GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 95 HOẠT ĐỘNG TIET19 23

CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC: * Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, đặt và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm * Kĩ thuật: Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động nã

Trang 1

Tuần 10

Tiết 19

NHẮC LẠI, BỔ SUNG CÁC KHÁI NIỆM VỀ HÀM SỐ Ngày soạn 04/11/2019

Ngày dạy 07/11/2019

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:

- HS biết được: Các khái niệm về “hàm số”, “biến số, hàm số có thể cho bằng bảng, bằng công thức.

Khi y là hàm số của x thì có thể viết y = f (x), y = g (x) Giá trị của hàm số y = f (x) tại x0, x1, được ký hiệu là f (x0), f (x1), Đồ thị của hàm số y = f (x) là tập hợp tất cả những điểm biểu diễn các giá trị tương ứng (x , f (x)) trên mặt phẳng tọa độ

- HS hiểu được : Bước đầu hiểu được khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến trên R.

2 Kỹ năng:

HS tính thành thạo các giá trị của hàm số khi cho trước biến số, biết biểu diễn các cặp số (x, y ) trên mặt phẳng tọa độ, biết vẽ thành thạo đồ thị hàm số y = ax

3.Thái độ: Rèn tính cẩn thận, chính xác khoa học trong quá trình giải toán., tự giác

4 Định hướng phát triển năng lực:

HS được rèn năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học, năng lực vận dụng

II CHUẨN BỊCỦA GV- HS

1 GV: bảng phụ ghi đề các bài tập

2 HS: giải các bài tập ở nhà

III CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:

* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, đặt và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm

* Kĩ thuật: Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động não, mảnh ghép

IV CHUỖI CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC:

1 Hoạt động khởi động:

Mỗi bạn lấy 1 ví dụ biểu thức 1 biến

Vào bài: Ta đã biết hàm số y = ax và đồ thị của nó ở lớp 7 Chương II đại số 9 ta sẽ nghiên cứu dạng tổng quát của hàm số này và đồ thị của nó

2 Hoạt động hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1: 1 Khái niệm hàm số:

* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, đặt và giải

quyết vấn đề, thảo luận nhóm

* Kĩ thuật: Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu

hỏi, động não,

*Năng lực giải quyết vấn đề, tính toán

- Từ ví dụ cua HS GV điền thêm y bằng cho ta

hàm số

+ Định nghĩa hàm số

+ Các cách cho hàm số

GV nêu ví dụ

Hàm số y = 2x, y = 2x + 3, biến số lấy những

giá trị nào ?

Hàm số , biến số x chỉ lấy những giá trị

1 Khái niệm hàm số:

a) Đn hàm số: (SGK)

b) Các cách cho hàm số:

Có hai cách cho: Cho bằng bảng, cho bằng công thức

c) Tập xác định của hàm số:

Tập xác định của hàm số là tập các giá trị của biến

số x sao cho biểu thức f(x) luôn luôn có nghĩa

Chú ý:

*Khi HS được cho bởi công thức y = f(x) ta hiểu rằng các biến số x chỉ lấy những giá trị mà tại đó f (x) được xác định

*Khi y là hs của x ta có thể viết y = f(x); y = g(x)

Trang 2

Có kết luận gì về tập xác định của hàm số ?nêu

đn hàm hằng Cho ví dụ ?

GV cho HS giải ?1 theo nhóm

Hoạt động 2: 2 Đồ thị hàm số.

* Kĩ thuật: Kĩ đặt câu hỏi, hỏi đáp, động não,

* Năng lực tính toán

Đồ thị của hàm số y = f(x) là gì ?

- GV cho HS giải ?2

1 HS giỏi giải ?2a lên bảng

1 HS khá giải ?2b lên bảng

Cho biết tập hợp các điểm A, B, C, D, E, F vẽ

trong ?2 a là đồ thị của hàm số nào ?

Đồ thị của hàm số y = ax (a 0) ? Cách vẽ

Hoạt động 3: 3 Hàm số đồng biến, nghịch

biến

* Kĩ thuật: Kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động

não

- HS thực hiện bài tập ?3/sgk

-Qua bảng, khi giá trị của x tăng dần thì giá trị

của các hàm số như thế nào ?

