LỜI CẢM ƠN Em xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh, Lãnh đạo khoa cùng các thầy, cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểu học Mầm non, đã giảng dạy, tạo mọi điều kiện cho em được học tập và nghiên cứu. Em xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới Th.S Giảng viên Trương Thị Hồng Mỵ Giáo viên chủ nhiệm, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận với đề tài “ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non ”. Em xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu và các giáo viên Trường mầm non Công ty may Đáp Cầu đã giúp đỡ tạo điều kiện tốt nhất trong quá trình em tiến hành điều tra thực trạng cũng như nghiên cứu.Em xin cảm ơn gia đình, bạn bè, người thân đã quan tâm, động viên giúp đỡ em trong quá trình thực hiện đề tài.Em xin trân trọng cảm ơn Bắc Ninh, ngày tháng năm 2020 Người thực hiện Đàm Thị Mai DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮTMGL Mẫu giáo lớn VD Ví dụNXB Nhà xuất bảnĐH Đại học MỤC LỤCPhần mở đầu........................................................................................1.Lý do chọn đề tài.......................................................................2.Lịch sử nghiên cứu...................................................................3.Mục tiêu nghiên cứu.................................................................4.Nội dung nghiên cứu................................................................5.Đối tượng nghiên cứu...............................................................6.Phương pháp nghiên cứu..........................................................7.Phạm vi nghiên cứu..................................................................8.Giả thiết khoa học.....................................................................Phần nội dung .....................................................................................Chương 1. Cơ sở lí luận.......................................................................1.1. Khái niệm chung về hoạt động tạo hình của trẻ mầm non......... 1.1.1. Nội dung hoạt động tạo hình vẽ........................................................... 1.1.2. Nét độc đáo, hấp dẫn của những sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây 1.1.2.1. Chất liệu 1.1.2.2. Màu săc 1.1.2.3. Cách thức thể hiện1.2. Đặc điểm ngôn ngữ tạo hình trong các sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây của trẻ mầm non ...................................................... 1.2. 1. Đặc điểm khả năng thể hiện hình dạng 1.2.2. Đặc điểm khả năng thể hiện màu sắc 1.2.3 Đặc điểm khả năng xây dựng bố cục1.3. Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay và lá cây 1.3.1. Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay 1.3.2. Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh làm từ lá cây Tiểu kết chương 1................................................................................Chương 2. Cơ sở thực tiễn.................................................................. 2.1. Khái quát chung về trường Mầm non Công ty may Đáp Cầu 2.1.1 Về cơ sở vật chất: 2.1.2 Về đội ngũ giáo viên và trẻ: Tổng số cán bộ, giáo viên: Tổng số trẻ của các độ tuổi : 2.1.3. Về chất lượng giáo dục:2.2. Thực trạng khả năng hoạt động vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu .................................................................................... Phiếu điều tra thực trạng về hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu 2.2.1 Ưu điểm................................................................................ 2.2.2 Hạn chế........................................................................... 2.2.3 Đánh giá chung về thực trạng................................................Tiểu kết chương 2..............................................................................Chương 3. Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non 3.2. Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ3.2.1. Cơ sở đề xuất 3.2.2 Biện pháp đa dạng hình thức tổ chức3.2.3 Biện pháp khắc phục những khó khăn khi tổ chức hoạt động hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non 3.3. Các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non..........................3.3.1. Phân loại các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non. Hoạt động tạo hình trên tiết học Hoạt động tạo hình ngoài tiết học.3.3.2. Phân loại theo loại hình của hoạt động tạo hình. Ьược phân loại theo phư¬ơng thức tạo hình, khả năng biểu cảm gồm các hình thức3.4.3. Phân loại theo tính chất của biểu t¬ượng3.3.4. Phân loại theo quy mô tổ chức lớp học3.3.5. Phân loại theo môi tr¬ường hoạt động Tiểu kết chương 3.............................................................................. Chương 4. Kết quả và nghiệm thực............................................................. 4.1. Lý do thực nghiệm………………………………………… 4.2. Nội dung thực nghiệm……………………………………… 4.3. Kết quả thực nghiệm………………………………………..Tiểu kết chương 4......................................................................................Kết luận và kiến nghị......................................................................1. Kết luận.....................................................................................2. Kiến nghị...................................................................................Tài liệu tham khảo...........................................................................PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền tảng ban đầu cho việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ trên con đường học hành cũng như trong cuộc sống. Trẻ em lứa tuổi mầm non là một thế hệ tương lai của đất nước, do đó việc phát triển cho trẻ về mọi mặt là một yếu tố hàng đầu của xã hội. Trong giáo dục con người, người giáo viên là nhân tố nòng cốt góp phần vào sự thành bại của quá trình đào tạo dù ở bất kì cấp học, lĩnh vực nào. Theo chương trình giáo dục ở Việt Nam, phát triển cho trẻ là phát triển tất cả về năm mặt: thẩm mỹ, thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm – kỹ năng xã hội, trong đó phát triển thẩm mỹ là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng. Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động tạo hình hay còn gọi là nghệ thuật tạo hình giúp trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng cụ thể, từ đó có thể tự hình dung và xây dựng đối tượng. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ được thỏa sức sáng tạo. Hoạt động tạo hình ra đời từ rất sớm, từ xa xưa con người đã biết mô tả cuộc sống qua những hình vẽ rất sống động càng khẳng định được rằng tạo hình đóng vai trò hết sức quan trọng đối với cuộc sống. Giai đoạn từ 06 tuổi là thời kì phát triển những cảm xúc tích cực đầu tiên và rõ ràng nhất khi tiếp xúc trực tiếp với cái đẹp đặc biệt là trong nghệ thuật. chính vì vậy việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ những năm đầu tiên của cuộc đời có ý nghĩa hết sức quan trọng là nền tảng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện. Hoạt động tạo hình bao gồm : vẽ, nặn, xé, cắt, dán, chắp ghép, giúp trẻ làm quen với thế giới xung quanh, trong đó hoạt động vẽ in vân tay và lá cây là hoạt động tạo được sự hứng thú đặc biệt đối với trẻ, ở hoạt động này trẻ bị hấp dẫn bởi màu sắc, nguyên liệu, trẻ được thỏa sức sáng tạo bởi chính đôi tay của mình và trẻ còn được cảm nhận điều kì diệu của thiên nhiên. Từ những chiếc lá cây với đôi tay của trẻ có thể tạo thành những bức tranh thật sinh động, rực rỡ sắc màu . Là một giáo viên mầm non việc tổ chức hoạt động tạo hình nói chung cũng như hoạt động vẽ in vân tay và lá cây nói riêng là không hề dễ dàng. Trong quá trình đi thực tập của mình em đã học hỏi được rất nhiều kiến thức, kĩ năng cũng như những kinh nghiệm quý báu cho bản thân. Giáo viên mầm non ở trường mầm non Hương Quỳnh nhìn chung đã tổ chức tốt hoạt động vẽ in vân tay và lá cây. Tuy nhiên vẫn còn những hạn chế nhất định, hoạt động vẽ in vân tay và lá cây còn mang tính rập khuôn , chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa phát huy được tính sáng tạo của trẻ. Hoạt động này thường không được tổ chức nhiều tại các trường mầm non, vì điều kiện vật chất và trẻ dùng tay dể tạo nên các sản phẩm của mình giáo viên lo ngại sẽ bẩn quần áo trẻ nên khi trẻ được dùng tay tiếp xúc trực tiếp với màu giáo viên là người nhắc nhở và đa số bắt tay trẻ in theo ý của cô điều đó làm giảm hứng thú, trẻ bị bó buộc không được thỏa sức khám phá và sáng tạo. Nhận thấy những hạn chế đó với mong muốn hiểu sâu hơn về khả năng vẽ của trẻ mầm non và nâng cao chất lương giảng dạy nên em mạnh dạn lựa chọn đề tài : “ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non ”. 