GIẢI PHÁP HỮU ÍCH MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÝ 10

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, giáo dục luôn được Đảng và Nhà nước ta coi là quốc sách hàng đầu. Trong Nghị Quyết Trung Ương VIII khóa XI(Nghị quyết số 29NQTW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nhấn mạnh Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiều,,,, Nâng cao chất lượng giá dục toàn diện, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người họcTrong xu thế hội nhập, việc nâng cao chất lượng nguồn lao động là một trong những nguồn lực quan trọng nhất trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò hết sức quan trọng. Công tác giáo dục nói chung và công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của trường THPT Lộc Phát. Nhiệm vụ này được khiển khai đầu năm học dựa theo công văn chỉ đạo trong phương hướng nhiệm vụ năm học của Sở giáo dụcđào tạo tỉnh Lâm Đồng. Việc kiểm tra chất lượng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi qua các năm, từ đó tạo nền tảng cho việc lựa chọn học sinh giỏi bộ môn tham gia vào các kỳ thi có quy mô lớn hơn.

SỞ giáo dục & đào tạO TỈNH

TRƯỜNG THPT

-  

 -MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI

MễN ĐỊA LÝ 10

Tổ: SỬ - ĐỊA - GDCD

GV:

Năm học:

I Cơ sở đề xuất giải pháp

1 cơ sở lí luận:

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, giáo dục luôn được Đảng và Nhà nước ta coi là quốc sách hàng đầu Trong Nghị Quyết Trung Ương VIII khóa XI(Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nhấn mạnh " Phát triển giáo dục

và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài", " Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiều,,,", " Nâng cao chất lượng giá dục toàn diện, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học"

Trong xu thế hội nhập, việc nâng cao chất lượng nguồn lao động là một trong những nguồn lực quan trọng nhất trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò hết sức quan trọng

Công tác giáo dục nói chung và công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của trường THPT Lộc Phát Nhiệm vụ này được khiển khai đầu năm học dựa theo công văn chỉ đạo trong phương hướng nhiệm vụ năm học của Sở giáo dục-đào tạo tỉnh Lâm Đồng Việc kiểm tra chất lượng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi qua các năm, từ đó tạo nền tảng cho việc lựa chọn học sinh giỏi bộ môn tham gia vào các kỳ thi có quy mô lớn hơn

Việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở các bộ môn, trong đó có môn Địa lí lớp 10 là một trong những công tác mũi nhọn, ngoài việc bồi dưỡng, đào tạo về chuyên môn, trang

bị cho các em lượng kiến thức phong phú, rèn luyện nhiều kĩ năng rất đặc trưng mà không có ở bất kì môn học nào khác, thì môn địa lí còn có vai trò to lớn trong việc hình thành thế giới quan khoa học, nhận thức đúng đắn, chống lại những quan điểm siêu hình, máy móc từ đó hình thành nhân cách con người trong thời đại mới

2 Cơ sở thực tiễn:

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, môn địa lí có tầm quan trọng đặc biệt, giúp các em trang bị đầy đủ kiến thức để hiểu hết ý nghĩa và quyết tâm bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, chống lại bất kì hành động xâm chiếm nào dù nhỏ nhất

3 Mục tiêu:

Thực hiện đề tài này tôi muốn chia sẻ và lắng nghe những ý kiến đóng góp từ đồng nghiệp về những kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả về hai mặt cụ thể: Ngày càng tăng số lượng học sinh tham gia đội tuyển bồi dưỡng và chất lượng tăng qua mỗi năm(thể hiện cụ thể ở số lượng thí sinh đạt giải trong tổng số thí sinh chọn tham gia cuộc thi)

4 Căn cứ đề xuất giải pháp: Hiện nay, theo tôi công tác bồi dưỡng học sinh

giỏi còn tồn tại một số vấn đề sau:

1/ Những tồn tại khách quan:

- Đa số học sinh ít lựa chọn môn Địa lí(kể cả một số em có giải, có kinh nghiệm thi nhưng khi gặp trực tiếp hỏi các em đều lấy lí do muốn thử sức ở các môn khác)

