Phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện phú bình, tỉnh thái nguyên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊNTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM DƯƠNG NGHĨA TÙNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN LÀM TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC, TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊNNg

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

DƯƠNG NGHĨA TÙNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN LÀM TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC, TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÚ BÌNH,

TỈNH THÁI NGUYÊNNgành: Quản lý giáo dục

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này làhoàn toàn trung thực, chưa được sử dụng và công bố trong bất kỳ công trình nào

khác

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020

Tác giả Dương Nghĩa Tùng

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên em xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo

- GS.TS Trần Quốc Thành, người thầy đã tận tình giúp đỡ, định hướng khoa học

và luôn động viên, khích lệ em hoàn thành luận văn

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu, tập thể các thầy,

cô giáo Khoa Tâm lý - Giáo dục; Phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm TháiNguyên đã trực tiếp giảng dạy, định hướng trong quá trình học tập và nghiêncứu

Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện PhúBình, Ban Giám hiệu các trường tiểu học, trung học cơ sở, cán bộ quản lý, giáoviên trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên đãgiúp đỡ, chia sẻ, cung cấp cho tôi nhiều tư liệu, thông tin cũng như đóng gópcho tôi nhiều ý kiến quý báu để hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè,đồng nghiệp đã quan tâm, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập, nghiên cứu, mặc dù bản thân đã có nhiều cốgắng, tâm huyết và trách nhiệm, song luận văn không thể tránh khỏi nhữngthiếu sót Kính mong các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp chỉ dẫn,góp ý

Xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020

Tác giả Dương Nghĩa Tùng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN LÀM TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC, TRUNG HỌC CƠ SỞ 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài 7

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 8

1.2 Một số khái niệm công cụ của đề tài 10

1.2.1 Phát triển 10

1.2.2 đội ngũ 10

1.2.2 Giáo viên làm Tổng phụ trách đội 11

1.2.3 đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội 12

1.2.4 Phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội 12

1.3 Một số vấn đề lý luận về đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội 13

1.3.1 Vị trí, mục tiêu và vai trò của công tác đội trong trường học 13

1.3.2 Vai trò của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội thiếu niên tiền

phong Hồ Chí Minh 15

1.4 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở 22

1.4.1 Quy hoạch, phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở 22

1.4.2 Tuyển chọn, sử dụng và bổ nhiệm giáo viên làm tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở 23

1.4.3 Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở 26

1.4.4 Thực hiện chế độ chính sách cho giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở 28

1.4.5 Kiểm tra, đánh giá công tác phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở 31

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội 32

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 33

1.5.2 Các yếu tố khách quan 34

Tiểu kết chương 1 36

Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN LÀM TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC, TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN 37

2.1 Khái quát chung về giáo dục tiểu học, trung học cơ sở và công tác đội tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 37

2.1.1 Tình hình giáo dục tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 37

2.1.2 Công tác đội tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 37

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 39

2.2.1 Mục đích khảo sát 39

2.2.2 Nội dung khảo sát 39

2.2.3 Khách thể khảo sát và địa bàn khảo sát 39

2.2.4 Phương pháp khảo sát 39

2.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường Tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 40

2.3.1 Thực trạng cơ cấu đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội 40

2.3.2 Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 42

2.3.3 Thực trạng phẩm chất, năng lực của giáo viên làm Tổng phụ trách đội .46

2.4 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên .51

2.4.1 Quy hoạch, phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên .51

2.4.2 Tuyển chọn và bổ nhiệm đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 53

2.4.3 Đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 58

2.4.4 Về thực hiện chế độ chính sách cho đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 60

2.4.5 Thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 64

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên làm

Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện

Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 67

2.6 Đánh giá chung 68

2.6.1 Kết quả đạt được 68

2.6.2 Tồn tại, hạn chế 69

Tiểu kết chương 2 71

Chương 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN LÀM TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC, TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN 72

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 72

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 72

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 72

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 72

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 72

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 73

3.2 Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội tại các trường tiểu học, trung học cơ sở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên 73

3.2.1 Tổ chức thiết kết khung năng lực của giáo viên làm Tổng phụ trách Đội trong bối cảnh cụ thể 73

3.2.3 Quản lý đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên làm Tổng phụ trách đội dựa vào năng lực 82

3.2.4 Hoàn thiện chính sách đối với đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội .87

3.2.5 Xây dựng đội ngũ đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội cốt cán tại các trường tiểu học, trung học cơ sở 89

3.2.6 Tăng cường đánh giá giáo viên làm Tổng phụ trách đội qua thanh tra, kiểm tra công tác đội 92

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 94

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội 94

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 94

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 94

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 95

3.4.2 Nội dung và cách tiến hành 95

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 96

Tiểu kết chương 3 99

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 103

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ

Bảng 1.1 Mức tiền phụ cấp cho giáo viên làm Tổng phụ trách đội 29Bảng 2.1 Thực trạng cơ cấu giới tính, dân tộc của đội ngũ giáo viên làm

Tổng phụ trách đội huyện Phú Bình 40Bảng 2.2 Thâm niên của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội huyện

Phú Bình tính đến tháng 2/2020 41Bảng 2.3 Trình độ của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội 42Bảng 2.4 Trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ giáo viên làm Tổng

phụ trách đội 43Bảng 2.5 Thực trạng chuẩn bị nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên trước khi

làm Tổng phụ trách đội ở huyện Phú Bình 44Bảng 2.6 Thực trạng chất lượng tổ chức các hoạt động đội 44Bảng 2.7 Đánh giá của CBQL, GV về phẩm chất của giáo viên làm Tổng

phụ trách đội 46Bảng 2.8 Tự đánh giá của GV làm Tổng phụ trách về năng lực làm Tổng

phụ trách đội 48Bảng 2.9 Đánh giá của CBQL, GV về quy hoạch, phát triển đội ngũ giáo

viên làm Tổng phụ trách đội 51Bảng 2.10 Đánh giá của CBQL, GV về tuyển chọn và bổ nhiệm đội ngũ

giáo viên làm Tổng phụ trách đội 53Bảng 2.11 Đánh giá của CBQL, GV về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo

viên làm Tổng phụ trách đội 58Bảng 2.12 Đánh giá của CBQL, GV về tạo môi trường cho GV làm Tổng

phụ trách đội 62Bảng 2.13 Thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác phát triển đội ngũ giáo

viên làm tổng phụ trách đội 64Bảng 2.14 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo

viên làm Tổng phụ trách đội 67

Bảng 3.1 Kết quả thăm dò tính cần thiết của các biện pháp đã đề xuất 96

Bảng 3.2 Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 97

Sơ đồ 1.1 Phát triển đội ngũ GV làm TPT đội 32

Sơ đồ 3.1 Quy hoạch phát triển đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội 79

1 Lý do chọn đề tài

MỞ ĐẦU

đội ngũ giáo viên luôn được xem là lực lượng nòng cốt, quyết định chấtlượng giáo dục Đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo, giáo viên là nhân tố chủchốt, quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục Trong nhà trường, giáo viên

là linh hồn của các hoạt động giáo dục Do đó, phát triển đội ngũ giáo viênthuộc bất kỳ lĩnh vực chuyên môn nào cũng đều rất quan trọng và cần thiết.Phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội thiếu niên tiền phong HồChí Minh trong nhà trường cũng thế

Nghị quyết hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa

VIII cũng đã xác định "Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục".