2. Lịch sử nghiên cứu Lứa tuổi mầm non được ví như “thời kỳ vàng của cuộc đời”, sự hình thành và phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ trong tương lai. Với đời sống người dân ngày càng được nâng cao và những tiến bộ không ngừng trong việc cải thiện chất lượng giáo dục , bậc giáo dục mầm non ngày càng thu hút sự quan tâm của xã hội . Hoạt động vẽ ở trẻ mầm non là một trong những hoạt động góp phần phát triển toàn diện của trẻ. Đây là hoạt động nghệ thuật và là phương tiện quan trọng trong việc giáo dục thẩm mỹ, hình thành và phát triển một cách sinh động những gì trẻ nhìn thấy trong thế giới xung quanh. Hoạt động này có đầy đủ điều kiện đảm bảo sự tác động đồng bộ lên sự phát triển của trẻ về đạo đức trí tuệ thẩm mỹ và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội. Để làm được điều đó các cô giáo đã dày công nghiên cứu tìm tòi sáng tạo gây hứng thú cho trẻ trong các giờ học tạo hình như : biện pháp nâng cao chất lượng bài vẽ, khả năng sáng tạo trong tranh vẽ của trẻ ,tạo môi trường tạo hình mới mẻ hứng thú, cho trẻ tiếp xúc và làm giàu biểu tượng tạo hình, cho trẻ hoạt động tạo hình thông qua các hoạt động khác nhau trong ngày. Hoạt động vẽ in vân tay và lá cây tại các trường mầm non ngày càng được sử dụng rộng rãi tuy nhiên hiệu quả chưa cao. Em nhận thấy chưa có ai nghiên cứu đưa ra các biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây. Vì thế em sẽ nghiên cứu để tìm ra những ưu điểm và hạn chế từ đó tìm ra cách khắc phục, nâng cao hiêu quả vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non.3. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu thực trạng hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ở trường mầm non Công Ty May Đáp Cầu, từ đó đưa ra các biện pháp đa dạng hóa hình thức tổ chức và khắc phục những khó khăn khi tổ chức hoạt động. 4. Nội dung nghiên cứu Tìm hiểu một số lí luận thực tiễn có liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu Đưa ra biện pháp đa dạng hình thức tổ chức và khắc phục những khó khăn khi tổ chức hoạt động hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non.5. Đối tượng nghiên cứu Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non 6. Phương pháp nghiên cứuĐể giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, em sử dụng các phương pháp sau: Phương pháp nghiên cứu tài liệu : Tìm hiểu, đọc, phân tích tài liệu, sách, báo,tạp chí. Phương pháp điều tra thực trạng : Dùng phiếu khảo sát đối với những giáo viên đứng lớp để tìm thông tin về những thuận lợi, khó khăn khi tổ chức hoạt động. Phương pháp quan sát : Quan sát giờ hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây và phương pháp giáo viên sử dụng từ đó thu thập thông tin để giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu. Phương pháp thực nghiệm : Tìm ra những cái mới nhằm gây hứng thú và phát triển cho trẻ trong giờ hoạt động tạo hình để nâng cao chất lượng bài vẽ. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm : Bằng những gì đã tìm hiểu và học hỏi được từ đó phân tích rút ra những ưu điểm, nhược điểm của vấn đề để đưa ra các biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình.7. Phạm vi nghiên cứu Các lớp tại Trường mầm non công ty may Đáp Cầu – TP Bắc Ninh. 8. Giả thiết khoa học Việc tìm ra các biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non theo hướng tích cực, phát huy được khả năng khéo léo, sáng tạo, tạo điều kiện để trẻ tư duy, tích lũy kinh nghiệm, hứng thú học tốt hoạt động vẽ in vân tay và lá cây nói riêng cũng như hoạt động tạo hình nó chung của trẻ mầm non.Khóa luận sau khi nghiên cứu và thực nghiệm sẽ là những gợi ý cho các giáo viên mầm non khi thiết kế các hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non.PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN1.1 Khái niệm chung về hoạt động tạo hình ở trường nầm non Hoạt động tạo hình là một trong các hoạt động nghệ thuật nhằm phát triển cảm giác , tri giác thẩm mĩ tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc với cái đẹp, làm nảy sinh nuôi dưỡng ở trẻ sự hứng thú với hoạt động nghệ thuật và niềm say mê sáng tạo nghệ thuật . Cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình trong trường mầm non là một trong các phương pháp đặc trưng giúp trẻ cảm thụ và sáng tạo nghệ thuật. Nội dung hoạt động tạo hình trong các trường mầm non bao gồm các hoạt động : vẽ , nặn , cắt , xé dán và chắp ghép.1.1.1 Nội dung hoạt động vẽ a. Khái niệm hoạt động vẽ Là dùng đường nét, màu sắc , hình mảng, bố cục nhằm phản ánh những sự vật hiện tượng trong cuộc sống trên mặt phẳng hai chiều.b. Các thể loại vẽ trong trường mầm non Vẽ theo mẫu : + Là nhìn mẫu vẽ lại bằng cách nhìn, cách nghĩ , cách cảm thụ của người vẽ , sử dụng đường nét , màu sắc ... để mô phỏng tả lại chứ không sao chép dập khuôn. Vẽ theo đề tài :+ Là vẽ theo một chủ đề cho trước dùng đường nét , màu sắc , hình màng , tạo bố cục . Nhằm thể hiện cảnh sinh hoạt hay một vấn đề nào đó trong cuộc sống trên mặt phẳng hai chiều. Vẽ theo ý thích :+ Nội dung chủ đề trẻ được tự do lựa chọn theo ý thích của mình . Vẽ theo ý thích phát huy được trí tưởng tượng , sáng tạo của trẻ, trẻ biết thể hiện cảm xúc, vốn tích lũy và sự hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh, trẻ hiểu về thiên nhiên, xã hội. Trẻ phát huy tính chủ động sáng tạo, đem hết khả năng để thể hiện theo cách làm, cách suy nghĩ của trẻ.Vẽ trang trí:+ Là sắp xếp các họa tiết như đường nét, hình mảng, màu sắc… tạo nên sản phẩm đẹp trên mặt phẳng hai chiều. 1.1.2. Nét độc đáo, hấp dẫn của những sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây1.1.2.1. Chất liệu Nguyên liệu vẽ tranh in vân tay : Vân tay của mỗi ngón tay có kích thước to nhỏ khác nhau vì vậy với mỗi hình vẽ trẻ sẽ sử dụng các ngón khác nhau.¬ Giấy, giấy màu Màu nước Bút chì Giá vẽ Nguyên liệu vẽ tranh từ lá cây Lá cây có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau. Trẻ sẽ lựa chọn nhiều loại lá to nhỏ để tạo nên sản phẩm của mình. Kéo Đĩa giấy Bút màu Màu nướcCác loại hạtDây lenTăm 1.1.2.2. Màu sắc Trẻ sử dụng màu một cách tùy tiện do tri giác màu sắc bằng cảm xúc và do thích màu này hơn màu kia. Vì thế, trẻ thường sử dụng màu yêu thích để vẽ đối tượng chứ không phải diễn tả màu thực của đối tượng. Trong tranh vẽ trẻ thể hiện thái độ của mình với nội dung vẽ. Khi được vẽ một cách đúng đắn, có thể hình thành ở trẻ: kĩ năng quan sát đối tượng một cách trình tự, kĩ năng tách ra những nét đặc trưng của đối tượng, phát triển tri giác có mục đích và các thao tác tư duy, tính tích cực sáng tạo ở trẻ. Ở mỗi độ tuổi khác nhau thì cách sử dụng màu sắc của trẻ cũng khác nhau. Ở độ tuổi 23 trẻ đa số sử dụng các màu cơ bản: Xanh, đỏ, vàng.Trẻ ít quan tâm đến màu sắc chủ yếu theo ý thích của trẻ. 34 tuổi trẻ đã chú ý đến màu sắc hơn trẻ lựa chọn các màu sắc mà trẻ yêu thích vào bài vẽ của mình. 45 tuổi trẻ bắt đầu sử dụng màu bắt chước nghĩa là vẽ màu tương ứng với màu của vật trong hiện thực. Mà khi vẽ trẻ bắt đầu nhận biết, phân biệt màu sắc thật của đồ vật. 56 tuổi trẻ có thể vẽ màu bắt chước kiểu thuộc lòng các màu quy định theo chuẩn mẫu hoặc trẻ vẽ màu không bắt chước kiểu tự do, ngẫu nhiên, hoàn toàn không liên hệ với nội dung ý đồ miêu tả.1.1.2.3. Cách thức thể hiện Tranh in vân tay Trẻ dùng chính đôi bàn tay của mình để nhúng vào màu kết hợp với bút màu để sáng tạo nên các sản phẩm nghệ thuật . Với những ý tưởng độc đáo và đôi bàn tay khéo léo , trẻ có thể vẽ nên những bức tranh tuyệt đẹp . (Hình ảnh minh họa)VD : Chủ đề : Thực Vật (Trẻ 34 tuổi)Với những ý tưởng độc đáo và một bàn tay khéo léo, bé có thể vẽ nên những bức tranh tuyệt đẹp đầy màu sắc. Bước 1: Nhúng cón cái vào lọ màu đỏ và in lên giấy tạo thành hình vòng tròn Bước 2: Khi màu đỏ khô tiếp tục nhúng ngón trỏ vào màu đen và in giữa vòng tròn Bước 3: Dùng cọ chấm màu vàng lên giữa bông hoa và vẽ thân cây màu xanh lá Bước 4: Cuối cùng hãy dùng một cây cọ khác vẽ nhiều chữ X cuối tờ giấy tạo thành lớp cỏ Tranh in lá cây Trẻ có thể sử dụng lá cây với nhiều kích thước khác nhau nhúng vào màu nước kết hợp với bút dạ, màu sáp và các nguyên liệu khác để tạo nên các con vật ngộ nghĩnh. Khuyến khích bé tưởng tượng ra các kiểu dáng hình thù bé muốn sáng tạo theo sở thích bằng cách nhúng lá vào màu nước và in đè lên giấy vẽ. (Hình ảnh minh họa)VD : Chủ đề : Động Vật (Trẻ 56 tuổi)Vẽ con bọ cánh cam từ lá khoai Bước 1: Dùng cọ và màu nước để tạo nền cho bức tranh Bước 2: Dùng cọ chấm vào màu xanh lá cây để vẽ lá, màu nâu để vẽ các viên đá Bước 3: Nhúng lá cây vào màu nước sau đó in lên giấy, dùng tay ấn nhẹ để lá được in hết màu lên tranh Bước 4: Tiếp theo dùng cọ để vẽ thêm các bộ phận cho con bọ cánh cam Bước 5: Cuối cùng để cho bức tranh thêm sinh động hơn chúng ta sẽ vẽ thêm các con vật và những đám mây1.2. Đặc điểm ngôn ngữ tạo hình trong các sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây của trẻ mầm non 1.2. 