Chương 1 Tổng quan về thị trường chứng khoán

Mục tiêu của Chương 1Học xong Chương này sinh viên có thể: Trình bày về thị trường chứng khoán, lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán, phân loại thị trường chứng khoán,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN

ISO 9001:2008

Chương 1 Tổng quan về thị trường chứng khoán

Ths Lê Trung Hiếu

Mục tiêu của Chương 1

Học xong Chương này sinh viên có thể:

Trình bày về thị trường chứng khoán, lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán, phân loại thị trường chứng khoán, chức năng của thị trường chứng khoán, cơ chế hoạt động của thị trường chứng khoán

Nội dung

Khái niệm thị trường chứng khoán

Securities Markets?

“An organized market where securities are bought and sold under fixed rules”

“là thị trường có tổ chức nơi chứng khoán được mua bán theo những quy luật nhất định”

Theo Longman Dictionary of Business English

Khái niệm thị trường chứng khoán

“Securities market - an exchange where security trading is conducted by professional stockbrokers”

“Thị trường chứng khoán là một nơi trao đổi mua bán chứng khoán dưới sự hướng dẫn bởi những nhà môi giới chứng khoán chuyên nghiệp”

http://www.thefreedictionary.com/

Khái niệm thị trường chứng khoán

chính khác như chứng chỉ quỹ đầu tư, chứng khoán phái sinh (Hợp đồng tương lai, quyền chọn, quyền mua cổ phiếu, chứng quyền…)

Theo giáo trình Thị trường chứng khoán, PGS.TS Bùi Kim yến, NXB Thống Kê, 2009

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán ban đầu phát triển một cách tự phát và rất sơ khai, xuất phát từ một sự cần thiết đơn lẻ của buổi ban đầu

Vào giữa thế kỷ 15 ở tại những thành phố trung tâm buôn bán ở phương Tây, các thương gia thường tụ tập tại các quán cà phê để trao đổi việc mua bán trao đổi các vật phẩm hàng hoá Lúc đầu chỉ một nhóm nhỏ, dần dần sau đó tăng dần và hình thành một khu chợ riêng

Cuối thế kỷ 15, để thuận tiện hơn cho việc làm ăn, khu chợ trở thành "thị trường" với việc họ thống nhất các quy ước và dần dần các quy ước được sửa đổi hoàn chỉnh thành những quy tắc có giá trị bắt buộc chung cho mọi thành viên tham gia " thị trường"

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

Phiên chợ riêng đầu tiên được diễn ra vào năm 1453 tại một lữ điếm của gia đình Vanber ở Bruges Bỉ, tại đó có một bảng hiệu hình ba túi da với một tiếng Pháp là "Bourse" tức là "mậu dịch thị trường" hay còn gọi là "Sở giao dịch"

Vào năm 1547, thành phố ở Bruges Bỉ mất đi sự phồn thịnh do eo biển Even bị cát lấp nên mậu dịch thị trường ở đây bị sụp đổ và được chuyển qua thị trấn Auvers Bỉ, ở đây thị trường phát triển rất nhanh và giữa thế kỷ 16 một quan chức đại thần của Anh quốc đã đến quan sát và về thiết lập một mậu dịch thị trường tại London Anh, nơi mà sau này được gọi là Sở giao dịch chứng khoán London Các mậu dịch thị trường khác cũng lần lượt được thành lập tại Pháp, Đức và Bắc Âu

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

Sự phát triển của thị trường ngày càng phát triển cả về lượng và chất với số thành viên tham gia đông đảo và nhiều nội dung khác nhau Vì vậy theo tính chất tự nhiên nó lại được phân ra thành nhiều thị trường khác nhau như: Thị trường giao dịch hàng hoá, thị trường hối đoái, thị trường giao dịch các hợp đồng tương lai và thị trường chứng khoán với đặc tính riêng của từng thị trường thuận lợi cho giao dịch của người tham gia trong đó

