GIÁO ÁN VĂN 8 HK 2 ( Ngoc dạy 2017-2018)(tiet 73)

- Tìm hiểu bài: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh D?. Hoạt động 1: Tỡm hiểu đoạn văn trong văn bản thuyết minh.. ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY : - Sự đa dạng về đối tượng được gi

Ngày soạn: 05/01/2018Tiết 73-74 Văn bản: NHỚ RỪNG

(Thế Lữ)

A.MỤC TIấU CẦN ĐẠT :

1 Kiến thức:

- Sơ giản về phong trào thơ mới

- Chiều sõu tư tưởng yờu nước thầm kớn của lớp thế hệ tri thức Tõy học chỏn ghột thực tại, vươn tới cuộc sống tự do

- Hỡnh tượng nghệ thuật độc đỏo, cú nhiều ý nghĩa của bài thơ Nhớ rừng.

2 Kỹ năng:

- Nhận biết được tỏc phẩm thơ lóng mạn

- Đọc diễn cảm tỏc phẩm thơ hiện đại viết theo bỳt phỏp lóng mạn

- Phõn tớch đựơc những chi tiết nghệ thuật tiờu biểu trong tỏc phẩm

- Tự quản bản thõn: quý trọng cuộc sống, sống cú ý nghĩa

3.Thỏi độ : HS yờu thớch thơ mới.

4.Tớch hợp: Giỏo dục bảo vệ mụi trường( Liờn hệ mụi trường của chỳa sơn lõm).

B CHUẨN BỊ:

1 GV : Tài liệu tham khảo về phong trào thơ mới, SGK, SGV văn 8 t2.

- Phương phỏp: vấn đỏp, giảng bỡnh Kỹ thuật : động nóo, trỡnh bày một phỳt

2 HS:- Đọc bài thơ, xem kĩ phần chỳ thớch.

- Trả lời cõu hỏi Hướng dẫn đọc - hiểu

C.Tổ chức các Hoạt động dạy học :

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra vở soạn của HS).

3 Bài mới: *GV Giới thiệu trực tiếp vào bài.

Hoạt động 1:Hướng dẫn tỡm hiểu

Thế Lữ?

- HS dựa vào thông tin SGK và trả lời

- GV bổ sung thêm thông tin về tác giả

? Người ta đã đánh giá như thề nào về

? Bài thơ được làm theo thể thơ gì?

? Theo em, bài thơ có bố cục như thế

nào?

- HS suy nghĩ cá nhân và trả lời

Hoạt động 2:Tìm hiểu đoạn 1, 4( Tâm

trạng của con hổ trong cũi sắt)

? Bài thơ là tâm trạng của ai? Được thể

hiện qua mấy cảnh?

GV gọi HS đọc đoạn 1, 4

? Tâm trạng của hổ lúc này ra sao?

? Có từ ngữ nào đặc biệt lột tả tâm

Quê: Bắc Ninh

-Là nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới buổi đầu, góp phần đem lạichiến thắng cho phong trào thơ Mới

- Ông tham gia viết truyện và là một trong những người xây dựng nền kịch nói hiện đại ở nước ta

- Được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh

về văn học nghệ thuật năm 2003

- Đoạn 5: Khao khát giấc mộng ngàn

II Tìm hiểu chi tiết.

1.Khối căm hờn và niềm uất hận.

? Vì sao nó căm hờn cao độ đến như

vậy?

- HS trao đổi nhóm bàn và trả lời

? Điều ấy càng khiến cho tâm trạng hổ

như thế nào?

? Và lúc ấy thái độ của hổ đối với

những người xung quanh như thế nào?

? Điều ấy khiến hổ quay về với quá

khứ Đó là quá khứ như thế nào, chúng

ta cùng tìm hiểu nội dung 2

Hoạt động 2:Tìm hiểu đoạn 2,3 ( nỗi

nhớ thời oanh liệt)

- GV gọi HS đọc đoạn 2

? Chốn đại ngàn hiện lên trong nổi nhớ

của con hổ như thế nào?

- HS dựa vào ý thơ và trả lời

GV tích hợp nội dung GD bảo vệ môi

trường( Liên hê môi trường sống tự do

thoải mái của cháu sơn lâm- Giáo dục

được-> gặm nhấm một cách uất ức, bất lực

- Vì nó là chúa tể của muôn loài, giờ đây trở thành thứ đồ chơi, phải chịu ngang hàng với gấu, báo dở hơi, vô tư lự

- Ngao ngán, nằm dài chờ ngày trôi qua-> u sầu, nhục nhã

- Khinh thường, chế diễu những người xung quanh

- Quá khứ: Lừng lẫy, oai linh giữa chốn đại ngàn

2 Nỗi nhớ thời oanh liệt:

=>Trong cảnh ấy chúa sơn lâm xuất hiện

- Bước: dõng dạc, đường hoàng

- Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng

- Mắt quắc- mọi vật im hơi

- Vờn bóng

=> Tư thế kiêu hùng, lẫm liệt ,đầy quyền uy

Hs ý thức bảo vệ rừng – môi trường

sống của động vật )

GV bình: Trên cái phông nền núi rừng

hừng vĩ đó, hình ảnh con hổ hiện ra

thật nổi bật với một vẻ đẹp oai phong,

lẫm liệt Trong giấc mộng ngàn của

con hổ ta cảm nhận nó rất tự hào và

mãn nguyện về tư thế oai hùng, lẫm liệt

của mình Và trong giấc mộng ngàn ấy,

con hổ còn nhớ về những điều gì nữa?

Để biết rỏ điều đó ta tìm hiểu trong tiết

- Gv nhận xét và kết luận cho điểm

3 Bài mới: *GV Giới thiệu trực tiếp vào bài.

Hoạt động 1: Tìm hiểu đoạn 5

( Niềm khao khát của con hổ)

GV gọi HS đọc đoạn 5

? Tác giả đã khắc hoạ vẻ đẹp và sự oai

vũ của con hổ qua những khoảnh khắc

* 4 bình diện thời gian

+ Đêm vàng - trăng tan+ Ngày mưa - rung chuyển bốn phương ngàn

+ Bình minh - cây xanh nắng gội

+ Hoàng hôn - đỏ máu, mặt trời đang chết

-> Một chàng trai, một thi sĩ mơ màng.-> Một đế vương oai phong đang lặng

? Em hãy cho một lời bình về cảnh ấy?