1. Đặc điểm khả năng thể hiện hình dạng Giai đoạn 23 tuổi Đây là giai đoạn những nét vẽ của trẻ còn non nớt, nguệch ngoạc chưa thành những hình ảnh cụ thể. Trẻ ở độ tuổi này có khả năng thể hiện tưởng tượng tái tạo, biểu cảm bằng cách sử dụng một số chấm vạch, đường nét khác nhau bổ sung vào các hình do người lớn vẽ sẵn hoặc do tình cờ trẻ tạo ra. Giai đoạn 34 tuổi Do sự phối hợp các động tác của tay và sự kiểm tra bằng thị giác với hànhđộng còn yếu. Bước sang giai đoạn 34 tuổi trẻ đã thể hiện được các sự nhận biết những nét vẽ cơ bản và cách kết hợp to nhỏ của những ngón tay để tạo thành hình dáng các con vật, đồ vật,…Ở lứa tuổi này số lượng bài vẽ cũng được tăng lên tạo điều kiện cho trẻ phát triển khả năng quan sát, giúp trẻ biết cách sử dụng kết hợp các nét cơ bản để thể hiện những đối tượng mẫu mà trẻ quan sát thông qua sản phẩm tạo hình. Tuy nhiên hình vẽ của trẻ còn mang tính tượng trưng. Trẻ tự đặt tên cho hình vẽ khi thấy nó hao hao giống một vật nào đó màtrẻ đã thấy trong cuộc sống. Giai đoạn 45 tuổi Vốn biểu tượng đã phong phú hơn, các vận động của tay đã vững vànghơn và có sự kết hợp kiểm tra bằng mắt. Trẻ bước đầu hành động có múc đích: hình vẽ của trẻ đã cụ thể hơn, có thêm nhiều chi tiết, biết phối hợp nhiều hình ảnh trong một bức vẽ. Trẻ ở mẫu giáo nhỡ thì trẻ có khả năng phân biệt và điều chỉnh đường nét.Tuy các hình vẽ của trẻ mang nặng tính lắp giáp nhưng lại gần gũi. Trong hoạt động tạo hình,trẻ rất dễ tiếp thu và hình thành các khuôn mẫu sơ đồ đông cứng Giai đoạn 56 tuổi Các vận động của tay và sự kiểm tra bằng mắt đối với hành động linhhoạt, thuần thục hơn. Hình vẽ gần với thực hơn, có đầy đủ các bộ phận các chi tiết.Sự cử động trong tranh của trẻ đã xuất hiện nhiều hơn, bài vẽ của trẻ mẫu giáo lớn cũng mềm mại hơn. Trẻ sử dụng các ngón tay linh hoạt sự kết hợp các ngón tay để tạo thành bông hoa, đàn kiến... cũng chuyên nghiệp hơn rất nhiều so với các lứa tuổi khác1.2.2 Đặc điểm khả năng thể hiện màu sắc Giai đoạn trẻ 23 tuổi Cũng như cách trẻ nhìn nhận về thế giới xung quanh còn nhiều điều mới mẻ và trẻ chưa tiếp nhận được hết. Trẻ thường ít quan tâm tới màu sắc và thường vẽ bằng bút màu nào mà chúng tình cờ vớ được. . Ở độ tuổi này chủ yếu là những bài tập tô màu chủ yếu cho trẻ làm quen với đồ dùng, nguyên vật liệu, rèn cho trẻ tư thế ngồi, cách cầm bút, khả năng quan sát, nhận xét về đối tượng mẫu, nhận biết một màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh lam, xanh lá cây,… Giai đoạn trẻ 34 tuổi Trẻ đã biết chú ý tới sự khác biệt của hai loại màu. Trẻ có thể chơi với bút màu như một loại đồ chơi mới, đã biết sử dụng các màu vào tranh lựa chọn và dùng một màu mà trẻ cảm thấy thích. Trẻ cũng bắt đầu biết phân biệt các màu. Trẻ có thể tập sử dụng các màu sắc để thể hiện tình cảm của mình với đối tượng. Trẻ thể hiện màu không bắt chước là tô màu theo ý thích, không nhất thiết giống với màu của vật.Trẻ thường dùng màu tươi đậm và đã sử dụng được 3 màu cơ bản. Giai đoạn 45 tuổi Trong hoạt động tạo hình,trẻ rất dễ tiếp thu và hình thành các khuôn mẫu sơ đồ đông cứng. Trẻ bắt đầu sử dụng màu bắt chước nghĩa là in màu tương ứng với màu của vật trong hiện thực. Mà khi vẽ trẻ bắt đầu nhận biết, phân biệt màu sắc thật của đồ vật. Trẻ sử dụng màu sắc đậm, tươi sáng và màu sắc phong phú hơn. Trẻ không thích vẽ hình lặp đi lặp lại, trẻ chỉ thích vẽ nhưng đồ vật mớilạ, sống động và màu sắc hấp dẫn. Giai đoạn 56 tuổi Trẻ tiếp tục sử dụng đồng thời cả hai cách vẽ màu: màu không bắt chước và màu bắt chước. Điều này có nghĩa là trẻ có thể vẽ màu bắt chước kiểu thuộc lòng các màu quy định theo chuẩn mẫu hoặc trẻ in màu không bắt chước kiểu tự do, ngẫu nhiên, hoàn toàn không liên hệ với nội dung ý đồ miêu tả. Trẻ còn biết in hai hoặc nhiều màu lên nhau để tạo thành một màu sắc lạ mắt và độc đáo. 1.2.3 Đặc điểm khả năng xây dựng bố cục Giai đoạn 23 tuổi Ở độ tuổi này, trẻ chưa có khả năng thể hiện được bố cục trong tranh. Trẻ thường thích vẽ ở giữa trang giấy, có khi trẻ vẽ hình rất to hoặc rất nhỏ. Giai đoạn 34 tuổi Khi bố trí hình ảnh trong trang giấy, trẻ sử dụng khả năng thể hiện nhịp điệu trong sự sắp xếp lặp đi lặp lại các chi tiết, các sự vật đơn lẻ cùng loại về hình dạng, kích thước trên tờ giấy. Bố cục sắp xếp thường rải rác, liệt kê. Trẻ vẫn còn tùy hứngVí dụ: Chủ đề Thực vật vẽ in vân tay bông hoa. khi vẽ in vân tay bông hoa trẻ vẽ in bông hoa rất to hoặc rất nhỏ tùy vào sở thích của trẻ Giai đoạn 45 tuổi Trẻ cũng có thể liên hệ giữa không gian ba chiều của khung cảnh hiện thực với không gian hai chiều trên tờ giấy vẽ, trẻ tập vẽ các hình ảnh đã phân biệt đối tượng miêu tả chính trên nền của các thành phần. Từ sự thể hiện nhịp điệu của sự lặp đi lặp lại các yếu tố giống nhau . Trẻ đã chú ý đến vịêc sắp xếp bố cục, các hình ảnh trong tranh của trẻ có mối quan hệ, tỷ lệ có nhau.Ví dụ: Chủ đề động vật vẽ in vân tay đàn kiến trẻ biết vẽ kiến mẹ có kích thước to hơn kiến con và có bố cục cân đối Giai đoạn 56 tuổi Trẻ đã biết tạo nên bố cục tranh dưới thế cân bằng qua các cách sắp xếp đối xứng và không đối xứng (các hình ảnh không đồng đều: tonhỏ,caothấp). Trẻ đã biết dùng cách sắp xếp thể hiện sự vận động, hành động.Tính nhịp điệu trong bố cục tranh vẽ của trẻ thể hiện bằng sự sắp xếp lặp đi lặp lại đan xen các hình ảnh cùng loại, bằng sự phân biệt, thể hiện quan hệ chính phụ. Bố cục sắp xếp chặt chẽ, hợp lý hơn. Trẻ thể hiện được chiều sâu không gian nhiều tầng cảnh, thể hiện được mối quan hệ, tỷ lệ và vị trí của vật trong không gian.Ví dụ: Trong Chủ đề Thực vật vẽ in vân tay bông hoa, trẻ đã biết sử dụng đan xen các bông hoa to nhỏ khác nhau.1.3. Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay và lá cây1.3.1. Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tayNgoài những công cụ vẽ thông thường như bút chì, sáp màu, màu nước, giấy, vải… bé thậm chí có thể sử dụng chính những ngón tay của mình để tạo nên những bức tranh bằng vân tay rất ngộ nghĩnh và đáng yêu. Tranh bằng vân tay chính là một trong những cách vẽ rất đơn giản mà lại phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ em một cách rất hiệu quả. Đặc biệt đối với các bé nhỏ tuổi chưa biết cầm viết thì tranh bằng vân tay là lựa chọn rất tuyệt vời. Chỉ cần đôi bàn tay, một tờ giấy và mực màu, bé đã có thể tạo ra những bức tranh làm bằng vân tay vui tươi, sống động. Thông qua hoạt động tạo hình vẽ in vân tay sẽ cho trẻ những sản phẩm ngộ nghĩnh, dễ thương, tuy đơn giản nhưng lại khắc sâu trong tâm trí trẻ. Mỗi giờ hoạt động vẽ in vân tay trẻ rất hứng thú và ham thích sử dụng màu nước để tạo thành các bức tranh sinh động , đầy màu sắc . Hoạt động tạo hình đặc biệt là hoạt động sáng tạo như: In, đồ hình từ bàn tay, ngón tay, bàn chân… để sáng tạo ra các hình ảnh, con vậy của trẻ với màu nước luôn là đề tài hấp dẫn, gây được sự hứng thú và cảm hứng từ trẻ.Thông qua hoạt động này buộc trẻ phải tư duy trước hình thù, đường nét của con vật mà trẻ định in lên giấy trước khi trẻ thể hiện. Do đó trẻ sẽ được tự sáng tạo theo trí tưởng tượng của trẻ. Mục đích chính của việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình là nhằm giúp trẻ tăng trí thông minh, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo và khả năng ghi nhớ, tư duy, nhận biết môi trường và màu sắc trong tự nhiên. Được hoạt động, sáng tạo theo nhóm cũng là một hình thức giúp trẻ phát huy tinh thần đoàn kết, trao đổi, hỗ trợ lẫn nhau. (Hình ảnh minh họa) (Hình ảnh minh họa) (Hình ảnh minh họa)1.3.2. Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in từ lá cây Với giờ hoạt động tạo hình không chỉ đơn giản là dạy trẻ vẽ, nặn, cắt, xé dán, chắp ghép...mà trọng tâm vẫn là khơi gợi sự hứng thú ở trẻ, giúp trẻ ham thích hoạt động đồng thời sáng tạo ra những sản phẩm phong phú và đầy màu sắc theo cánh nhìn của tuổi thơ. Không giống như các bức tranh thông thường sử dụng các chất liệu chủ đạo là màu vẽ, những đồ trang trí, bức vẽ hay các chi tiết sử dụng trong bức tranh đều là “cây nhà lá vườn”, thu nhặt từ chính môi trường mà các em học tập hằng ngày sử dụng thêm màu nước và những cánh hồng, chiếc lá ép khô, đất nặn… được kết hợp độc đáo dưới bàn tay của các họa sĩ nhí. Giúp trẻ cảm nhận được sự kì diệu của thiên nhiên, từ những chiếc lá tưởng trừng như bỏ đi nhưng dưới bàn tay của trẻ lại tạo nên những bức tranh đầy màu sắc. Làm cho trẻ rất thích thú và hăng hái trẻ được tự tay nhặt những chiếc lá với nhiều kích cỡ hình thù khác nhau khiến trẻ rất hứng thú và hăng say trong giờ học tạo hình. Hoạt động tạo hình vẽ in vân tay cũng mang ý nghĩa nhân văn rất lớn giáo dục trẻ biết yêu quý, bảo vệ thiên nhiên môi trường sống xung quanh mình. (Hình ảnh minh họa) (Hình ảnh minh họa) (Hình ảnh minh họa) Tiểu kết chương 1 Qua việc nghiên cứu về lý luận hoạt động tạo hình ở trường mầm non ta có thể thấy rõ được khái niện, đặc điểm và sự hứng thú của trẻ mầm non đối với những bức tranh in vân tay và lá cây, sự phong