiá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên một cách có hiệu quả nhất

1.2 Một số khái niệm sử dụng để nghiên cứu đề tài

1.2.1 Giá trị sống và giáo dục giá trị sống

1.2.1.1 Giá trị sống

Theo từ điển Tiếng Việt giải nghĩa: “Giá trị là cái dựa vào đó để xem

xét một con người đáng quý đến mức nào về mặt đạo đức, trí tuệ, nghề nghiệp, tài năng Giá trị cũng là những quan niệm và thực tại về cái đẹp, sự thật, điều thiện của một xã hội”.

Theo UNESCO “Giá trị sống của bạn là những điều mà bạn cho là

quan trọng trong cách bạn sống và làm việc: Chúng chi phối việc xác định thứ tự các ưu tiên hoặc ra quyết định của bạn, và, trong sâu thẳm, có lẽ

chúng là cái thước đo mà bạn sử dụng để thấy được rằng cuộc sống của bạn

có tiến triển theo cách bạn muốn nó diễn ra không”.

Từ đó cho ta thấy “Giá trị cuộc sống (hay giá trị sống) là những điều

chúng ta cho là quý giá, là quan trọng, là có ý nghĩa đối với cuộc sống củamỗi người Giá trị sống trở thành động lực để người ta nỗ lực phấn đấu để cóđược nó Giá trị sống mang tính cá nhân, không phải giá trị sống của mọi

người đều giống nhau Có người cho rằng “tiền bạc là trên hết” Có người

cho rằng tình yêu thương mới là điều quý giá nhất trên đời Có người coitrọng lòng trung thực, sự bình yên… Có 12 điều được coi là giá trị sống chânthực:

rèn luyện, tạo ra động cơ, thái độ đúng đắn trong cuộc sống, học tập và hoạtđộng xã hội, để sinh viên học tập, làm việc có hiệu quả cho chính bản thân,gia đình, nhà trường và xã hội trong tương lai.

Giáo dục GTS cho sinh viên là quá trình giúp sinh viên tiếp thu, lĩnh hộinhững giá trị truyền thống của dân tộc và những giá trị tốt của nhân loại biếnthành những giá trị đặc trưng của bản thân mỗi sinh viên, giúp cho sinh viên

có suy nghĩ, thái độ và hành động tích cực, hiệu quả, phù hợp với bản thân vàđáp ứng mong đợi của gia đình, nhà trường và đất nước

1.2.2 Kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống

1.2.2.1 Kỹ năng sống

Tổ chức Y tế Thế giới W H O đ ịnh nghĩa kỹ năng sống là "K h ả năng

t h í c h n g h i và h à n h vi t í c h c ự c cho phép cá nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày”.

Từ điển tiếng Việt “ Kỹ năng sống là một tập hợp các k ỹ nă n g c on người có được thông qua giảng dạy hoặc k i n h n g hi ệ m tr ực tiếp được sử dụng

để xử lý vấn đề và câu hỏi thường gặp trong c uộ c s ốn g h à n g n gà y c ủa c o n ngư

ờ i ” .

Như vậy, kỹ năng sống là một tập hợp các k ỹ n ă n g m à con người cóđược thông qua giảng dạy hoặc k i n h n g h i ệ m t rực tiếp được sử dụng để xử lýnhững vấn đề, câu hỏi thường gặp trong c u ộ c s ốn g h à n g ng à y c ủa c o n n gư ờ i

Kỹ năng sống là những kỹ năng cần có cho hành vi lành mạnh, tích cực chophép mỗi cá nhân đối mặt với những thách thức của cuộc sống hằng ngày.Dưới đây là 9 kỹ năng sống cơ bản:

Một là, Kỹ năng xác định mục tiêu thích hợp

Hai là, Kỹ năng xử lý vấn đề và ra quyết định

Ba là, Kỹ năng tự nhận thức

Bốn là, Kỹ năng giao tiếp

Năm là, Kỹ năng làm việc theo nhóm

Sáu là, Bình tĩnh, tự tin và biết thuyết phục người khác

Bảy là, Biết tiếp thu và học hỏi từ những lời phê bình của người khác Tám là, Kỹ năng đối phó với cảm xúc căng thẳng