GV giới thiệu khái niệm hàm số đồng biến, hàm

số nghịch biến

HS đọc tổng quát SGK

thì h/s y được gọi là hàm hằng d) Hàm hằng: (SGK)

(?1) (SGK) Cho y = f(x) = x + 5

Tính f(0); f(1); f(3); f(-2); f(-10)

2 Đồ thị hàm số.

(?2)

a Biểu diễn các điểm trên mặt phẳng toạ độ

A ( ); B ( ); C (1,2); D (2; 1); E (3, )

F (4; )

ĐN đồ thị hàm số: (SGK) b) Ví dụ: Vẽ đồ thị của hàm số y = 2x

3 Hàm số đồng biến, nghịch biến

a Cho H/S : y = 2x + 1 NX: Giá trị của x tăng thì giá trị tương ứng của y cũng tăng

Hàm số y = 2x + 1 đồng biến trên R

b Cho HS y = - 2x + 1 NX: Giá trị của x tăng thì giá trị tương ứng của y giảm

HS: y = -2x + 1 là H/S nghịch biến trên R

* Đn: (SGK)

Tổng quát: SGK

3 Hoạt động luyện tập:

Yêu cầu HS điểm danh 1,2 những bạn số 1 làm thành nhóm, còn lại làm thành nhóm2, những bạn nhóm 1 làm bài 1, còn lại làm bài 2 sau đó ghép thành nhóm mới

GV cho HS giải bài 1,2/sgk

4.Hoạt động vận dụng

Để biết một hàm số là hàm số đồng biến hay nghịch biến ta làm thế nào?

5 Hoạt động tìm tòi mở rộng

-Học thuộc các địn nghĩa

-Làm các bài tập 3, 4, 5, 6, 7 /sgk

-GV hướng dẫn HS làm bài tập 7/sgk

≠

2 1

6

; 3

1

4

; 2

1

3 2

2 1

⇒

Trang 4

Tuần 10

Tiết 20

Ngày dạy 07/11/2019

I MỤC TIÊU : Qua bài này HS cần:

- HS biết được: HS nắm vững hàm số bậc nhất có dạng y = ax + b trong đó a ≠

0

- HS hiểu được: Hàm số bậc nhất luôn xác định với mọi giá trị của biến x ∈ R

2 Kỹ năng:

- Hs thực hiện được : HS hiểu và chứng minh được hàm số y = -3x +1 nghịch biến trên R và hàm số y =

3x+1 đồng biến trên R

- Hs thực hiện thành thạo, thừa nhận trường hợp tổng quát hàm số y = ax+b đồng biến trên R khi a > 0, nghịch biến trên R khi a < 0

3.Thái độ: Rèn tính cẩn thận, chính xác khoa học trong quá trình giải toán Tự giác

II CHUẨN BỊCỦA GV- HS

1 GV: bảng phụ ghi đề các bài tập

2 HS: giải các bài tập ở nhà

* Kĩ thuật: Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động não.

HS:Cho hàm số: y = f(x) = 2x – 3 Tính: giá trị hàm số tại x = -2; -1; -0,5; 0; 1; 2

Hđ.3 hãy lấy 2 ví dụ về đa thức 1 biến bậc nhất

HĐ1: 1.Khái niệm về hàm số bậc nhất.

Bài toán:GV gọi 1 HS đọc đề bài toán

HS giải ?1

HS làm ?2

GV cho HS lần lượt điền các giá trị S tương

ứng với giá trị t = 1, 2, 3, 4,

HS trả lời vì sao S là hàm số của t

GV cho HS biết đây làm một hàm số bậc nhất

HS định nghĩa hàm số bậc nhất

GV hoàn chỉnh lại như SGK

GV cho HS cho vài ví dụ về hàm số bậc nhất

Xác định hệ số a, b

HĐ 2: 2 Tính chất.

GV: Nêu ví dụ, hướng dẫn HS xét tính biến

thiên của hàm số

GV: nêu bài tập ?3/sgk Cho HS thực hành giải

tương tự ví dụ bài 8, 9

- GV cho HS điểm danh 1, 2 , những bạn số 1

1 Khái niệm về hàm số bậc nhất.

Sau t giờ ô tô cách TT Hà Nội là

S = 50t + s (km)

Ta thấy S là h/s của t (vì mỗi giá trị của t chỉ xác định được duy nhất 1 giá trị của s)

* Định nghĩa : SGK.