phú của nguyên liệu tạo nên những bức tranh của trẻ. Ngoài ra còn thấy được vai trò của hoạt động tạo hình với trẻ mầm non giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách, được thỏa sức hoạt động, sáng tạo. Hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây sẽ cho trẻ những sản phẩm ngộ nghĩnh, dễ thương, tuy đơn giản nhưng lại khắc sâu trong tâm trí trẻ.CHƯƠNG 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN 2.1. Khái quát chung về trường Mầm non Công ty may Đáp Cầu Trường Mầm Non Công ty may Đáp Cầu được thành lập năm 2018, với tổng diện tích 4000m2 với 4,5 tầng trong đó có: 12 lớp mẫu giáo và 3 lớp nhà trẻ, tổng số trẻ khoảng 450 trẻ. 2.1.1 Về cơ sở vật chất Diện tích sử dụng 4000m2 với 4,5 tầng bao gồm: 18 phòng học, 3 phòng sinh hoạt chung, phòng ban giám hiệu, phòng y tế, nhà ăn cùng sân chơi cỏ nhân tạo, sân chơi cát, sân bóng đá mini và các hạng mục đang triển khai như: bể bơi mini, vườn cổ tích, suối lội nước… Các phòng học được trang bị đồng bộ sàn gỗ, máy lạnh 4 mùa, wifi, đồ chơi cùng các vật dụng học tập khác, phục vụ đủ cho 500600 cháu học tập và vui chơi thường xuyên. Sau khi đi vào hoạt động, Trường Mầm non Công ty May Đáp Cầu không những đáp ứng được nhu cầu gửi trẻ của CBCNVNLĐ Công ty mà còn một phần nhu cầu gửi trẻ của nhân dân phường Thị Cầu, Đáp Cầu, Vũ Ninh.2.1.2 Về đội ngũ giáo viên và trẻ Trường có đủ các điều kiện để chăm sóc, giáo dục trẻ đạt kết quả tốt và luôn chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên cũng như chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Hằng năm, trường đều có giáo viên đi thi và đạt giáo viên dạy giỏi và đạt kết quả cao. Tổng số cán bộ, giáo viên: Năm học 20192020 có 30 đồng chí đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn. Tổng số trẻ của các độ tuổi: 12 lớp mẫu giáo và 3 lớp nhà trẻ, tổng số trẻ khoảng 450 trẻ. 2.1.3. Về chất lượng giáo dục:Ngay từ đầu thành lập nhà trường được sự quan tâm của phòng GDĐT của Tỉnh Bắc Ninh , của HĐND UBND phường Thị Cầu cùng với sự nỗ lực phấn đấu của tập thể cán bộ giáo viên và nhân viên trong trường. Trường được công nhận đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến.Chất lượng khảo sát học kỳ I: Trẻ mẫu giáo xếp loại Đạt 384390=98%, Không đạt 6390=2%. 100% trẻ ăn bán trú tại trường. Số trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân 7450=2,1%, thể thấp còi 11450= 3,3%Hằng năm, trường đều có giáo viên đi thi và đạt giáo viên dạy giỏi cấp Huyện và Tỉnh. Năm học 20182019 tường có 2 giáo viên đạt giỏi cấp huyện và 1 giáo viên đạt giỏi cấp Tỉnh.Nhiều năm liền trường đạt danh hiệu “tập thể lao động xuất sắc”, trường chuẩn Quốc gia mức độ I và đã được đánh giá ngoài công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục cấp độ 3.Trường Mầm Non Công Ty May Đáp Cầu có tổng số 450 trẻ chia thành các nhóm lớp theo độ tuổi từ 2436 tháng đến 56 tuổi.Trường gồm có 15 lớp:+ Lớp 56T số 1; Lớp 56T số 2; Lớp 56T số 3; Lớp 56T số 4; Lớp 45T số 1; Lớp 45T số 2; Lớp 45T số 3; Lớp 45T số 4; Lớp 34T số 1; Lớp 34T số 2; Lớp 34T số 3; 2 Lớp nhà trẻ 2436 tháng.2.2. Thực trạng khả năng hoạt động vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu 2.2.1 Mục đích điều tra và khảo sát thực trạngEm điều tra và khảo sát thực trạng nhằm xác định thực trạng về mức độ hiệu quả của hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ở trường nầm non công ty may Đáp Cầu, trên cơ sở đó đưa ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non.2.2.2 Đối tượng điều tra 30 giáo viên trường mầm non công ty may Đáp Cầu 37 trẻ lớp 56 tuổi trường mầm non công ty may Đáp Cầu2.2.3 Phương pháp điều tra Sử dụng phiếu điều tra thực trạng. Quan sát, ghi chép các hoạt động của giáo viên và các biểu hiện của trẻ. Phương pháp thống kê để xử lý số liệu. Phiếu điều tra thực trạng về hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp CầuCâu hỏi 1:Theo cô, hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ở trường mầm non có quan trọng không?a.Rất quan trọngb.Không quan trọngc.Bình thườngCâu hỏi 2: Việc tổ chức các hoạt động vẽ in vân tay và lá cây có được trú trọng và thực hiện thường xuyên không?a.Có b.Khôngc.Bình thườngCâu hỏi 3: Trẻ có hứng thú tham gia vào các tiết hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây không?a.Bình thường b.Rất hứng thúc.Không hứng thúCâu hỏi 4: Vật liệu có phù hợp với việc thể hiện đặc điểm đối tượng đối tượng miêu tả hay không?a.Phù hợpb.Chưa được phù hợpc.Không phù hợpCâu hỏi 5: Trẻ có thực hiện được các kỹ năng in vân tay và in lá cây trong giờ hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây không?a.Đa số thực hiện đượcb.Số ít thực hiện đượcc.Rất ít thực hiện đượcCâu hỏi 6: Trẻ tự tin sáng tạo ý tưởng để tạo ra sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây như mong muốn của trẻ?a.Tự tinb.Chưa tự tinc.Không tự tinCâu hỏi 7: Phân bổ chương tình hoạt động tạo hình và sự sắp xếp các thể loại, loại tiết hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây có phù hợp cho quá trình nhận thức của trẻ? a.Có b.Khôngc.ChưaCâu hỏi 8: Trẻ có cảm thấy hài lòng, thỏa mãn với kết quả sáng tạo của mình và ham muốn tạo nên ngày càng nhiều những hình tượng đầy cảm hứng? a.Có b.Không c.ChưaCâu hỏi 9: Trẻ có cơ hội thử nghiệm, trải nghiệm đầy đủ đồ dùng, dụng cụ thông qua các giờ hoạt động vẽ in và vân tay không?a.Có b.Khôngc.ÍtCâu hỏi 10: Giáo viên có kịp thời quan tâm, dành nhiều cơ hội cho trẻ để phát triển khả năng biểu cảm cá nhân, phát triển các sáng kiến, các ý tưởng, dự định sáng tạo của riêng trẻ?a.Cób.Chưa c.KhôngNhững người tham gia trả lời các câu hỏi của phiếu điều tra là các giáo viên trong Trường mầm non công ty may Đáp Cầu với tổng số 30 giáo viên.Dưới đây là bảng thể hiện % các đáp án của mỗi câu trả lời:
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Em xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu Trường Cao đẳng Sư phạm BắcNinh, Lãnh đạo khoa cùng các thầy, cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểu học - Mầmnon, đã giảng dạy, tạo mọi điều kiện cho em được học tập và nghiên cứu
Em xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới Th.S - Giảng viên
Trương Thị Hồng Mỵ - Giáo viên chủ nhiệm, người đã tận tình hướng dẫn, giúp
đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận với đề tài “ Một sốbiện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non ”
Em xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu và các giáo viên Trường mầm nonCông ty may Đáp Cầu đã giúp đỡ tạo điều kiện tốt nhất trong quá trình em tiếnhành điều tra thực trạng cũng như nghiên cứu
Em xin cảm ơn gia đình, bạn bè, người thân đã quan tâm, động viên giúp đỡ
em trong quá trình thực hiện đề tài
Em xin trân trọng cảm ơn ! Bắc Ninh, ngày tháng năm 2020
Người thực hiện
Đàm Thị Mai
Trang 2
DANH MỤC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
MGL Mẫu giáo lớn
VD Ví dụNXB Nhà xuất bản
ĐH Đại học
Trang 3MỤC LỤC
Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
2 Lịch sử nghiên cứu
3 Mục tiêu nghiên cứu
4 Nội dung nghiên cứu
5 Đối tượng nghiên cứu
6 Phương pháp nghiên cứu
7 Phạm vi nghiên cứu
8 Giả thiết khoa học
Phần nội dung
Chương 1 Cơ sở lí luận
1.1 Khái niệm chung về hoạt động tạo hình của trẻ mầm non
1.1.1 Nội dung hoạt động tạo hình vẽ
1.1.2 Nét độc đáo, hấp dẫn của những sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây 1.1.2.1 Chất liệu 1.1.2.2 Màu săc 1.1.2.3 Cách thức thể hiện 1.2 Đặc điểm ngôn ngữ tạo hình trong các sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây của trẻ mầm non
1.2 1 Đặc điểm khả năng thể hiện hình dạng 1.2.2 Đặc điểm khả năng thể hiện màu sắc 1.2.3 Đặc điểm khả năng xây dựng bố cục 1.3 Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay và lá cây 1.3.1 Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay 1.3.2 Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh làm từ lá cây
Trang 4Tiểu kết chương 1
Chương 2 Cơ sở thực tiễn
2.1 Khái quát chung về trường Mầm non Công ty may Đáp Cầu 2.1.1 Về cơ sở vật chất: 2.1.2 Về đội ngũ giáo viên và trẻ: - Tổng số cán bộ, giáo viên: - Tổng số trẻ của các độ tuổi : 2.1.3 Về chất lượng giáo dục: 2.2 Thực trạng khả năng hoạt động vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu
* Phiếu điều tra thực trạng về hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu
2.2.1 Ưu điểm
2.2.2 Hạn chế
2.2.3 Đánh giá chung về thực trạng
Tiểu kết chương 2
Chương 3 Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non 3.2 Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ 3.2.1 Cơ sở đề xuất 3.2.2 Biện pháp đa dạng hình thức tổ chức 3.2.3 Biện pháp khắc phục những khó khăn khi tổ chức hoạt động hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non 3.3 Các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non
Trang 53.3.1 Phân loại các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non.
