Sách giao bài tập - Học phần: Công tác xã hội trong phát triển nông thôn

Sách giao bài tập - Học phần: Công tác xã hội trong phát triển nông thôn này nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức cơ bản liên quan đến công tác xã hội, công tác xã hội trong phát triển nông thôn; sinh viên có thể biết được các phương pháp tác nghiệp trong công tác xã hội, tiến trình thực hiện của công tác xã hội nói chung và công tác xã hội với cộng đồng nông thôn nói riêng; nắm được các tiêu chuẩn nghề nghiệp, trách nhiệm của một nhân viên xã hội chuyên nghiệp.

TRƯỜNG  Đ I H C NÔNG LÂMẠ Ọ

KHOA KINH T  & PHÁT TRI N NÔNG THÔN Ế Ể

B  MÔN PHÁT TRI N NÔNG THÔN Ộ Ể

VŨ TH  HI NỊ Ề

SÁCH GIAO BÀI T P Ậ

Tên h c ph n: CÔNG TÁC XàH I TRONG PHÁT TRI N ọ ầ Ộ Ể

NÔNG THÔN

S  tín ch : 2ố ỉ

Mã s  h c ph n: SWD 231ố ọ ầ

BÀI T P MÔN: CÔNG TÁC XàH I TRONG PHÁT TRI NẬ Ộ Ể  

NÔNG THÔN

S  tín ch : 2 ố ỉ

1. M c đíchụ

­ Nh m trang b  cho sinh viên ki n th c c  b n liên quan đ n CTXH, côngằ ị ế ứ ơ ả ế   tác xã h i trong PTNT.ộ

­ Sinh viên có th  bi t để ế ược các phương pháp tác nghi p trong CTXH, ti nệ ế   trình th c hi n c a CTXH nói chung và CTXH v i c ng đ ng nông thônự ệ ủ ớ ộ ồ   nói riêng. 

­ N m đắ ược các tiêu chu n ngh  nghi p, trách nhi m c a m t nhân viên xãẩ ề ệ ệ ủ ộ  

h i chuyên nghi p.ộ ệ

2. Yêu c u th c hi nầ ự ệ

­ H c các ph n lý thuy t trên l pọ ầ ế ớ

­ Sau m i ph n, chỗ ầ ương lý thuy t k t thúc Sinh viên s  tr  l i các câu h iế ế ẽ ả ờ ỏ  

và th o lu n.ả ậ

3. Phương pháp th c hi nự ệ

­ Nghiên c u nh ng khái ni m, nh ng n i dung ki n th c đã h c trong cácứ ữ ệ ữ ộ ế ứ ọ  

chương

­ Tr  l i các câu h i c a gi ng viên đ a raả ờ ỏ ủ ả ư

4. Th i gian th c hi nờ ự ệ

­ Sinh viên th o lu n và tr  l i ngay trên l p ho c làm bài ti u lu n   nhà.ả ậ ả ờ ớ ặ ể ậ ở

5. Tiêu chí đánh giá

­ Sau khi h c xong môn CTXH sinh viên có th  t  l a ch n m t tình hu ngọ ể ự ụ ọ ộ ố   trong xã h i nông thôn c  th , v n d ng các phộ ụ ể ậ ụ ương pháp tác nghi p đ  tệ ể ự 

gi i quy t tình hu ng đó theo ti n trình th c hi n CTXH.ả ế ố ế ự ệ

6. N i dung c  thộ ụ ể

CHƯƠNG 1: Đ I TỐ ƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP, CH C NĂNG NGHIÊNỨ  

C U, TÁC NGHI P VÀ TI N TRÌNH C A CÔNG TÁC XàH IỨ Ệ Ế Ủ Ộ

1. Trình bày các quan ni m v  CTXH? Nh n xét và cho ví d  minh h a?ệ ề ậ ụ ọ

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược các quan ni m v  CTXHệ ề