- Phụ huynh không hài lòng khi con em mình chọn môn Địa, đại đa số các bậc phụ huynh đều mong muốn các em giỏi các môn tự nhiên hơn, còn nếu là môn xã hội thì luôn hướng cho các em chọn môn văn Do đó thiếu đi một sự động viên tích cực để các em có tinh thần tốt nhất cho việc ôn luyện

- Nhiều học sinh tham gia chỉ để thử cho vui, nên tinh thần trách nhiệm không có, không toàn tâm và có ý thức cố gắng trong học tập

- Chương trình học trên trường rất nặng đối với các em, áp lực về điểm số hàng tháng luôn khiến các em vùi đầu vào việc học các môn chính khóa, chiều lại dành thời gian cho học phụ đạo và tối đến các trung tâm học thêm Nên đa số đến lớp học bồi dưỡng các em luôn mang nặng tư tưởng còn nhiều bài tập, chưa học bài cho kiểm tra, chưa chuẩn bị bài thuyết trình vân vân và vân vân

- Quá trình học luôn bị ngắt quãng bởi các kế hoạch chen ngang, hay bởi nghỉ lễ

và thời gian dài nghỉ tết, lúc sắp xếp lại phải dồn ép về thời gian khiến cả thầy và trò đều mệt mỏi do phải truyền thụ và tiếp thu lượng kiến thức lớn, khó trong một lúc

- Trong khí đó, kiến thức chuyên môn lại rất nặng, ngoài việc phải nắm vững lí thuyết các em còn phải rèn luyện rất nhiều kĩ năng khác, bao quát toàn bộ môn địa lí trong khoảng thời gian ngắn với lượng kiến thức dàn trải

- Đề thi theo đánh giá chưa thật sự trọng tâm, nhiều câu khó hiểu, đáp án chưa sát

so với câu hỏi(như năm vừa qua 2016-2017)

2/ Những tồn tại chủ quan:

a) Về phía nhà trường:

- Sắp xếp thời gian bồi dưỡng chưa thật sự hợp lí.

- Chưa có biện pháp giúp đỡ tận tình để giúp giáo viên có một đội tuyển chất lượng, đủ số lượng

- Một số biện pháp đưa ra khá cứng ngắc, chưa linh động đối với từng đặc thù bộ môn

b) Về phía giáo viên:

- Đa số khó có kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng, chủ yếu cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao

- Gặp nhiều khó khăn trong việc bồi dưỡng vì không có giáo án cụ thể, chưa có phương pháp dạy học tích cực và thích hợp, chưa có những bài giảng lôi cuốn

- Chưa tích cực tham khảo nhiều tài liệu

- Chưa xác định được trọng tâm bồi dưỡng

- Chưa kiểm chứng hết năng lực của học sinh

c) Về phía học sinh:

- Nhiều em tham gia cho vui, không kiên trì theo đuổi đến cùng

- Tinh thần quyết tâm đôi lúc chưa đủ lớn để tạo nên sức mạnh, ít có sự ganh đua

và cạnh tranh trong học tập

- Thường có suy nghĩ việc có hay không đạt được giải cũng không quá quan trọng như những môn khác

- Việc học tập diễn ra vào cuối tuần nên các em thường xin nghỉ vì nhiều lí do khác nhau

- Chưa có nhiều kinh nghiệm làm bài(trừ một số học sinh đã đạt được thành tích cao và lực học giỏi)

- Có ít thời gian học, làm bài tập, vẫn còn tình trạng học tủ, dựa vào may mắn

- Lực lượng bồi dưỡng môn Địa thường có chất lượng thấp hơn các môn khác, khả năng tư duy thấp, kĩ năng làm bài chưa đạt yêu cầu, nhiều lúc phải lấy những học sinh bị loại của đội tuyển khác cho đủ số lượng!