- Hoạt động tạo hình trên tiết học
- Hoạt động tạo hình ngoài tiết học
3.3.2 Phân loại theo loại hình của hoạt động tạo hình Được phân loại theo phương thức tạo hình, khả năng biểu cảm gồm các hình thức
3.4.3 Phân loại theo tính chất của biểu tượng
3.3.4 Phân loại theo quy mô tổ chức lớp học
3.3.5 Phân loại theo môi trường hoạt động
Tiểu kết chương 3
Chương 4 Kết quả và nghiệm thực
4.1 Lý do thực nghiệm………
4.2 Nội dung thực nghiệm………
4.3 Kết quả thực nghiệm………
Tiểu kết chương 4
Kết luận và kiến nghị
1 Kết luận
2 Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trang 6Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt
nền tảng ban đầu cho việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ, tạo điều kiệncho trẻ trên con đường học hành cũng như trong cuộc sống Trẻ em lứa tuổi mầmnon là một thế hệ tương lai của đất nước, do đó việc phát triển cho trẻ về mọi mặt
là một yếu tố hàng đầu của xã hội Trong giáo dục con người, người giáo viên lànhân tố nòng cốt góp phần vào sự thành bại của quá trình đào tạo dù ở bất kì cấphọc, lĩnh vực nào Theo chương trình giáo dục ở Việt Nam, phát triển cho trẻ làphát triển tất cả về năm mặt: thẩm mỹ, thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm – kỹnăng xã hội, trong đó phát triển thẩm mỹ là một trong những yếu tố vô cùng quantrọng
Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động tạo hình hay còn gọi lànghệ thuật tạo hình giúp trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng cụ thể, từ
đó có thể tự hình dung và xây dựng đối tượng Thông qua hoạt động tạo hình trẻđược thỏa sức sáng tạo Hoạt động tạo hình ra đời từ rất sớm, từ xa xưa con người
đã biết mô tả cuộc sống qua những hình vẽ rất sống động càng khẳng định đượcrằng tạo hình đóng vai trò hết sức quan trọng đối với cuộc sống
Giai đoạn từ 0-6 tuổi là thời kì phát triển những cảm xúc tích cực đầu tiên và
rõ ràng nhất khi tiếp xúc trực tiếp với cái đẹp đặc biệt là trong nghệ thuật chính vìvậy việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ những năm đầu tiên của cuộc đời có ý nghĩahết sức quan trọng là nền tảng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cáchtoàn diện
Hoạt động tạo hình bao gồm : vẽ, nặn, xé, cắt, dán, chắp ghép, giúp trẻ làmquen với thế giới xung quanh, trong đó hoạt động vẽ in vân tay và lá cây là hoạtđộng tạo được sự hứng thú đặc biệt đối với trẻ, ở hoạt động này trẻ bị hấp dẫn bởimàu sắc, nguyên liệu, trẻ được thỏa sức sáng tạo bởi chính đôi tay của mình và trẻcòn được cảm nhận điều kì diệu của thiên nhiên Từ những chiếc lá cây với đôi taycủa trẻ có thể tạo thành những bức tranh thật sinh động, rực rỡ sắc màu
Là một giáo viên mầm non việc tổ chức hoạt động tạo hình nói chung cũng
Trang 7như hoạt động vẽ in vân tay và lá cây nói riêng là không hề dễ dàng Trong quátrình đi thực tập của mình em đã học hỏi được rất nhiều kiến thức, kĩ năng cũng nhưnhững kinh nghiệm quý báu cho bản thân Giáo viên mầm non ở trường mầm nonHương Quỳnh nhìn chung đã tổ chức tốt hoạt động vẽ in vân tay và lá cây Tuynhiên vẫn còn những hạn chế nhất định, hoạt động vẽ in vân tay và lá cây còn mangtính rập khuôn , chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa phát huy được tính sáng tạocủa trẻ
Hoạt động này thường không được tổ chức nhiều tại các trường mầm non, vìđiều kiện vật chất và trẻ dùng tay dể tạo nên các sản phẩm của mình giáo viên longại sẽ bẩn quần áo trẻ nên khi trẻ được dùng tay tiếp xúc trực tiếp với màu giáoviên là người nhắc nhở và đa số bắt tay trẻ in theo ý của cô điều đó làm giảm hứngthú, trẻ bị bó buộc không được thỏa sức khám phá và sáng tạo Nhận thấy nhữnghạn chế đó với mong muốn hiểu sâu hơn về khả năng vẽ của trẻ mầm non và nâng
cao chất lương giảng dạy nên em mạnh dạn lựa chọn đề tài : “ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non ”.
2 Lịch sử nghiên cứu
Lứa tuổi mầm non được ví như “thời kỳ vàng của cuộc đời”, sự hình thành vàphát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ trong tương lai Với đời sống người dân ngàycàng được nâng cao và những tiến bộ không ngừng trong việc cải thiện chất lượnggiáo dục , bậc giáo dục mầm non ngày càng thu hút sự quan tâm của xã hội
Hoạt động vẽ ở trẻ mầm non là một trong những hoạt động góp phần phát triểntoàn diện của trẻ Đây là hoạt động nghệ thuật và là phương tiện quan trọng trongviệc giáo dục thẩm mỹ, hình thành và phát triển một cách sinh động những gì trẻnhìn thấy trong thế giới xung quanh Hoạt động này có đầy đủ điều kiện đảm bảo sựtác động đồng bộ lên sự phát triển của trẻ về đạo đức - trí tuệ - thẩm mỹ và hìnhthành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xãhội Để làm được điều đó các cô giáo đã dày công nghiên cứu tìm tòi sáng tạo gâyhứng thú cho trẻ trong các giờ học tạo hình như : biện pháp nâng cao chất lượng bài
Trang 8vẽ, khả năng sáng tạo trong tranh vẽ của trẻ ,tạo môi trường tạo hình mới mẻ hứngthú, cho trẻ tiếp xúc và làm giàu biểu tượng tạo hình, cho trẻ hoạt động tạo hìnhthông qua các hoạt động khác nhau trong ngày Hoạt động vẽ in vân tay và lá câytại các trường mầm non ngày càng được sử dụng rộng rãi tuy nhiên hiệu quả chưacao.
Em nhận thấy chưa có ai nghiên cứu đưa ra các biện pháp nâng cao hiệu quảtạo hình vẽ in vân tay và lá cây Vì thế em sẽ nghiên cứu để tìm ra những ưu điểm
và hạn chế từ đó tìm ra cách khắc phục, nâng cao hiêu quả vẽ in vân tay và lá câycho trẻ mầm non
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu thực trạng hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ở trường mầmnonCông Ty May Đáp Cầu, từ đó đưa ra các biện pháp đa dạng hóa hình thức tổchức và khắc phục những khó khăn khi tổ chức hoạt động
4 Nội dung nghiên cứu
- Tìm hiểu một số lí luận thực tiễn có liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu
- Đưa ra biện pháp đa dạng hình thức tổ chức và khắc phục những khó khăn khi
tổ chức hoạt động hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non
5 Đối tượng nghiên cứu
- Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻmầm non
6 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, em sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu : Tìm hiểu, đọc, phân tích tài liệu, sách, báo,tạp
Trang 9phương pháp giáo viên sử dụng từ đó thu thập thông tin để giải quyết nhiệm vụnghiên cứu.
- Phương pháp thực nghiệm : Tìm ra những cái mới nhằm gây hứng thú và phát
triển cho trẻ trong giờ hoạt động tạo hình để nâng cao chất lượng bài vẽ
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm : Bằng những gì đã tìm hiểu và học hỏi được
từ đó phân tích rút ra những ưu điểm, nhược điểm của vấn đề để đưa ra các biệnpháp nâng cao hiệu quả tạo hình
7 Phạm vi nghiên cứu
- Các lớp tại Trường mầm non công ty may Đáp Cầu – TP Bắc Ninh
8 Giả thiết khoa học
Việc tìm ra các biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây chotrẻ mầm non theo hướng tích cực, phát huy được khả năng khéo léo, sáng tạo, tạođiều kiện để trẻ tư duy, tích lũy kinh nghiệm, hứng thú học tốt hoạt động vẽ in vântay và lá cây nói riêng cũng như hoạt động tạo hình nó chung của trẻ mầm non.Khóa luận sau khi nghiên cứu và thực nghiệm sẽ là những gợi ý cho các giáo viênmầm non khi thiết kế các hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầmnon
PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.1 Khái niệm chung về hoạt động tạo hình ở trường nầm non
Hoạt động tạo hình là một trong các hoạt động nghệ thuật nhằm phát triển cảm
giác , tri giác thẩm mĩ tạo cơ hội cho trẻ tiếp xúc với cái đẹp, làm nảy sinh nuôidưỡng ở trẻ sự hứng thú với hoạt động nghệ thuật và niềm say mê sáng tạo nghệthuật Cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình trong trường mầm non là một trong
Trang 10các phương pháp đặc trưng giúp trẻ cảm thụ và sáng tạo nghệ thuật.
