tự động hóa NM Nhiệt Điện, nhà máy nhiệt điện, nhiệt điện, tự động hóa
Trang 2Nhóm sinh viên thực hiện:
2. Nguyễn Văn Bình
3. Nguyễn Thanh Hải
4. Nguyễn Tiến Hợi
5. Lê Kim Lân
6. Hoàng Hữu Phương
Trang 3NỘI DUNG
I Giới thiệu về thiết bị giao tiếp người và máy.
II Các thiết bị giao tiếp người và máy.
III Giao diện của người vận hành: Sự phát triển xa
hơn.
IV Cải tiến giao diện các thiết bị thông
thường.
Trang 4I GIỚI THIỆU VỀ THIẾT BỊ GIAO TIẾP
NGƯỜI VÀ MÁY
- Giao diện người máy là thuật ngữ phổ biến
mô tả mối quan hệ của người vận hành và các
quá trình công nghiệp mà người đó đang điều
khiển
- Nhờ có các thiết bị giao diện người- máy mà
con người có thể giám sát và vận hành quá 4
Trang 5II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
Các thiết bị giao diện từ năm 1945 đến
năm 1970:
- Trong suốt một phần tư thế kỉ này,giao diện
người máy phát triển một cách nở rộ
- Ví dụ về những thiết bị giao diện này như:
máy ghi, máy chỉ thị, máy báo hiệu, và các bộ
điều khiển
- Trong số đó vẫn có những máy còn đang được
sử dụng và nổi lên như nhửng thiết bị hiện đại
Trang 6II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
1 Máy ghi bảng tròn (Round-
Chart Recorder):
- Sự thay đổi của biến quá trình
được vẽ trên bảng nhờ ngòi ghi.
- Thời gian ghi 24 giờ/ vòng, có thể
Trang 7II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
2 Máy ghi bảng dải (
Strip-Chart Recorders)
- Đồ thị được vẽ trên khổ giấy
cỡ 10 inch, được cuộn lại.
- Ngòi bút di chuyển theo trục
ngang.
- Máy có thể ghi lại dữ liệu liên
tục của quá trình trong vài tuần.
- Số ngòi bút có thể là 1, 2,
Trang 8II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
3 Máy ghi hình ảnh
( Miniature Recorders)
- Kích thước chiều rộng khổ
giấy giảm xuống ≤ 6 inch
- Ngòi ghi chuyển động từ trên
xuống dưới.
- Số giờ ghi dữ liệu có thể là 2,
3, hoặc 6 giờ, tùy thuộc kích
thước khổ giấy.
- Có thể lắp 3 ngòi ghi.
- Thời gian ghi có thể đến 1
Trang 9II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
4 Máy chỉ thị ( Indicator)
- Giá trị cần hiển thị được biểu
diễn bởi vị trí của cơ cấu quay
trên thang chia độ
- Thang chia độ kiểu ngang, tròn,
thẳng đứng
- Chỉ thị bên trong
- Chỉ thị phác họa
Trang 10II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
cố và vị tí xảy ra
- Khi sự cố được khắc phục, tín
hiệu cảnh báo được tắt bởi
người vận hành hoặc tự động,
tùy thuộc vào trình tự cảnh báo
Trang 11II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
5 Thiết bị thông báo( Annunciators )
Trang 12II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
6 Bộ đếm (Counters)
- Bộ đếm 6 bits, hoặc 8 bits
- Bộ 6 bits thường là đếm cơ, 8 bits là bộ đếm
điện tử
- Bộ đếm có thể tự động reset khi thực hiện
xong phép đếm
- Bộ đếm cung cấp cho người vận hành thông
tin về sự tiêu thụ, dự trữ năng lượng, hay quá
trình tạo ra sản phẩm, …
Trang 13II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
7 Thiết bị điều khiển (Controllers)
- Thiết bị điều khiển kết hợp với các thiết bị chỉ
thị, thông báo, bộ đếm, … giúp người vận hành
có thể giám sát và thay đổi điều kiện quá trình
- Nhờ có bộ điều khiển và người vận hành có
thể thay đổi chế độ vận hành bằng tay hoặc tự
động, thay đổi giá trị tham chiếu
Trang 14II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
8 Công tắc và nút ấn ( Switches
and Pushbuttons)
- Công tắc xoay cho phép lựa chọn,
chuyển đổi các thiết bị thay thế,