+ CTXH là vi c th c hi n chính sách xã h iệ ự ệ ộ

+ CTXH là ho t đ ng nhân đ o, t  thi nạ ộ ạ ừ ệ

+ CTXH là ho t đ ng c a các thi t ch  xã h iạ ộ ủ ế ế ộ

+ CTXH là phong trào xã h iộ

+ CTXH là phong trào xã h iộ

­ M i m t quan đi m sinh viên nên l y ví d  đ  phân tích.ỗ ộ ể ấ ụ ể

2. Nêu và phân tích đ nh nghĩa CTXH? T  đ nh nghĩa v  CTXH hãy rút raị ừ ị ề  

nh ng   d u   hi u  b n   ch t   c a   khoa  h c   và  ngh   nghi p   chuyên   mônữ ấ ệ ả ấ ủ ọ ề ệ   CTXH

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược m t s  đ nh nghĩa v  CTXH c a m t sộ ố ị ề ủ ộ ố 

nước nh  M , Canada t  đó đ a ra đ nh nghĩa khái quát v  CTXH.ư ỹ ừ ư ị ề

­ Phân tích n i dung hàm ch a trong đ nh nghĩa.ộ ứ ị

3. Khái quát v  các phề ương pháp tác nghi p c a CTXH?ệ ủ

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược các phương pháp tác nghi p c a CTXHệ ủ + CTXH v i cá nhânớ

+ CTXH v i nhómớ

+ CTXH v i c ng đ ngớ ộ ồ

­ L y ví d  phân tíchấ ụ

4. Công tác xã h i có nh ng ch c năng c  b n nào? Nêu m t tình hu ng cộ ữ ứ ơ ả ộ ố ụ 

th  và ch  ra vai trò c a CTXH trong vi c gi i quy t v n đ  g p ph i c aể ỉ ủ ệ ả ế ấ ề ặ ả ủ  

đ i tố ượng trong tình hu ng đó?ố

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược các ch c năng c  b n c a CTXH nh :ứ ơ ả ủ ư + Ch c năng h  tr  gi i quy t các v n đ  xã h i, các v n đ  c a cáứ ỗ ợ ả ế ấ ề ộ ấ ề ủ   nhân, gia đình, nhóm và c ng đ ng.ộ ồ

+ Ch c năng huy đ ng, liên k t và phát huy ngu n l cứ ộ ế ồ ự

+ Ch c năng d  báoứ ự

­ Sinh viên l y 1 ví d  tình hu ng c  th  và phân tíchấ ụ ố ụ ể

5. Th  nào là ti n trình CTXH? Trình bày các giai đo n c a ti n trìnhế ế ạ ủ ế   CTXH?

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i tr  l i đả ả ờ ược các ý sau

+ Trình bày được khái ni m c a ti n trình CTXHệ ủ ế

+ Trình bày và phân tích 4 bước c  b n trong ti n trình CTXH đó là:ơ ả ế  

Nh n di n v n đ , L p k  ho ch gi i quy t v n đ , th c hi n k  ho chậ ệ ấ ề ậ ế ạ ả ế ấ ề ự ệ ế ạ  

và đánh giá k t qu ế ả

Bài t p tình hu ng th o lu nậ ố ả ậ

Th o lu n gi i quy t tình hu ng:“ả ậ ả ế ố Ch  Nguy n Th  H ng ­ m t trong ị ễ ị ồ ộ  

nh ng h  sinh nhi u con   xóm Ng c Minh, xã Di n Ng c, huy n Di n ữ ộ ề ở ọ ễ ọ ệ ễ   Châu. M c dù m i l p gia đình đ ặ ớ ậ ượ c g n 10 năm nay, nh ng v  ch ng ch ầ ư ợ ồ ị 

đã có t i 4 cô con gái, trong đó cô con gái út v a tròn 9 tháng tu i ớ ừ ổ

Đi u này khi n ch ng ch  bu n l m, anh b t ch  ph i “đ  b ng ề ế ồ ị ồ ắ ắ ị ả ẻ ằ  

đ ượ c con trai m i thôi”. Con đông, nhà ch t, cu c s ng gia đình v n đã ớ ậ ộ ố ố   khó khăn l i càng thêm ph n v t v  Th  nh ng, đ  chi u lòng ch ng, ch ạ ầ ấ ả ế ư ể ề ồ ị  