Do đó, muốn phát triển giáo dục và đào tạo phải chăm lo xây dựng và phát triểnđội ngũ giáo viên Điều đó được thể hiện rõ trong Chỉ thị số 40-CT/TW ngày15/6/2004 về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục; Chiến lược phát triển Kinh tế - xã hội (2011- 2020) đã định

hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược".

Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, tầm hoạtđộng và giao lưu của con người được mở rộng, học sinh bị phân tán vào nhiềuhoạt động Vì vậy, việc tập hợp, giáo dục đội viên thông qua các phong trào độingày càng khó khăn và phức tạp, đặc biệt trong công tác giáo dục chính trị, tưtưởng, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh thiếu niên vànhi đồng hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo Để các em học sinh có thể hoàn thiện nhân cách trong một môitrường giáo dục tốt nhất, cần phải có sự phối kết hợp giữa gia đình, nhà trường

và xã hội trong việc giáo dục cho các em, trong đó các nhà quản lý giáo dục,các thầy cô giáo đóng vai trò chủ đạo, đặc biệt là lực lượng giáo viên làm tổngphụ

trách đội, người mà thường xuyên, trực tiếp tác động đến các hoạt động giáodục như: Quản lý nề nếp, tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,ngoại khóa, trải nghiệm, rèn kỹ năng sống và giá trị sống, văn hóa ứng xử, tổchức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao trong nhà trường…Vìvậy, đòi hỏi người giáo viên làm tổng phụ trách đội cần phải không ngừng họctập, nghiên cứu qua từng lĩnh vực để áp dụng vào thực tế hoạt động đội củamình Muốn làm được điều đó, lực lượng giáo viên Tổng phụ trách cần phải nỗlực trong công tác, phải có kiến thức sâu, rộng và có sự am hiểu trên mọi lĩnhvực của cuộc sống, những kỹ năng cần thiết để đáp ứng vào việc tổ chức cáchoạt động của giáo dục qua từng chủ đề, chủ điểm tháng trong năm học của cácnhà trường Vì lẽ đó việc đòi hỏi lực lượng giáo viên làm tổng phụ trách đội cần

có cách tổ chức khoa học nhiều phong trào thiết thực, phù hợp với địa phươngcủa nhà trường để tập hợp thu hút các em học sinh vào phong trào của đội mộtcách thiết thực, vừa có ý nghĩa giáo dục vừa bổ ích cho các em

Xã hội càng có nhiều thay đổi và càng phức tạp thì công tác đội trong nhàtrường càng có vai trò quan trọng Chính vì lẽ đó mà các cấp, các ngành luônquan tâm sát sao đến từng hoạt động bởi vì đây là lớp trẻ kế thừa những giá trịtốt đẹp của dân tộc, là những thế hệ đầy tiềm năng, là nguồn nhân lực chủ yếutiếp thu khoa học một cách nhanh chóng để thực hiện được mục tiêu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trước tình hình đó đội ngũ giáo viên làmtổng phụ trách đội vừa là thầy cô giáo vừa là người anh, chị của các em trongcác hoạt động giáo dục nên phải luôn luôn trau dồi, rèn luyện kỹ năng nghiệp

vụ để đáp ứng được nhu cầu của các em trong tình hình hiện nay

Xác định được vai trò của đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội trongchiến lược phát triển nguồn nhân lực, phát triển con người, trong những nămqua tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên có nhiều cố gắng trong việc đầu tưcho đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội: Tập huấn cho giáo viên làm tổngphụ trách vào đầu năm học mới, giao ban tổng phụ trách một lần/tháng, tổ chứcthăm

quan học tập kinh nghiệm tại tỉnh bạn một lần/ năm…Tuy nhiên việc tổ chứccác hoạt động phong trào trong các nhà trường vẫn còn gặp không ít những khókhăn như: tình trạng bạo lực học đường, vi phạm đạo đức của nhà giáo, họcsinh, công tác an ninh trật tự trong trường học nhất là sự ảnh hưởng của internetqua các trang mạng facebook đã có những luồng tư tưởng không lành mạnh dunhập vào trong nhà trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục lý tưởngcách mạng, đạo đức lối sống, giá trị sống cho học sinh Trong việc phát triểnđội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách, vấn đề chất lượng cần phải được quantâm đúng mức, được giải quyết một cách căn bản để đáp ứng yêu cầu phát triểngiáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo Việc xácđịnh vị trí vai trò của giáo viên làm tổng phụ trách đội trong nhà trường và tầmảnh hưởng của giáo viên làm tổng phụ trách đội trong các hoạt động phong tràocủa nhà trường là nhiệm vụ then chốt, nó quyết định đến sự thành, bại trong cáchoạt động của nhà trường.

Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài: Phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội các trường Tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên làm tổng phụtrách đội tại các trường Tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, đềxuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội củahuyện nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lý của Phòng Giáo dục Đào tạo đối với Đội ngũ giáo viênlàm Tổng phụ trách Đội các trường Tiểu học, THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội cáctrường Tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

4 Giả thuyết khoa học

Đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội của huyện Phú Bình tuy đãđược quan tâm phát triển và bước đầu đã đáp ứng được yêu cầu trong việctrong việc tổ chức các hoạt động, phong trào cho thiếu niên, nhi đồng trong cáctrường Tiểu học, THCS trong huyện, song đội ngũ này còn nhiều bất cập vềphẩm chất và năng lực do chưa được đào tạo chính quy về nghiệp vụ công tácđội, chỉ là giáo viên làm kiêm nhiệm, lại bị thay đổi hàng năm do sự phân côngnhiệm vụ của hiệu trưởng) đội ngũ này sẽ phát triển đồng đều và có nghiệp vụchuyên sâu nếu đề ra và áp dụng một số biện pháp phát triển phù hợp

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xây dựng cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụtrách đội ở trường Tiểu học, THCS

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên làm tổng phụ tráchđội và thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội tại cáctrường Tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

5.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụtrách đội của các trường Tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyênnhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Chủ thể quản lý đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội là Phòng Giáo dục

Đào tạo cấp huyện và Hiệu trưởng các trường tiểu học, THCS thuộc Phòng

Đề tài nghiên cứu thực trạng đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội củahuyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên trong 3 năm học 2017-2018, 2018-2019,2019-2020 và định hướng phát triển đến năm 2020

Giới hạn địa bàn nghiên cứu: Đề tài được triển khai nghiên cứu tới cáctrường Tiểu học, THCS, trong phạm vi huyện Phú Bình, tỉnh Thái nguyên, đó là

các trường: Các trường tiểu học, THCS huyện Phú Bình: Tiểu học DươngThành,

Tiểu học Thanh Ninh, Tiểu học Lương Phú, Tiểu học Kha Sơn, tiểu học HươngSơn; THCS Dương Thành, THCS Thanh Ninh, THCS Lương Phú, THCS KhaSơn, THCS Hương Sơn.

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu có liên quan đếnđội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội và phát triển đội ngũ giáo viên làmTổng phụ trách đội, làm cơ sở để khảo sát thực trạng, đề xuất các biện phápphát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp điều tra: Phương pháp này được sử dụng trong đề tài với

mục đích nhằm tìm hiểu thực trạng đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội, thựctrạng phát triển đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội ở huyện Phú Bình, tỉnhThái Nguyên và nguyên nhân của thực trạng

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Phương pháp này sử

dụng để thu thập các thông tin thực tế về đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội

ở các trường tiểu học và THCS và kinh nghiệm phát triển đội ngũ GV làmTổng phụ trách đội ở các trường tiểu học và THCS ở huyện Phú Bình, tỉnhThái Nguyên

+ Phương pháp phỏng vấn: Được sử dụng với mục đích tìm hiểu những

nhận xét, đánh giá về đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội và phát triển đội ngũ

GV làm Tổng phụ trách đội ở các trường tiểu học, THCS

+ Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của cán bộ quản lý cấp Sở, cấp

phòng, cán bộ quản lý các trường Tiểu học, THCS, cán bộ đoàn, Hội đồng đội,huyện đoàn, các giáo viên làm tổng phụ trách có kinh nghiệm

7.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học nhằm sử lý các số liệu thu được

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham, khảo và phụ lục, luậnvăn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ

trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng đội ngũ và phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng

phụ trách đội các trường tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

Chương 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ

trách đội các trường tiểu học, THCS huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

LÀM TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC,

TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài

Nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu về phát triển nhân lực, trong đó nhà

xã hội học người Mỹ Leonard Nadler cho rằng: Phát triển nguồn nhân lực(Developing Human Resource) gồm có 3 nhiệm vụ chính là: giáo dục và đàotạo nguồn nhân lực, sử dụng nguồn nhân lực và tạo môi trường thuận lợi chonguồn nhân lực phát triển [dẫn theo 31, tr.10]

V I Lênin coi trọng các nghiên cứu về giáo viên và phát triển đội ngũgiáo viên, tác giả đề cao vị trí vai trò của giáo viên trong giáo dục, đào tạo vàtrong xã hội, đồng thời đề xuất biện pháp cần phải nâng cao một cách có hệthống, đồng bộ về phẩm chất, năng lực của giáo viên theo quan điểm thườngxuyên, liên tục và một trong những biện pháp đó là phải quan tâm đến đời sốngvật chất, tinh thần của giáo viên nhằm tạo động lực để giáo viên phát triển, tác

giả thể hiện quan điểm: “Chúng ta phải làm cho giáo viên ở nước ta có một địa

vị mà trước đây họ chưa từng có, hiện nay vẫn không có Và yêu cầu phải nâng cao một cách có hệ thống, kiên trí, liên tục trình độ, tinh thần của giáo viên Nhưng điều chủ yếu, chủ yếu và chủ yếu là cải thiện đời sống vật chất cho họ” [dẫn theo 13, tr.8].

N.L Boodurep trong “Chuẩn bị cho sinh viên làm công tác giáo dục ở trường phổ thông” đã nhấn mạnh đến vai trò của kĩ năng sư phạm đối với người

giáo viên trong nghề dạy học, trong đó có kĩ năng được hình thành và củng cốtrong quá trình hoạt động thực tiễn để tổ chức thành công hoạt động giáo dục[dẫn theo 17]

Macarenco là người đã đề cập đến sự hình thành và phát triển năng lực tổchức hoạt động thông qua tập thể và bằng tập thể đội TNTP ra đời và phát triểnmạnh ở một số nước trước đây như Liên Xô, Đức, Hunggari [dẫn theo 23] Cácgiáo viên đã nghiên cứu nghiệp vụ thông qua cuốn “Sổ tay cho người phụtrách” Bên cạnh đó, với tác phẩm “Bài ca sư phạm”, ông nhấn mạnh: Cần phảiđào tạo con người mới theo cách mới" - đó là nguyên tắc giáo dục của ngườithầy lỗi lạc Makarenko Không phải là "nhấn chìm" lũ trẻ với những lầm lạctrong quá khứ mà phải biết khơi dậy - thức tỉnh - động viên - ủng hộ nhữngmầm mống của nhân phẩm chân chính, tốt đẹp Phải có phương thức, biện pháp

cụ thể để "thiết kế cái tốt" trong mỗi bản thân con người [dẫn theo 10]

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

Trong bài: “Nghề và Nghiệp của người GV”, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc

đã nhấn mạnh đến vấn đề “lí tưởng sư phạm”- cái tạo nên động cơ cho việcgiảng dạy của GV, khuyến khích GV sáng tạo, không ngừng tự học, học hỏi,nâng cao trình độ Tác giả đề xuất cần phải xây dựng tập thể sư phạm theo môhình “đồng thuận” để trong quan hệ giữa GV với nhau có sự chia sẻ “bí quyếtnhà nghề” Theo đó, năng lực chuyên môn của GV là nền tảng của mô hình đàotạo GV thế kỉ XXI: sáng tạo và hiệu quả [15]