2 Tính chất.

* Ví dụ: cho h/s y = 2x + 1 ĐB vì a = 2 > 0

y = -2x + 3 NB vì a = -2 < 0 Bài 8: (SGK) Hàm số bậc nhất

y = 1 – 5x

y = 2(x - 1) + 3; y = - 0,5x

- Hàm số đồng biến:

y = 2 (x - 1) + 3 (vì a = 2 > 0)

V = 50km/h

Huế Bến xe

8km

Trang 5

thành 1 nhóm làm bài 8, còn lại làm bài 9 Sau

3’ thảo luận ghép thành nhóm mới

Qua 2 bài tập trên, cho biết tính chất của hàm

số bậc nhất ?

HS đọc tổng quát sgk

- Hàm số nghịch biến:

y = 1 – 5x (vì a = - 5 < 0)

y = - 0,5x (vì a = - 0,5 < 0)

Bài 9: (SGK)

HS :y = (m - 2)x + 3 Đồng biến

⇔

m – 2 > 0⇔

m > 2

HS : y = (m - 2)x + 3 nghịch biến:

⇔

m – 2 < 0⇔

m < 2

* Tổng quát: SGK.

HS làm bài tập ?4/sgk

GV yêu cầu HS lấy VD về hàm số bậc nhất luôn đồng biến

- GV hướng dẫn HS học lý thuyết

- Làm các bài tập 8, 9, 10/sgk

* Tiết sau luyện tập

Trang 6

Tuần 11

Tiết 21

Ngày dạy 14/11/2019

I MỤC TIÊU : 1 Kiến thức:

- HS biết: : Củng cố khắc sâu kiến thức hàm số y = ax + b

- HS hiểu: xác định hàm số bậc nhất, hệ số a, b; tập xác định, công thức, hàm số đồng biến, nghịch biến.

2 Kỹ năng:

Hs thực hiện được : HS rèn luyện kỹ năng sử dụng kiến thức về hàm số bậc nhất để giải các bài tập trong SGK

Hs thực hiện thành thạo : Thừa nhận trường hợp tổng quát hàm số y = ax+b đồng biến trên R khi a > 0,

nghịch biến trên R khi a < 0

3.Thái độ:

Rèn tính cẩn thận, chính xác khoa học trong quá trình giải toán.Tự giác

- Năng năng lực hợp tác, chủ động sáng tạo, tính toán, sử dụng ngôn ngữ toán học, vận dụng

II CHUẨN BỊ :

1.GV: - Vẽ sẵn hệ trục tọa độ trên bảng phụ

2.HS: nắm cách chứng minh một hàm số là đồng biến, nghịch biến trên R

* Kĩ thuật: Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động não,

1.Hoạt động khởi động:

HS 1: Định nghĩa hàm số bậc nhất Giải bài tập 8/sgk

HS 2: Nêu tính chất của hàm số bậc nhất Giải bài tập 9/sgk

* Yêu cầu học sinh hỏi đáp nội dung kiến thức từ đầu chương

2 Hoạt động luyện tập

Bài 11/sgk

GV cho HS giải bài 11 trên phiếu học tập có ghi đề

và vẽ sẵn hệ trục tọa độ

Gọi 1 HS lên giải trên bảng phụ có sẵn hệ trục tọa độ

như phiếu học tập

GV chấm một số phiếu, sau đó treo bảng phụ có bài

giải để lớp nhận xét

GV hoàn chỉnh lại

Bài 12sgk

-Để tìm được a ta làm như thế nào?

- HS ta thay tọa độ (1, 2,5) ta tìmđược a

Gọi 1 HS lên bảng trình bày bài giải

GV hoàn chỉnh lại, ta chỉ việc thay tọa độ (x,y)

Bài 13/sgk

GV gọi 1 HS nêu hướng giải bài 13a

Gợi ý: HS định nghĩa hàm số bậc nhất

H: Hàm số đã cho có dạng y = ax + b chưa?

H: Hãy biến đổi hàm số đã cho có dạng y=ax + b

H: Hàm số đã cho có dạng y = ax + b chưa?

Bài 11/sgk

Bài 12/sgk Giải:

Thay x = 1 và y = 2,5 vào y = ax + 3

ta được 2,5 = a.1 + 3 ⇔

a = 2,5 - 3 = -0,5 Vậy a = -2,5

a y = 5−m(x−1)

⇔

y = 5−m x− 5−m

Trang 7

H: Hãy biến đổi hàm số đã cho có dạng

y= ax + b, a = ?