H ng v n quy t đ nh sinh ti p đ a n a ồ ẫ ế ị ế ứ ữ  

Ch  H ng chia s : “Mong mu n có con trai n i dõi, đ  có ng ị ồ ẻ ố ố ể ườ i đi bi n ể  

n i  ố nghi p, nên tôi v n quy t đ nh đ  khi nào có con trai m i thôi…”.  ệ ẫ ế ị ẻ ớ V i vaiớ   trò là nhân viên CTXH anh/ch  gi i quy t v n đ  này nh  th  nào đ  ch  H ngị ả ế ấ ề ư ế ể ị ồ  

hi u và th c hi n các bi n pháp k  ho ch hóa GĐ và không sinh thêm con n a.ể ự ệ ệ ế ạ ữ

H ng d n: ướ ẫ

­ Các nhóm ph i ch  ra đ c vai trò c a nhân viên xã h i trong gi i quy tả ỉ ượ ủ ộ ả ế   tình hu ng trên.ố

­ Ch  ra nh ng v n đ  t n t i n u v n đ  trong tình hu ng không đ cỉ ữ ấ ề ồ ạ ế ấ ề ố ượ  

gi i quy t.ả ế

­ Ch  rõ nh ng hành đ ng can thi p c a nhân viên xã h i.ỉ ữ ộ ệ ủ ộ

Đánh giá:

­ Căn c  vào yêu c u c a bài t p, đánh giá cho đi m các nhóm.ứ ầ ủ ậ ể

­ Căn c  vào vi c tích c c th o lu n, đóng góp ý ki n c a các thành viênứ ệ ự ả ậ ế ủ   trong nhóm đ  đánh giá.ể

CHƯƠNG 2: CÔNG TÁC XàH I TRONG M I QUAN H  V I CÁCỘ Ố Ệ Ớ   NGÀNH KHOA H C XàH I KHÁC VÀ TRONG H  TH NG ANỌ Ộ Ệ Ố   SINH XàH IỘ

1. Phân tích m i quan h  gi a tri t h c và CTXH?ố ệ ữ ế ọ

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i phân tích đả ượ ực s  liên quan gi a tri t h c và CTXHữ ế ọ

­ Ch  rõ m i quan h  gi a tri t h c và CTXHỉ ố ệ ữ ế ọ

­ Có l y ví d  minh h aấ ụ ọ

2. Th  nào là an sinh xã h i? Nh ng v n đ  c  b n c a an sinh xã h i ế ộ ữ ấ ề ơ ả ủ ộ ở 

nước ta hi n nay?ệ

H ướ ng d n ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược khái ni m an sinh xã h iệ ộ

­ Nh ng v n đ  c  b n c a an sinh xã h i   nữ ấ ề ơ ả ủ ộ ở ước ta hi n nayệ

3. T i sao nói CTXH góp ph n th c hi n hóa m c đích c a an sinh xã h iạ ầ ự ệ ụ ủ ộ  

và tham gia xây d ng m t xã h i lành m nh,  n đ nh? Cho ví d ?ự ộ ộ ạ ổ ị ụ

H ướ ng d n ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược:

+ M c đích c a an sinh xã h iụ ủ ộ

+ M c đích c a CTXHụ ủ

+ M i tố ương quan gi a an sinh xã h i và CTXHữ ộ

­ L y ví d  và phân tíchấ ụ

Bài t p th o lu nậ ả ậ

Nhóm hãy l a ch n m t s  v n đ  xã h i và vi c th c hi n an sinhự ọ ộ ố ấ ề ộ ệ ự ệ  

xã h i trên m t đ a phộ ộ ị ương nào đó. Phân tích, đánh giá và đ  xu t gi iề ấ ả   pháp?

Yêu c u: ầ

­ Nghiên c u theo nhóm ứ

­ Vi t báo cáo trình bày k t qu  nghiên c u ế ế ả ứ

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên tìm trên m ng đ  ch n m t v n đ  xã h i c  th  liênạ ể ọ ộ ấ ề ộ ụ ể   quan đ n an sinh xã h i t i m t đ a phế ộ ạ ộ ị ương nào đó

­ Phân tích, đánh giá nh ng đi m m nh, h n chữ ể ạ ạ ế

­ Đ  xu t ra gi i pháp c  th  đ  phát huy nh ng đi m m nh.ề ấ ả ụ ể ể ữ ể ạ

CHƯƠNG 3: VAI TRÒ C A C NG Đ NG TRONG CÔNG TÁC XÃỦ Ộ Ồ  

H IỘ

1. Th  nào là nhân viên xã h i chuyên nghi p? Nhân viên xã h i chuyênế ộ ệ ộ   nghi p có v  trí, vai trò nh  th  nào trong xã h i? Liên h  v i th c t    đ aệ ị ư ế ộ ệ ớ ự ế ở ị  

phương?