Trong bài viết “Chất lượng GV”, tác giả Trần Bá Hoành đã đưa ra cách

tiếp cận chất lượng GV từ các khía cạnh như đặc điểm lao động của người GV,

sự thay đổi chức năng của người GV trước yêu cầu đổi mới giáo dục, mục tiêu

sử dụng GV, chất lượng từng GV và ĐNGV Theo tác giả, có 3 yếu tố ảnhhưởng đến chất lượng GV, đó là: quá trình đào tạo - sử dụng - bồi dưỡng GV,hoàn cảnh, điều kiện lao động sư phạm của GV, ý chí thói quen và năng lực tựhọc của GV Đồng thời, tác giả cũng đưa ra 3 giải pháp cho vấn đề GV: phảiđổi mới công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng và đổi mới việc sử dụng GV [14]

Theo Lưu Thị Định Nghĩa với công trình Quản lý bồi dưỡng giáo viên Tổng phụ trách đội của Phòng GDĐT quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng đáp

ứng yêu cầu đổi mới giáo dục [17] đã phân tích vai trò, vị trí của tổ chức độithiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường phổ thông và nghiệp vụ, kĩnăng của Tổng phụ trách đội; Phương pháp, kỹ năng của Tổng phụ trách đội để

tổ chức các hoạt động đội hiệu quả đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Theo Nguyễn Hữu Quảng với công trình Bồi dưỡng giáo viên Tổng phụ trách đội các trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên [22], tác giả khẳng định giáo viên - Tổng phụ trách đội là những người

nòng cốt trong việc hướng dẫn, tổ chức hoạt động của đội thiếu niên tiền phong

Hồ Chí Minh nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng cộng sản Việt Nam,trực tiếp là mục tiêu giáo dục của đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Tácgiả cũng phân tích những phẩm chất, năng lực cơ bản của giáo viên làm Tổngphụ trách đội như: Phẩm chất chính trị, lòng yêu mến học sinh, trình độ và kiếnthức về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, trình độ, nghiệp vụ kĩnăng công tác đội thành thạo; Những năng lực cơ bản như năng lực lôi cuốn HSvào các hoạt động phong trào, năng lực tập hợp và chăm sóc giáo dục HS…

Theo Nguyễn Thị Linh Sa trong Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đội cho giáo viên - Tổng phụ trách đội ở các trường tiểu học thành phố Thái Nguyên [23] đã nhấn mạnh tới vị trí, vai trò của Tổng phụ trách đội đối với

công tác đội và phong trào thiếu nhi trong trường học Để bồi dưỡng nghiệp vụcông tác đội cho giáo viên - Tổng phụ trách đội, tác giả đã đề xuất các biệnpháp như: Tổ chức khảo sát, đánh giá năng lực nghiệp vụ công tác đội của giáoviên - Tổng phụ trách đội để xác định nội dung, chương trình, hình thức bồidưỡng; Bồi

dưỡng nghiệp vụ thông qua tập huấn định kỳ hàng năm; Bồi dưỡng nghiệp vụthông qua tổ chức giao lưu, học hỏi kinh nghiệm; Bồi dưỡng nghiệp vụ thôngqua hỗ trợ, cung cấp tài liệu hướng dẫn…

Ngoài ra còn có các công trình nghiên cứu như:

Hà Nhật Thăng với tài liệu “Tổ chức hoạt động đội thông qua tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường phổ thông” [dẫn theo 23], trong

đó nhấn mạnh “hoạt động ngoài giờ lên lớp giúp học sinh có điều kiện sử dụng tri

thức, kinh nghiệm đã học, khắc sâu kiến thức, mở rộng vốn hiểu biết, hình thành kỹ năng, kỹ xảo, kích thích sự phát triển tư duy” [dẫn theo 23].

Nguyễn Quỳnh Anh với đề tài “Quản lý công tác giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh tại trường tiểu học Lý Thường Kiệt, Hà Nội”, tác giả đã đề xuất các biện pháp giáo dục kỹ năng

sống thông qua các hoạt động của đội [1]

Hàng năm, tỉnh Đoàn Thái Nguyên phối hợp với Sở/Phòng GDĐT tỉnhThái Nguyên đã tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ công tác đội và phong tràothiếu nhi cho Giáo viên Tổng phụ trách đội

1.2 Một số khái niệm công cụ của đề tài

1.2.1 Phát triển

“Phát triển” là một khái niệm triết học rất rộng Theo Từ điển Tiếng Việt

“Phát triển là biến đổi, hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng,

từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp” [30] Theo quan niệm này thì tất cả

các sự vật, hiện tượng, con người và xã hội tự thân biến đổi hoặc bên ngoài làmcho biến đổi tăng lên cả về số lượng hoặc chất lượng thì đó chính là sự pháttriển

Theo David C.Korten thì: “Phát triển là một tiến trình qua đó các thành viên của xã hội tăng được những khả năng của cá nhân và định chế của mình

để huy động và quản lý các nguồn lực, tạo ra những thành quả bền vững, nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống phù hợp với nguyện vọng của họ” [18, tr.62].

Theo quan điểm này thì phát triển là tăng trưởng, hoàn thiện khả năng, tạo ra sựphù hợp của bản thân bằng cách sử dụng mọi nguồn lực có thể được

Từ những quan điểm nêu trên, ta có thể hiểu: Phát triển là biểu hiện của

sự thay đổi, sự tăng tiến cả về số lượng lẫn chất lượng của sự vật, hiện tượng của con người trong cộng đồng và xã hội.

1.2.2 đội ngũ

Theo từ điển Tiếng Việt: “đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp tập hợp thành một lực lượng” [30].

Theo tác giả Nguyễn Phúc Châu thì: “đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệ thống” [10].

Như vậy, khái niệm đội ngũ tuy có nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng có

thể kết luận rằng: đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng hoặc nghề nghiệp hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệ thống (tổ chức nhất định) đội ngũ có sự gắn kết những cá thế lại với nhau, có chung mục đích,

có lợi ích chung và ràng buộc với nhau bằng trách nhiệm pháp lý.

