Đề cương chi tiết học phần: Sinh học phân tử (Dành cho sinh viên Khoa CNSH-CNTP) trình bày các nội dung giảng dạy của học phần Sinh học phân tử. Môn học này sẽ cung cấp cho sinh viên ngành Công nghệ sinh học những kiến thức cơ bản về cấu trúc, chức năng và mối tương tác của các đại phân tử sinh học. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1TR ƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC- CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN Học phần: Sinh học phân tử (Dành cho sinh viên Khoa CNSH-CNTP)
Số tín chỉ: 2
Mã số: MBI121
Trang 2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
KHOA CNSH- CNTP
BỘ MÔN CNSH
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1 Tên học phần: Sinh học phân tử
- Mã số học phần: MBI121
- Số tín chỉ: 2
- Tính chất của học phần: Bắt buộc
- Học phần thay thế, tương đương: không
- Ngành (chuyên ngành) đào tạo: Công nghệ Sinh học
2 Phân bổ thời gian học tập:
- Số tiết học lý thuyết trên lớp: 25 tiết
- Số tiết làm bài tập, thảo luận trên lớp: 5 tiết
- Số tiết thí nghiệm, thực hành: không
- Số tiết sinh viên tự học: 15 tiết
3 Đánh giá học phần
- Điểm chuyên cần: trọng số 0,2
- Điểm kiểm tra giữa kỳ: trọng số 0,3
- Điểm thi kết thúc học phần: trọng số 0,5
4 Điều kiện học
- Học phần học trước: Di truyền đại cương, Hóa sinh đại cương
- Học phần song hành: không
5 Mục tiêu đạt được sau khi kết thúc học phần:
5.1 Kiến thức: Môn học cung cấp cho sinh viên ngành Công nghệ sinh học những kiến thức cơ bản về cấu trúc, chức năng và mối tương tác của các đại phân tử sinh học
5.2 Kỹ năng: Sau khi kết thúc học phần, sinh viên sẽ có khả năng suy luận,
tư duy và áp dụng hiệu quả những kiến thức đã học về sinh học phân tử trong việc sử dụng các kỹ thuật di truyền hiện đại để nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công nghệ sinh học
6 N ội dung kiến thức và phương thức giảng dạy
6.1 Giảng dạy lý thuyết
TT Nội dung kiến thức Số tiết pháp giảng Phương
dạy Chương 1 ĐẠI CƯƠNG VỀ SINH HOC
PHÂN TỬ
2 tiết
- Thuyết trình, sử
Trang 31.3 Quan niệm về gene 0,5 tiết dụng trình
chiếu PowerPoint
- Mô phỏng (Simulation s) : Xây dựng mô hình mô phỏng,
video clips minh họa cho bài giảng, đặc biệt là các
kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại được dùng trong chẩn đoán bệnh cây, trong sản xuất chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật
- Động não (Brainstor ming) : Giảng viên nêu vấn đề,
1.4 Luận thuyết Trung tâm về Sinh học phân tử 0,5 tiết
Chương 2 CẤU TRÚC CỦA NUCLEIC ACID 5 tiết
2.1 Thí nghiệm chứng minh DNA là vật chất di truyền 1 tiết
2.1.2 Thí nghiệm của Frederick Grifith và Oswald
Avery
0.25 tiết
2.1.3 Thí nghiệm của Alfred Hershey và Martha Chase 0.5 tiết
2.2.2 Thành phần cấu tạo của DNA 0.25 tiết
2.2.3 Liên kết phosphodiester - Cấu trúc bậc I của DNA 0.25 tiết
2.2.4 Liên kết hydro - Cấu trúc không gian của DNA 0.25 tiết
2.2.5 Các dạng cấu trúc của DNA 0.5 tiết
2.3.1 Sự biến tính (denaturation) 0,5 tiết
2.3.2 Sự hồi tính (renaturation) 0,5 tiết
2.4 Cấu trúc của các phân tử RNA 1 tiết
2.4.1 mRNA (messenger RNA – RNA thông tin) 0,5 tiết
2.4.2 tRNA (transfer RNA – RNA vận chuyển 0,5 tiết
2.4.3 rRNA (ribosome RNA)
Chương 3 SỰ SAO CHÉP DNA 4 tiết