Chín là, Kỹ năng tự đánh giá và làm chủ bản thân

1.2.2.2 Giáo dục kỹ năng sống

- Kỹ năng sống là điều cần thiết cho mọi lứa tuổi, đối với lứa tuổi họcsinh, sinh viên lại càng cần thiết vì đây là lứa tuổi chuẩn bị vào đời, tham giahoạt động của xã hội với tư cách những người trưởng thành Việc giáo dục kỹnăng sống là việc cần được làm thường xuyên và tiến hành liên tục phù hợpvới tâm lý lứa tuổi, hoàn cảnh hoạt động của từng loại đối tượng cụ thể Giáodục KNS cho sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng là cấp thiết hiện naygiúp cho họ có những năng lực cần thiết để vào đời và thành đạt trong côngviệc, cuộc sống

- Giáo dục KNS cũng là trang bị cho học sinh, sinh viên những KNS cơbản để vượt qua những khó khăn, thách thức, tận dụng được những cơ hộitrong cuộc sống, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội

Sinh viên biết kiềm chế, giải quyết vấn đề theo hướng tích cực, không

bị lôi kéo, vững vàng trước những áp lực tiêu cực của cuộc sống

- Các con đường giáo dục kỹ năng sống cho sinh viên:

+ Có thể tích hợp giáo dục KNS thông qua khai thác tiềm năng giáodục trong nội dung môn học, qua phương pháp dạy học tích cực khuyến khích

sự tương tác, cùng tham gia, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo của học sinh,sinh viên

+ Giáo dục thông qua các chủ đề chuyên biệt về KNS dưới hình thứchoạt động ngoài giờ lên lớp của các tổ chức Đoàn thanh niên, hội sinh viên

+ Giáo dục KNS thông qua các tình huống giáo dục và các tình huốngtrong thực tiễn cuộc sống

+ Giáo dục kỹ năng sống qua tiếp cận 4 trụ cột:

Học để biết (Kỹ năng nhận thức)Học để làm (Các kỹ năng thực tiễn)Học để cùng chung sống (Các kỹ năng xã hội)Học để tự khẳng định bản thân (Các kỹ năng cá nhân)+ Thông qua tham vấn trực tiếp với cá nhân hoặc nhóm học sinh, sinh viên

1.2.2.2 Giáo dục kỹ năng sống

- Kỹ năng sống là điều cần thiết cho mọi lứa tuổi, đối với lứa tuổi họcsinh, sinh viên lại càng cần thiết vì đây là lứa tuổi chuẩn bị vào đời, tham giahoạt động của xã hội với tư cách những người trưởng thành Việc giáo dục kỹnăng sống là việc cần được làm thường xuyên và tiến hành liên tục phù hợpvới tâm lý lứa tuổi, hoàn cảnh hoạt động của từng loại đối tượng cụ thể Giáodục KNS cho sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng là cấp thiết hiện naygiúp cho họ có những năng lực cần thiết để vào đời và thành đạt trong côngviệc, cuộc sống

- Giáo dục KNS cũng là trang bị cho học sinh, sinh viên những KNS cơbản để vượt qua những khó khăn, thách thức, tận dụng được những cơ hộitrong cuộc sống, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội

Sinh viên biết kiềm chế, giải quyết vấn đề theo hướng tích cực, không

bị lôi kéo, vững vàng trước những áp lực tiêu cực của cuộc sống

- Các con đường giáo dục kỹ năng sống cho sinh viên:

+ Có thể tích hợp giáo dục KNS thông qua khai thác tiềm năng giáodục trong nội dung môn học, qua phương pháp dạy học tích cực khuyến khích

sự tương tác, cùng tham gia, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo của học sinh,sinh viên

+ Giáo dục thông qua các chủ đề chuyên biệt về KNS dưới hình thứchoạt động ngoài giờ lên lớp của các tổ chức Đoàn thanh niên, hội sinh viên

+ Giáo dục KNS thông qua các tình huống giáo dục và các tình huốngtrong thực tiễn cuộc sống.

