báo cáo phân tích thị trường bia

Phương pháp nghiên cứu - Về phương pháp nghiên cứu dựa trên các số liệu thu thập về cung, cầu và giá để phân tích sự tác động của các yếu tố thực tế đối với thị trường bia  Rút ra kết

BÁO CÁO Môn : Kinh tế vi mô

Đề tài:

Phân tích thị trường bia bằng mô hình cung cầu

Tp Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2020

MỤC LỤC

Lời mở đầu 4

I SƠ LƯỢC VỀ ĐỀ TÀI 5

1 Mục tiêu nghiên cứu 5

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

3 Nguồn số liệu nghiên cứu 5

4 Phương pháp nghiên cứu 5

5 Lý do chọn đề tài 5

6 Lịch sử phát triển của ngành bia Việt Nam 6

II CƠ SỞ LÝ LUẬN 8

1 Một số khái niệm 8

1.1 Cầu 8

1.2 Lượng cầu 8

1.3 Đường cầu 8

1.4 Khái niệm hàm cầu 9

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới cầu 9

1.5.1 Thu nhập 9

1.5.2 Giá cả các hàng hoá có liên quan 9

1.5.3 Sở thích 10

1.5.4 Dân số 10

1.5.5 Kỳ vọng 10

1.6 Dịch chuyển trên đường cầu và dịch chuyển cầu 10

1.7 Cầu cá nhân và cầu thị trường 11

1.8 Luật cầu 11

1.9 Cung 11

1.10 Lượng cung 11

1.11 Đường cung 11

1.12 Hàm cung .12

1.13 Các yếu tố ảnh hưởng tới cung 12

1.13.1 Giá cả của yếu tố sản xuất 12

1.13.2 Trình độ công nghệ 12

1.13.3 Thuế 13

1.13.4 Số lượng người bán 13

1.13.5 Kỳ vọng 13

1.14 Dịch chuyển trên đường cung và dịch chuyển cung 13

1.15 Luật cung 14

2 Cân bằng cung- cầu 14

2.1 Cân bằng thị trường 14

2.3 Bốn nguyên lý cơ bản về cung và cầu 14

2.4 Thay đổi cân bằng 15

2.4.1 Thay đổi cầu 15

2.4.2 Thay đổi cung 15

2.4.3 Thay đổi cả cầu và cung 15

III.PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ BIA NĂM 2017 ĐẾN 2018 16

1 Sản lượng tiêu thụ bia từ 2017 đến 2018 16

2 Cơ cấu thị trường ngành bia 18

3 Kết luận 20

IV.PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ CUNG CẦU VÀ SỰ HÌNH THÀNH GIÁ BIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN 2020 21

1.Tình hình kinh tế Việt Nam năm 2019 21

2.Thực trạng cung và cầu Bia trên địa bàn TP HCM trong dịp tết 21

2.1Thực trạng cung 22

2.2Thực trạng cầu 23

2.3Mối quan hệ cung - cầu và việc hình thành giá 25

V MỘT NĂM ĐẦY THÁCH THỨC CỦA “ÔNG LỚN” NGÀNH BIA SABECO 26

1 Sabeco vào Quý I năm 2020 27

2 Lí do cho sự sụt giảm lợi nhuận 28

2.1 Thực trạng cầu 28

2.2 Thực trạng cung 29

2.3 Giá giảm gây tổn thất nghiêm trọng 29

3 Sabeco năm 2020 30

4 Kết luận 30

DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ

Hình 1.3: Đường cầu 8

Hình 1.6: Biểu đồ đường cầu 10

Hình 1.11: Đường cung 12

Hình 1.14: Dịch chuyển trên đường cung và dịch chuyển cung 14

Hình 2: Sản lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam từ năm 2010 đến 2018 16