1.2.2 Giáo viên làm Tổng phụ trách đội

Thuật ngữ cán bộ phụ trách đội được những nhà giáo dục Nga - Xô Viết

đề cập đến khi xây dựng mô hình đội Thiếu niên tiền phong Lênin với nghĩatiếng Nga Vazatưi có gốc vozd với nghĩa hiểu là người lãnh đạo, người tùtrưởng Từ vazak nghĩa là người dẫn đường, người đầu đàn, từ này được sửdụng với nghĩa gọi người lãnh đạo thiếu niên, nhi đồng một cách ngộ nghĩnh vàhợp tâm lý của thiếu niên, nhi đồng

Ở Việt Nam thời kỳ đầu hay dùng thuật ngữ cán bộ phụ trách thiếu nhi,cách gọi này có từ trước thời kỳ thành lập đội Thiếu niên tiền phong với suynghĩ đây là người phụ trách và đội thiếu niên và đội nhi đồng Sau khi Ủy banthiếu niên nhi đồng tách khỏi cơ quan Đoàn thanh niên thành lập với tên gọimới là Ủy ban chăm sóc và bảo vệ trẻ em, khái niệm phụ trách công tác thiếunhi đã có nội hàm mới, đó là phụ trách đội để chỉ rõ đối tượng thuộc về độithiếu niên tiền phong

Cán bộ phụ trách công tác thiếu nhi là những người được Đảng, Nhànước và Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cử ra thay mặt Đảng, Nhànước và Đoàn làm nòng cốt trong việc tổ chức, hướng dẫn, phụ trách tổ chức vàhoạt động đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh; các phong trào của thiếu nhiViệt Nam, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng cộng sản Việt Nam, trựctiếp là mục tiêu giáo dục của đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh

Cán bộ phụ trách thiếu nhi gồm có:

- Cán bộ phụ trách công tác thiếu nhi các cấp (thuộc hệ thống tổ chứccủa Đảng, Nhà nước, Đoàn)

- Cán bộ trong Hội đồng đội các cấp

- Cán bộ phụ trách đội ở cơ sở gồm: Tổng phụ trách đội, phụ trách chiđội (trong nhà trường), phụ trách đội ở địa bàn dân cư

Chúng tôi tán đồng quan điểm của tác giả Nguyễn Thị Sơn: Giáo viênlàm tổng phụ trách đội vừa thay mặt tổ chức đội, tổ chức Đoàn, vừa thay mặtcho nhà trường đứng ra quản lý, tổ chức hoạt động cho học sinh có hiệu quả,Tổng phụ trách đội phải được bồi dưỡng về công tác đội Thiếu niên Tiền phong

Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh

1.2.3 đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội

Tập hợp các giáo viên chịu trách nhiệm quản lý, tổ chức hoạt động cho ởhọc sinh các trường tiểu học, trung học cơ sở, do Hiệu trưởng các trường bổnhiệm, công nhận

1.2.4 Phát triển đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội

Theo Menges J.R quan niệm phát triển đội ngũ giáo viên là: “Nhằm mụcđích tăng cường hơn nữa đến sự phát triển toàn diện của người giáo viên tronghoạt động nghề nghiệp” [dẫn theo 13, tr.21]

Theo Lê Trung Chinh “Phát triển đội ngũ giáo viên thực chất là phát triểnnguồn nhân lực sư phạm trong giáo dục, là quá trình tác động của chủ thể quản

lí đến đội ngũ giáo viên nhằm phát triển từng cá nhân và cả đội ngũ giáo viênđáp ứng mục tiêu giáo dục, các yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giáo dụctrên tất cả các mặt: quy mô, chất lượng, hiệu quả” [12, tr.51]

Từ những quan điểm nêu trên, vậy, phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở là hoạt động của chủ thể quản lý nhà trường tác động tới đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội để giúp cho đội ngũ này đủ về số lượng theo chuẩn quy định, đồng bộ về cơ cấu trình độ, chuyên môn, thâm niên công tác và đáp ứng yêu cầu về chất lượng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách nhằm đảm bảo chất lượng hoạt động đội.

1.3 Một số vấn đề lý luận về đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội

1.3.1 Vị trí, mục tiêu và vai trò của công tác đội trong trường học

1.3.1.1 Mục tiêu, nhiệm vụ của công tác đội trong trường học

Mục tiêu của tổ chức đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh:

Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh thành lập ngày 15-5-1941 là tổchức của thiếu nhi Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ ChíMinh sáng lập, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trực tiếp phụ trách,chỉ đạo

- Là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng hậu bịcủa Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và là lực lượng nòng cốt trong cácphong trào thiếu nhi

- Được tổ chức và hoạt động trong nhà trường và địa bàn dân cư

- Lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu, rènluyện cho đội viên; giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạt động, vui chơi; thựchiện quyền và bổn phận thiếu nhi theo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻem

- Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đoàn kết, hợp tác với các tổchức, phong trào thiếu nhi khu vực và thế giới vì quyền lợi của trẻ em, vì hoàbình, hạnh phúc các dân tộc

Điều lệ đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh (do hội nghị lần thứ 3Ban chấp hành Trung ương Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh khóa 8thông qua ngày 25/7/2003) có ghi: “đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh lấy

5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện chođội viên, giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, hoạt động, vui chơi, thực hiện quyền

và bổn phận theo luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em” [24]

Khẩu hiệu của đội: “Vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lý tưởng của Bác Hồ

vĩ đại: Sẵn sàng !”

Có thể hiểu mục tiêu cụ thể của tổ chức đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí

Minh là: đội tổ chức giáo dục thiếu niên, nhi đồng thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy để

trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.

+ Mục đích của đội thống nhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường, đòihỏi đội phải kết hợp chặt với nhà trường trong quá trình hoạt động của mình

Nhiệm vụ của đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh:

1.3.1.2 Vị trí, vai trò của công tác đội trong trường học

- Là chỗ dựa vững chắc trong việc thực hiện mục tiêu kế hoạch chươngtrình giáo dục

- Là cầu nối giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hộitrong công tác bảo vệ chăm sóc và giáo dục thiếu nhi, bảo đảm quá trình giáodục được toàn diện, khép kín “Học đi đôi với hành - nhà trường gắn liền với xãhội”

- Có vai trò tổ chức các hoạt động cho thiếu nhi và đấu tranh cho nghĩa

vụ, quyền lợi chính đáng của thiếu nhi theo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dụctrẻ em, Luật phổ cập giáo dục Tiểu học

- Có vai trò rất lớn trong công tác bồi dưỡng rèn luyện đội viên của mình,tạo nguồn nhân lực cho Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh.