? Em có nhận xét gì về nghệ thuật tác

giả sử dụng trong đoạn thơ này? Tác

dụng?

- HS trao đổi nhóm bàn và trả lời

?Lớp 8ª: Phân tích cái hay của câu thơ

cuối đoạn?

- HS phân tích , GV bổ sung

? Sau giấc mộng ngàn ngọt ngào và huy

hoàng ấy, điều gì lại trở về trong vị

chúa sơn lâm?? hãy đọc đoạn thơ đó?

- HS trả lời và đọc đoạn thơ

? Cảnh ở vườn bách thú hiện lên dưới

con mắt của hổ như thế nào?

? Những chi tiết ấy có gợi cho em suy

nghĩ gì về xã hội đương thời không?

+ Nghệ thuật : Giọng điệu hùng tráng, tha thiết, dồn dập.Điệp ngữ: “Đâu”

=> Diễn tả sự nuối tiếc, đớn đau về những kỉ niệm êm đềm

- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu

=>Đoạn thơ kết thúc bằng một lời than, diển tả sự đau đớn, tuyệt vọng của chúa sơn lâm Đồng thời cũng thể hiện niềm khao khát cuộc đời tự do, một thế giới cao cả, phi thường của chúa sơn lâm

* Thực tại ở vườn bách thú

- Gọn gàng, sạch sẻ, được chăm sóc hàng ngày-> nhàm chán, tầm thường, giả dối

=> Không, vì hổ quen vẫy vùng giữa chốn đại ngàn nhưng bây giờ hổ đang bịmất tự do

=> Xã hội nước ta lúc bấy giờ - một xã hội đầy rẫy bất công với bao điều lố lăng, kệch cởm

? Em có nhận xét gì về giọng điệu của

đoạn thơ?

GV nêu vấn đề: Chán ghét thực tại,

nhớ tiếc quá khứ - đó là tâm trạng của

hổ Nhưng điều đó có gợi cho em sự

liên hệ nào không?

(Đó là tâm trạng của tất cả người dân

Việt Nam bị mất nước lúc bấy giờ: nhớ

về quá khứ hào hùng của dân tộc, chán

ghét thực tại tù túng)

- GV gọi HS đọc khổ thơ cuối

? Khổ thơ cuối thể hiện điều gì?

? Điều đặc biệt trong cấu trúc của khổ

thơ cuối là gì? Cấu trúc thơ ấy có tác

dụng gì?

Hoạt động 2:Hướng dẫn tổng kết

*Lớp 8a ? Tại sao tác giả không nói

thẳng tâm trạng của mình mà lại mượn

lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú?

- HS tóm tắt lại nội dung và nghệ thụât

của bài thơ

=>Giọng thơ chế giểu, chê bai, coi thường của một người bị mất tự do nhưng muốn vựt lên thực tại

=> Niềm khao khát giấc mộng ngàn của hổ

- Mở đầu và kết thúc bằng hai câu cảm thán, bắt đầu bằng từ “hỡi”

- Đẩy tâm trạng của hổ lên đến đỉnh caocủa sự chán ngán, u uất, thất vọng, bất lực Chấp nhận thực tại bằng cách trốn chạy vào giấc mộng quá khứ

III Tổng kết:

1.Nội dung:

- Mượn lời con hổ trong vườn bách thú ,tác giả kín đáo bộc lộ tình cảm yêu nước, niềm khát khao thoát khỏi kiếp

- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình.

- Ngôn ngữ giàu nhạc điệu

=> Ghi nhớ(SGK)

IV Luyện tập.

4.Hướng dẫn học ở nhà:

- Đọc kĩ, tìm hiểu sâu hơn một vài chi tiết biểu cảm trong bài thơ

- Học thuộc bài thơ

- Chuẩn bị bài: Câu nghi vấn

D.ĐÁNH GIÁ, ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY:

- Chức năng chính của câu nghi vấn.

2 Kĩ năng:

- Nhận biết và hiểu được tác dụng của câu nghi vấn trong văn bản cụ thể

- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn

- Phương pháp:vấn đáp ,hoạt động nhóm Kỹ thuật : động não, trình bày một phút

2 HS:Xem trước nội dung bài học.

* Giới thiệu bài: Chúng ta thường sử dụng câu nghi vấn trong giao tiếp, song

cấu tạo của câu nghi vấn như thế nào ? Có khác gì với các kiểu câu khác? Hôm nay, chúng ta sẻ tìm hiểu trong bài học n y.ày

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm hình

thức và chức năng chính của câu nghi

1.Ví dụ:

- Sáng có đau lắm không?

- Thế làm sao không ăn khoai?

- Hay là con đói quá?

- Câu nghi vấn

- Dùng để hỏi

dùng để tạo câu nghi vấn?

- HS quan sát ví dụ ,suy nghĩ và trả lời

? Hãy đặt câu nghi vấn có từ: ai, cái gì,

bao giờ, sao?

( HS hoạt động theo nhóm- GV cho HS

2 phút thi xem nhóm nào đặt được

nhiều ví dụ thì sẽ thắng)

- GV gọi đại diện HS các tổ lên bảng

lấy ví dụ

? Qua phân tích, em hãy cho biết thế

nào là câu nghi vấn?

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập.

- GV treo bảng phụ ghi 4 đoạn văn

? Trong các câu đó, có thể thay từ

“hay” bằng từ “hoặc” được không? Vì

sao?

- HS thảo luận

- ai, gì, nào, bao giờ, sao, bao nhiêu, à,

ư, hử, hả

VD: Bao giờ cậu đi Hà Nội ?

- Cậu nói sao?

? Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối những

câu đó được không? Vì sao?

? Phân biệt hình thức và ý nghĩa của hai

câu đó?

HS trao đổi nhóm bàn và trả lời

Hoạt động 3: GV củng cố nội dung tiết

b Anh đã khoẻ chưa?