dụng cụ đo, …
- Dùng nhiều trong các nhà máy
năng lượng
- Nút ấn có thể được gắn đèn báo
để chỉ trạng thái hoạt động của cơ
cấu chấp hành
Trang 15II CÁC THIẾT BỊ GIAO TIẾP NGƯỜI VÀ
MÁY
9 Màn hình hiển thị ti vi (Television
Screen)
- Máy quay tivi được sử dụng từ nhiều năm
trước để tạo ra các hình ảnh về mức khí nồi
hơi và điều kiện cháy
- Các thông tin về quá trình được thể hiện
trên màn hình truyền thống khổ 483mm
- Màn hình được gắn cạnh bảng điều khiển,
cung cấp thông tin về quá trình cho người
Trang 16III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
SỰ PHÁT TRIỂN XA HƠN
Những triết lý ngày nay:
Cơ sở của những giao diện người máy được
giới thiệu với hệ thống điều phân tán
TDC-2000 và trở thành một chuẩn cho những loại
thiết bị này.Nó được tóm tắt như sau:
Thông tin đến với người vận hành song
song,nhưng người vận hành có thể thực hiện
với hình thức nối tiếp
Thông tin đi vào song song từ một lượng lớn
hiển thị là nhiều hơn so với cái mà người vận
hành có thể tiếp thu
Trang 17III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
SỰ PHÁT TRIỂN XA HƠN
Những triết lý ngày nay:
Người vận hành có thể đứng xem vài thiết bị cùng 1 lúc
nhưng không thể điều chỉnh hoặc thấy chính xác giá
trị.Người vận hành có thể đứng tại bảng điều khiển ,điều
chỉnh và theo dỏi giá trị sát sao,nhưng không thể thấy
giá trị liên quan ở trên thiết bị khác.Sự sắp xếp
Trang 18III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
SỰ PHÁT TRIỂN XA HƠN
Những triết lý ngày nay:
Một lời khuyên là với giao diện đơn ,tương tự với
buồng lái của một chiếc máy bay lớn,cung cấp tất
cả chức năng liên quan tại một địa điểm và dễ
dàng tiếp nhận bởi từng người vận hành đơn lẻ.
Thiết bị số dựa trên vi xử lí,liên kết với thiết bị
truyền thông số,đã thúc đẩy sự phát triển giao diện
người máy,tập trung hóa trên hiển thị CRT.
Bàn phím cho phép người vận hành xác định thông
tin mà họ muốn xem ,gọi nó ra ở trên đường dữ liệu
tốc độ cao từ thông tin tập hợp tại nới xa xôi,và
cung cấp các phương tiện cho chúng để giai quyết
các thiết bị điều khiển với các mệnh lệnh cho sự 18
Trang 19III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
SỰ PHÁT TRIỂN XA HƠN
Màn hình hiển thị
CRT (CRT displays)
Có 6 loại màn hình
hiển thị với giao diện
người máy số ( Hiển
thị chi tiết, hiển thị
nhóm, hiển thị khái
quát, hiển thị đồ
họa, hiển thị hướng,
Trang 20III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
Trang 21III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
kiện quá trình,người vận
hành làm việc với hiển
Trang 22III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
Trang 23III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
các dòng chảy,biểu diển
một phần của một quá
trình như:bình chứa,đường
ống,động cơ,vv với các
biểu tượng cho các thiết bị
Trang 24III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
SỰ PHÁT TRIỂN XA HƠN
5_Hiển thị hướng
(Trend display)
Sự ghi chép liên tuc của
biến quá trình với thời
gian biểu diễn trên trục
ngang biến được đo trên
trục đứng được gọi là
hiển thị hướng.
Trục thời gian có thể
được lập trình vì vậy
một màn hình hiển thị
biểu diễn bất kì khoảng
thời gian nào từ 90s đến
7 ngày.
Trang 25III GIAO DIỆN CỦA NGƯỜI VẬN HÀNH :
SỰ PHÁT TRIỂN XA HƠN
6_Hiển thị chữ số
( Alphanumeric display)
Danh sách và bảng từ hiển
thị được tạo ra từ máy tính
khi màn hình video xuất
hiện lần đầu tiên trong
phòng điều khiển.