Hình 3: Cơ cấu thị phần sản lượng ngành bia Việt Nam năm 2017 và 2018 18

Hình 4: Tổng hợp các thị trường và phân khúc chính của các công ty lớn 19

Hình 5: Thị phần các nhà sản xuất bia tại Việt Nam năm 2018 22

Hình 6: Nguồn cung mùa Tết tăng làm đường cung dịch chuyển từ SS’ 23

Hình 7: Nghị định 100 24

Hình 8: Cầu giảm do nghị định làm đường cầu dịch chuyển từ DD’ 25

Hình 9: Sự dịch chuyển đường cung cầu bia dịp Tết 2020 25

Hình 10: Cơ cấu cổ đông Sabeco hiện nay 26

Hình 11: Kết quả kinh doanh Sabeco từ năm 2016 đến đầu năm 2020 27

Hình 12: Cầu giảm đầu năm 2020 làm đường cầu dịch chuyển từ DD’ 28

Hình 13: Nguồn cung từ SAB tăng làm đường cung dịch chuyển từ SS’ 29

Lời Mở Đầu

Như chúng ta đã biết, bia là một loại thức uống lên men gây kích thích, hưng phấn tế bào thần kinh khiến con người phấn chấn, lạc quan hơn nên nhâm nhi một ly bia mát lạnh vào những đêm hàn huyên, vào chiều cuối tuần không vội vã, dù một mình hay hòa chung hội nhóm, đã trở thành thú vui quen thuộc với mỗi thế hệ già trẻ tại Việt Nam Là một phần tất yếu của đời sống từ thôn quê đến thành thị, nó kéo theo mình vô vàn những bình luận về con số tăng trưởng của ngành công nghiệp bia rượu nói chung, và cho những tín đồ sành sỏi nói riêng Với sự ưa chuộng cuồng nhiệt đó, Việt Nam hiện được đánh giá là quốc gia được ước tính có mức cầu về bia cao ở Đông

Nam Á, xếp thứ hai sau Thái Lan Ngoài ra, mức tiêu thụ 3,8 tỷ lít năm 2015, Việt

Nam là một trong những thị trường bia lớn nhất Châu Á

Bia là một trong các đồ uống lâu đời nhất mà loài người đã tạo ra, có niên đại ít nhất là từ thiên niên kỷ 5 TCN và đã được ghi chép lại trong các thư tịch cổ của Ai Cập cổ đại và Lưỡng Hà Giống như phần lớn các chất chứa đường khác có thể bị lên men một cách tự nhiên, rất có thể là các đồ uống tương tự như bia đã được phát minh một cách độc lập giữa các nền văn minh trên toàn thế giới Việc kiểm định hóa học cácbình gốm cổ phát hiện ra rằng bia (tương tự như rượu vang) đã được sản xuất khoảng 7.000 năm trước ở khu vực ngày nay là Iran và là một trong số các công nghệ sinh học đã biết, trong đó các quy trình sinh học của sự lên men được áp dụng

Ngoài công dụng là loại thức uống dùng để giải khát và giải trí trong các buổi tiệc thì bia còn có nhiều ứng dụng khác mà bạn có thể chưa biết bao gồm giúp phục hồi tóc hư tổn, làm mịn da, gia vị nấu ăn, mặt nạ cho da… đặc biệt là trong việc kết hợp với các nguyên liệu khác để pha chế cocktail Một số loại cocktail phổ biến được pha chế từ bia như Black velvet, Hangman’s Blood, Beer Margarita, Caipbeerinha, Raspberry Beer Cocktail…

Có thấy thể được nguồn gốc của bia, quá trình phát triển và ứng dụng của bia đã ngày càng thay đổi vượt bậc, ngành bia cũng có những đóng góp quan trọng, tích cực cho nền kinh tế của Việt Nam Từ cột mốc năm 2017, dòng chảy vàng óng của Bia đã

và đang luôn được nỗ lực gìn giữ để tiếp nối dài đến tương lai và luôn tồn tại trong cảm xúc của những người dân Việt tự hào về sản phẩm Việt