* Hình thức: Sử dụng cặp từ “đã chưa”

* Ý nghĩa: Người hỏi đã biết tình trạng sức khoẻ trước đó

4 Hướng dẫn học ở nhà.

- Nắm nội dung bài học

- Làm các bài tập còn lại vào vở BTNV

- Tìm hiểu bài: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh

D ĐÁNH GIÁ ,ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

………

………

- Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh

- Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh

2 Kĩ năng: - Xỏc định được chủ đề, sắp xếp và phỏt triển ý khi viết đoạn văn

- Phương phỏp: vấn đỏp, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm

- Kỹ thuật : động nóo, trỡnh bày một phỳt

2 Học sinh: ễn kiến thức về đoạn văn ,cõu chủ đề trong đoạn văn ,xem trước nội

dung bài học

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1.ễn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

? Đoạn văn là gỡ? Đoạn văn cú vai trũ như thế nào trong bài văn? Đoạn văn cú cấu tạo thường gặp như thế nào?

?Thế nào là cõu chủ đề? Cõu chủ đề cú vai trũ như thế nào trong đoạn văn?

- HS lờn bảng trả lời

- Lớp nhận xột , bổ sung

- GV nhận xột và kết luận cho điểm

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Muốn viết một bài văn hoàn chỉnh, trước hết ta phải biết cỏch viết đoạn văn Vậy, đoạn văn trong văn bản thuyết minh thường được viết như thế nào? Hụm

nay chỳng ta sẻ tỡm hiểu

Hoạt động 1: Tỡm hiểu đoạn văn trong

văn bản thuyết minh

Vớ dụ: GV treo bảng phụ

HS đọc vớ dụ

? Đoạn văn gồm mấy cõu?

? Từ nào được nhắc lại trong cỏc cõu

I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh:

1.Nhận dạng cỏc đoạn văn trong văn bản thuyết minh:

- 5 cõu

đó? Dụng ý?

? Chủ đề của đoạn văn là gì? Chủ đề đó

tập trung ở câu nào?

? Đây có phải là đoạn văn miêu tả, kể

chuyện, nghị luận hay không?

? Nó thuộc thể loại nào? Vì sao em

biết?

- HS suy nghĩ cá nhân và trả lời

- Lớp nhận xét , bổ sung

- Gv nhận xét và kết luận

GV gọi HS đọc đoạn văn 2

? Đoạn văn gồm mấy câu?

? Chủ đề của đoạn văn là gì?

? Nội dung cụ thể của mổi câu là gì?

- Từ “nước”-> Từ thể hiện chủ đề của đoạn văn, hướng các câu trong đoạn văn cùng tập trung vào 1 chủ đề

- Câu 1: “Thiếu nước sạch nghiêm trọng”

+ Câu 4: Giới thiệu số lượng người thiếu nước ngọt

+ Câu 5: Dự báo tình hình thiếu nước ngọt

=> Thuyết minh một hiện tượng, sự việc trong tự nhiên, xã hội

* Đoạn văn gồm 3 câu

- Nói về đồng chí Phạm Văn Đồng

*Câu 1: Câu chủ đề - Giới thiệu quê quán, khẳng định vai trò, phẩm chất củaông

*Câu 2: Giới thiệu sơ lược quá trình hoạt động cách mạng và cương vị lảnh đạo đã qua

* Câu 3: Liên hê với Chủ tịch Hồ Chí Minh

=> Thuyết minh, giới thiệu về một danh

Hoạt động 2: Hướng dẫn sửa lại đoạn

văn thuyết minh chưa chuẩn

Ví dụ: GV treo bảng phụ, gọi HS đọc

? Nội dung của các đoạn văn là gì?

? Theo em, để thuyết minh một sự vật

chúng ta phải làm theo quy trình nào?

- HS nhớ lại kiến thức và trả lời

? Như vậy, 2 đoạn văn trên chưa hợp lý

ở chổ nào?

? Dựa vào dàn ý, em hãy chỉnh sữa lại

cho chính xác?

- HS sữa, GV gọi HS trình bày

- GV hướng dẫn cho HS sửa

? Qua tìm hiểu hai đoạn văn trên em

thấy khi làm bài văn thuyết minh và

viết đoạn văn thuyết minh, ta cần chú ý

? Viết đoạn mở bài, kết bài cho đề văn

cung cấp thông tin về người đó

2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh chưa chuẩn.

- Đoạn 1: Thuyết minh về chiếc bút bi

- Đoạn 2: Thuyết minh chiếc đèn bàn

- Giới thiệu rỏ sự vật cần thuyết minh

- Nêu cấu tạo, công dụng theo một trình

tự nhất định

- Cách sử dụng

=>Thiếu câu chủ dề

- Các câu, ý sắp xếp lộn xộn

* Có thể sửa như sau:

- Đoạn 1: Nên giới thiệu cấu tạo trước, sau đó giới thiệu cách sử dụng

- Đoạn 2: cấu tạo, gồm 3 phần

+ Phần đèn: bóng, đuôi, dây, công tắc + Phần chao đèn

+ Phần đế đèn

=> Khi làm bài văn thuyết minh cần xácđịnh các ý lớn, mổi ý viết thành một đoạn

- Khi viết đoạn văn thuyết minh cần trình bày rỏ chủ đề của đoạn, tránh lẫn sang ý đoạn văn khác

=> Ghi nhớ: HS đọc.

II Luyện tập:

Bài 1:

* Nhóm 1,3: Viết mở bài

thuyết minh: Giới thiệu trường em.

- GV gọi HS trình bày, nhận xét, cho

điểm nếu HS làm tốt

Bài tập 2(lớp 8ª) làm trên lớp , lớp 8B,

8C về nhà làm

? Viết đoạn văn thuyết minh cho chủ

đề: Hồ Chí Minh, lảnh tụ vĩ đại của

nhân dân Việt Nam

+ HS viết, trình bày trước lớp

* Đoạn kết bài:

Trường tôi như thế đó: giản dị, khiêm nhường mà xiết bao gắn bó Chỳng tụi yờu quý ngụi trường như yêu ngôi nhà của mình Chắc chắn những kỉ niệm về trường sẽ đi theo suốt cuộc đời.

- Nắm nội dung bài học

- Sưu tầm một số đoạn văn thuộc các phương thức biểu đạt khác nhau để so sánh đối chiếu làm mẫu , tự phân tích , nhận diện

- Viết đoạn văn thuyết minh theo chủ đề tự chọn

- Làm lại bài tập 2, làm bài tập 3 vào vở

- Soạn bài : Quê hương.

D ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

………

………

- Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chung và ở bài thơ này: tình

yêu quê hương đằm thắm

- Hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động; lời thơ bình dị, gợi cảm xúc trong sáng, tha thiết

- Giao tiếp: Trao đổi, trình bày suy nghĩ về tình yêu quê hương đất nước

được thể hiện trong bài thơ

- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích, bình luận gía trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ, vẻ đẹp của hình ảnh thơ

- Xác định giá trị bản thân: biết tôn trọng, bảo vệ thiên nhiên và có trách nhiệm đối với quê hương, đất nước

3.Thái độ : Giáo dục tình yêu quê hương.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: sgk, sgv v¨n 8 T2.

- Phương pháp: vấn đáp,gi¶ng b×nh , hoạt động nhóm

- Kỹ thuật : động não, trình bày một phút

2 Học sinh:- Đọc văn bản , tìm hiểu về nhà thơ.

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1.Ôn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

? Đọc thuộc lòng, diễn cảm bài thơ Ông đồ?

? Hai nguồn cảm hứng chủ yếu tạo nên bài thơ Ông đồ?

- HS lên bảng trả lời

rõ trong bài thơ “Quê hương”.

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu

- HS dựa vào thông tin SGK và trả lời

? Bài thơ Quê Hương có dấu ấn gì đối

với tác giả Tế Hanh?Xuất xứ của bài

? Dựa vào nội dung, em có thể chia bài

thơ theo bố cục như thế nào?

- Được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh(1996)

2.Tác phẩm:

- Là sự mở đầu cho một hồn thơ độc

đáo In trong tập Nghẹn ngào(1939),

sau in lại trong tập Hoa niên(1945)

- Thể thơ: Tự do, vần liền

Hoạt động 2:Tìm hiểu lời giới thiệu

chung về làng quê

GV gọi HS đọc hai câu thơ đầu

? Hai câu thơ đầu giúp em hình dung

được những gì về quê hương của nhà

? Tác giả tả cảnh gì ở khổ thơ này?

(cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá).

?Trong cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh

cá, tác giả tập trung miêu tả hình ảnh

nào?

? Hình ảnh con thuyền, cánh buồm

được miêu tả như thế nào?

- HS suy nghĩ cá nhân và trả lời

II Tìm hiểu chi tiết:

1.Lời giới thiệu chung về làng quê :

*Quê hương: + Làm nghề chài lưới + Nước bao vây

+ Cách biển nửa ngày sông

=> Cách giới thiệu giản dị, mộc mạc nhưng nêu rỏ được: nghề nghiệp truyền thống, vị trí, đặc điểm của làng quê

2.Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá.

- Hình ảnh con thuyền

* Con thuyền:

+ Hăng như con tuấn mã+ Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

* Cánh buồm:

+ Giương to như mảnh hồn làng+ Rướn thân trắng

-> So sánh, động từ mạnh + Diển tả khí thế mạnh mẻ của con thuyền vượt sóng ra khơi-> toát lên sức sống, vẻ đẹp hùng tráng

- Linh hồn làng chài

+ Cánh buồm - mảnh hồn làng: một hình ảnh đẹp, lãng mạn So sánh cái cụ thể với cái vô hình -> Thể hiện sức sống, niềm vui lao động của những người ngư dân mộc mạc

3.Cảnh đoàn thuyền trở về:

khung cảnh sinh hoạt tiêu biểu nhất

của cư dân làng chài).

? Khung cảnh đó được tái hiện như thế

nào?Những từ ngữ đó gợi khung cảnh

làng quê như thế nào?

- HS suy nghĩ cá nhân và trả lời

- GV nhận xét chốt kiến thức

?Hình ảnh người dân chài được miêu tả

như thế nào?

(Làn da? thân hình?)

? Nhận xét về cách miêu tả của tác giả?

- HS trao đổi nhóm bàn và trả lời

- GV cho lớp nhậ xét,Gv nhận xét và

chốt kiến thức

? Con người là vậy, còn con thuyền

được tác giả miêu tả như thế nào?

- HS dựa vào ý thơ để trả lời

? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì ở

đây?

- HS phát hiện kiến thức và trả lời

- GV nhận xét và chốt kiến thức

Hoạt động 5: Tìm hiểu về nỗi nhớ quê

hương của tác giả

GV gọi HS đọc khổ thơ cuối?

? Khi xa quê tác giả nhớ những gì ở quê

hương mình?

- HS quan sát khổ thơ cuối phát hiện chi

- Ồn ào, tấp nập, cá đầy ghe, con cá tươi ngon.

=> Náo nhiệt, tấp nập, đông vui, ăm ắp niềm vui và sự sống

* Hình ảnh người dân làng chài:

*Con thuyền: im, mỏi, nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

- Nhân hoá: con thuyền như một sinh thể sống, có tâm hồn tinh tế và nhạy cảm

3.Nỗi nhớ quê hương của tác giả:

* Nhớ: + Màu nước xanh

+ Cá bạc + Chiếc buồm vôi + Mùi nồng mặn-> Rất thân thuộc, rất riêng

? Em có nhận xét gì về những hình ảnh

này?

? Tại sao tác giả lại “nhớ cái mùi nồng

mặn”?(cái hương vị riêng đầy quyến

rũ).

Hoạt động 6: Hướng dẫn tổng kết.

? Nội dung của bài thơ?

? Bút pháp nghệ thuật nào giúp nhà thơ

sáng tạo được những hình ảnh đẹp, đầy

ấn tượng?

- HS thảo luận theo nhóm

- Đại diện nhóm trình bày

- GV tổng hợp lại

Hoạt động 7: Hướng dẫn luyện tập.

GV nêu yêu cầu

- HS thực hiện yêu cầu 1

=>Tình yêu quê , sự gắn bó với quê.Tình quê sâu nặng, đằm thắm

III Tổng kết:

1.Nội dung : Bức tranh tươi sáng , sinh

động về một làng quê miền biển trong

đó nổi bật là hình ảnh khoẻ khoắn đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài

2.Nghệ thuật :hình ảnh thơ với những

so sánh đẹp , bay bổng,lãng mạng , phép nhân hoá , so sánh làm cho sự vật

có hồn

=> Ghi nhớ: HS đọc

IV Luyện tập :

1.Đọc diễn cảm bài thơ

2.Sưu tầm ,chép lại một số bài thơ, đoạn thơ về tình cảm quê hương mà em biết

4 Hướng dẫn học ở nhà.

- Học thuộc lòng bài thơ, nắm nội dung và nghệ thuật bài thơ

- Sưu tầm và chép lại một số đoạn thơ (văn), bài thơ (văn) hay nói về tình cảm quê hương

- Viết đoạn avwn phân tihs một vài chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ

- Soạn bài : Khi con tu hú

D ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

………

………

- Những hiểu biết bước đầu về tác giả Tố Hữu.