Khi được phân công công tác bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Địa lí khối lớp 10, tôi đã thật sự gặp nhiều khó khăn bởi lẽ đây là môn học ít được học sinh yêu thích, trong những năm gần đây với nhiều thay đổi trong giáo dục, đặc biệt với kì thi THPT Quốc Gia lại phần nào hạn chế sự lựa chọn của học sinh dành cho môn học này Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy ở trường THPT tôi nhận thấy rằng để chọn được

một đội tuyển học sinh giỏi môn Địa là rất khó khăn thường những em giỏi môn địa lại là những em giỏi toàn diện, hoặc giỏi về lĩnh vực các môn tự nhiên, xu hướng thiên

về chọn bồi dưỡng các môn khác(toán, vật lí hóa học, anh văn, sinh học) là rất lớn, ít

có học sinh đam mê thật sự

Việc chọn đội tuyển đã là khó khăn, khi chọn được rồi thì việc bồi dưỡng kiến thức như thế nào cho các em trong khoảng thời gian nhất định để các em ôn và thi có chất lượng lại cũng là vấn đề phải suy nghĩ Qua nhiều năm được phân công công tác này tôi luôn đúc rút lại kinh nghiệm qua mỗi năm bồi dưỡng để trang bị cho mình những phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả công việc được giao

Nhân đây tôi cũng muốn chia sẻ và lắng nghe nhiều ý kiến đóng góp từ Quý thầy

cô, các bạn đồng nghiệp, đặc biệt trong cùng lĩnh vực để ngày càng có nhiều đóng góp làm phong phú thêm phương pháp trong lĩnh vực bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn địa

lí khối lớp 10 Đó là những lí do để tôi chọn đề tài " Một số biện pháp nâng cao chất lượng đội tuyển bồi dưỡng học sinh giỏi môn Địa lí lớp 10"

khối lớp 10, tôi luôn đúc rút lại những kinh nghiệm hay, xuất phát từ thực thế giảng dạy, thậm chí từ những cách học và làm bài đa dạng từ chính học sinh của tôi, đồng thời luôn trao đổi với đồng nghiệp để tìm ra những phương pháp tối ưu nhất trong quá trình bồi dưỡng Trải qua quá trình miệt mài, nhiệt tình và trách nhiệm với công việc, kết quả đạt được của tôi mang lại hiệu quả qua đánh giá thực tiễn và nhìn nhận từ ban lãnh đạo nhà trường

tham gia đội tuyển bồi dưỡng môn Địa lí lớp 10, có thể tham khảo trong lĩnh vực chọn đội tuyển của các khối lớp trung học phổ thông

Để giải quyết thực trạng trên, cần giải quyết hai vấn đề lớn: Thứ nhất, chọn ra được một đội tuyển chất lượng; thứ hai, có phương pháp bồi dưỡng hiễu quả

1 Chọn được đội tuyển chất lượng: Việc chọn được đội tuyển bồi dưỡng là vấn

đề sống còn để đảm bảo chất lượng và luôn đạt hiệu quả cao khi tham gia cuộc thi dành cho học sinh giỏi môn Địa Vì vậy, công biệc này đòi hỏi sự kết hợp nhiều mặt, nhiều yếu tố và chưa bao giờ là đơn giản, chúng ta luôn cần có một kế hoạch bài bản

để "thu hút nhân tài", dưới đây là một số kinh nghiệm tôi đã đúc kết được qua nhiều năm được nhà trường tin tưởng giao trọng trách này:

1/Thứ nhất, hãy tạo ấn tượng ban đầu thật tốt: Tiết dạy đầu tiên đối với tôi rất

quan trọng, nó sẽ để lại ấn tượng sâu sắc trong cách nhìn nhận của các em về môn học, đặc biệt đối với học sinh lớp 10, vừa bước chân vào cấp ba cùng tâm trạng háo hức Hãy tạo tâm lí thoải mái, thân thiện, chọn cách diễn đạt nhẹ nhàng, dễ hiểu, nhanh chóng hòa nhập như thể cô trò đã quen biết từ lâu, truyền cảm hứng cho các em làm cho không khí học tập trở nên sôi nổi, học sinh hào hứng đón nhận và chờ mong đến tiết của mình

2/ Thứ hai, giỏi chuyên môn: Luôn bồi dưỡng chuyên môn, không ngừng học

hỏi đồng nghiệp qua những tiết dự giờ, qua trao đổi trực tiếp để tích lũy thêm thật nhiều kinh nghiệm, đồng thời luôn lắng nghe, tiếp thu những ý kiến đóng góp cho tiết dạy của mình để có được những bài giảng hay nhất, chuẩn về kiến thức nhất Ngoài ra đọc thêm tài liệu, nghiên cứu chuyên môn thêm từ các kênh thông tin khác giúp mở rộng và đào sâu thêm kiến thức giúp ích rất nhiều trong việc giảng dạy