1.3.2 Vai trò của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh

1.3.2.1 Vai trò, nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội

Vai trò của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội

Vị trí, vai trò Trong trường Tiểu học, Tổng phụ trách đội: là nhà giáodục, là cán bộ quản lí và là cán bộ Đoàn thanh niên cộng sản trực tiếp làm côngtác đội thiếu niên tiền phong Là nhà giáo dục, Tổng phụ trách đội tham giagiảng dạy một số giờ nhất định theo sự phân công của Hiệu trưởng Về chấtlượng giờ giảng, Tổng phụ trách phải đảm bảo đạt loại khá trở lên mới thuậnlợi cho công tác đội của mình Tổng phụ trách đội được coi như một cán bộquản lí giáo dục trong trường Tiểu học, chịu trách nhiệm trước nhà trường,trước Đoàn thanh niên về công tác giáo dục và quản lí thiếu nhi, học sinh củatoàn trường Về mặt tổ chức của Đoàn thanh niên cộng sản, Tổng phụ trách đội

là đại diện của Đoàn được giao nhiệm vụ triển khai thực hiện các chỉ thị, nghịquyết của Đoàn các cấp về công tác thiếu nhi trong trường học

Với Liên độithiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh: Lãnh đạo chính trị và sưphạm thông qua Ban chỉ huy Liên đội

- Với Phụ trách Chi đội: Bồi dưỡng, hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra giúp

đỡ, tuyển chọn và phân công

- Với Ban chấp hành Đoàn trường học: Chịu sự chỉ đạo, tổ chức thực hiệncác chỉ thị nghị quyết của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, thay mặt chochi đoàn thanh niên định hướng, chỉ đạo, hướng dẫn về công tác đội và vậnđộng đoàn viên tham gia công tác đội

- Với Ban giám hiệu: Tham mưu đưa công tác đội vào kế hoạch chínhthức của nhà trường, gắn công tác chủ nhiệm với công tác Phụ trách Chi đội, đềxuất cơ sở vật chất, kinh phí cho hoạt động đội

- Với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường: Vận động, phốihợp, tác động giáo dục tạo nên sự đồng bộ giữa 3 lực lượng: nhà trường, giađình và xã hội.

Nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội được quy định như sau:

Điều 3 Nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên làm Tổng phụ trách đội

1 Thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên ở mỗi cấp học theoquy định tại Điều lệ trường học hiện hành

2 Tham mưu cho hiệu trưởng các vấn đề thuộc lĩnh vực chuyên môn,nghiệp vụ công tác đội và phong trào thiếu nhi trong phạm vi nhà trường

3 Lập kế hoạch, tổ chức, quản lý các chương trình hoạt động cho độiviên, học sinh trong nhà trường theo kế hoạch của ngành Giáo dục, chươngtrình công tác đội và phong trào thiếu nhi của Hội đồng đội các cấp

4 Xây dựng hệ thống tổ chức cơ sở đội trong nhà trường theo nguyên tắc

tổ chức và hoạt động của đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; bồi dưỡngđội ngũ phụ trách chi đội, ban chỉ huy đội các cấp

5 Phối hợp với các tổ chức, cá nhân có liên quan để tổ chức các hoạtđộng đội và phong trào thiếu nhi, hoạt động giáo dục trong nhà trường

6 Học tập, rèn luyện và tham dự các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp

vụ sư phạm, công tác đội và phong trào thiếu nhi do ngành Giáo dục, Hội đồngđội các cấp tổ chức để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ

7 Được bảo đảm các điều kiện để thực hiện các hoạt động đội và phongtrào thiếu nhi, các hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế của nhàtrường và địa phương

Điều lệ Trường tiểu học, Ban hành kèm theo Thông tư số 41 / 201 0/ T T- B ộ GDĐ T n gày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tạiđiều 22 quy định:

“Điều 22 Tổng phụ trách đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

1 Tổng phụ trách đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh (sau đây gọi

là Tổng phụ trách đội) là giáo viên tiểu học được bồi dưỡng về công tác độiThiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh

2 Tổng phụ trách đội có nhiệm vụ tổ chức, quản lí các hoạt động của độiThiếu niên và Sao Nhi đồng ở nhà trường và tổ chức, quản lí hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp

3 Mỗi trường tiểu học có một Tổng phụ trách đội do Trưởng phòng giáodục và đào tạo bổ nhiệm theo đề nghị của Hiệu trưởng trường tiểu học

a) Nhiệm vụ 1: Tổ chức bộ máy và chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ độithiếu niên tiền phong, đội ngũ Phụ trách Chi đội, Phụ trách Sao nhi đồng, xâydựng Chi đội, Liên đội mạnh, Sao nhi đồng tự quản, Ban chỉ huy, các nhómnòng cốt của đội Để thực hiện được các nhiệm vụ này, Tổng phụ trách đội cầnthực hiện một số công việc cụ thể sau: Thứ nhất: Đề xuất tiêu chí lựa chọn vàtham gia xây dựng đội ngũ Phụ trách Chi đội, phụ trách nhi đồng cho Ban giámhiệu nhà trường, có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho lựclượng này Thứ hai: Tổ chức tốt công tác bồi dưỡng, huấn luyện về kĩ năngnghiệp vụ công tác thiếu nhi cho các Phụ trách Chi đội và phụ trách nhi đồng.Thứ ba: Hướng dẫn các em lựa chọn Ban chỉ huy Liên đội và Chi đội Thứ tư:Thường xuyên bồi dưỡng, huấn luyện chỉ huy đội, trưởng Sao nhi đồng, trưởngcác nhóm nòng cốt chuyên môn của đội

b) Nhiệm vụ 2: Tổ chức chỉ đạo hoạt động toàn diện của đội trên cơ sởphát huy thực sự vai trò tự quản của đội Nhiệm vụ này thể hiện qua 2 mặt:

Một là: Thiết kế nội dung chương trình, kế hoạch hoạt động và tổ chứccác hoạt động trên quy mô toàn Liên đội

Hai là: Đưa các hoạt động đi sâu vào từng Chi đội, từng Phân đội cho đếnmỗi đội viên, học sinh để lôi cuốn các em vào các hoạt động cụ thể

c) Nhiệm vụ 3: Tham mưu, phối hợp với các tổ chức đảng, chính quyền,nhà trường, các ban ngành, đoàn thể và các lực lượng giáo dục khác trong và

ngoài nhà trưòng làm tốt công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi Mụctiêu của nhiệm vụ là “toàn trường tham gia công tác đội” Để đạt được mục tiêu

đó, Tổng phụ trách đội cần phải thực hiện một số công việc cụ thể sau:

- Tham mưu cho Ban giám hiệu nhà trường về công tác đội trong nămhọc và từng giai đoạn

- Thực hiện định kì hằng tuần, hằng tháng báo cáo, đề xuất ý kiến vớiHiệu trưởng về các mặt hoạt động của tổ chức đội

- Thường xuyên báo cáo Ban Chấp hành đoàn trường về công tác đội vàđưa nội dung công tác đội vào chương trình làm việc của Hội đồng sư phạm nhàtrường” [7]