Quá trình các giao dịch chứng khoán diễn ra và hình thành như vậy một cách tự phát cũng tương tự ở Pháp, Hà Lan, các nước Bắc Âu, các nước Tây Âu

và Bắc Mỹ

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

Các phương thức giao dịch ban đầu được diễn ra sơ khai ngay cả khi ở ngoài trời với những ký hiệu giao dịch bằng tay và có thư ký nhận lệnh của khách hàng Ở Mỹ cho đến năm 1921, khu chợ này được chuyển từ ngoài trời vào trong nhà, Sở giao dịch chứng khoán chính thức được thành lập

Ngày nay, theo sự phát triển của công nghệ khoa học kỹ thuật, các phương thức giao dịch ở các Sở giao dịch chứng khoán cũng được cải tiến dần theo

tốc độ và khối lượng yêu cầu nhằm đem lại hiệu quả và chất lượng cho giao dịch, các Sở giao dịch đã dần dần sử dụng máy vi tính để truyền các lệnh đặt hàng và chuyền dần từ giao dịch thủ công kết hợp với máy vi tính sang sử dụng hoàn toàn hệ thống giao dịch điện tử

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán VN

Cho đến nay, phần lớn các nước trên Thế giới đã có khoảng trên 160 Sở giao dịch chứng khoán phân tán khắp các châu lục bao gồm cả các nước trong khu vực Đông nam Á phát triển vào những năm 1960 -1970 vào ở các nước ở Đông Âu như Balan, Hunggari, Séc, Nga, và Châu Á như Trung quốc vào những năm 1980 - đầu năm 1990

Lịch sử hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán trên Thế giới cho thấy thời gian đầu, thị trường hình thành một cách tự phát, đối tượng tham gia chủ yếu là các nhà đầu cơ, dần dần về sau mới có sự tham gia ngày càng đông đảo của công chúng

à nư

ớc đ ược thà

nh lậ p

K V N

K T p.HC M

ch đ

ầu tiê

n với

2

mã C P: S AM , R EE

•

Mỗi tuầ

n c

hỉ

có 2 ph iên gia

o dịc h

ng t run

g t âm GG CK

an g iao dị

ch t rên H NX từ 8h

30 – 1 1h t hay

vì t

ừ 9 h-1 1h

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

n thờ

i g ian th anh toá

n từ T +4 x uống T +3

độ g iao d ịch sàn H OS

E + /-7

%, H NX + /-1 0%

an g iao dị

ch đ

ến 15h

i gi

an g iao dị

ch đ

ến 15h

•

Bổ sung các lện

h A TC , lệ

nh thị trư ờng

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán VN

nh biên

độ từ 10%

n thờ

i gi

an tha

nh toá

n từ T +3 xuốn

g T +2

chờ về

•

Mua kh

i c

ó bả

o lã

nh tha

nh toá

n củ

a N

H ký qu

ỹ, G iao dịch trong ngà

y, Q

uy địn

h c hặt chẽ gi

ao dịch

cổ phiếu qu ỹ

ái s inh chí

nh thứ

c ho

ạt đ ộng

Lịch sử hình thành và phát triển thị trường chứng khoán

Phân loại thị trường chứng khoán

Xét về quá trình luân chuyển chứng khoán thì thị trường chứng khoán được chia làm:

• Thị trường sơ cấp

Phân loại thị trường chứng khoán

Xét về phương diện pháp lý thị trường chứng khoán được chia thành thị trường tập trung và thị trường phi tập trung.

- Thị trường CK tập trung

- Thị trường CK phi tập trung

Phân loại thị trường chứng khoán

Nếu xét về phương thức giao dịch thì thị trường chứng khoán được chia là thị trường giao ngay và thị trường giao sau:

- TT giao ngay

- TT giao sau

Cơ cấu thị trường chứng khoán VN

Cấp quản lý: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Tp Hồ Chí Minh, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Trung tâm Lưu ký

Chứng khoán Việt Nam Đây là cấp đóng vai trò quản lý thị trường chứng khoán

Cấp trung gian: Công ty chứng khoán, Ngân hàng lưu ký, Tổ chức Niêm yết, Công ty Quản lý Quỹ Đây là cấp đóng vai trò trung gian trên thị trường

chứng khoán Đây là cấp đóng vai trò tạo hàng hóa cho thị trường chứng khoán cũng như kết nối nhà đầu tư với hàng hóa đó

Cấp cơ sở: nhà đầu tư cá nhân, nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp Đây là cấp thực hiện giao dịch, đầu tư, qua đó giúp thị trường sôi

động

Cơ cấu thị trường chứng khoán VN

Các thành phần tham gia tham gia trên TTCK

Các tổ chức và cá nhân tham gia thị trường chứng khoán có thể được chia thành các nhóm sau: nhà phát hành, nhà đầu tư và các tổ chức có liên quan đến chứng khoán

Nhà phát hành: Nhà phát hành là các tổ chức thực hiện huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán

Các thành phần tham gia tham gia trên TTCK

Nhà đầu tư: Nhà đầu tư là những người thực sự mua và bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán Nhà đầu tư có thể được chia thành 2 loại: nhà

đầu tư cá nhân và nhà đầu tư có tổ chức

Các thành phần tham gia tham gia trên TTCK

Các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán

Các thành phần tham gia tham gia trên TTCK

Các tổ chức có liên quan đến thị trường chứng khoán

Nguyên tắc hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán

Các điều kiện hình thành TTCK

Yếu tố con người:

Quyết định khả năng hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán, gồm:

- Các đối tượng tham gia quản lý nhà nước đối với hoạt động của thị trường chứng khoán.

- Các đối tượng tác nghiệp trên thị trường chứng khoán.

- Các chuyên gia chứng khoán.

Yếu tố vật chất:

Yếu tố lưu thông tiền tệ ổn định:

Đây cũng là điều kiện tiên quyết, gắn liền với 2 điều kiện trên vì nếu đồng tiền không ổn định thì thị trường chứng khoán không thể hoạt động được do mức độ rủi ro quá cao

Yếu tố pháp lý:

Bao gồm hệ thống pháp luật và quy chế cần thiết cho hoạt động của thị trường chứng khoán

- Pháp luật bảo đảm sự quản lý của nhà nước đối với việc hình thành tổ chức và hoạt động của TTCK

- Pháp luật xác lập các quy chế pháp lý của các chủ thể khác nhau tham gia thị trường chứng khoán

Vai trò của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán là công cụ khuyến khích dân chúng tiết kiệm và sử dụng nguồn vốn tiết kiệm vào công cụ đầu tư

Thị trường chứng khoán là phương tiện huy động vốn

Thị trường chứng khoán là công cụ làm giảm áp lực lạm phát

Thị trường chứng khoán có tổ chức sẽ là nơi cung cấp mọi thông tin cần thiết về các loại cổ phiếu, chứng khoán và các công ty chứng khoán Thị trường chứng khoán đảm bảo tính thanh khoản

Thị trường chứng khoán thúc đẩy các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả kinh tế, đàng hoàng hơn

Thị trường chứng khoán tạo môi trường về đầu tư

Thị trường chứng khoán điều tiết việc phát hành cổ phiếu

Thị trường chứng khoán thu hút vốn từ nước ngoài

Các hành vi bị cấm

Trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện các hành vi gian lận, lừa đảo, tạo dựng thông tin sai sự thật hoặc bỏ sót thông tin cần thiết gây hiểu nhầm nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến hoạt động chào bán chứng khoán ra công chúng, niêm yết, giao dịch, kinh doanh, đầu tư chứng khoán, dịch vụ về chứng khoán và thị trường chứng khoán

Công bố thông tin sai lệch nhằm lôi kéo, xúi giục mua, bán chứng khoán hoặc công bố thông tin không kịp thời, đầy đủ về các sự việc xảy ra có ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán trên thị trường

Thank you for your listening!