3/ Thứ ba, có phương pháp dạy học tích cực và sáng tạo: Các tiết dạy cần có

sự chuẩn bị kĩ lưỡng về giáo án, hệ thống câu hỏi, tình huống phát sinh và đặc biệt phương pháp và phương tiện giảng dạy phải đa dạng, tận dụng sự phát triển của công nghệ thông tin, nâng cao tính tích cực của học sinh

4/ Thứ tư, không nên quá vội vàng trong việc lựa chọn đội tuyển: Việc lựa

chọn đội tuyển mang yếu tố quyết định đến thành công của quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi, nên nhất định phải kiên nhẫn, chờ đợi, chọn được những học sinh "chất lượng" Tâm lí khi tham gia bồi dưỡng của một số em thường tham gia cho vui, thử sức, khi kiến thức khó dần lên sẽ dần nản và bỏ cuộc Vì vậy, thời gian đầu không nên vội "chốt" danh sách, cứ để các em tham gia tự do, nên tăng độ khó kiến thức để giữ lại những học sinh "kiên nhẫn", loại những học sinh không đủ năng lực và thiếu ý thức, thời điểm tốt nhất để "tuyển quân" là sau bài kiểm tra một tiết, qua bài kiểm tra

sẽ phát hiện được những học sinh có khả năng tư duy và ý thức học tập nghiêm túc, biết cách làm bài, tất nhiên đến lúc đó nếu các em chưa tham gia bồi dưỡng môn nào, chúng ta sẽ "mời" và thuyết phục bằng nghệ thuật của mỗi người

5/ Thứ sáu, kiên trì mời bằng được những em đã có giải tham gia

6/ Thứ năm, Hài hước, lôi cuốn trong mỗi tiết dạy

7/ Thứ bảy, thông tin cho các em về những quyền lợi và phần thưởng khi các

em có giải:

8/ Thứ tám, đặc biệt chú ý đến các lớp nguồn: Thường khi giao nhiệm vụ bồi

dưỡng học sinh giỏi, thầy hiệu phó chuyên môn ở trường tôi rất tâm lí khi giao nhiệm

vụ giảng dạy bộ môn gắn liền với các lớp nguồn(A1, A2 ), đây là một lợi thế rất lớn,

có thể dễ dàng tìm được những học sinh"ưng ý" ở những lớp hày, các em khá toàn diện về cả tư duy, phẩm chất lẫn ý thức học tập Với tôi, đội tuyển chủ yếu luôn tập trung ở các lớp nguồn và chắc chắn tỉ lệ đạt giải cao, quan trọng nhất chúng ta không quá vất vả trong việc đào tạo các em và trên hết luôn có niềm tin vào thành quả đạt được

9/Thứ chín, phát hiện những học sinh có năng lực qua các bài kiểm tra: 10/ Thứ mười, đảm bảo được những học sinh tham gia đội tuyển phải có ít nhất những tiêu chí sau:

- Có kết quả học tập từ khá trở lên

- Có khả năng tư duy, ưu tiên cho các em học tốt các môn tự nhiên

- Có khả năng tự học, tự nghiên cứu

- Có khả năng diễn đạt và phương pháp làm bài

- Yêu thích học bộ môn này

- Các tiêu chí khác do yêu cầu của mỗi giáo viên

2 Phương pháp bồi dưỡng: Việc tham khảo nhiều tài liệu và được học hỏi

nhiều kinh nghiệm từ đồng nghiệp giúp tôi tích lũy được một số phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi mang lại hiệu quả tích cực, xin trình bày một số phương pháp sau:

1/ Tham khảo thật nhiều tài liệu:

2/ Tham khảo đồng nghiệp:

3/ Sưu tập nhiều bộ đề qua các năm:

4/ Nắm vững và bám sát ma trận:

5/ Hệ thống kiến thức:

6/ Hệ thống các dạng bài tập:

7/ Tìm ra cách giải hiệu quả, dễ hiểu, dễ nhớ:

8/ Hệ thống câu hỏi sau mỗi phần kiến thức:

9/ Cung cấp tài liệu cho học sinh:

9/ Rèn luyện các kĩ năng:

a) Kĩ năng sử dụng sách giáo khoa, sách tham khảo: Hướng dẫn các em cách

đọc, tìm ra kiến thức cơ bản, trọng tâm, khái quát thành dàn ý, hệ thống lại kiến thức, tìm ra mối liên hệ giữa các phần nội dung trong một bài, biết liên hệ và thấy được mối liên quan với kiến thức với những bài học trước, trả lời được những câu hỏi sau mỗi bài, tự đặt ra những câu hỏi liên quan đến nội dung đang tìm hiểu, phát hiện ra những kiến thức khó, ghi chú và hỏi bạn hoặc giáo viên vào tiết học sau

b) Kỉ năng làm việc với các bảng số liệu: Hướng dẫn các em cách làm việc với

một bảng số liệu, đọc được nội dung bảng số liệu, nhận xét theo chiều dọc và chiều ngang, thấy được sự thay đổi của các số liệu theo xu hướng nào, mốc thời gian nào từ đó rút ra nhận xét và giải thích nếu có

c) Kĩ năng giải bài tập: Hướng dẫn các em giải các dạng bài tập, ví dụ dạng bài

tập tính giờ, dạng bài tập tính góc nhập xạ, dạng bài tập ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh hay các dạng bài tập về dân số có trong nội dung ôn thi học sinh giỏi Lưu ý khi hướng dẫn giải các bài tập cho các em nên lựa chọn cách giải đơn giản nhất có thể(trên thực tế có rất nhiều tài liệu tham khảo với nhiều cách giải khác nhau, nếu chúng ta không chọn cách đơn giản học sinh sẽ có cảm giác quá khó và mau nản, trừ những học sinh có thế mạnh về các môn tự nhiên)

Ví dụ:

* Khi làm bài tập về góc nhập xạ(φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công thức sau:

1/ Trường hợp thứ nhất: Mặt Trời vuông góc với Xích Đạo ngày 21/3 và 23/9 φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- vĩ độ A

2/ Trường hợp thứ hai: Khi Mặt Trời chiếu vuông góc với chí tuyến Bắc ngày 22/6, xảy ra 3 trường hợp:

- Nếu vĩ độ A nằm từ XĐ đến CTB, áp dụng công thức:

φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- 23o27' + vĩ độ A

- Nếu vĩ độ A nằm ngoài CTB, áp dụng công thức:

φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- vĩ độ A +23o27'

- Nếu vĩ độ A nằm trong và ngoài CTN, áp dụng công thức:

φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- 23o27' - vĩ độ A

3/ Trường hợp thứ ba: Khi Mặt Trời chiếu vuông góc với chí tuyến Nam ngày 22/12, cũng xảy ra 3 trường hợp:

- Nếu vĩ độ A nằm từ XĐ đến CTN, áp dụng công thức:

φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- 23o27' + vĩ độ A

- Nếu vĩ độ A nằm ngoài CTN, áp dụng công thức:

φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- vĩ độ A +23o27'

- Nếu vĩ độ A nằm trong và ngoài CTB, áp dụng công thức:

φ) của vĩ độ A, chỉ cần cung cấp cho các em công = 90o- 23o27' - vĩ độ A

* Khi làm bài tập về tính dân số năm trước, năm sau hay dự báo dân số chỉ cần áp dụng chung một công thức:

Pn= Po.(1+ Tg)n

Trong đó: Pn: Dân số cần tính; Po: dân số gốc; Tg: tỉ lệ gia tăng tự nhiên

Tương tự với các dạng bài tập khác

d) Kĩ năng vẽ biểu đồ:

* Hướng dẫn các em hiểu các dạng biểu đồ: Với mỗi loại biểu đồ cần hướng dẫn các em cách nhận dạng và cách vẽ, ví dụ:

- Biểu đồ cột(hoặc thanh ngang):