Hương vị độc đáo của Bia là kết tinh sản vật của vùng đất phương Nam trù phú

và tinh thần hào sảng phóng khoáng của người Sài Gòn, trở thành một phần không thể

thiếu trong cuộc sống vui buồn hàng ngày Đến nay, dù trên thị trường đã xuất hiện rấtnhiều thương hiệu bia nổi tiếng trên thế giới , nhưng Bia Sài Gòn vẫn đang là thương hiệu Việt dẫn đầu thị trường bia Việt Nam và đang trên đường chinh phục các thị trường khó tính như Đức, Mỹ, Nhật, Hà Lan v.v

Trong xu thế hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế, mức tiêu thụ và lượng cung sản phẩm (Bia) hoàn toàn không phải là vấn đề mới mẻ đối với các doanh nghiệp khi mà cạnh tranh ngày càng gay gắt, quyết liệt, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải có những chiến lược đúng đắn, những biện pháp quản trị, tổ chức phù hợp

Để làm rõ hơn về mặt hàng này, nhóm 3 sẽ phân tích đề tài “cung-cầu của thị trường BIA ở Việt Nam”

I SƠ LƯỢC VỀ ĐỀ TÀI

 Mục tiêu nghiên cứu

- Tình hình về cung và cầu của thị trường bia Việt Nam trong những năm qua

- Nêu tình hình thực tế hiện nay, đưa ra nhận xét và phán đoán dựa trên lý thuyết cung-cầu

- Kết luận và bài học rút ra từ thị trường bia

 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Trong phạm vi đề tài này chúng tôi chỉ nghiên cứu về mối quan hệ giữa cung,cầu và giá của mặt hàng bia trên thị trường Việt Nam

Nguồn số liệu nghiên cứu

- Nguồn số liệu được thu thập từ các kết quả khảo sát của các tổ chức và công

ty nghiên cứu thị trường, từ nguồn của Tổng cục Thống kê và số liệu từ các trang wed của một số công ty có liên quan

Phương pháp nghiên cứu

- Về phương pháp nghiên cứu dựa trên các số liệu thu thập về cung, cầu và giá

để phân tích sự tác động của các yếu tố thực tế đối với thị trường bia  Rút

ra kết luận

Lý do chọn đề tài

Người Việt Nam có tâm lý ưa chuộng bia Bia chiếm đến 94% tiêu thụ đồ uống

có cồn tại Việt Nam Đây là thức uống được ưa chuộng nhất đối với các buổi họp mặt gia đình và xã giao, dù là tại nhà hay ở nhà hàng Văn hóa cũng là một trong những lý

do chính, vì các nước láng giềng như Trung Quốc, Campuchia, và Lào cũng có mức tiêu thụ bia trên đầu người xấp xỉ Việt Nam

Mặt hàng bia đã khiến Việt Nam trở thành một thị trường đáng chú ý nhờ văn hóa ẩm thực đường phố và quá trình đô thị nhanh Chúng ta có thể nhìn thấy, kinh tế Việt Nam phát triển như ngày hôm nay một phần là nhờ có sự đóng góp của sản phẩm bia ( với mức tiêu thụ khổng lồ cả trong lẫn ngoài nước ) Do đó thị trường bia là một điểm nóng đáng để chúng ta tìm hiểu kỹ hơn và làm một bài báo cáo về nó