Nội dung hoạt động tạo hình trong các trường mầm non bao gồm các hoạt động :
vẽ , nặn , cắt , xé dán và chắp ghép
1.1.1 Nội dung hoạt động vẽ
a Khái niệm hoạt động vẽ
Là dùng đường nét, màu sắc , hình mảng, bố cục nhằm phản ánh những sự vật hiệntượng trong cuộc sống trên mặt phẳng hai chiều
b Các thể loại vẽ trong trường mầm non
- Vẽ theo ý thích :
+ Nội dung chủ đề trẻ được tự do lựa chọn theo ý thích của mình Vẽ theo ý thíchphát huy được trí tưởng tượng , sáng tạo của trẻ, trẻ biết thể hiện cảm xúc, vốn tíchlũy và sự hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh, trẻ hiểu về thiên nhiên, xã hội.Trẻ phát huy tính chủ động sáng tạo, đem hết khả năng để thể hiện theo cách làm,cách suy nghĩ của trẻ
* Nguyên liệu vẽ tranh in vân tay :
- Vân tay của mỗi ngón tay có kích thước to nhỏ khác nhau vì vậy với mỗi hình vẽ
Trang 11* Nguyên liệu vẽ tranh từ lá cây
- Lá cây có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau Trẻ sẽ lựa chọn nhiều loại lá
to nhỏ để tạo nên sản phẩm của mình
- Trẻ sử dụng màu một cách tùy tiện do tri giác màu sắc bằng cảm xúc và do thích
màu này hơn màu kia Vì thế, trẻ thường sử dụng màu yêu thích để vẽ đối tượngchứ không phải diễn tả màu thực của đối tượng Trong tranh vẽ trẻ thể hiện thái độcủa mình với nội dung vẽ Khi được vẽ một cách đúng đắn, có thể hình thành ở trẻ:
kĩ năng quan sát đối tượng một cách trình tự, kĩ năng tách ra những nét đặc trưngcủa đối tượng, phát triển tri giác có mục đích và các thao tác tư duy, tính tích cựcsáng tạo ở trẻ
- Ở mỗi độ tuổi khác nhau thì cách sử dụng màu sắc của trẻ cũng khác nhau Ở độtuổi 2-3 trẻ đa số sử dụng các màu cơ bản: Xanh, đỏ, vàng.Trẻ ít quan tâm đến màusắc chủ yếu theo ý thích của trẻ
- 3-4 tuổi trẻ đã chú ý đến màu sắc hơn trẻ lựa chọn các màu sắc mà trẻ yêu thíchvào bài vẽ của mình
Trang 12- 4-5 tuổi trẻ bắt đầu sử dụng "màu bắt chước" nghĩa là vẽ màu tương ứng với màucủa vật trong hiện thực Mà khi vẽ trẻ bắt đầu nhận biết, phân biệt màu sắc thật của
* Tranh in vân tay
- Trẻ dùng chính đôi bàn tay của mình để nhúng vào màu kết hợp với bút màu để
sáng tạo nên các sản phẩm nghệ thuật Với những ý tưởng độc đáo và đôi bàn taykhéo léo , trẻ có thể vẽ nên những bức tranh tuyệt đẹp
(Hình ảnh minh họa)
VD : Chủ đề : Thực Vật (Trẻ 3-4 tuổi)
Với những ý tưởng độc đáo và một bàn tay khéo léo, bé có thể vẽ nên những bứctranh tuyệt đẹp đầy màu sắc
Trang 13Bước 1: Nhúng cón cái vào lọ màu đỏ và in lên giấy tạo thành hình vòng tròn
Bước 2: Khi màu đỏ khô tiếp tục nhúng ngón trỏ vào màu đen và in giữa vòng tròn
Trang 14Bước 3: Dùng cọ chấm màu vàng lên giữa bông hoa và vẽ thân cây màu xanh lá
Bước 4: Cuối cùng hãy dùng một cây cọ khác vẽ nhiều chữ X cuối tờ giấy tạo thành
lớp cỏ
* Tranh in lá cây
- Trẻ có thể sử dụng lá cây với nhiều kích thước khác nhau nhúng vào màu nước kếthợp với bút dạ, màu sáp và các nguyên liệu khác để tạo nên các con vật ngộ nghĩnh.Khuyến khích bé tưởng tượng ra các kiểu dáng hình thù bé muốn sáng tạo theo sởthích bằng cách nhúng lá vào màu nước và in đè lên giấy vẽ
Trang 15(Hình ảnh minh họa)
VD : Chủ đề : Động Vật (Trẻ 5-6 tuổi)
Vẽ con bọ cánh cam từ lá khoai
Bước 1: Dùng cọ và màu nước để tạo nền cho bức tranh
Trang 16Bước 2: Dùng cọ chấm vào màu xanh lá cây để vẽ lá, màu nâu để vẽ các viên đá
Bước 3: Nhúng lá cây vào màu nước sau đó in lên giấy, dùng tay ấn nhẹ để lá được
Trang 17in hết màu lên tranh
Bước 4: Tiếp theo dùng cọ để vẽ thêm các bộ phận cho con bọ cánh cam
Bước 5: Cuối cùng để cho bức tranh thêm sinh động hơn chúng ta sẽ vẽ thêm cáccon vật và những đám mây
1.2 Đặc điểm ngôn ngữ tạo hình trong các sản phẩm vẽ in vân tay và lá cây của trẻ mầm non
1.2 1 Đặc điểm khả năng thể hiện hình dạng
- Giai đoạn 2-3 tuổi
Đây là giai đoạn những nét vẽ của trẻ còn non nớt, nguệch ngoạc chưa thànhnhững hình ảnh cụ thể Trẻ ở độ tuổi này có khả năng thể hiện tưởng tượng tái tạo,biểu cảm bằng cách sử dụng một số chấm vạch, đường nét khác nhau bổ sung vàocác hình do người lớn vẽ sẵn hoặc do tình cờ trẻ tạo ra
Trang 18- Giai đoạn 3-4 tuổi
Do sự phối hợp các động tác của tay và sự kiểm tra bằng thị giác với hànhđộng còn yếu Bước sang giai đoạn 3-4 tuổi trẻ đã thể hiện được các sự nhận biếtnhững nét vẽ cơ bản và cách kết hợp to nhỏ của những ngón tay để tạo thành hìnhdáng các con vật, đồ vật,…Ở lứa tuổi này số lượng bài vẽ cũng được tăng lên tạođiều kiện cho trẻ phát triển khả năng quan sát, giúp trẻ biết cách sử dụng kết hợpcác nét cơ bản để thể hiện những đối tượng mẫu mà trẻ quan sát thông qua sảnphẩm tạo hình Tuy nhiên hình vẽ của trẻ còn mang tính tượng trưng Trẻ tự đặt têncho hình vẽ khi thấy nó hao hao giống một vật nào đó mà
trẻ đã thấy trong cuộc sống
- Giai đoạn 4-5 tuổi
Vốn biểu tượng đã phong phú hơn, các vận động của tay đã vững vàng
hơn và có sự kết hợp kiểm tra bằng mắt Trẻ bước đầu hành động có múc đích: hình
vẽ của trẻ đã cụ thể hơn, có thêm nhiều chi tiết, biết phối hợp nhiều hình ảnh trongmột bức vẽ
Trẻ ở mẫu giáo nhỡ thì trẻ có khả năng phân biệt và điều chỉnh đường nét.Tuycác hình vẽ của trẻ mang nặng tính lắp giáp nhưng lại gần gũi Trong hoạt động tạohình,trẻ rất dễ tiếp thu và hình thành các khuôn mẫu sơ đồ "đông cứng"
- Giai đoạn 5-6 tuổi
Các vận động của tay và sự kiểm tra bằng mắt đối với hành động linh
hoạt, thuần thục hơn Hình vẽ gần với thực hơn, có đầy đủ các bộ phận các chi tiết
Sự cử động trong tranh của trẻ đã xuất hiện nhiều hơn, bài vẽ của trẻ mẫu giáo lớncũng mềm mại hơn Trẻ sử dụng các ngón tay linh hoạt sự kết hợp các ngón tay đểtạo thành bông hoa, đàn kiến cũng chuyên nghiệp hơn rất nhiều so với các lứatuổi khác
1.2.2 Đặc điểm khả năng thể hiện màu sắc
- Giai đoạn trẻ 2-3 tuổi
Cũng như cách trẻ nhìn nhận về thế giới xung quanh còn nhiều điều mới mẻ và
Trang 19trẻ chưa tiếp nhận được hết.Trẻ thường ít quan tâm tới màu sắc và thường vẽ bằngbút màu nào mà chúng tình cờ vớ được Ở độ tuổi này chủ yếu là những bài tập tômàu chủ yếu cho trẻ làm quen với đồ dùng, nguyên vật liệu, rèn cho trẻ tư thế ngồi,cách cầm bút, khả năng quan sát, nhận xét về đối tượng mẫu, nhận biết một màu cơbản: đỏ, vàng, xanh lam, xanh lá cây,…
- Giai đoạn trẻ 3-4 tuổi
Trẻ đã biết chú ý tới sự khác biệt của hai loại màu Trẻ có thể chơi với bút màunhư một loại đồ chơi mới, đã biết sử dụng các màu vào tranh lựa chọn và dùng mộtmàu mà trẻ cảm thấy thích Trẻ cũng bắt đầu biết phân biệt các màu Trẻ có thể tập
sử dụng các màu sắc để thể hiện tình cảm của mình với đối tượng Trẻ thể hiện màukhông bắt chước là tô màu theo ý thích, không nhất thiết giống với màu của vật.Trẻ thường dùng màu tươi đậm và đã sử dụng được 3 màu cơ bản
- Giai đoạn 4-5 tuổi
Trong hoạt động tạo hình,trẻ rất dễ tiếp thu và hình thành các khuôn mẫu sơ
đồ "đông cứng" Trẻ bắt đầu sử dụng "màu bắt chước" nghĩa là in màu tương ứngvới màu của vật trong hiện thực Mà khi vẽ trẻ bắt đầu nhận biết, phân biệt màu sắcthật của đồ vật.Trẻ sử dụng màu sắc đậm, tươi sáng và màu sắc phong phú hơn.Trẻkhông thích vẽ hình lặp đi lặp lại, trẻ chỉ thích vẽ nhưng đồ vật mới
lạ, sống động và màu sắc hấp dẫn
- Giai đoạn 5-6 tuổi
Trẻ tiếp tục sử dụng đồng thời cả hai cách vẽ màu: " màu không bắt chước "và
"màu bắt chước" Điều này có nghĩa là trẻ có thể vẽ màu bắt chước kiểu thuộc lòngcác màu quy định theo chuẩn mẫu hoặc trẻ in màu không bắt chước kiểu tự do,ngẫu nhiên, hoàn toàn không liên hệ với nội dung ý đồ miêu tả Trẻ còn biết in haihoặc nhiều màu lên nhau để tạo thành một màu sắc lạ mắt và độc đáo
1.2.3 Đặc điểm khả năng xây dựng bố cục
- Giai đoạn 2-3 tuổi
Ở độ tuổi này, trẻ chưa có khả năng thể hiện được bố cục trong tranh Trẻ
Trang 20thường thích vẽ ở giữa trang giấy, có khi trẻ vẽ hình rất to hoặc rất nhỏ.