HS giải lớp nhận xét 2 câu a, b GV hoàn chỉnh câu

a, b

Bài 14/sgk

- Yêu cầu thảo luận cặp đôi trả lời

H: Hàm số có dạng gì ? a = ?, a là số gì ? Vì sao?

Vậy hàm số đồng biến hay nghịch biến trên R

b H: Bài tập yêu cầu làm gì ? Tính gì ? Biết gì ?

GV gọi 1 HS lên bảng giải HS cả lớp làm bài vào

vở

Lớp nhận xét bài làm của bạn

GV hoàn chỉnh

c Giải tương tự câu b, biết y tìm x

Hàm số y = 5−m x− 5−m

là hàm số bậc nhất ⇔ 5−m ≠

0

⇔

5 - m > 0 ⇔

m < 5 Vậy khi m < 5 thì hàm số y = 5−m(x−1)

là hàm bậc nhất

b Hàm số

5 , 3 1

1 +

−

+

m

m y

là hàm số bậc nhất

1

−

+

m

≠

0 ⇔

m - 1 ≠

0 và m + 1 ≠

0

⇔

m ≠

1 và m ≠

-1

Vậy với m ≠

1 và m ≠

-1 thì hàm số 5

, 3 1

1 +

−

+

m

m y

là hàm số bậc nhất

a Ta có: 1 < 5 ⇒ 1< 5 ⇒ 1< 5

⇒ 1− 5 <0

⇒

Hàm số y =(1 − 5)x− 1

là hàm số bậc nhất có

a < 0 nên là hàm số nghịch biến trên R

b Thay x = 1+ 5

vào y =(1 − 5)x− 1

ta được y

=(1 − 5)(1 + 5)− 1 = 1 − 5 − 1 = − 5 Vậy khi x = 1+ 5

thì y = -5

c Thay y = 5 vào y =(1 − 5)x− 1

ta được

5=(1 − 5)x− 1

⇔

5 -1=(1 − 5)x

⇔

x =

(1 5)(1 5)

5 1 5

1

5

−

+

=

− +

Trang 8

2

5 2 3

4

5 2 6 5 1

5 2 6

−

=

−

+

=

−

+

=

5 2

3 −

−

=

- Nhắc lại tính chất của hàm số bậc nhất

- BTVN 6,7,8SBT

Giải ?1, ?2 ra vở và cho biết 2 đồ thị đó có vị trí như thế nào trên mặ phẳng tọa độ

- nghiên cứu trước bài 3 Giải ?1, ?2, nắm tính chất đồ thị hàm số y = ax + b

Tuần 11

Tiết 22 ĐỒ THỊ HÀM SỐ y = ax + b ( a ≠

Ngày dạy 14/11/2019

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

-HS biết: được đồ thị hàm số y = ax + b (a≠

0) là một đường thẳng luôn luôn cắt trục tung tại điểm có tung độ là b,

- HS hiểu: được đồ thị hàm số y = ax + b (a≠

0) là một đường thẳng song song với đường thẳng y = ax (a≠

0) nếu b ≠

0 hoặc trùng với đường thẳng y = ax (a≠

0) nếu b = 0

2 Kỹ năng :

HS biết vẽ đồ thị hàm số y = ax + b (a≠

0) bằng cách xác định 2 điểm thuộc đồ thị

3.Thái độ:

Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác HS tự giác tích cực chủ động trong học tập

Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, chủ động sáng tạo

1 Giáo viên: Thước thẳng bảng phụ vẽ sẵn hình SGK và bảng giá trị ở ?2

2 Học sinh: Chuẩn bị như phần dặn dò ở tiết trước

* Phương pháp: Thuyết trình, vấn đáp, đặt và giải quyết vấn đề

* Kĩ thuật: Kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động não,

Trang 9

Nêu tính chất đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠

0) Vẽ đồ thị hàm số y = 2x

* Đố em biết hai đường thẳng đã cho phần tìm tòi mở rộng tiết trước như thế nào?

HĐ1: 1 Đồ thị hàm số y = ax + b (b≠

0 )

- Yêu cầu HS báo cáo sự chuẩn bị từ tiết trước cử đại

diện 2 HS giải ?1/sgk ?2/sgk

Lớp nhận xét

GV hoàn chỉnh lại

?Có nhận xét gì về vị trí của A và A’, B và B’, C và

C’?

? Các tứ giác AA’B’B, BB’C’C ? (là hình gì ? Vì

sao ?)