+ Giáo dục kỹ năng sống qua tiếp cận 4 trụ cột:

Học để biết (Kỹ năng nhận thức)Học để làm (Các kỹ năng thực tiễn)Học để cùng chung sống (Các kỹ năng xã hội)Học để tự khẳng định bản thân (Các kỹ năng cá nhân)+ Thông qua tham vấn trực tiếp với cá nhân hoặc nhóm học sinh, sinh viên

1.2.3 Mối quan hệ giữa giá trị sống và kỹ năng sống

Bên cạnh việc học cách để làm nhằm chuẩn bị mưu sinh cho cuộc sống,con người cũng cần biết sống ra sao Nghĩa là làm thế nào để ứng phó trướctình huống, quản lý cảm xúc, học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người xungquanh, làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ, làm thế nào đểthể hiện bản thân một cách tích cực, lành mạnh

Nếu con người không có nền tảng giá trị sống rõ ràng và vững chắc, dù

có học nhiều kỹ năng đến đâu, chúng ta cũng sẽ không biết sử dụng nguồn trithức ấy ra sao cho hợp lý, mang lại lợi ích cho bản thân và xã hội

Thiếu nền tảng giá trị sống vững chắc, con người rất dễ bị ảnh hưởngbởi những giá trị vật chất và rồi mau chóng định hình chúng thành mục đíchsống, đôi khi đưa đến kiểu hành vi thiếu trung thực, bất hợp tác, vị kỷ cánhân Giá trị sống giúp chúng ta cân bằng lại những mục tiêu vật chất Nhữnggiá trị sống tích cực là chiếc neo giúp chúng ta ổn định, vững chãi giữa nhữngbiến động của cuộc đời, có thể sẽ không dễ dàng nhưng vẫn vượt qua được

mà không cảm thấy bị thua thiệt, mất mát

Các kỹ năng sống trọng yếu là các kỹ năng cá nhân hay xã hội giúpsinh viên truyền đạt những điều họ biết (kiến thức), những gì họ suy nghĩ haycảm nhận (thái độ) và những gì họ tin (giá trị) trở thành khả năng thực tiễn vànhững gì cần làm và làm như thế nào

Sinh viên cần phải đối mặt với nhiều thử thách Bằng việc nâng caonhận thức và đưa các thành tố trọng yếu của KNS vào cuộc sống của họ, sẽgiúp họ nâng cao năng lực để có sự lựa chọn tốt, thích ứng với áp lực tiêu cực

và có những thay đổi tích cực trong cuộc sống

Có thể hiểu KNS là biểu hiện những giá trị sống trong hoạt động vàgiao tiếp hằng ngày và ngược lại với kỹ năng thể hiện giá trị bằng hành động

sẽ cho kết quả tích cực và nó lại củng cố các giá trị Kỹ năng sống giúp người

ta học tập, làm việc hiệu quả hơn; giao tiếp, ứng xử với mọi người thân thiện,vui vẻ, hợp tác thành công hơn, biết tự điều chỉnh bản thân làm việc tốt, tránhviệc xấu… Giá trị sống là cái định hướng, thúc đẩy cá nhân hành động, kỹnăng sống giúp cá nhân hành động hiệu quả, tránh những sai lầm “kỹ thuật”,tạo ra sự thống nhất, nhất quán giữa nhận thức và hành động, giữa động cơ vàhành vi, giữa nội dung và hình thức