Được chỉ ra với nhiều màu
sắc thay đổi,màn hình
hiển thị có thể kết hợp với
một ưu tiên để cảnh báo
Trang 26IV CẢI TIẾN GIAO DIỆN CÁC THIẾT BỊ
THÔNG THƯỜNG.
Các biểu đồ ghi, vòng điều
khiển đơn và các thiết bị điều
khiển thông thường vẫn chưa
bị bỏ đi bởi sự phát triển của
hệ thống điều khiển số
Trái lại, chúng đã được cải
tiến bằng những thiết bị tiên
tiến như bộ vi xử lý, và lợi ích
của chúng như giao diện
người máy đã được tăng lên
theo
Sự nâng cao các thiết bị đã
được trình bày ở trước được 26
Trang 27IV CẢI TIẾN GIAO DIỆN CÁC THIẾT BỊ
THÔNG THƯỜNG.
1 Máy ghi biểu đồ dải (
Strip-Chart Recorders)
Máy in tỉ lệ đã được thay thế hoàn
toàn bằng đèn led đủ lớn để người
vận hành có thể đọc được tại
phòng điều khiển.
Giá trị hiển thị trên màn hình đèn
LED cho mỗi điểm được ghi bằng
chữ số, điều này đã xóa bỏ sự cần
thiết của phép nội suy khi vị trí
kim chỉ thị ở giữa vạch chia độ
Trang 28IV CẢI TIẾN GIAO DIỆN CÁC THIẾT BỊ
THÔNG THƯỜNG.
( Indicators)
sự thay đổi quan trọng
nhất trong dạng của thiết
bị chỉ thị như một thiết bị
hiện thị là các vạch chia tỷ
lệ đã được thay thế bằng
hiển thị số
Người vận hành thích sự
dụng hiển thị LED bởi vì
dễ đọc giá trị và tín tin cậy
của kết quả
Trang 29IV CẢI TIẾN GIAO DIỆN CÁC THIẾT BỊ
THÔNG THƯỜNG.
( Controllers )
Các giá trị được nhập vào
qua các phím/ bàn phím
Giá trị hiện thị bằng LED của
các biến quá trình, đầu ra,
giá trị đặt và giá trị vòng
điều khiển được thể hiện ở
phía trên
Trang 30IV CẢI TIẾN GIAO DIỆN CÁC THIẾT BỊ
THÔNG THƯỜNG.
4 Trang bị các thiết bị ngoại
vi( Peripheral Equipment )
Bàn phím: Các bàn phím đã
được sử dụng bởi người vận
hành trong điều khiển hệ
thống phân tán, gọi lên màn
hình, nhập giá trị đặt và giá
trị đầu ra và lựa chọn chế độ
điều khiển bằng tay hoặc tự
Trang 31BỔ SUNG VỀ TIÊU CHUẨN HIỂN THỊ
CRT
Sự hiệu quả của màn hình
hiển thị này cho sự quan sát
của người vận hành có 3
tiêu chuẩn:lượng thông
tin,màu sắc tiêu phản và
độ phân giải
Với tiếu chuẩn đầu thì một
Trang 32BỔ SUNG VỀ TIÊU CHUẨN HIỂN THỊ
CRT
Liên quan đến độ phân giải,màn hình hiển thị
này được làm từ vùng kích của màn
hình ,được gọi là pixel,đó là một sự liên kết từ
giữa picture element(nhìn bảng)
Hiển thị này có thể bởi quoét xuyên qua các
hàng.Càng nhiều pixel thì độ phân giải càng
cao
Tuy nhiên có sự đánh đổi,bởi vì giá cả:bộ nhớ
ảnh máy phát,tốc độ scan,kích cở màn hình,
và thời gian nhạy tăng lên
Trang 33BỔ SUNG VỀ TIÊU CHUẨN HIỂN THỊ
CRT
Ma trận 1000.1000 của những pixel tạo ra độ phân
giải cao tại với giá thành cao.
Những đường thẳng được vẽ trên một màn hình với
chỉ là ma trận 500.500 sẽ dày và hình răng cưa và
không thể tạo ra được một đường tròn hay đường
nghiêng.
Một độ phân giải tốt cho đồ họa quá trình được đề ra
là ma trân 750 hàng và 1000 pixel trên một hàng.
Sự thực hiện này của máy âm li đã biến các chùm
eletron on và off,thời gian phản ứng của phôt pho
Trang 34THANK YOU
FOR YOUR ATTENTION