 Lịch sử phát triển của ngành bia Việt Nam

Từ Bắc…

Cũng tương tự như bánh mì, bia du nhập vào Việt Nam từ cuối thế kỷ 19 thông qua người Pháp Cụ thể, ông Alfred Hommel đã thành lập xưởng bia đầu tiên tại Hà Nội vào năm 1890, nhằm thỏa mãn nhu cầu uống bia của lính Pháp cùng người dân viễn xứ Dân ta khi ấy vẫn chưa thực sự đón nhận loại thức uống Tây phương này cho lắm, đơn giản vì họ vẫn còn quen với các loại rượu gạo truyền thống Từ xuất phát điểm là 30 nhân công giúp sản xuất ra khoảng 150 lít bia/ngày, nhà máy của ông Hommel đã phát triển đến 300 nhân công cùng khoảng 5 triệu lít bia/năm sau 45 năm Trong giai đoạn đó, bia dần trở thành thức uống được ưa chuộng bởi tầng lớp trung lưunhằm thỏa mãn cái gu tinh tế, sành sỏi của mình trong mắt bạn bè Không chỉ mang tính giải khát nhẹ nhàng hơn các loại rượu gạo truyền thống, bia còn mang giá cả phải chăng hơn nhiều so với các loại rượu nhập khẩu khác ở thời điểm đấy.Vào năm 1960, nhà máy bia Hà Nội đã cho ra đời một tuyệt phẩm làm say lòng bao thế hệ người Việt

Đó chính là bia hơi

Dạo quanh những con đường, hẻm phố của Hà Nội, ta luôn dễ dàng bắt gặp hình ảnh các biển hiệu đề dòng chữ ‘Bia hơi Hà Nội’ trên nền đỏ vàng bắt mắt, hay những chuyến vận chuyển thùng 50-100 lít cung cấp cho các hàng quán trong ngày Nhìn gầnhơn, ta không thể không để ý rằng bia hơi luôn được phục vụ trong một loại cốc thủy tinh khá dày, sóng sánh bọt mịn, nhâm nhi cùng đĩa đậu phộng rang nguyên vỏ, cùng vài ba điếu thuốc và câu chuyện râm ran Có thể nói, bia hơi đã trở thành một phần tinh túy trong nét văn hóa ẩm thực Hà Nội, và lạ thay không thực sự dễ kiếm hay phổ biến bằng ở miền Nam

…vào Nam

Dòng chảy của bia ở Sài Gòn cũng khá tương tự như ở Hà Nội Năm 1875, ông Victor Larue người Pháp mở một xưởng bia nhỏ tại Sài Gòn, để rồi phát triển nó thànhnhà máy lớn chuyên sản xuất bia, nước giải khát, và nước đá vào năm 1910 Sau khi thống nhất đất nước, nhà máy rơi vào quyền quản lý của Công ty Bia rượu miền Nam, đổi tên thành Công ty bia Sài Gòn vào năm 1993, và nay là Tổng Công ty Cổ phần Biarượu Nước giải khát Sài Gòn (SABECO)

Nếu như miền Bắc nổi tiếng với bia Hà Nội và bia hơi, thì miền Nam lại vang danh với bia Sài Gòn và bia 333 Nhắc đến bia Sài Gòn, chắc hẳn trong ký ức của chúng ta còn nhớ mãi câu slogan huyền thoại “Có thể bạn không cao, nhưng người khác cũng phải ngước nhìn” trong quảng cáo bia Saigon Special

II CƠ SỞ LÝ LUẬN

Hình 1.3 Đường cầu

Đường cầu dốc xuống biểu thị mối quan hệ giữa lượng cầu và giá cả

1.4 Khái niệm hàm cầu:

Hàm cầu là một biểu thức đai số của biểu cầu được biểu diễn bằng các số hạng tổng quát hoặc với các giá trị con số cụ thể của các tham số khác nhau khi phản ánh mối quan hệ giữa giá cả, thu nhập,v.v lượng cầu

tự nhiên và biểu hiện yếu tố khuynh hướng về sở thích.