- Nghệ thuật khắc hoạ hình ảnh( Thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do)

- Niềm khát khao tự do, lí tưởng cách mạng của tác giả

* Kỹ năng sống:

- Giao tiếp: Trao đổi, trình bày suy nghĩ về tình yêu quê hương đất nước được

thể hiện trong bài thơ

- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích , bình luận giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ, vẻ đẹp của hình ảnh thơ

- Xác định giá trị bản thân: biết tôn trọng, bảo vệ thiên nhiên và có trách nhiệm đối với quê hương, đất nước

3.Thái độ : Giáo dục HS sự kính trọng đối với những vị lão thành cách mạng.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: sgk, sgv v¨n 8 T2.

- Phương pháp: vấn đáp,gi¶ng b×nh, thảo luận nhóm

- Kỹ thuật : động não, trình bày một phút

2 Học sinh:- Đọc bài thơ Tìm hiểu về nhà thơ Tố Hữu.

- Trả lời phần đọc - hiểu văn bản

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1.Ổn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

? Đọc thuộc lòng, diễn cảm bài thơ Quê hương?

? Hình ảnh thơ nào gợi cho em ấn tượng nhất? Phân tích hình ảnh đó?

- HS lên bảng trả lời

- GV cho lớp nhận xét

- GV nhận xét và cho điểm

3.Bài mới:

GV giới thiệu bài:

Tố Hữu là một nhà cách mạng lớn của dân tộc ta.19 tuổi đời đang hoạt động cách mạng sôi nổi, say sưa, hăng hái ở thành phố Huế thì Tố Hữu bị thực dân Pháp bắt giam ở nhà lao Thừa Phủ Thời gian này ông đã sáng tác nhiều bài thơ trong đó có bài: Khi con tu hú.

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu

chung

- HS đọc thông tin về tác giả

? Nêu một vài điểm cần nhớ về nhà thơ

Tố Hữu?

I.Tìm hiểu chung : 1.Tác giả:

- Nguyễn Kim Thành(1920-2002)

- Quê: Thừa Thiên Huế

- Là nhà thơ lớn, tiêu biểu của nền văn học cách mạng

- HS dựa vào thông tin chú thích SGK

để trả lời

? Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào?

- HS dựa vào thông tin chú thích SGK

để trả lời

? Bài thơ được sáng tác theo thể thơ gì?

- HS trả lời

- GV hướng dẫn đọc :

Đoạn 1: giọng vui, náo nức, phấn chấn

Đoạn 2: giọng bực bội, chú ý các động

từ

? Hãy tìm bố cục của bài thơ?

- HS nêu bố cục bài thơ

- Lớp nhận xét

- GV nhận xét và chốt kiến thức

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu

nhan đề bài thơ?

? Em hiểu như thế nào về nhan đề bài

thơ ?

- HS nêu cá nhân

? Em hãy viết hoàn chỉnh câu văn có

bốn chữ “ Khi con tu hú” ?Tiếng chim

tu hú đã gợi lên cảm xúc gì cho tác

- Bài thơ được sáng tác lúc tác giả đang

bị giam tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) - Tháng 7- 1939

- Thể thơ: Lục bát

- Đọc- tìm hiểu chú thích

- Bố cục:

* 6 câu đầu: Bức tranh mùa hè

* 4 Câu cuối: Tâm trạng người tù

II Tìm hiểu chi tiết:

1.Nhan đề bài thơ:

-Là một mệnh đề phụ, chưa là câu , gây

sự chú ý

=> Khi con tu hú gọi bầy( báo hiêu mùa

hè đến) Đối với người tù tiếng chim tu

hú là tín hiệu báo mùa hè đến,là âm thanh của sự sống ồn ào , náo nhiệt, củatrời cao tự do lồng lộng ở bên ngoài Vìvậy nó tác động mạnh mẽ đến tâm hồn

Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu về

bức tranh mùa hè

HS đọc 6 câu đầu

? Đoạn thơ vẽ cảnh gì?

? Bức tranh được khơi gợi từ đâu?

? Bức tranh mùa hè hiện lên trong tâm

tưởng ngưòi tù như thế nào?

tranh sinh động như vậy?

=>Vì người tù đang khao khát tự do

mãnh liệt.

Hoạt động 4: Hướng dẫn tìm hiểu tâm

trạng của nhà thơ trong 4 câu cuối

GV gọi HS đọc 4 câu thơ cuối

? Tâm trạng nhà thơ được bộc lộ như

thế nào qua đoạn thơ này? Đó là tâm

trạng gì?

- HS phát hiện và trả lời

? Những tín hiệu nghệ thuật nào thể

hiện điều đó?

- HS dựa vào ý thơ và trả lời

2.Bức tranh mùa hè( 6 câu đầu).

=>Vì người tù đang khao khát tự do mãnh liệt

- Sức sống mạnh mẽ của tuổi trẻ

- Tâm hồn tinh tế nhạy cảm,trí tưởng tượng lãng mạn, tình yêu thiên nhiên, gắn bó với cuộc sống

3.Tâm trạng của nhà thơ (4 câu cuối )

=> Bộc lộ trực tiếp

- Uất hận, ngột ngạt vì chật chội, tù túng, nóng bức vì bị mất tự do

- Động từ mạnh: đập tan, ngột, chết mất.

- Lớp nhận xét ,bổ sung.

- GV kết luận

? Vì sao có tâm trạng như vậy?

- HS suy nghĩ cá nhân và trả lời

? Lớp 8A: Em hãy so sánh tiếng chim

tu hú ở đầu và ở cuối bài thơ?