- Giai đoạn 3-4 tuổi
Khi bố trí hình ảnh trong trang giấy, trẻ sử dụng khả năng thể hiện nhịp điệutrong sự sắp xếp lặp đi lặp lại các chi tiết, các sự vật đơn lẻ cùng loại về hình dạng,kích thước trên tờ giấy.Bố cục sắp xếp thường rải rác, liệt kê Trẻ vẫn còn tùy hứng
Ví dụ: Chủ đề Thực vật- vẽ in vân tay bông hoa khi vẽ in vân tay bông hoa trẻ vẽ
in bông hoa rất to hoặc rất nhỏ tùy vào sở thích của trẻ
- Giai đoạn 4-5 tuổi
Trẻ cũng có thể liên hệ giữa không gian ba chiều của khung cảnh hiện thực vớikhông gian hai chiều trên tờ giấy vẽ, trẻ tập vẽ các hình ảnh đã phân biệt đối tượngmiêu tả chính trên nền của các thành phần Từ sự thể hiện nhịp điệu của sự lặp đilặp lại các yếu tố giống nhau Trẻ đã chú ý đến vịêc sắp xếp bố cục, các hình ảnhtrong tranh của trẻ có mối quan hệ, tỷ lệ có nhau
Ví dụ: Chủ đề động vật- vẽ in vân tay đàn kiến trẻ biết vẽ kiến mẹ có kích thước tohơn kiến con và có bố cục cân đối
- Giai đoạn 5-6 tuổi
Trẻ đã biết tạo nên bố cục tranh dưới thế cân bằng qua các cách sắp xếp đốixứng và không đối xứng (các hình ảnh không đồng đều: to-nhỏ,cao-thấp) Trẻ đãbiết dùng cách sắp xếp thể hiện sự vận động, hành động.Tính nhịp điệu trong bốcục tranh vẽ của trẻ thể hiện bằng sự sắp xếp lặp đi lặp lại đan xen các hình ảnhcùng loại, bằng sự phân biệt, thể hiện quan hệ chính phụ Bố cục sắp xếp chặt chẽ,hợp lý hơn Trẻ thể hiện được chiều sâu không gian nhiều tầng cảnh, thể hiện đượcmối quan hệ, tỷ lệ và vị trí của vật trong không gian
Ví dụ: Trong Chủ đề Thực vật- vẽ in vân tay bông hoa, trẻ đã biết sử dụng đan xencác bông hoa to nhỏ khác nhau
1.3 Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay và lá cây 1.3.1 Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in vân tay
Ngoài những công cụ vẽ thông thường như bút chì, sáp màu, màu nước, giấy, vải…
Trang 21bé thậm chí có thể sử dụng chính những ngón tay của mình để tạo nên những bứctranh bằng vân tay rất ngộ nghĩnh và đáng yêu Tranh bằng vân tay chính là mộttrong những cách vẽ rất đơn giản mà lại phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạocủa trẻ em một cách rất hiệu quả Đặc biệt đối với các bé nhỏ tuổi chưa biết cầmviết thì tranh bằng vân tay là lựa chọn rất tuyệt vời Chỉ cần đôi bàn tay, một tờ giấy
và mực màu, bé đã có thể tạo ra những bức tranh làm bằng vân tay vui tươi, sốngđộng
Thông qua hoạt động tạo hình vẽ in vân tay sẽ cho trẻ những sản phẩm ngộnghĩnh, dễ thương, tuy đơn giản nhưng lại khắc sâu trong tâm trí trẻ Mỗi giờ hoạtđộng vẽ in vân tay trẻ rất hứng thú và ham thích sử dụng màu nước để tạo thành cácbức tranh sinh động , đầy màu sắc
Hoạt động tạo hình đặc biệt là hoạt động sáng tạo như: In, đồ hình từ bàn tay,ngón tay, bàn chân… để sáng tạo ra các hình ảnh, con vậy của trẻ với màu nướcluôn là đề tài hấp dẫn, gây được sự hứng thú và cảm hứng từ trẻ.Thông qua hoạtđộng này buộc trẻ phải tư duy trước hình thù, đường nét của con vật mà trẻ định inlên giấy trước khi trẻ thể hiện Do đó trẻ sẽ được tự sáng tạo theo trí tưởng tượngcủa trẻ
Mục đích chính của việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình là nhằm giúp trẻtăng trí thông minh, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo và khả năng ghi nhớ, tưduy, nhận biết môi trường và màu sắc trong tự nhiên Được hoạt động, sáng tạotheo nhóm cũng là một hình thức giúp trẻ phát huy tinh thần đoàn kết, trao đổi, hỗtrợ lẫn nhau
Trang 22(Hình ảnh minh họa)
(Hình ảnh minh họa)
Trang 23(Hình ảnh minh họa)
1.3.2 Sự hứng thú của trẻ mầm non với những bức tranh in từ lá cây
Với giờ hoạt động tạo hình không chỉ đơn giản là dạy trẻ vẽ, nặn, cắt, xé dán,chắp ghép mà trọng tâm vẫn là khơi gợi sự hứng thú ở trẻ, giúp trẻ ham thích hoạtđộng đồng thời sáng tạo ra những sản phẩm phong phú và đầy màu sắc theo cánhnhìn của tuổi thơ Không giống như các bức tranh thông thường sử dụng các chấtliệu chủ đạo là màu vẽ, những đồ trang trí, bức vẽ hay các chi tiết sử dụng trongbức tranh đều là “cây nhà lá vườn”, thu nhặt từ chính môi trường mà các em học tậphằng ngày sử dụng thêm màu nước và những cánh hồng, chiếc lá ép khô, đất nặn…được kết hợp độc đáo dưới bàn tay của các họa sĩ nhí Giúp trẻ cảm nhận được sự kìdiệu của thiên nhiên, từ những chiếc lá tưởng trừng như bỏ đi nhưng dưới bàn taycủa trẻ lại tạo nên những bức tranh đầy màu sắc Làm cho trẻ rất thích thú và hănghái trẻ được tự tay nhặt những chiếc lá với nhiều kích cỡ hình thù khác nhau khiếntrẻ rất hứng thú và hăng say trong giờ học tạo hình Hoạt động tạo hình vẽ in vântay cũng mang ý nghĩa nhân văn rất lớn giáo dục trẻ biết yêu quý, bảo vệ thiênnhiên môi trường sống xung quanh mình
Trang 24(Hình ảnh minh họa)
(Hình ảnh minh họa)
Trang 25(Hình ảnh minh họa)
* Tiểu kết chương 1
Qua việc nghiên cứu về lý luận hoạt động tạo hình ở trường mầm non ta có thểthấy rõ được khái niện, đặc điểm và sự hứng thú của trẻ mầm non đối với nhữngbức tranh in vân tay và lá cây, sự phong phú của nguyên liệu tạo nên những bứctranh của trẻ Ngoài ra còn thấy được vai trò của hoạt động tạo hình với trẻ mầmnon giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách, được thỏa sức hoạt động, sáng tạo Hoạtđộng tạo hình vẽ in vân tay và lá cây sẽ cho trẻ những sản phẩm ngộ nghĩnh, dễthương, tuy đơn giản nhưng lại khắc sâu trong tâm trí trẻ
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN
2.1 Khái quát chung về trường Mầm non Công ty may Đáp Cầu
Trường Mầm Non Công ty may Đáp Cầu được thành lập năm 2018, với tổngdiện tích 4000m2 với 4,5 tầng trong đó có: 12 lớp mẫu giáo và 3 lớp nhà trẻ, tổng
số trẻ khoảng 450 trẻ
2.1.1 Về cơ sở vật chất
Diện tích sử dụng 4000m2 với 4,5 tầng bao gồm: 18 phòng học, 3 phòng sinhhoạt chung, phòng ban giám hiệu, phòng y tế, nhà ăn cùng sân chơi cỏ nhân tạo,sân chơi cát, sân bóng đá mini và các hạng mục đang triển khai như: bể bơi mini,vườn cổ tích, suối lội nước…
Các phòng học được trang bị đồng bộ sàn gỗ, máy lạnh 4 mùa, wifi, đồ chơicùng các vật dụng học tập khác, phục vụ đủ cho 500-600 cháu học tập và vui chơithường xuyên Sau khi đi vào hoạt động, Trường Mầm non Công ty May Đáp Cầu
Trang 26không những đáp ứng được nhu cầu gửi trẻ của CBCNVNLĐ Công ty mà còn mộtphần nhu cầu gửi trẻ của nhân dân phường Thị Cầu, Đáp Cầu, Vũ Ninh.
2.1.2 Về đội ngũ giáo viên và trẻ
Trường có đủ các điều kiện để chăm sóc, giáo dục trẻ đạt kết quả tốt và luônchú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên cũng như chất lượng chăm sóc,giáo dục trẻ Hằng năm, trường đều có giáo viên đi thi và đạt giáo viên dạy giỏi vàđạt kết quả cao
- Tổng số cán bộ, giáo viên: Năm học 2019-2020 có 30 đồng chí đạt trình độchuẩn và trên chuẩn
- Tổng số trẻ của các độ tuổi: 12 lớp mẫu giáo và 3 lớp nhà trẻ, tổng số trẻkhoảng 450 trẻ
2.1.3 Về chất lượng giáo dục:
Ngay từ đầu thành lập nhà trường được sự quan tâm của phòng GD&ĐT của Tỉnh Bắc Ninh , của HĐND- UBND phường Thị Cầu cùng với sự nỗ lực phấn đấu của tập thể cán bộ giáo viên và nhân viên trong trường Trường được công nhận đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến
Chất lượng khảo sát học kỳ I: Trẻ mẫu giáo xếp loại Đạt 384/390=98%, Không đạt 6/390=2% 100% trẻ ăn bán trú tại trường Số trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân 7/450=2,1%, thể thấp còi 11/450= 3,3%
Hằng năm, trường đều có giáo viên đi thi và đạt giáo viên dạy giỏi cấp Huyện vàTỉnh Năm học 2018-2019 tường có 2 giáo viên đạt giỏi cấp huyện và 1 giáo viên đạt giỏi cấp Tỉnh
Nhiều năm liền trường đạt danh hiệu “tập thể lao động xuất sắc”, trường chuẩn Quốc gia mức độ I và đã được đánh giá ngoài công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục cấp độ 3
Trường Mầm Non Công Ty May Đáp Cầu có tổng số 450 trẻ chia thành các nhóm lớp theo độ tuổi từ 24-36 tháng đến 5-6 tuổi
Trang 27Trường gồm có 15 lớp:+ Lớp 6T số 1; Lớp 6T số 2; Lớp 6T số 3; Lớp 6T số 4; Lớp 4-5T số 1; Lớp 4-5T số 2; Lớp 4-5T số 3; Lớp 4-5T số 4; Lớp 3-4T số1; Lớp 3-4T số 2; Lớp 3-4T số 3; 2 Lớp nhà trẻ 24-36 tháng.
5-2.2 Thực trạng khả năng hoạt động vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu
2.2.1 Mục đích điều tra và khảo sát thực trạng
Em điều tra và khảo sát thực trạng nhằm xác định thực trạng về mức độ hiệu quả của hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ở trường nầm non công ty may Đáp Cầu, trên cơ sở đó đưa ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả tạo hình vẽ in vân tay và lá cây cho trẻ mầm non
2.2.2 Đối tượng điều tra
- 30 giáo viên trường mầm non công ty may Đáp Cầu
- 37 trẻ lớp 5-6 tuổi trường mầm non công ty may Đáp Cầu
2.2.3 Phương pháp điều tra
- Sử dụng phiếu điều tra thực trạng
- Quan sát, ghi chép các hoạt động của giáo viên và các biểu hiện của trẻ
- Phương pháp thống kê để xử lý số liệu
* Phiếu điều tra thực trạng về hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây trong trường mầm non Công ty may Đáp Cầu
Câu hỏi 1:Theo cô, hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ở trường mầm non cóquan trọng không?