Hàm cầu đơn giản có dạng như sau:

Qi = f (Pi )Trong đó: Qi là lượng cầu đối với hàng hoá (i)

Pi là giá của hàng hoá (i)

Q= 10000- PTrong đó Q là lượng cầu về bia là ly Còn P là giá trên thị trường của trứng với đơn vị: VNĐ/ quả

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới cầu:

1.5.1 Thu nhập:

Cầu của hầu hết các hàng hóa tăng lên khi thu nhập của người tiêu dùng tăng lên

I  D I  D

1.5.2 Giá cả các hàng hoá có liên quan:

Hàng hóa liên quan, có thể là:

- Hàng hóa thay thế

- Hàng hóa bổ sung

Hai hàng hóa được gọi là hàng hóa thay thế nếu giá của hàng hóa này tăng lên làm tăng cầu của hàng hóa khác Hàng hóa thay thế là những hàng hóa thường được sửdụng thay thế lẫn nhau

Ps  D Ps  D

Các nhà kinh tế cho rằng hai hàng hóa là hàng hóa bổ sung khi giá của một hàng hóa này tăng sẽ làm giảm cầu của hàng hóa khác Trong hầu hết các trường hợp, hàng hóa bổ sung là hàng hóa tiêu dùng cùng nhau

Pc  D Pc  D

Khi dân số tăng lên, cầu tăng lên, giảm dân số cũng làm giảm cầu hàng hóa Lưu

ý rằng sự thay đổi số lượng người tiêu dùng, người có mong muốn và có khả năng thanh toán, mới chính là nhân tố ảnh hưởng đến cầu của một hàng hóa cụ thể

N  D N  D

1.5.5 Kỳ vọng

Nếu thu nhập kỳ vọng trong tương lai tăng lên, có lẽ cầu của nhiều hàng hóa sẽ tăng lên Nói cách khác, nếu thu nhập kỳ vọng giảm (thì các cá nhân sẽ giảm cầu hàng hóa hiện tại để mà họ có thể tiết kiệm nhiều hơn hôm nay để đề phòng thu nhập thấp hơn trong tương lai

Es  S Es  S

1.6 Dịch chuyển trên đường cầu và dịch chuyển cầu

Cầu là mối quan hệ toàn bộ giữa giá và lượng, như có thể thấy trong biểu cầu và đường cầu Một sự thay đổi giá của hàng hóa sẽ làm thay đổi lượng cầu, nhưng không

có sự thay đổi cầu của hàng hóa Khi đó, sự dịch chuyển từ A đến B được gọi là sự dịch chuyển trên đường cầu

Hình 1.6 Biểu đồ đường cầu

1.7 Cầu cá nhân và cầu thị trường

Di. một người muaDm: của thị trường

Dm = Di.

Cầu thị trường bao gồm tổng cầu cá nhân trên thị trường Về mặt khái niệm, đường cầu thị trường được xác lập bằng cách cộng tổng lượng cầu của tất cả cá nhân tiêu dùng hàng hóa tương ứng với từng mức giá

1.8 Luật cầu

Nếu các điều kiện khác được giữ nguyên, không thay đổi, lượng cầu về một loại hàng hoá điển hình sẽ tăng lên khi mức giá của chính hàng hoá này hạ xuống và ngượclại

1.12 Hàm cung

Hàm cung là hình thức biểu thị mối quan hệ giữa biến phụ thuộc là lượng cung (Qs) và các yếu tố quy định lượng cung (biến độc lập) như giá sản phẩm (P), giá các đầu vào nhân tố (Ps), trình độ công nghệ (T) và mục tiêu của doanh nghiệp (G)

Qs = f(P,Pi,Cn,N,E,t) tuy nhiên tương tự như hàm cầu vì giá là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất nên hàm cung sẽ là Qs=f(P)

1.13 Các yếu tố ảnh hưởng tới cung

1.13.1 Giá cả của yếu tố sản xuất

Khi giá cả nguồn lực sản xuất tăng lên sẽ làm giảm khả năng sinh lợi của hàng hóa và dịch vụ Điều này sẽ làm giảm sản lượng mà các nhà sản xuất mong muốn cungcấp tại mỗi mức giá

Pi  S Pi  S

1.13.2 Trình độ công nghệ:

Sự thay đổi và cải tiến công nghệ làm tăng năng lực sản xuất của người lao động.Điều này làm cho chi phí sản xuất thấp hơn và lợi nhuận cao hơn Khi lợi nhuận tăng lên sẽ kích thích các nhà sản xuất cung cấp nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn

Nếu thu nhập kỳ vọng trong tương lai tăng lên, có lẽ cầu của nhiều hàng hóa sẽ tăng lên Nói cách khác, nếu thu nhập kỳ vọng giảm (thì các cá nhân sẽ giảm cầu hàng hóa hiện tại để mà họ có thể tiết kiệm nhiều hơn hôm nay để đề phòng thu nhập thấp hơn trong tương lai

Es  S Es  S

1.14 Dịch chuyển trên đường cung và dịch chuyển cung

Sự thay đổi giá của hàng hóa làm thay đổi lượng cung, sự dịch chuyển từ A đến

B là dịch chuyển trên đường cung Sự thay đổi cung chỉ diễn ra khi đường cung dịch chuyển, sự dịch chuyển cung từ S1 sang S2 gọi là dịch chuyển cung như minh họa ở biểu đồ dưới đây Lưu ý rằng cung tăng khi đường cung dịch chuyển sang phải (S1 sang S2) bởi vì lượng cung tăng tại mỗi mức giá Khi cung giảm thì đường cung sẽ dịch chuyển sang trái (S2 sang S1)

2.1 Cân bằng thị trường là trạng thái mà tại đó cung vừa đủ thoả mãn cầu, do đó mà không có sức ép làm thay đổi giá Tại mức giá này, chúng ta có lượng cung và lượng cầu bằng nhau Khi đó, điểm giao nhau giữa đường cung và đường cầu là điểm cân bằng và lượng cung và lượng cầu tại mức giá này là lượng cân bằng.

2.2 Nguyên lý cung – cầu, hay quy luật cung cầu, phát biểu rằng thông qua sự điều chỉnh của thị trường, một mức giá cân bằng (còn gọi là mức giá thị trường) và một lượng giao dịch hàng cân bằng sẽ được xác định Mức giá và lượng hàng đó tương ứngvới giao điểm của đường cung và đường cầu Trạng thái cân bằng của một mặt hàng như thế gọi là cân bằng bộ phận Khi đạt trạng thái cân bằng của cùng lúc tất cả các mặt hàng, kinh tế học gọi đó là cân bằng tổng thể hay cân bằng chung Ở trạng thái cânbằng, sẽ không có dư cung (lượng cung lớn hơn lượng cầu) hay dư cầu (lượng cầu lớn hơn lượng cung)

2.3 Bốn nguyên lý cơ bản về cung và cầu:

- Nếu nhu cầu tăng (đường cầu thay đổi về bên phải) và nguồn cung vẫn khôngđổi, thì tình trạng thiếu hụt xảy ra, dẫn đến giá cân bằng cao hơn

- Nếu nhu cầu giảm (đường cầu dịch chuyển về bên trái) và nguồn cung vẫnkhông đổi, thì thặng dư xảy ra, dẫn đến giá cân bằng thấp hơn

- Nếu cầu vẫn không thay đổi và cung tăng (đường cung dịch chuyển về bênphải), thì thặng dư xảy ra, dẫn đến giá cân bằng thấp hơn

- Nếu cầu vẫn không thay đổi và cung giảm (đường cung dịch chuyển về bêntrái), thì tình trạng thiếu hụt xảy ra, dẫn đến giá cân bằng cao hơn

2.4 Thay đổi cân bằng

2.4.1 Thay đổi cầu

D, S  P không xác định, Q

D, S  P, Q không xác địnhD, S  P, Q không xác địnhD, S  P không xác định, Q giảm

III PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ BIA NĂM 2017 ĐẾN 2018

1 Sản lượng tiêu thụ bia từ 2017 đến 2018

Hình 2Năm 2017, tổng sản lượng tiêu thụ bia trong nước đạt 4 tỷ lít, chiếm 2,1% tổng sản lượng bia toàn cầu, và đứng thứ 10 thế giới, xếp thứ 3 trong khu vực châu Á (sau Trung Quốc và Nhật Bản).