3.1.1 Thí nghiệm chứng minh của Meselson – Stahn
(1958)
0.5
3.1.2 Thí nghiệm chứng minh của Arthur và Korn Berg 0.5 tiết
3.2 Cơ chế sao chép bán bảo tồn 0.5 tiết
3.2.1 Nguyên tắc bảo đảm quá trình sao chép DNA
thành công
0,25 tiết 3.2.2 Các enzyme và protein đặc hiệu tham gia quá trình 0,25 tiết
Trang 4sao chép sinh viên
liệt kê ý tưởng cá nhân
- Chia sẻ theo cặp (Thinks- pair-share) : Sinh viên thảo luận theo cặp câu hỏi của giảng viên
- Nghiên cứu tình huống (case-study) : Giảng viên đưa ra các tình huống, sinh viên thảo luận nhóm và nêu lên các
ý tưởng chung của nhóm
3.3.1 Nhận biết điểm khởi đầu và tháo xoắn DNA 0.25 tiết
3.3.3 Sự tổng hợp mạch DNA mới xảy ra liên tục trên
sợi khuôn có chiều 3’→5’ và gián đoạn trên mạch
khuôn có chiều 5’→3’
0.5 tiết
3.4 Đặc điểm của sự nhân đôi DNA ở tế bào
prokaryote và eukaryote
1 tiết
3.4.1 Sự nhân đôi DNA ở tế bào prokaryote 0.5 tiết
3.4.2 Sự nhân đôi DNA ở tế bào eukaryote 0.5 tiết
Chương 4 MÃ DI TRUYỀN 3 tiết
4.4 Các đặc tính của mã di truyền 1tiết
Chương 5 QUÁ TRÌNH PHIÊN MÃ 4 tiết
5.2 Đặc điểm chung của quá trình phiên mã 1 tiết
6.2 Các thành phần cơ bản tham gia tổng hợp protein 2 tiết
6.4 Các giai đoạn của quá trình dịch mã 1 tiết
Trang 56.4.2 Giai đoạn kéo dài 0.5 tiết
6.6 Các biến đổi sau quá trình dịch mã 0.5 tiết
Chương 7 SỰ ĐIỀU HOÀ BIỂU HIỆN CỦA
GENE
2 tiết
7.1 Kiểm soát phiên mã trên operon cảm ứng –
Operon Lac theo cơ chế tiêu cực
0.5 tiết
7.2 Kiểm soát phiên mã trên operon kìm hãm – operon
tryptophan theo cơ chế tiêu cực
0.5 tiết
7.3 Kiểm soát phiên mã trên operon Ara theo cơ chế
tích cực
1 tiết
Chương 8 CƠ SỞ PHÂN TỬ CỦA SỰ BIẾN
ĐỔI VẬT CHẤT DI TRUYỀN
5 tiết
8.1.3.1 Đột biên cấu trúc nhiễm sắc thể 0.5 tiết
8.1.3.2 Đột biến số lượng nhiễm sắc thể 0.5 tiết
8.3 Các yếu tố di truyền vận động 1 tiết
Lưu ý : Mô tả các chương, đề mục (tối đa đến 4 chữ số tự nhiên) trong nội
dung kiến thức của học phần
7 Tài liệu học tập :
Ngô Xuân Bình, Lương Thị Thu Hường (2009) Giáo trình Sinh học Phân
tử NXB Nông Nghiệp
8 Tài liệu tham khảo:
Tài liệu tiếng Việt
1 Võ Thị Thương Lan, 2005 Sinh học phân tử NXB Đại học Quốc Gia Hà
Nội
2 Nguyễn Hoàng Lộc, Trần Thị Lệ, Hà Thị Minh Thi, 2007 Giáo trình sinh học phân tử NXB Đại học Huế
Trang 6Tài liệu tiếng Anh
3 Lodish H., Berk A., Kaiser C.A., Krieger M., Scott M.P., Bretscher A.,
Ploegh H., Matsudaira P., 2009 Molecular Cell Biology, 6th edition,
W.H.Freeman Publisher
4 Reece J B., Urry L A., Cain M L., Wasserman S A., Minorsky P V.,
Jackson R B., Campbell N A., 2009 Biology, ninth edition Benjamin
Cummings
5 Sreekrishma V., 2005 Comprehensive Biotechnology I: Cell Biology and Genetics New Age International Publishers
9 Cán bộ giảng dạy:
STT Họ và tên giảng viên Thuộc đơn vị quản lý Học vị, học hàm
1 Lương Thị Thu Hường Khoa CNSH-CNTP Thạc sĩ
2 Nguyễn Văn Duy Khoa CNSH-CNTP Tiến sĩ
3 Dương Văn Cường Khoa CNSH-CNTP Tiến sĩ
4 Phạm Bằng Phương Khoa CNSH-CNTP Tiến sĩ
6 Nguyễn Xuân Vũ Khoa CNSH-CNTP Nghiên cứu sinh
7 Bùi Tri Thức Khoa CNSH-CNTP Nghiên cứu sinh
8 Nguyễn Tiến Dũng Khoa CNSH-CNTP Nghiên cứu sinh
Thái Nguyên, ngày 2 tháng 6 năm 2014
P Trưởng khoa Trưởng Bộ môn Gi ảng viên
Lương Thị Thu Hường Phòng Đào tạo