1.3.2.2 Yêu cầu về cơ cấu, chất lượng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội

Yêu cầu về cơ cấu đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội

Cơ cấu của đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội phải đảm bảo vềtrình độ đào tạo, giới tình, độ tuổi, thâm niên công tác nhằm đảm bảo tình kếthừa và sự học hỏi kinh nghiệm giữa các thế hệ giáo viên làm Tổng phụ trách

Cụ thể:

+ Cơ cấu giới tính: Cơ cấu giới tính phù hợp sẽ góp phần nâng cao chất

lượng đội ngũ, chất lượng giáo dục Cơ cấu về giới tính phải đảm bảo tính cânđối giữa nam và nữ Cơ cấu giới tính còn liên quan đến vấn đề tự học, tự bồidưỡng của GV làm Tổng phụ trách đội

+ Cơ cấu theo chuyên môn: Căn cứ vào chuyên môn và nghiệp vụ, mỗi

trường sẽ xác định được phân bổ giáo viên làm Tổng phụ trách hợp lý Cơ cấunày cho biết sự yếu kém về chuyên môn của GV làm Tổng phụ trách để có kếhoạch bồi dưỡng

+ Cơ cấu theo trình độ đào tạo: Xây dựng một cơ cấu hợp lí về trình độ

đào tạo sẽ là cơ sở để nâng cao chất lượng đội ngũ GV làm Tổng phụ trách

+ Cơ cấu theo độ tuổi, thâm niên: Cơ cấu độ tuổi của đội ngũ GV làm

Tổng phụ trách theo nhiều độ tuổi khác nhau Việc cơ cấu độ tuổi hợp lí, có tình

kế thừa,

người có kinh nghiệm giúp đỡ người thiếu kinh nghiệm Việc xác định đúng cơcấu độ tuổi của GV mỗi trường sẽ là cơ sở cho việc xây dựng đội ngũ ổn định

và bền vững lâu dài, không bị thiếu hụt trong những giai đoạn nhất định

Yêu cầu về chất lượng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội:

+ Về kĩ năng: Chất lượng đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội thể

hiện ở những kĩ năng sau: Kĩ năng tổ chức và hướng dẫn trò chơi tập thể chothiếu nhi Kĩ năng tổ chức trại thiếu nhi Kĩ năng dựng lều trại Kĩ năng thựchiện nút dây và trang trí thủ công trại Kĩ năng hướng dẫn thiếu nhi hát nhữngbài hát truyền thống đội Kĩ năng hướng dẫn thiếu nhi múa tập thể

+ Chất lượng chuyên môn: Thể hiện ở trình độ được đào tạo của từng

thành viên trong đội ngũ, thâm niên công tác của các thành viên, thâm niêntrong vị trí làm việc, sự hài hòa giữa các yếu tố Có thể khái quát chất lượngđội ngũ ở hai yếu tố chính sau đây:

- Trình độ đào tạo của giáo viên: Đạt chuẩn hay vượt chuẩn, đào tạo

chính quy hay không chính quy, chất lượng và uy tín của cơ sở đào tạo

- Sự hài hòa giữa các yếu tố trong đội ngũ: hài hòa giữa chức vụ, ngạch

bậc và trình độ đào tạo; sự hài hòa giữa nội dung công việc và vị trí mà ngườigiáo viên đang đảm nhiệm, có tồn tại hay không mối quan hệ giữa mức thâmniên và mức độ trách nhiệm của giáo viên?

1.3.2.3 Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của giáo viên làm Tổng phụ trách đội

Về phẩm chất của giáo viên làm Tổng phụ trách đội:

- Phẩm chất tư tưởng - chính trị:

+ Tổng phụ trách đội phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư cách đạođức tốt, đây là nền tảng để GV làm Tổng phụ trách đội hoàn thành tốt nhiệm vụ,vai trò được giao

+ Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chính sách, pháp luật của Nhànước, chủ trương và kế hoạch của Đoàn

+ Phát hiện và đấu tranh chống lại những biểu hiện sai trái, tự diễn biến,

tự chuyển hóa

Tổng phụ trách cần lạc quan, nhiệt tình, gương mẫu về đạo đức tác phong

để tạo mối quan hệ tốt và tranh thủ sự giúp đỡ của tập thể phụ trách và các lựclượng giáo dục Tổng phụ trách phải có khả năng tự chủ cao, thương yêu tôntrọng thiếu nhi, yêu cầu cao với bản thân và với người khác để luôn phấn đấuhoàn thiện mình, đồng thời phải luôn thể hiện tính công bằng trong việc đánhgiá mọi hoạt động

- Giáo viên làm Tổng phụ trách đội phải có lòng yêu HS, thích làm việcvới HS bởi đây là phẩm chất nghề nghiệp của đội ngũ phụ trách đội Chỉ có yêu

HS, thích làm việc với HS thì GV dễ dàng hòa nhập, vui chơi, tổ chức các hoạtđộng tập thể cho HS GV từ đó tôn trọng, phát hiện năng lực của HS để rènluyện phát triển năng lực cá nhân, động viên, khuyến khích HS làm việc hiệuquả GV làm Tổng phụ trách đội phải xây dựng hình ảnh mẫu mực sẽ có tácdụng giáo dục HS, giúp HS xây dựng lối sống có mục đích, có lý tưởng, tráchnhiệm và hợp tác trong tập thể

- GV làm Tổng phụ trách đội phải có lòng nhiệt tình và say mê với côngtác đội, công tác xã hội Bên cạnh đó, GV làm Tổng phụ trách đội phát huyphẩm chất trí tuệ như óc quan sát, trí nhớ tốt, sự sáng tạo, thông minh để tổchức có hiệu quả các hoạt động cho HS Từ đó, GV phát hiện những nhân tốmới để tập hợp, thu hút ngày càng đông HS tham gia vào phong trào mà khôngảnh hưởng đến kết quả học tập

- GV làm Tổng phụ trách đội phải có kiến thức và trình độ về khoa học tựnhiên, khoa học xã hội và nhân văn, âm nhạc, hội họa….để hiểu được tâm sinh

lý, sở thích của HS nhằm định hướng suy nghĩ và hành động của HS, tổ chức

những hoạt động nhằm phát triển năng lực, phẩm chất toàn diện cho học sinh,cụ

thể hóa bằng xây dựng mục tiêu, kế hoạch chủ đề các hoạt động cho năm học vàmỗi tháng.