- HS thảo luận nhóm bàn và trả lời

? Qua đó em hiểu gì về tâm trạng của

? Nêu nội dung và đặc sắc nghệ thuật

của bài thơ?

tù tội

- Ở khổ thơ đầu: tiếng chim tu hú mở ra

một mùa hè tràn đầy sức sống, đầy ắp

tự do

- Ở khổ cuối: tiếng chim tu hú trở thành

tiếng gọi của tự do, tiếng gọi tha thiết của cuộc sống rộng mở, tiếng kêu đấu tranh dành tự do

=> Khát vọng tự do mãnh liệt của người

tù cộng sản

III Tổng kết:

* Ghi nhớ: HS đọc.

4 Hướng dẫn học ở nhà.

- Đọc thuộc bài thơ

- Chép và đọc thêm một số bài thơ của Tố Hữu trong phần Xiềng xích(Từ ấy

Tâm tư trong tù, Con chim của tôi, Một tiếng rao đêm ).

- Liên hệ một số bài thơ viết trong tù của các chiến sĩ cách mạng đã học trong chương trình

- Chuẩn bị bài : Câu nghi vấn (tiếp theo).Soạn văn bản: “Tức cảnh Pác Bó’

D ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈN TIẾT DẠY :

………

- Phương phỏp/ kỹ thuật : vấn đỏp,gợi mở động nóo, thực hành cú hướng dẫn.

2.Học sinh: - Xem trước nội dung bài học.

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

1.Ôn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

? Cõu nghi vấn là gỡ? đặc điểm của cõu nghi vấn? cho VD?

- HS lờn bảng trả lời

- GV cho lớp nhận xột

- GV nhận xột và cho điểm

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài: Thụng thường cõu nghi vấn được dựng để hỏi, song ngoài ra,

nú cũn cú một số chức năng khỏc Hụm nay, ta sẻ tỡm hiểu cỏc chức năng khỏc của cõu nghi vấn.

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt.

? Các câu nghi vấn trên có phải kết

thúc bằng dấu hỏi không?

- HS quan sát ví dụ và trả lời

? Qua việc tìm hiểu các ví dụ trên,

em hãy cho biết câu nghi vấn có

những chức năng gì khác?

* Lớp 8A : GV gọi HS lên bảng lấy

VD về các chức năng khác nhau

của câu nghi vấn

Hoạt động 2:Hướng dẫn luyện tập.

Bài tập 1:

? Xác định các câu nghi vấn?

* Đoạn a: bộc lộ tình cảm xúc ( sự hoài niệm, nuối tiếc)

* Đoạn b: đe doạ

* Đoạn c: Đe doạ

b Trong cả đoạn chỉ riêng câu “ Than ôi!”

là không phải câu nghi vấn

=> Bộc lộ cảm xúc nuối tiếc, thái độ bất

=> Bộc lộ cảm xúc, thái độ cầu khiến.

d Ôi! Nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay?

=> Bộc lộ cảm xúc, thể hiện sự phủ định

Bài tập 2:

a Các câu nghi vấn:

- Sao cụ lo xa thế?

- Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại?

- Ăn mãi hết đi đến lúc chết lấy gì mà lo liệu?

4.Hướng dẫn học ở nhà

- Nắm các công dụng của câu nghi vấn

- Nhận diện đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

- Tìm trong các văn bản đã học một số câu nghi vấn có chức năng khác không phải dùng để hỏi

Chuẩn bị bài : thuyết minh về một phương pháp cách làm.

D ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh

- Mục đích, yêu cầu, quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một phương pháp( Cách làm)

2 Kĩ năng

- Quan sát đối tượng cần thuyết minh: một phương pháp ( cách làm).

- Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu: biết viết một bài văn thuyết minh về một cách thức, phương pháp, cách làm có độ dài 300 chữ

3.Thái độ : Có ý thức tìm hiểu một số phương pháp (cách làm).

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:- sgk,sgv ngữ văn 8 T2, Máy tính.

- Phương pháp/ kỹ thuật : vấn đáp,gợi mở động não, viÕt tÝch cùc

2 Học sinh:- Xem trước nội dung bµi học.

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1.ễn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

? Thế nào là văn bản thuyết minh? Nờu bố cục của văn bản thuyết minh?

- HS lờn bảng trả lời

- Lớp nhận xột , bổ sung

- GV nhận xột , kết luận và cho điểm

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Muốn người khỏc hiểu được một phương phỏp hoặc cỏch làm một mún ăn, một

đồ chơi thỡ chỳng ta phải thuyết minh đầy đủ, rỏ ràng Cỏch thuyết minh đú như thế nào thỡ bài học hụm nay ta s tỡm hi u.ẻ tỡm hiểu ểu

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt.

? Nội sung 3 phần của văn bản(b):

Nguyờn vật liệu, cỏch làm , yờu cầu

+ Yờu cầu thành phẩm

* Nguyờn vật liệu: thành phần khụng thểthiếu giỳp người đọc(người thực hiện) biết cần phải sử dụng những nguyờn liệunào để chuẩn bị

* Cỏch làm (quan trọng nhất): Giới thiệuđầy đủ, tỷ mỉ, cụ thể cỏch tiến hành, chế tỏc để người đọc cú thể làm theo

* Yờu cầu thành phẩm: Cỏi phần phải đạt được để người thực hiện so sỏnh và chỉnh sửa sản phẩm của mỡnh

?Vậy, khi giới thiệu một phương

pháp (cách làm) người viết phải làm

gì?

- HS trả lời

? Em có nhận xét gì về lời văn của

hai văn bản trên?

( Lời văn ngắn gọn rõ ràng).

*GV chốt kiến thức ghi nhớ bằng sile

trên màn hình.

- GV trình chiếu trên màn hình ví dụ

cấu trúc một bài thuyết minh về món

rau muống luộc

- Gọi 1 HS đứng tại chỗ đọc , cả lớp

quan sát và ghi nhớ

- Phải tìm hiểu, nắm chắc phương pháp

- Phải trình bày rỏ điều kiện, cách thức, trình tự làm và yêu cầu chất lượng sản phẩm

=> Ghi nhớ: SGK tr 26

Hoạt động 2 :Hướng dẫn luyện tập.

II Luyện tập:

Bài tập 1: GV chiếu trên màn hình một số hình ảnh về trò chơi dân gian , yêu câu

HS gọi tên các trò chơi đó và tự chọn một trò chơi quen thuộc để lập dàn bàithuyết minh

a Số người chơi, dụng cụ chơi

b Cách chơi (luật chơi): thế nào thì thắng, thế nào thì thua, thế nào thì phạm luật

c Yêu cầu đối với trò chơi.