1.3 Nội dung giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên

1.3.1 Nội dung giáo dục

Một trong những mục tiêu quan trọng của nền giáo dục nước ta là giáodục nhân cách, giáo dục làm người Tư tưởng, lối sống là biểu hiện của nhâncách phát sinh, phát triển trong môi trường xã hội, nhà trường và gia đình.Hiện nay học sinh, sinh viên đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việclựa chọn những giá trị phù hợp với truyền thống của dân tộc, vừa đáp ứng xuhướng phát triển của xã hội hiện đại, nhất là việc lựa chọn lối sống, hành viứng xử trong cuộc, học tập, công tác và các mối quan hệ xã hội Do vậy giáodục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên là một vấn đề quantrọng trong hình thành nhân cách, phát triển con người trong nhà trường Tăngcường giáo dục KNS để học sinh, sinh viên có những ứng xử, hành động, việclàm đúng đắn trong học tập, đời sống

Ngoài ra, giáo dục lòng yêu nước, lý tưởng cộng sản, niềm tin đối với

sự lãnh đạo của Đảng, bản lĩnh chính trị Giáo dục ý thức chấp hành các chủ

trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Giáo dụcthái độ tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội; nhận biết và phêphán những âm mưu, thủ đoạn chính trị của các thế lực thù địch Giáo dụclòng nhân ái, bao dung, độ lượng, biết trân trọng các giá trị đạo đức của dântộc, xác định trách nhiệm, nghĩa vụ của bản thân, tư cách, tác phong đúng đắncủa người công dân.

Giáo dục chuẩn mực giá trị trong các quan hệ xã hội, phê phán nhữnghành vi không phù hợp với chuẩn mực giá trị sống của xã hội Giáo dục hành

vi đạo đức nghề nghiệp, tác phong công nghiệp

Giáo dục nhận thức, hành vi, thói quen của lối sống văn minh, tiến bộ,phù hợp với bản sắc dân tộc Việt Nam Giáo dục trách nhiệm của sinh viêntrước tập thể và cộng đồng; biết ủng hộ, khuyến khích những biểu hiện của lốisống văn minh, tiến bộ, phù hợp

Nội dung giáo dục là thành tố quan trọng của quá trình giáo dục, nóquy định toàn bộ các hoạt động giáo dục trong thực tiễn Nội dung giáo dụctrong nhà trường rất toàn tiện, nó được xây dựng xuất phát từ mục đích giáodục xã hội và các yêu cầu khách quan của đất nước và thời đại

1.3.2 Tổ chức các hoạt động giáo dục

Thứ nhất, Lồng ghép vào nội dung bài giảng trên lớp.

Chuyên ngành GDQP & AN thể hiện rất rõ trong đường lối giáo dụccủa Đảng về đường lối quân sự, quốc phòng an ninh Vì vậy, thông qua giờdạy trên lớp sẽ giúp cho mỗi sinh viên cần xác định trách nhiệm, thái độ đúngtrong học tập môn học GDQP & AN, từ đó tích cực tham gia xây dựng, củng

cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân ngay khi đang học tập, rènluyện tại Trung tâm GDQP và ở mỗi vị trí công tác sau này

Với đặc thù chương trình môn học, hoạt động dạy học trên lớp, trênthao trường bãi tập cho sinh viên GDQP & AN là một trong những hoạt động

cơ bản, quan trọng giúp cho sinh viên lĩnh hội hệ thống tri thức, kiến thức cơbản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản lí Nhà nước

về quốc phòng, an ninh; về kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêucầu xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân góp phầnxây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học

Hoạt động dạy học còn là con đường quan trọng nhất giúp cho sinh viênphát triển một cách có hệ thống năng lực hoạt động trí tuệ nói chung và đặcbiệt là tư duy sáng tạo, hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quancách mạng và những phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam xã hội chủnghĩa

Hoạt động giáo dục GTS, KNS cho sinh viên ngành GDQP & AN hiệnnay, thông qua con đường dạy học thực chất là hoạt động quản lí mục tiêu dạyhọc, nội dung chương trình dạy học, phương pháp và hình thức dạy học cũngnhư quản lí hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động dạy học Ví dụ,cần xác định đúng, đủ mục tiêu dạy học, nhất là mục tiêu giáo dục; xây dựngnội dung chương trình môn học gọn và tinh, thiết thực, liên thông, gắn vớithực tế cuộc sống, việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên phảiđảm bảo tính toàn diện (kiểm tra, đánh giá về tri thức, kĩ năng và cả thái độ)