- Năng lực của GV làm Tổng phụ trách đội:

+ Đã được đào tạo nghiệp vụ công tác đội cùng chuyên ngành giảng dạyhoặc bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác đội

+ Có năng lực phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường để tổchức các hoạt động đội và phong trào thiếu nhi

+ GV có năng lực về âm nhạc, mỹ thuật, thể dục thể thao, thuyết trình, tổchức sự kiện, truyền thông để giúp nhà trường tổ chức tốt các hoạt động đội vàphong trào thiếu nhi

+ Năng lực định hướng chính trị: Vận dụng đường lối, chủ trương củaĐảng và Nhà nước, kế hoạch của Đoàn vào thực tiễn phong trào đội ở địaphương, trường; Phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hành động xấu ảnh hưởng đến công tác giáo dục HS

+ Năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn: biết điều khiển, tổ chức các tròchơi, biết giáo dục, giúp đỡ những HS cá biệt, biết các nghi thức đội, có kỹnăng nói tốt, biết làm các kế hoạch theo quy định của nhà trường,

+ Năng lực tập hợp lực lượng chăm sóc giáo dục HS và lôi cuốn HS thamgia hào hứng vào các hoạt động phong trào

+ Năng lực phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường vào côngtác chăm sóc, giáo dục HS

+ Năng lực chuyên môn và nghiệp vụ công tác đội: Hiểu biết sâu sắc về

tổ chức đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh và lý luận phương pháp côngtác đội Có năng lực chuyên môn ở các lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội

và nhân văn, tin học, tật học, môi trường… Biết sử dụng nhiều trang thiết bịtrong học tập và hoạt động đội, các phương tiện nghe nhìn, biết khai thác thôngtin trên mạng internet phục vụ cho công tác giáo dục thiếu nhi

+ Về năng lực sư phạm: Phải trang bị đầy đủ những hiểu biết về kiến thức

sư phạm, về tâm lí giáo dục học Đoàn - đội để tạo cho Tổng phụ trách một bảnlĩnh tự tin, sáng tạo, đủ sức thuyết phục trên cương vị công tác của mình

+ Năng lực giáo dục tập thể phụ trách: Tổng phụ trách cần chú ý xâydựng bầu không khí tâm lí tập thể tốt đẹp, chan hòa, thân ái giữa các thành viênphụ trách, giúp đỡ hỗ trợ với nhau trong công tác Thường xuyên tổ chức hộithảo chuyên đề để nâng cao năng lực công tác cho phụ trách Phối hợp với Banchấp hành Chi đoàn hỗ trợ giải quyết khó khăn, ổn định tư tưởng cho đội ngũgiáo viên phụ trách đội, để làm tốt công tác chuyên môn và công tác đội

+ Năng lực giáo dục tập thể đội viên: Tổng phụ trách cần thấy rõ mọiphong trào hành động chỉ là phương tiện để rèn luyện những phẩm chất cho các

em Không nên đặt nặng chỉ tiêu phong trào mà bỏ quên mục đích giáo dục Vìvậy Tổng phụ trách phải thiết kế những phong trào hoạt động với mục tiêu giáodục rõ ràng Qua hoạt động này sẽ giáo dục các em những gì, từng bước tiến bộ

ra sao ? Thời gian để hoàn thiện bao lâu … Thông qua hoạt động tập thể để giáodục đội viên

1.4 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở

1.4.1 Quy hoạch, phát triển đội ngũ giáo viên làm Tổng phụ trách đội ở

trường tiểu học, trung học cơ sở

Đánh giá đội ngũ giáo viên làm tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trunghọc cơ sở về số lượng, cơ cấu, chất lượng

Nhận diện được cơ hội và thách thức đối với việc phát triển đội ngũ GVlàm Tổng phụ trách đội

Dự kiến về nhân lực, tài lực và các điều kiện cơ sở vật chất, tài chính…cho hoạt động phát triển đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội

Định kỳ rà soát quy hoạch, bổ sung quy hoạch, công khai quy hoạch,kiểm tra giám sát việc thực hiện quy hoạch đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội

Xác định các biện pháp, lộ trình và điều kiện để phát triển đội ngũ GVlàm Tổng phụ trách đội Các biện pháp thực hiện quy hoạch phải đạt mục tiêuphát triển đội ngũ GV làm Tổng phụ trách đội đủ về số lượng, đồng bộ về cơcấu và có chất lượng; theo các nội dung phát triển từ việc tuyển chọn, sử dụng,đào tạo, bồi dưỡng, thanh tra, kiểm tra GV đến việc xây dựng c ác chính sáchđãi ngộ

GV

Để quy hoạch có tính khả thi, cần đưa ra các kiến nghị đối với cấp trên để

có sự quan tâm, đầu tư về kinh phí, chế độ đối với CBQL trong quy hoạch

1.4.2 Tuyển chọn, sử dụng và bổ nhiệm giáo viên làm tổng phụ trách đội ở trường tiểu học, trung học cơ sở

Việc tuyển chọn, cử giáo viên làm Tổng phụ trách đội cần lưu ý các vấn

đề sau:

Cần căn cứ vào yêu cầu về phẩm chất, năng lực của giáo viên làm Tổngphụ trách đội như: bản lĩnh chính trị vững vàng, tư cách đạo đức; Phát hiện vàđấu tranh chống lại những biểu hiện sai trái, tự diễn biến, tự chuyển hóa; Cótinh thần trách nhiệm, ý chí vươt qua khó khăn trong công việc Năng lực của

GV làm Tổng phụ trách đội: Có năng lực phối hợp với các tổ chức trong vàngoài nhà trường; Có năng lực về âm nhạc, mỹ thuật, thể dục thể thao, thuyếttrình, tổ chức sự kiện, truyền thông; Năng lực định hướng chính trị; Năng lực tổchức hoạt động thực tiễn; Năng lực tập hợp lực lượng chăm sóc giáo dục HS vàlôi cuốn HS; Năng lực phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường vàocông tác chăm sóc, giáo dục HS

Phòng GDĐT chủ trì phối hợp với Hiệu trường xây dựng đề án vị trí việclàm của các trường, cần có vị trí việc làm thực hiện nhiệm vụ Tổng phụ tráchđội Đặc biệt lưu ý vấn đề phân công thực hiện và bố trí, sắp xếp việc giảng dạycho giáo viên trong và sau khi hết thời gian được cử làm Tổng phụ trách đội

Phòng GDĐT chủ trì phối hợp với Hiệu trường khuyến khích và tạo điềukiện cho giáo viên làm Tổng phụ trách đội tham gia các hoạt động chuyên môn