Bài tập 2:

HS đọc bài giới thiệu SGK tr 26

GV gọi ý cho HS trả lời:

- Ngoài cách đọc văn bản liên tục thông thường còn có cách đọc văn bản nào khác

?( đọc nhanh , đọc thầm)

- Các phương pháp thuyết minh: nêu số liệu , nêu ví dụ

Hoạt động 3: GV củng cố nội dung tiết học.

4 Hướng dẫn học ở nhà.

- Học bài, nắm kiến thức bài học

- Sưu tầm bài văn TM về một phương pháp (cách làm) trong một số báo , tạp chí

- Lập dàn bài thuyết minh về một phương pháp (cách làm) để tạo nên một sản phẩm cụ thể

- Soạn : Tức cảnh Pác Bó

D.ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

……….………

- Một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh : sử dụng thể loại thơ tứ tuyệt để thể

hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ cách mạng

- Cuộc sống vật chất và tinh thần của Hồ Chí Minh trong những năm thánghoạt động cách mạng đầy khó khăn, gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trongnhững ngày tháng cách mạng chưa thành công

2 Kỹ năng :

- Đọc – hiểu thơ tứ tuyệt Hồ Chí Minh

- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm

3.Thái độ:

- Thấy được tinh thần lạc quan, yêu cuộc sống và ý thức dân tộc trong con

người Hồ Chí Minh Từ đó ý thức trách nhiệm công dân của bản thân

4.Tích hợp: nội dung học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh:Lối

sống giản dị, phong thái ung dung tự tại bản lĩnh cách mạng, tinh thần lạc quancủa người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh trong thời gian ở chiến khu ViệtBắc

B CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên:- sgk, sgv v¨n 8 T2.Tư liệu tham khảo.

- Phương pháp/ kỹ thuật : vấn đáp,gợi mở, giảng bình, động não, viÕt tÝch cùc

2.Học sinh: - Đọc và soạn bài.

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:- sgk,sgv ngữ văn 8 T2, Máy tính.

- Phương pháp/ kỹ thuật : vấn đáp,gợi mở động não, viÕt tÝch cùc

2 Học sinh: Đọc và soạn bài , tìm hiểu thông tin về tác giả Hồ Chí Minh.

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1.Ôn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

?Đọc bài thơ : “Khi con tu hú” Từ việc tưởng tượng không gian đất trời vào hè,

em thấy được gì về tâm trạng người chiến sĩ cách mạng trong bài thơ ?

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu

chung

Gv yêu cầu một em đọc chú thích (*)

Gv hướng dẫn học sinh nắm một số ý

chính về tác giả, giúp học sinh hiểu về

hoàn cảnh ra đời của bài thơ

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả 2.Tác phẩm:

a Xuất xứ: - Bài thơ được sáng tác đầunăm 1941 khi Bác đang sống và làm việc tại hang Pác Bó (Cao Bằng)

b Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt.

Gv: yêu cầu giọng đọc vui, pha chút

hóm hỉnh, nhẹ nhang, thanh thoát, sảng

khoái; rõ nhịp thơ 4/3 hoặc 2/2/3), Gv

Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm hiểu cuộc

sống sinh hoạt và làm việc của Bác

? Câu thơ mở đầu có giọng điệu ra sao?

Nhịp thơ, nghệ thuật có gì đáng chú ý?

Tác dụng?

? Câu thơ giúp em hiểu thêm gì về cuộc

sống của Bác khi ở Pác Bó? Giải thích

ý nghĩa của câu thơ thứ hai?

- HS trao đổi nhóm (bàn) và trả lời

- Câu cuối: Cảm nghĩ của Bác

II.Tìm hiểu chi tiết:

1 Cuộc sống sinh hoạt và làm việc.

- Câu một : Sáng ra bờ suối, tối vào hang

- Nhịp 4/3, đối hoạt động đều đặn

=> Cuộc sống ung dung, hòa điệu với núi rừng của Bác

- Câu hai: “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.”

- Nhịp 2/2/3, liệt kê

=> Cái ăn luôn đầy đủ, niềm vui thích của Bác trong ngày đầu kháng chiến chống Pháp

 Sự phong lưu về tinh thần

nghĩa của các tín hiệu nghệ thuật có

trong câu thứ ba?

- HS nêu cảm nhận

? Có thể nói, đây là trung tâm của bức

tranh Pác Bó? Vì sao? Đó có phải là

làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí

Minh: Lối sống giản dị, phong thái

ung dung tự tại bản lĩnh cách mạng,

tinh thần lạc quan của người chiến sĩ

cách mạng Hồ Chí Minh trong thời

gian ở chiến khu Việt Bắc.

Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu câu

thơ cuối -cảm nghĩ của Bác

- Hs đọc câu cuối

? Từ nào có ý nghĩa quan trọng nhất

của câu thơ ?

? Nhận xét về lời thơ của câu thơ cuối?

- HS nêu nhận xét , GV nhận xét và

chốt kiến thức

?Em hiểu thêm vẻ đẹp nào trong cách

sống của Bác khi Bác khẳng định “cuộc

đời cách mạng thật là sang” ?Em hiểu

như thế nào về cái “ sang ”ở đây?

=>Việc đấu tranh cứu nước đã trở

thành lẽ sống của Bác

- Câu ba: “Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”

- Từ láy gợi hình , đối ý, đối thanh

- Điều kiện làm việc tạm bợ, nội dung công việc quan trọng

=> Chất thép của người cách mạng

=> Ba câu đều nói về điều kiện ở, ăn, làm việc rất thiếu thốn, khó khăn nhưngnhân vật trữ tình luôn hòa hợp với thiênnhiên, công việc và làm chủ hoàn cảnh, chuẩn bị cho nụ cười “sang” ở câu bốn

2 Cảm nghĩ của Bác:

- “Cuộc đời cách mạng thật là sang”.

-> Lời thơ hóm hỉnh, tự nhiên: Sự giàu

có về mặt tinh thần là tương lai, là cái tất thắng giành độc lập dân tộc

=>Vẻ đẹp tâm hồn, niềm vui của người

cách mạng Sang: là sự sang trọng , cao

sang về mặt tinh thần , được sống hòa hợp với thiên nhiên

Sang : còn là phong thái ung dung , lạc

quan vượt lên mọi hoàn cảnh gian lao

? Tâm trạng của Bác rất vui vì sao?