Thứ hai, Thông qua sinh hoạt tập thể và các công tác xã hội để giáo dục

GTS, KNS cho sinh viên Trong nhà trường, sinh viên ngành GDQP & ANngoài việc được trang bị những kiến thức cơ sở, kiến thức chuyên ngành thìgiáo dục GTS, KNS cho sinh viên là một trong những vấn đề cần thiết và cấpbách, công tác này đang được đặt ra đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo ởnước ta hiện nay Hội nghị lần thứ 6, Ban chấp hành TW Đảng khoá IX đã

nhận định: “Vấn đề bức xúc nhất trong giáo dục nước ta là chất lượng giáo

dục toàn diện, trước hết là chất lượng chính trị, lý tưởng, đạo đức và lối sống đặc biệt ở Cao đẳng và Đại học” Cũng chính vì vậy mà Hội nghị đã xác định

“…đặc biệt chú trọng giáo dục tư tưởng - chính trị, đạo đức, lối sống, giá trị

sống, kỹ năng sống…” là một nhiệm vụ hàng đầu trong sự phát triển giáo dục

và đào tạo của nước ta Thực hiện quan điểm trên có ý nghĩa quan trọng nhằmđào tạo sinh viên phát triển một cách toàn diện

Việc giáo dục GTS, KNS thông qua các họat động như sinh hoạt chínhtrị theo chủ đề, báo cáo chuyên đề, tọa đàm, hội nghị, hội thảo, sinh hoạt cáccâu lạc bộ… cho sinh viên ngành GDQP & AN do Trung tâm kết hợp vớiĐoàn thanh niên, Hội sinh viên tổ chức theo định kì hay thường xuyên

Thứ ba, Thông qua các hoạt động thực hành (với các môn học thực

hành) với nhiều mức độ khác nhau như tham quan, tập huấn… Trong các hoạtđộng thực hành, sinh viên không chỉ có điều kiện, cơ hội vận dụng tri thức đãhọc vào nhằm củng cố tri thức mà quan trọng hơn là hình thành GTS, KNS,các tính cách của người lao động như tinh thần trách nhiệm, trung thực, cẩnthận, kỉ luật, sáng tạo… được hình thành, được củng cố, được kiểm chứngtrong thực tiễn nghề nghiệp, trong ứng xử với những người xung quanh

Thứ tư, Thông qua các hoạt động học tập, sinh hoạt ăn, ở nội trú trong

KTX sinh viên Các GTS, KNS của sinh viên không chỉ được hình thànhtrong quá trình học tập ở nhà trường thông qua các hình thức khác nhau (học

lí thuyết, thực hành), mà còn được hình thành trong cuộc sống hàng ngày nộitrú trong các họat động học tập, sinh hoạt cùng nhau giữa các thế hệ sinh viên

Nội quy sinh hoạt nội trú (giờ giấc học tập, ăn ở, tiếp khách, vệ sinh,trật tự nội vụ, canh gác, trực ban, đảm bảo an toàn…) sẽ hình thành tính tổchức, tính kỉ luật, tinh thần giúp đỡ nhau ở sinh viên

Các hoạt động ngoại khóa như văn hóa, văn nghệ, thể thao trong khunội trú cũng góp phần giáo dục GTS, KNS cho sinh viên

Giao tiếp giữa các thế hệ sinh viên (sinh viên giữa các khoa và giữa cáclớp) về động cơ chọn nghề, thái độ, lí tưởng nghề nghiệp, bảo vệ tổ quốc,phòng chống tệ nạn xã hội,… là con đường giáo dục hiệu quả

Trung tâm GDQP mà cụ thể là Phòng Hành chính tổng hợp phối hợpvới Ban chỉ huy đại đội quản lý sinh viên xây dựng nội qui sinh hoạt khoahọc, văn minh, lịch sự phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi thanhniên nhằm phát huy cao nhất tinh thần làm chủ của thanh niên trong cuộcsống tập thể; đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nội qui ấy tại khu nội trú sinhviên Trung tâm cần tổ chức nhiều hơn các hoạt động học tập, sinh hoạt đoànthể, văn nghệ, thể thao góp phần giáo dục GTS, KNS cho sinh viên.

Đặc biệt, có một con đường vô cùng quan trọng của hoạt động giáo dụcGTS, KNS cho sinh viên ngành GDQP & AN tại Trung tâm đó là con đường

“thầy cô giáo làm gương cho sinh viên noi theo” Đây không phải là phươngpháp “nêu gương” trong giáo dục mà đây là sự “làm gương” “Làm gương” làphương pháp thể hiện cuộc sống mẫu mực của chính mình để thuyết phụcsinh viên, Khổng Tử gọi đây là “phương pháp thân giáo” - phương pháp đặctrưng của giáo dục Trong giai đoạn hiện nay, người thầy phải thật sự yêunghề, luôn là tấm gương cho sinh viên noi theo, nhiệt tình và có trách nhiệm,

có phương pháp giảng dạy tích cực, kích thích lôi cuốn sinh viên Vì, ngoàikiến thức chuyên môn và những kiến thức có liên quan mà người thầy truyềnđạt cho sinh viên ra, người thầy còn phải có một nhiệm vụ vô cùng quan trọng

là “thổi lửa, tiếp sức” cho những sinh viên của mình một niềm tin, lý tưởng vàtình yêu đối với nghề

Kết luậ n chương

1

Trong chương 1, khi nghiên cứu cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng

về giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên ngành Giáo dục quốcphòng và an ninh ở trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 ta thấy vấn đề giáo dụcgiá trị sống, kỹ năng sống đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành

và phát triển nhân cách con người của sinh viên Đáp ứng được nhiệm vụ thiếtyếu trong công tác giáo dục, nhằm đào tạo ra một nguồn lực có đủ phẩm chấtđạo đức, nhân cách, năng lực và trí tuệ, kỹ năng đáp ứng yêu cầu của sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Ở chương này giúp chúng tahiểu được các vấn đề giá trị sống, giáo dục giá trị sống; kỹ năng sống, giáodục kỹ năng sống; mối quan hệ giữa giá trị sống và kỹ năng sống; nội dung và

tổ chức giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống Những cơ sở lý luận này là nềntảng, định hướng và là cơ sở cho việc tìm hiểu thực trạng cũng như đề xuấtcác biện pháp cho việc nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục giá trịsống, kỹ năng sống cho sinh viên ngành Giáo dục quốc phòng và an ninh ởtrường Đại học sư phạm Hà Nội 2

Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG,

KỸ NĂNG SỐNG CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

2.1 Khái quát quá trình xây dựng, phát triển và đặc điểm hoạt động của Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học sư phạm Hà Nội 2

Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học sư phạm HàNội 2 thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 được thành lập theo quyếtđịnh số 2630/QĐ-BGD&ĐT-TCCB ngày 27 tháng 7 năm 1999 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo Trung tâm là cơ sở GDQP & AN cho sinh viên, cónhiệm vụ thực hiện quản lý tổ chức học tập, rèn luyện toàn diện đối với sinhviên theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Trung tâm Giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 có đội ngũ sĩ quan biệt pháithuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, đượcđào tạo cơ bản, chính quy tại các học viện, nhà trường quân đội và các nhàtrường trong và ngoài nước

Trải qua gần 20 năm xây dựng và phát triển, mặc dù gặp không ít khókhăn, đến nay Trung tâm Giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học sưphạm Hà Nội 2 đã có những bước phát triển mạnh mẽ Hiện nay Trung tâm đã

có một lực lượng cán bộ, giảng viên, nhân viên mạnh về chất lượng, hợp lý về

GDQP & AN cho học sinh, sinh viên Trong gần 20 năm qua Trung tâm đãhoàn thành gần 200 khóa học GDQP & AN, cấp chứng chỉ cho hơn 200.000sinh viên của trên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố HàNội, tỉnh Vĩnh Phúc và Phú thọ, được Bộ Giáo dục và Đào tạo phân luồng.Cùng với việc đào tạo cấp chứng chỉ môn học GDQP & AN.

Thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo giáo viênGDQP & AN, hiện nay Trung tâm đã và đang đào tạo 5 khóa hệ chính quy 4năm ngành sư phạm GDQP & AN, bên cạnh đó còn đào tạo hệ giáo viên vănbằng 2, ghép môn

Gần 20 năm xây dựng và phát triển, Trung tâm Giáo dục quốc phòng và

an ninh trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 đã từng bước khẳng định vị thếvững chắc trong hệ thống các Trung tâm GDQP & AN trên toàn quốc,được Hội đồng GDQP & AN Trung ương, các cơ quan của Bộ QuốcPhòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội ghi nhận và đánhgiá cao, đồng thời Trung tâm cũng tạo được sự tín nhiệm cao là địa chỉ đángtin cậy đào tạo giáo viên GDQP & AN cũng như để các trường đại học, caođẳng đưa sinh viên đến học tập môn học GDQP & AN

Trong thời gian tới nhiệm vụ của Trung tâm Giáo dục quốc phòng và

an ninh trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 ngày càng nặng nề, khó khăn hơnđòi hỏi chất lượng đào tạo giáo viên ngành GDQP & AN ngày càng cao hơn;công tác nghiên cứu khoa học cần đẩy mạnh hơn nữa để đáp ứng với yêu cầu,nhiệm vụ giáo dục và đào tạo góp phần thực hiện tốt nghị quyết số 29/NQ-

TW của Hội nghị Trung ương khóa XI ngày 04 tháng 11 năm 2013 về đổimới căn bản, toàn diện GD & ĐT

2.2 Thực trạng về tổ chức hoạt động giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống của sinh viên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh trường Đại học sư phạm Hà Nội 2

2.2.1 Thực trạng giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho sinh viên trong hoạt động dạy học trên lớp

Chuyên ngành GDQP & AN thể hiện rất rõ trong đường lối giáo dụccủa Đảng về đường lối quân sự, quốc phòng an ninh Vì vậy, thông qua giờdạy trên lớp sẽ giúp cho mỗi sinh viên có nhận thức đúng đắn về giá trị sống,

kỹ năng sống của mình Để từ đó, sinh viên có ý thức trách nhiệm trau dồi,rèn luyện giá trị sống, kỹ năng sống

Với đặc thù chương trình môn học, hoạt động dạy học trên lớp, trênthao trường bãi tập cho sinh viên GDQP & AN là một trong những hoạt động

cơ bản, quan trọng giúp cho sinh viên lĩnh hội hệ thống tri thức, kiến thức cơbản về đường lối quốc phòng, quân sự của Đảng, công tác quản lí Nhà nước

về quốc phòng, an ninh; về kĩ năng quân sự, an ninh cần thiết đáp ứng yêu cầuxây dựng, kỷ luật quân đội góp phần xây dựng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷluật, tác phong khoa học

Hoạt động dạy học còn là con đường quan trọng nhất giúp cho sinhviên phát triển một cách có hệ thống năng lực hoạt động trí tuệ nói chung vàđặc biệt là tư duy sáng tạo, hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quancách mạng và những phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam XHCN

Theo điều tra đối với sinh viên cho thấy một số ít sinh viên còn chưachăm chỉ trong học tập, còn ngại học các môn chuyên ngành quân sự Quathăm hỏi, chuyện trò với các sinh viên cùng khóa và các khóa sau, tôi đượcbiết do mới vào môi trường quân sự thời gian đầu hầu hết các sinh viên cònhào hứng, phấn đấu học tập, sau đó bước sang năm thứ 2 thường có suy nghĩsau này ra trường đi dạy môn GDQP & AN ở các trường học, vì môn GDQP