Trang 29tiết hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây có phù hợp cho quá trình nhận thứccủa trẻ?
Trang 30*Qua bảng kết quả trên ta nhận thấy % các câu trả lời có sự chênh lệch không lớn.
- Qua đó ta thấy được việc tổ chức hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và lá cây ởtrường mầm non chưa đạt được hiệu quả tốt nhất
Trang 31+ Sử dụng có hiệu quả các biện pháp gây hứng thú, kích thích tính tích cực hoạtđộng trí tuệ, hoạt động ngôn ngữ của trẻ.
+ Trẻ được hoạt động trong môi trường thoải mái, tự tin thể hiện ý tưởng sáng tạocủa mình
1 3 Hạn chế :
- Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế cần chú ý như sau:
+ Giáo viên chưa thật sự tạo cơ hội cho trẻ tự do hoạt động, tự do thể hiện suynghĩ- cảm xúc hay tự chọn sản phẩm
+ Giáo viên còn chưa nhận thức hết vai trò của thiên nhiên đêm lại cho trẻ, mộtphần giáo viên ngại tổ chức, ít có sự đổi mới
+ Một số giáo viên (hợp đồng ) trẻ mới vào nghề nên việc thực hiện chương trìnhgiáo dục mầm non còn lúng túng, tác phong sư phạm chưa tự tin
+ Nguyên vật liệu tạo hình khá cứng nhắc và thậm chí cò hạn hẹp với trẻ, thiếu sựkết hợp những nguyên vật liệu đơn giản và gần gũi từ thiên nhiên
+ Tính chất “nề nếp”, “trật tự” trong các giờ hoạt động tạo hình nói chung haytrong các giờ hoạt động vẽ in vân tay và lá cây nói riêng khiến trẻ cảm thấy gò bókhông phát huy được hết khả năng của mình, hạn chế sự tưởng tượng và sáng tạocủa trẻ
+ Giáo viên chưa có sự đầu tư, tìm tòi lặp đi lặp lại cách tổ chức cũ gây nhàm chán
ở trẻ
1.4 Đánh giá chung:
Qua đây ta thấy được để tổ chức một giờ hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và
lá cây đạt hiệu quả cao cho trẻ mầm non là không hề dễ dàng Người giáo viên
Trang 32không chỉ nắm vững chuyên môn mà còn cần cả kinh nghiệm, sự khéo léo để thuhút, lôi cuốn sự chú ý của trẻ làm cho bản thân trẻ tự muốn được tham gia vào cáchoạt động cùng cô Với đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi mầm non việc khiến trẻ
có thể tập chung chú ý theo cô trong một khoảng thời gian dài là rất khó vì thế giáoviên cần phải biết nắm bắt cơ hội khi trẻ tập trung để truyền đạt kiến thức giúp trẻ
có được những tri thức phong phú từ đó phát huy hết khả năng sáng tạo của bảnthân tạo ra những sản phẩm ưng ý nhất
sự hướng dẫn của cô điều đó dẫn đến giảm hứng thú ở trẻ Từ đó ta thấy đượcnhững điểm chưa hợp lý và đề ra các biện pháp thích hợp
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH
VẼ IN VÂN TAY VÀ LÁ CÂY CHO TRẺ MẦM NON
3.2 Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình vẽ in vân tay và
Trang 33- Muốn tổ chức hoạt động tạo hình thành công, tạo sự ham muốn và hứng thú chotrẻ trước hết giáo viên phải biết tìm các biện pháp, các hình thức để cung cấp kiếnthức cho trẻ mọi lúc mọi nơi, tạo sự hứng thú giúp trẻ có mong muốn thể hiện trongcác sản phẩm tạo hình.
- Bên cạnh đó vật liệu cũng vô cùng quan trọng, sự phong phú của vật liệu cũng sẽlàm sản phẩm của trẻ đạt kết quả cao hơn
- Trong giờ hoạt động tạo hình nên lồng ghép, tích hợp các môn học, cho trẻ xemtranh ảnh được tạo ra từ các loại vật liệu khác nhau tùy vào chủ đề và đề tài màgiáo viên muốn cung cấp cho trẻ
* Biện pháp 1: Lồng ghép tích hợp các môn học, hoạt động
Ví dụ: Trong chủ đề “Thực vật” muốn cho trẻ thực hiện hoạt động vẽ in vân tayvườn hoa,tôi tranh thủ trong giờ đón trẻ cung cấp cho trẻ xem tranh in các các loàihoa khác nhau, trò chuyện về các loại hoa, tìm hiểu các vật liệu để in các loại hoakhác nhau
Chủ đề “Phương tiện giao thông” trong giờ hoạt động ngoài trời thay vì để trẻ chưitrò chơi có sẵn ngoài sân trường Tôi gợi ý cho trẻ tìm cách thể hiện làm cácphương tiện giao thông bằng lá, cành cây khô,chuẩn bị nguyên liệu phù hợp lá câykhô phải tìm lá mới rụng có hình tròn, cành cây khô sau đó cho trẻ in màu tạo thànhcột đèn giao thông
* Biện pháp 2: Thay đổi hình thức vào bài gây hứng thú cho trẻ
Thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng vớinhững điều mới lạ, nhưng lại dễ chán với những gì quen thuộc Vì vậy các cô giáocần thay đổi hình thức vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn, tạo tình huống bất ngờ
để thu hút sự chú ý của trẻ
Trang 34Ví dụ: ở chủ đề Thực Vật- vẽ in vân tay bông Thay vì cho trẻ quan sát tranh ảnhbông hoa thì cô giáo hãy cho trẻ ra thăm trực tiếp vườn hoa tại khuân viên trường
và cho trẻ miêu tả bằng lời đặc điểm của các loại hoa khác nhau Sau đó mới tiếnhành cho trẻ in vân tay bông hoa thì hiệu quả của tiết học sẽ cao hơn
Với cách thay đổi hình thức vào bài, qua các tiết học vẽ, tôi thấy trẻ rất tậptrung chú ý, thể hiện sự phấn chấn, sảng khoái, hứng thú và bài có kết quả cao
* Biện pháp 3: Xây dựng môi trường xung quanh trẻ
Việc xây dựng môi trường phù hợp là phương tiện, là điều kiện để cho trẻphát triển Để trẻ có thể tạo ra những sản phẩm đẹp có sự sáng tạo thì người giáoviên phải gây hứng thú trong hoạt động tạo hình đối với trẻ Một trong cách gâyhứng thú đối với trẻ là tạo môi trường trong và ngoài lớp học Do đó giáo viên cầntrang trí lớp học theo chủ đề phù hợp, đẹp mắt, an toàn, hấp dẫn đối với trẻ
Tạo môi trường học tập mở, gần gũi với thiên nhiên môi trường xung quanh,cho trẻ có thời gian tiếp xúc với các đối tượng tri giác, để tự trẻ nêu lên những nhậnxét so sánh sự giống nhau, khác nhau về mặt kích thước, tính chất… của các sự vật,hiện tượng Để trẻ tự cảm nhận, lĩnh hội cảm xúc từ những điều xung quanh trẻthấy
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó làm tăng sựhứng thú, hào hứng của trẻ cuốn hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động Môitrường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sốnghằng ngày của trẻ Các góc hoạt động chính thường xuyên được duy trì không cần
di chuyển hoặc đóng lại.Vì vậy việc bố trí, sắp xếp các góc phải linh hoạt phù hợp
để phát huy tính tích cực của trẻ
VD: Tạo góc tạo hình trong lớp có sẵn các nguyên vật liệu tạo hình, có giá treo,trưng bày sản phẩm của trẻ Thu hút trẻ bở những màu sắc và những nguyên liệuluôn được thay đổi Để trẻ thỏa sức sáng tạo
Trang 35(Hình ảnh minh họa)
Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới thực vật” ở góc tạo hình cô giáo vẽ in vân tay bônghoa có màu sắc rực rỡ Sản phẩm của trẻ cùng treo trên, để cung cấp kiến thức chotrẻ Khi trẻ quan sát “góc tạo hình” giáo viên gợi ý quan sát những sản phẩm mà trẻ
đã vẽ, đặt câu hỏi kích thích ham muốn say mê học tạo hình của trẻ Sản phẩm củatrẻ được lưu trữ và trưng bày đẹp mắt, trẻ có thể xem lại sản phẩm của mình khimuốn
Ngoài ra cũng bố trí các góc xung quanh để cho cân xứng hài hòa Như ở góc
“Góc thao tác vai” trẻ có thể tự do làm điều mình Các góc luôn có đầy đủ các đồdùng phù hợp Tạo môi trường nghệ thuật đẹp mắt xung quanh trẻ như bày đồchơi đẹp, sắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt,…Từ đâytạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được tái tạo
(Hình ảnh minh họa)
Trang 36* Biện pháp 4: Biện pháp dạy trẻ
Phương pháp dậy trẻ đó là lấy trẻ làm trung tâm, cô là người hưỡng dẫn, chỉbảo cho trẻ Trong giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói riêng hãy để trẻ tự thểhiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo Trẻ cần được độngviên để thể hiện ý muốn, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sựvật, trẻ muốn được lựa chọn
Trẻ phát huy tính tích cực một cách tối đa nhất từ cái trẻ thích, trẻ muốn, đếnquá trình trẻ thực hiện và hoàn thành sản phẩm cho mình Tôn trọng và phát huy ởtrẻ sự mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hìnhkhác nhau Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tínhriêng của mình
Cô đưa ra những câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinhnghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò,tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ Và để cho trẻ tự nói ra, miêu tả những gì trẻ biết
VD: + Cô thấy đây là một bức tranh rất nhiều điều thú vị
+ Cô rất thích sản phẩm này của con, nó thật sáng tạo…
Cô hạn chế sử dụng sản phẩm mẫu cho trẻ mà tích cực tăng cường các hoạtđộng theo ý thích , vì trẻ mẫu giáo lớn đã có sự ghi nhớ và trí tưởng tượng rấtphong phú, đa dạng Còn với trường hợp cần làm mẫu cho trẻ thì ta sẽ gợi ý chứđừng nên làm ngay
VD: + Với tiết in lá cây : Con đang định làm cái mũ cho em bé như thế nào ? Con
sẽ dùng lá nào để in tay cho em bé?con bắt đầu in từ đâu, in như thế nào?…