- HS suy nghĩ và trả lời

GV gợi ý để HS trả lời: lẽ sống của Bác

là vì đan , vì nước , được hòa mình với

thiên nhiên …

* Gv chốt kiến thức

Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết.

?Cảm nghĩ của em về Hồ Chí Minh qua

bài thơ ?Tâm hồn Bác qua thể thơ?

- HS trả lời

- Lớp nhận xét , bổ sung

- GV nhận xét và kết luận

? Nêu nhận xét của em về nghệ thuật và

ý nghĩa của văn bản?

=>Bác vui vì Bác được cống hiến công sức của mình cho quê hương , đất nước.

Được sống trong lòng tổ quốc sau hơn

30 năm xa cách, được sống hào hợp cùng thiên nhiên.

2 Nghệ thuật:

- Có tính ngắn gọn, hàm súc Vừa mangđặc điểm cổ điển, vừa truyền thống mới

- Học thuộc lòng bài thơ

- So sánh đối chiếu hình thưc nghệ thuật của bài thơ với một bài tứ tuyệt tự chọn

- Chuẩn bị bài cho tiết sau: Câu cầu khiến.

- Soạn bài “Vọng nguyệt”, “Tẩu lộ” trả lời phần đọc hiểu văn bản, nhắc lại những

bài thơ về trăng của Bác mà em đã được học?

D.ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

- Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến

- Chức năng của câu cầu khiến

2 Kỹ năng:

- Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản

- Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

- Có ý thức khi đặc câu hỏi phù hợp mục đích giao tiếp

- Tự hào về sự giàu đẹp của ngữ pháp tiếng Việt

B CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:SGK, SGV ngữ văn 8T2.Bảng phụ.

- Phương pháp / kỹ thuật : vấn đáp,hoạt động nhóm, động não, viết tích cực.

2 Học sinh:- xem trước nội dung bài học.

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

1.Ôn định lớp.

2.Kiểm tra bài cũ.

? Thế nào là câu nghi vấn?

? Câu nghi ván có những chức năng gì? Cho ví dụ

- HS lên bảng trả lời.

- Lớp nhận xét , bổ sung

- GV nhận xét , kết luận và cho điểm

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài( GV giới thiệu trực tiếp vào bài)

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm và

hình thức của câu cầu khiến

Ví dụ 1: GV treo bảng phụ ghi ví dụ

? Bằng hiểu biết của mình, em hãy chỉ

ra các câu cầu khiến được sử dụng

trong các ví dụ trên?

? Vì sao em biết đó là câu cầu khiến?

? Những câu câu khiến ấy có chức

năng gì?

- GV treo bảng phụ ghi ví dụ 2

- Gọi HS đọc

? Cách đọc câu “Mở cửa” trong hai ví

dụ đó có giống nhau không? Chức

năng 2 câu này như thế nào?

b Đi thôi con (3)

=> Vì có từ cầu khiến( Thôi , đi)

? Để nhận biết câu cầu khiến ta dựa

trên những dấu hiệu hình thức nào?

- HS suy nghĩ trao đổi nhóm(bàn )và

? Qua tìm hiểu, em hãy cho biết câu

cầu khiến có chức năng gì?

Gv đưa ra tình huống:

* Nói với người lớn:

a Bác bơm hộ cháu cái xe

b Bơm hộ cái xe

* Nói với bạn:

a Cho mình mượn quyển sách

b Mượn quyển sách nào!

? Qua các ví dụ đó em thấy khi sử

dụng câu cầu khiến cần chú ý điều gì?

* Lớp 8ª: Đặt các câu cầu khiến để:

a Nói với bác hàng xóm cho mượn cái

hãy, đừng, chớ đứng trước động từ

chỉ nội dung cầu khiến

+ Câu cầu khiến chứa các từ: đi, thôi, nào đứng sau động từ chỉ nội dung cầu khiến

+ Câu cầu khiến chứa cả các từ: hãy, đừng, chớ đứng trước và các từ: đi, thôi, nào đứng sau.

+ Ngữ điệu cầu khiến

+ Yêu cầu, ra lệnh, đề nghị, khuyên bảo

=> Ghi nhớ: HS đọc

* Lưu ý khi sử dụng câu cầu khiến:

- Khi nói với người lớn tuổi; khi muốn nhờ vả, mời mọc, khuyên nhủ hoặc khi muốn tỏ thái độ lịch sự phải dùng câu cầu khiến có chủ ngữ

- HS trao đổi nhóm nhỏ và làm bài tập.

- GV gọi đại diện nhóm đứng tại chỗ

Chủ ngữ trong 3 câu trên đều chỉ

người đối thoại( người tiếp nhận câu nói) nhưng có đặc điểm khác nhau.

a.Con hãy Tiên Vương-> ý nghĩa của câu không thay đổi

b.Hút trước đi (ý nghĩa cầu khiến mạnh hơn, câu nói kém lịch sự) c.Các anh đừng làm nữa (chủ ngữ không bao gồm người nói)

Bài tập 2:

Có các câu cầu khiến:

a Thôi , im cái điệu đi.( có từ cầu khiến- vắng chủ ngữ)

Bài tập 3:

Câu (a)vắng chủ ngữ, câu (b) có chủ ngữ( ngôi 2 số ít Nhờ có chủ ngữ, ý cầu khiến trong câu (b) nhẹ hơn , thể hiện tình cảm của ngừi nói với ngườinghe

Hoạt động 3 : GV củng cố nội dung

tiết học

4.Hướng dẫn học ở nhà.

- Hoàn thành các bài tập còn lại vào vở

- Nắm chắc kiến thức về câu cầu khiến

- Biết cách phê phán cách sử dụng câu cầu khiến thiếu lịch sự

- Chuẩn bị bài “ thuyết minh về một danh lam thắng cảnh”

D.ĐÁNH GIÁ , ĐIỀU CHỈNH TIẾT DẠY :

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm và cách làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu danh lam thắngcảnh

2 Kỹ năng:

- Quan sát danh lam thắng cảnh

- Đọc tài liệu, tra cứu, thu thập, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng

để sử dụng trong bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu: biết viết một bài vănthuyết minh về một cách thức, phương pháp, cách làm có độ dài 300 chữ