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược khái ni m nhân viên xã h iệ ộ

­ V  trí và vai trò c a nhân viên xã h iị ủ ộ

­ L y ví d  liên h  th c t  t i đ a phấ ụ ệ ự ế ạ ị ương, ho t đ ng nào   đ aạ ộ ở ị  

phương có s  tham gia c a nhân viên xã h i, ch  rõ v  trí và vai trò c a nhânự ủ ộ ỉ ị ủ   viên xã h i trong ho t đ ng đó.ộ ạ ộ

2. Nhân viên xã h i có nh ng nhi m v  c  b n nào? Hãy đ a ra m t ví dộ ữ ệ ụ ơ ả ư ộ ụ 

c  th  v  cùng tham gia gi i quy t v n đ  c a đ i tụ ể ề ả ế ấ ề ủ ố ượng c n s  giúp đầ ự ỡ 

và ch  ra nhi m v  c  th  c a nhân viên xã h i trong tình hu ng đó?ỉ ệ ụ ụ ể ủ ộ ố

H ướ ng d n:  ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược nh ng nhi m v  c  b n c a nhân viên xãữ ệ ụ ơ ả ủ  

h i nh  sau:ộ ư

+ Nhi m v  c a nhân viên xã h i đ i v i tr  em có nhu c u và c nệ ụ ủ ộ ố ớ ẻ ầ ầ  

b o v  đ c bi t.ả ệ ặ ệ

+ H  tr  tr  em có v n đ  liên quan đ n pháp lu t, t  pháp, v  thànhỗ ợ ẻ ấ ề ế ậ ư ị   niên

+ H  tr  gi i quy t các v n đ  c a đ i tỗ ợ ả ế ấ ề ủ ố ượng liên quan đ n ho tế ạ  

đ ng giáo d c – tham v n h c độ ụ ấ ọ ường

+ Nhi m v  c a nhân viên xã h i trong h  th ng y tệ ụ ủ ộ ệ ố ế

+ Nhi m v  c a nhân viên xã h i trong các ho t đ ng b o tr  xã h iệ ụ ủ ộ ạ ộ ả ợ ộ   cho các đ i tố ượng là người tàn t t, ngậ ười già,

+ Nhi m v  h  tr  gi i quy t v n đ  c a c ng đ ngệ ụ ỗ ợ ả ế ấ ề ủ ộ ồ

+ Nhi m v  nghiên c u và tham gia ho ch đ nh chính sáchệ ụ ứ ạ ị

­ L y ví d  c  th  v  cùng tham gia gi i quy t v n đ  c a đ i t ngấ ụ ụ ể ề ả ế ấ ề ủ ố ượ  

c n s  giúp đ  và ch  ra nhi m v  c  th  c a nhân viên xã h i trong tìnhầ ự ỡ ỉ ệ ụ ụ ể ủ ộ  

hu ng đó ố

Bài t p th o lu nậ ả ậ

Th o lu n: M i nhóm s  ch n m t tình hu ng liên quan đ n đ iả ậ ỗ ẽ ọ ộ ố ế ố  

tượng là người tàn t t, ngậ ười già cô đ n ho c là tr  em m  côi   c ngơ ặ ẻ ồ ở ộ  

đ ng nông thôn đ  phân tích nhi m v , vai trò c a nhân viên xã h i trongồ ể ệ ụ ủ ộ   tình hu ng đó.ố

Yêu c u: ầ

­ L a ch n tình hu ng ự ọ ố

­ Phân tích tình hu ng ố

­ Ch  rõ vai trò, nhi m v  c a nhân viên xã h i trong tình hu ng đó ỉ ệ ụ ủ ộ ố

H ướ ng d n: ẫ

+ Nhóm ph i ch n đả ọ ược m t tình hu ng liên quan đ n m t trong cácộ ố ế ộ  

đ i tố ượng c n s  giúp đ  là ngầ ự ỡ ười già, người tàn t t, tr  em m  côi.ậ ẻ ồ