+ Sử dụng để biểu hiện động thái phát triển, so sánh tương quan về độ lớn giữa các đối tượng hoặc thể hiện cơ cấu thành phần của một tập thể(ví dụ: biểu đồ so sánh dân

số, tiện tích một số tỉnh, vùng, nước, hay biểu đồ so sánh sản lượng(điện, than, lúa, ngô )của một địa phương qua một số năm )

+ Có nhiều dạng biểu đồ cột: Biểu đồ cột đơn, biểu đồ cột đơn gộp nhóm, biểu đồ cột chồng, biểu đồ thanh ngang

 Biểu đồ cột đơn: Thể hiện sự phát triển của một đối tượng qua nhiều năm, hoặc so sánh tương quan về độ lớn của các đối tượng

 Biểu đồ cột đơn gộp nhóm(Biểu đồ cột đôi, ba): Gồm hai, ba đối tượng khác nhau nhưng cùng nhóm, hoặc cùng đơn vị, thể hiện sự thay đổi hay so sánh về sự phát triển của các đối tượng trong nhiều năm

 biểu đồ cột chồng: Thể hiện cơ cấu thành phần % của các đối tượng không liên quan nhau, hoặc thể hiện cơ cấu thành phần %của một đối tượng qua 2,3 năm

 Biểu đồ thanh ngang: Thực chất là dạng biểu đồ cột nhưng trục tung và trục hoành đổi chỗ cho nhau(Biểu đồ tháp dân số là một dạng của biểu đồ thanh ngang, khi từng cặp thanh ngang được vẽ đối nhau qua trục đứng)

- Biểu đồ hình tròn: Được dùng để thể hiện cơ cấu các thành phần trong một tổng thể(Ví dụ: cơ cấu sản phẩm trong nước, cơ cấu xuất, nhập khẩu ), biểu đồ tròn biểu diễn được nhiều thành phần nhưng chỉ trong một hoặc hai, ba năm

- Biểu đồ đường biểu diễn: Thể hiện tiến trình phát triển, sự biến thiên của các đối tượng qua các mốc thời gian(thường thể hiện tốc độ tăng trưởng của nhiều đối tượng qua nhiều năm)

- Biểu đồ kết hợp(Cột và đường): Biểu hiện các đối tượng có đơn vị khác nhau, giữa các đối tượng có mối quan hệ nhất định

- Biểu đồ miền: Thể hiện cả động thái phát triển và cơ cấu của các đối tượng qua nhiều năm, toàn bộ biểu đồ là hình chữ nhật(hoặc vuông) chia thành các miền khác nhau

* Hướng dẫn các em xử lí số liệu(nếu có)

* Hướng dẫn cách vẽ biểu đồ: sau khi xác định được biểu đồ thích hợp nhất để vẽ, chúng ta hãy hướng dẫn các em cách vẽ cho từng dạng biểu đồ, đảm bảo các yếu tố: Đầy đủ yếu tố, kí hiệu, tên biểu đồ, khoa học và thẩm mỹ

e) Kĩ năng làm bài thi:

- Khi làm bài cần đọc thật kĩ đề, gạch chân nội dung và phân tích kĩ các câu hỏi, lựa chọn làm những câu dễ trước, câu khó sau, phần kiến thức chắc chắn làm trước, phần chưa chắc chắn làm sau Xác định thật rõ câu hỏi rơi vào nội dung phần nào, phác họa dàn ý trả lời ra giấy nháp

- Phân chia thời gian cho mỗi câu hợp lí(căn cứ vào tổng số câu và tổng số thời gian đề cho), không sa đà và dành quá nhiều thời gian cho một câu

- Không bỏ câu, không bỏ giấy trắng, nên tận dụng hết thời gian làm bài, không ra khỏi phòng thi sớm

- Trình bày bài sạch, đẹp, các ý rõ ràng, gạch sai đúng qui định

10/ Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực:

11/ Kiểm tra, đánh giá theo định kì:

12/ Sửa kĩ bài kiểm tra, hướng dẫn cách làm bài

13/ Chọn các bài làm xuất sắc nhất từ các lớp để các em tham khảo cách trình bày:

14/ Giao nhiệm vụ cho các em: