Hình ảnh dò động tĩnh mạch màng cứng tủy

Mở đầu Là dị dạng mạch máu cột sống hiếm gặp  Phân loại -Có shunt: AVM, AVF -Không có shunt: dãn mao mạch capillary telengiectasia, dị dạng hang cavernous malformation  Dò động tĩnh

Hình ảnh dò tĩnh mạch màng cứng

động-tủy

Bs Cao Thiên Tượng

Mở đầu

 Là dị dạng mạch máu cột sống hiếm gặp

 Phân loại

-Có shunt: AVM, AVF

-Không có shunt: dãn mao mạch (capillary

telengiectasia), dị dạng hang (cavernous

malformation)

 Dò động tĩnh mạch màng cứng thường gặp nhất trong các dị dạng mạch máu, chiếm 50-85%

 Chẩn đoán trể do lâm sàng không đặc hiệu

 Hình ảnh học đóng vai trò chính trong chẩn đoán

và điều trị.

 Bác sĩ X quang là người đưa ra chẩn đoán dựa vào MRI

ảnh để:

-Nhận diện AVF

-Xác định vị trí dò để hướng dẫn chụp mạch chọn lọc và can thiệp

Phân loại các dị dạng mạch máu

I-Hình cầu Người trẻ

Bẩm sinh Rễ tủy Tĩnh mạch

tủy nông và nội tủy dẫn lưu về đám rối tm ngoài màng cứng

Xuất huyết nhu mô hoặc khoang dưới nhện, xung huyết tĩnh mạch mạn tính, tổn thương choán chỗ

20-40

<20

<15

Loại I: phẫu thuật

Loại II-III: thuyên tắc bằng coil Thuyên tắc bằng keo hoặc hạt Thuyên tắc và/hoặc phẫu thuật

Cavernom

a Bẩm sinh Không Không Xuất huyết và bệnh lý

tủy tiến triển

20-60 Phẫu thuật

Dò màng

cứng Mắc phải Rễ tủy Tĩnh mạch rễ dẫn lưu

đến tĩnh mạchquanh tủy (ngược dòng)

Xung huyết tĩnh mạch mạn tính

40-60 Thuyên tắc

bằng keo hoặc phẫu thuật

Giải phẫu mạch máu tủy

Nhánh cùng ngoài

Đm thắt lưng-chậu

Tĩnh mạch quanh tủy

hoặc MR myelography.

Dấu hiệu MRI của AVF màng

cứng

máu và hoại tử: tăng tín hiệu trên

T2W, giảm tín hiệu trên T1W

lớn, ngoằn ngoèo dọc theo mặt trước

và mặt sau tủy

Dấu hiệu MRI của AVF màng

Dò động-tĩnh mạch màng

cứng

Tăng tín hiệu

và phình chóp tủy

DSA cho thấy

dò ngay dưới cuống T5 trái, được nuôi bởi nhánh lưng của động mạch

gian sườn 5 Tĩnh mạch dẫn lưu quanh tủy ngoằn ngoèo.

Dò đông-tĩnh mạch màng cứng cổ cao ngang mức C1

có dẫn lưu nội sọ

Dò động-tĩnh mạch màng cứng

ngang mức T9, không tăng tín

hiệu và bắt thuốc tủy

Tĩnh mạch quan

h tủy

bị động mạch hóa

So sánh T2W TSE với

heavily T2W (FIESTA, 3D T2 TSE hoặc CISS)

Phù tủy

Tín hiệu mạch máu

Krings T, Geibprasert S Spinal dural arteriovenous fistulas AJNR Am J

Lý do thực hiện MR myelography hoặc heavily T2W

theo mặt sau tủy, tín hiệu này có thể

bị xóa mờ do ảnh giả dòng chảy dịch não tủy hoặc hiệu ứng choán chỗ

phối hợp với MRA có tiêm bolus Gd

chụp mạch DSA âm tính mà MR/MRA dương tính

Chuỗi xung 3D myelography (PC-FIESTA, 3D) ở một trường hợp SDAVF ngang mức T6 có DSA âm tính

mạch với fluorescein trong phẫu

qui, cần chụp MRA

thuốc hoặc phù tủy không dự đoán được mức đốt sống có dò

trải qua chụp mạch chọn lọc ở tất cả

phải làm thủ thuật nhiều lần

MRA Các kỹ thuật

 Phase contrast MRA 3D

 3D contrast-enhanced time of flight (TOF)

 Fast Three-Dimensional Contrast-Enhanced MR Angiography

 Time-resolved spinal MR angiography (TRSMRA)

 D Dynamic multiphasic subtracted gadolinium bolus MR angiography FOV lớn (45cm)

Phát hiện vị trí dò ±1 mức đốt

sống: 75%; ± 2 mức đốt sống: 95%

Phát hiện vị trí dò ±1 mức đốt sống:

100%

Mascalchi M, Quilici N, Ferrito G, et al Identification of the feeding arteries

of spinal vascular lesions via phase-contrast MR angiography with

threedimensional

Phase contrast MRA 3D

3D contrast-enhanced time of flight

(TOF)

Bowen BC, Fraser K, Kochan JP, et al Spinal dural arteriovenous fistulas:

evaluation with MR angiography AJNR Am J Neuroradiol 1995;16(10):2029–43

Fast Three-Dimensional

Contrast-Enhanced MR Angiography

Binkert CA, Kollias SS, Valavanis A Spinal cord vascular disease:

characterization with fast threedimensional contrast-enhanced MR

MRA-MIP Sagittal và Axial

Mull M, Nijenhuis RJ, Backes WH, et al Value and limitations of enhanced MR angiography in spinal arteriovenous malformations and dural arteriovenous fistulas AJNR Am J Neuroradiol 2007;28(7):1249–58.

contrast-Time-resolved spinal MR angiography (TRSMRA)

Cone beam CTA

Điều trị

Dùng keo sau khi đưa catheter siêu chọn lọc vào động mạch rễ-màng tủy cấp máu cho lỗ dò

Tỉ lệ tắc đạt 85%

Phẫu thuật

Tóm tắt

đặc hiệu

chứng bệnh lý tủy tiến triển và nên chụp

MRI có Gd

hiệu T2W và bắt thuốc kèm tín hiệu flow

void nổi bật dọc theo mặt sau tủy

hiện trước chụp DSA để giúp định vị mức dò

Tài liệu tham khảo

BJR September 1, 2001 vol 74 no 885 862-873\ Mascalchi M,

arteries of spinal vascular lesions via phase-contrast

MR angiography with threedimensional acquisition and

arteriovenous fistulas: evaluation with MR angiography AJNR

Am J Neuroradiol 1995;16(10):2029–43

disease: characterization with fast threedimensional

Neuroradiol 1999;20(10):1785–93

of contrast-enhanced MR angiography in spinal

arteriovenous malformations and dural arteriovenous