GV: Các tứ giác AA’B’B, BB’C’C là hình bình hành

? A, B, C thẳng hàng thì A’, B’, C’ thế nào ? Vì sao ?

HS làm bài tập ?2/sgk

?Từ bảng giá trị ở ?2 ta rút ra được điều gì ?

GV hoàn chỉnh như SGK

? Đồ thị hàm số y = 2x có tính chất gì ?

? Từ đó, các em có nhận xét gì về đồ thị hàm số y =

2x + 3 ?

Gợi mở:

? Đồ thị hàm số y = ax + b cắt trục tung tại điểm nào

?

?Đồ thị hàm số y = ax + y có quan hệ gì với đường

thẳng y= ax ( a ≠

0) ?

GV trình bày chú ý như SGK

HĐ 2: 2 Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b( a ≠

0)

quyết vấn đề

* Kĩ thuật: Kĩ thuật đặt câu hỏi, hỏi đáp, động não,

* Năng lực: Tự học, hợp tác, tự giải quyết vấn đề,

giao tiếp

H: Hãy nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b ?

GV Gợi mở: ta đã biết đồ thị hàm số y = ax là một

đường thẳng Vậy muốn vẽ đường thẳng ta cần gì ?

Cần biết mẫy điểm ?

1 Đồ thị hàm số y = ax + b (b≠

0 )

?1/sgk

10

8

6

4

2

5

0

C' B' A' C B A y

x

?2/sgk

Đồ thị hàm số y = 2x + 3 là một đường tròn song song với đường thẳng y = 2x và cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 3.

* Tổng quát: SGK.

* Chú ý: SGK.

2 Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b( a ≠

0)

Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b(a≠

0):

Cho x = 0 ⇒

y = b ta được điểm P (0; b) là giao điểm của đồ thị với trục tung

Cho y = 0 ⇒

x = - a

b

ta được điểm Q (- a

b

; 0) là giao điểm của đồ thị với trục

4

2

-2

y = 2x

y = 2x + 3

0 A 1

Trang 10

? Đồ thị hàm số y = 2x -3 cắt trục tung, trục hoành tại các điểm nào ? cách tìm ?

? Đồ thị hàm số y = - 2x + 3 cắt trục tung, trục hoành tại các điểm nào? Cách tìm?

?3/sgk Giải:

a y = 2x -3

x = 0 ⇒

y = -3 ta được A(0;-3)

y = 0 ⇒

y = 1,5 ta được B(1,5; 0)

Đồ thị hàm số y = 2x -3 là đường thẳng AB

b y = - 2x + 3

x = 0 ⇒

y = 3 ta được C(0 ; 3)

y = 0 ⇒

y = 1,5 ta được B(1,5; 0)

Đồ thị hàm số y = - 2x +3 là đường thẳng BC

Từ bài giải ?3 GV cho HS biết thêm :

Đồ thị hàm số y = ax + b là đường thẳng đi lên khi

a > 0 ( hàm số đồng biến), là đường thẳng đi xuống khi a < 0 (hàm số nghịch biến )

- Bài tập về nhà 15  19 / sgk

- GV hướng dẫn bài 17, 19

* Đố em biểu diễn số căn 5 trên trục số chính xác

* Tiết sau luyện tập

Tuần 12

Tiết 23

Ngày dạy 21/11/2019

I MỤC TIÊU :

Củng cố, khắc sâu được kiến thức về đồ thị hàm số y = ax + b ( a≠

0)

Vẽ được đồ thị hàm số y = ax + b ( a≠

0)

2.Kỹ năng:

- HS thực hiện được: Kỹ năng tìm chu vi, diện tích của một tam giác trong mặt phẳng tọa độ xOy

- HS thực hiện thành thạo:Vẽ đồ thị hàm số y = ax + b ( a≠

0), kỹ năng tìm các hệ số a, b

3.Thái độ:

Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác khi đó và cộng độ dài các đoạn thẳng

Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, chủ động sáng tạo, năng lực tính toán, năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học, năng lực vận dụng

1 Giáo viên: - Thước thẳng, compa, bảng phụ có vẽ sẵn các hình bài 15, 16, 17, 19

4

2

-2

5

y = -2x + 3

y = 2x -3

C

1,5

3

0

y

1

x C

B

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	180,47 KB
File đính kèm	TIET19-23.rar (127 KB)