+ Ch  ra vai trò, nhi m v  c a nhân viên xã h i trong tình hu ng đóỉ ệ ụ ủ ộ ố

Đánh giá

­ Căn c  vào các yêu c u đ  đánh giá nhóm th o lu n đã gi i quy tứ ầ ể ả ậ ả ế  

được v n đ  ch a.ấ ề ư

­ Đánh giá s  làm vi c nhóm c a sinh viênự ệ ủ

­ S  đóng góp ý ki n th o lu n c a các thành viên trong nhómự ế ả ậ ủ

CHƯƠNG   4 :  CÔNG   TÁC   XÃ   H I   TRONG  PHÁT   TRI N   NÔNGỘ Ể   THÔN

1. Hãy phân tích t m quan tr ng c a CTXH trong phát tri n nông thôn?ầ ọ ủ ể

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i phân tích đ c vai trò c a CTXH trong PTNT.ả ượ ủ

­ L y ví d  ch ng minh t m quan tr ng c a CTXH trong PTNTấ ụ ứ ầ ọ ủ

2. Ti n trình CTXH trong phát tri n nông thôn bao g m nh ng giai đo n nào?ế ể ồ ữ ạ   Hãy trình bày khái quát các giai đo n đó?ạ

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược các giai đo n trong ti n trình CTXH đ i v iạ ế ố ớ  

c ng đ ng nông thôn.ộ ồ

­ Phân tích các giai đo n đó.ạ

3. M t nhân viên CTXH trong phát tri n nông thôn c n ph i có nh ng kộ ể ầ ả ữ ỹ  năng c  b n nào? T i sao k  năng l p k  ho ch đóng vai trò quan tr ng đ iơ ả ạ ỹ ậ ế ạ ọ ố  

v i m t nhân viên xã h i tác nghi p   nông thôn?ớ ộ ộ ệ ở

H ướ ng d n: ẫ

­ Sinh viên ph i nêu đả ược các k  năng c  b n c a m t nhân viênỹ ơ ả ủ ộ   CTXH trong phát tri n nông thôn.ể

­ Nêu vai trò c a k  năng l p k  ho ch đ i v i m t nhân viên xã h iủ ỹ ậ ế ạ ố ớ ộ ộ   tác nghi p   nông thôn.ệ ở

Bài t p th o lu nậ ả ậ

Sinh viên t  l a ch n ch  đ  cho mình v  các v n đ  xã h i liên quan ự ự ọ ủ ề ề ấ ề ộ

đ n c ng đ ng nông thôn nh : T  n n xã h i, phong t c t p quán, mâu thu n ế ộ ồ ư ệ ạ ộ ụ ậ ẫ gia đình, b o l c gia đình, tr  em  Sau đó gi i quy t v n đ  theo trình t  ti nạ ự ẻ ả ế ấ ề ự ế   trình th c hi n CTXH đ i v i c ng đ ng nông thôn.ự ệ ố ớ ộ ồ

Yêu c u ầ

­ Th o lu n nhóm ả ậ

­ Nêu rõ các b c th c hi n gi i quy t tình hu ng theo các b c th c  ướ ự ệ ả ế ố ướ ự

hi n trong ti n trình CTXH   nông thôn ệ ế ở

­ Trình bày k t qu  th o lu n trên l p ế ả ả ậ ớ

Hướng d n:ẫ

­ Các nhóm l a ch n m t v n đ  xã h i c  th    nông thônự ọ ộ ấ ề ộ ụ ể ở

­ Nêu các b c ti n hành đ  gi i quy t tình hu ngướ ế ể ả ế ố

­ Mô t  chi ti t các b c th c hi nả ế ướ ự ệ

­ Đ a ra đ c m t s  k t qu  d  ki nư ượ ộ ố ế ả ự ế

  Thái Nguyên, ngày    tháng     năm 2014

PGS. TS. Đinh Ng c Lan      Ths. Vũ Th  Hi nọ ị ề