ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP Ở TIỂU HỌC

Từ điển TV Hoàng Phê- Theo Tự điển Giáo dục học: Kiểm tra là bộ phận hợp thành của quá trình dạy học nhằm nắm được thông tin về trạng thái và kết quả học tập của học sinh, về nhữngnguyên

- Kiểm tra: là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, xem xét (Từ điển TV Hoàng Phê)

- Theo Tự điển Giáo dục học: Kiểm tra là bộ phận hợp thành của quá trình dạy học

nhằm nắm được thông tin về trạng thái và kết quả học tập của học sinh, về nhữngnguyên nhân cơ bản của thực trạng đó để tìm ra những biện pháp khắc phục những lỗhỏng, đồng thời củng cố và tiếp tục nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học Như vậy,trong lĩnh vực giáo dục, kiểm tra là một thuật ngữ chỉ sự đo lường, thu thập thông tin

để có được những phán đoán, xác định xem sau khi học người học nắm được gì (kiếnthức), làm được gì (kĩ năng) và bộc lộ thái độ ứng xử ra sao, đồng thời có được nhữngthông tin phản hồi để hoàn thiện quá trình dạy-học

Ví dụ minh họa: GV cho một bài thi trắc nghiệm môn Khoa học 4 để kiểm tra kiến

thức, kĩ năng và thái độ của HS liên quan đến 4 bài học: Con người cần gì để sống?Trao đổi chất ở người Trao đổi chất ở người (tiếp theo) và Các chất dinh dưỡng có

trong thức ăn Vai trò của chất bột đường Đó là hoạt động kiểm tra

b Đo lường

- Theo Từ điển tiếng Việt của Hoàng Phê, đo lường là xác định độ lớn của đại lượng

bằng cách so sánh với một đại lượng cùng loại được chọn làm đơn vị Đo lường trongtiếng Anh là một khái niệm chuyên dùng để chỉ sự so sánh một vật hay một hiệntượng với một thước đo hay chuẩn mực, có khả năng trình bày kết quả về mặt địnhlượng

- Đo lường: là so sánh một sự vật, hiện tượng, yếu tố với một chuẩn (thước đo) vàtrình bày kết quả về mặt định tính

- Đo lường trong giáo dục là phương tiện để thu thập dữ liệu về đặc tính, hành vi của

ĐỀ CƯƠNG MÔN ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

Ở TIỂU HỌC

quả bài làm của học sinh với một thang điểm (thang đo) nhất định và kết quả thứ bậc

của những học sinh khác

c Đánh giá

- Đánh giá: là quá trình thu thập thông tin, chứng cứ về đối tượng đánh giá và đưa ra

những phán xét (nhận xét về sự vật, hiện tượng, về con người theo những quan điểm,

chuẩn mực nào đó Đánh giá trong giáo dục: là một tiến trình một cách có hệ thống để

xác định mức độ (định tính và định lượng) mà đối tượng đạt được các mục tiêu giáo

dục đã đề ra

Ví dụ minh họa: Qua những ghi nhận, GV thấy em Hoa nhiều lần đưa thêm phần giải

thích lí do cho những hoạt động liên quan đến bản thân như giữ gìn vệ sinh, bảo vệ

thú hoang dã, giữ gìn 26 của công ; và Hoa giải thích rất nhiệt tình, trôi chảy Dựa

vào đây giáo viên có thể đưa ra nhận xét chung rằng: em có nhận thức khá sâu sắc về

những vấn đề của cộng đồng, của xã hội cũng như của bản thân, nhiệt tình với những

vấn đề chung, có khả năng giải thích lí do …

d Phân biệt ba khái niệm dựa trên mối quan hệ giữa chúng:

- Đánh giá là phán xét trên cơ sở đo lường, kiểm tra và đánh giá bao giờ cũng đi liền

với kiểm tra, đo lường Đánh giá là một quá trình, đo lường và kiểm tra là những khâu

của quá trình đánh giá

- Về mặt thực hành, ta có thể hiểu kiểm tra là công cụ dùng để thu thập thông tin phục

vụ cho việc đánh giá Đo lường là cách thức lượng hóa những thông tin thu thập được

từ kiểm tra Thông qua kiểm tra và đo lường ta thu được những mô tả mang tính chất

về mức độ kết quả và sự tiến bộ của người học về một phương diện nào đó mà ta

mong muốn đánh Và dựa vào những mô tả mang tính chất số này (gọi là mô tả định

lượng), cộng thêm những mô tả khác không mang tính chất số (gọi là mô tả định tính)

nếu thấy cần thiết, đối chiếu với mục tiêu dạy học đã đề ra để từ đó đưa ra những nhận

định về thành tích, sự tiến bộ của người học,cũng như đề xuất về giải pháp nhằm cải

tiến việc dạy và học Đó chính là quá trình đánh giá

Câu 2 So sánh đánh giá kết quả học sinh tiểu học theo Thông tư 30 và TT 22

3 ĐIỂM MỚI CẦN CHÚ Ý TRONG THÔNG TƯ 22 - SỬA ĐỔI, BỔ SUNG VỀ

QUY ĐỊNH ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TIỂU HỌC

1 Về yêu cầu, nguyên tắc và cách thức đánh giá

- Yêu cầu, nguyên tắc đánh giá và tinh thần chung Thông tư 22 vẫn giữ những điểm

cốt lõi, cơ bản của tinh thần Thông tư 30 đó là "đánh giá thường xuyên bằng nhận xét,

đánh giá định kì bằng điểm số kết hợp với nhận xét"; "kết hợp đánh giá của giáo viên,

học sinh, cha mẹ học sinh"; tiếp tục khẳng định "đánh giá của giáo viên là quan trọng

nhất"; và bãi bỏ khoản 3 Điều 5, Điều 7, Điều 8, Điều 9 và Điều 11; thay đổi cụm từ

"đánh giá" thành "nhận xét" tại khoản 2 Điều 3 nhưng để giải quyết một số bất cập,

nhằm giảm áp lực, khối lượng công việc cho giáo viên, Bộ GD-ĐT đã đưa ra một số

điểm sửa đổi về cách thức đánh giá cho phù hợp với thực tiễn, cụ thể:

- Đối với đánh giá thường xuyên

- Giữ quy định đánh giá kết quả học tập, rèn luyện về kiến thức, kĩ năng, thái độ và

một số biểu hiện về năng lực, phẩm chất của học sinh bằng nhận xét không cho điểm

nhưng không quy định giáo viên hàng tháng phải ghi vào sổ theo dõi chất lượng giáo

dục Giáo viên được quyền chủ động trong việc khi nào nhận xét bằng lời nói chỉ ra

cho học sinh biết được chỗ đúng, chưa đúng và cách sửa chữa; khi nào viết nhận xét

vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh; căn cứ vào các biểu hiện về nhận thức, kĩ

năng, thái độ của học sinh ở từng năng lực, phẩm chất để nhận xét và có biện pháp cụ

thể giúp đỡ kịp thời sao cho phù hợp;

- Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn

trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn; tham gia nhận

xét bạn, nhóm bạn về những biểu hiện của từng năng lực, phẩm chất để hoàn thiện bản

thân (bỏ cụm từ "học sinh tự đánh giá"); đồng thời khuyến khích cha mẹ học sinh trao

đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và

phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện để góp phần vào

việc phát triển năng lực, phẩm chất

- Đối với đánh giá định kì

- Đánh giá định kì về kết quả học tập: Thay vì có hai mức đánh giá "Hoàn thành" và

"Chưa hoàn thành" như Thông tư 30, thì Thông tư 22 quy định có ba mức đánh giá:

"Hoàn thành tốt", "Hoàn thành" và "Chưa hoàn thành" Vào cuối học kỳ I và cuối năm

học học sinh phải làm bài kiểm tra định kì đối với các môn học: Tiếng Việt, Toán,

Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Ngoại ngữ, Tin học; riêng đối với lớp 4, lớp 5 thì có thêm

bài kiểm tra định kì môn Tiếng Việt, môn Toán vào giữa học kì I và giữa học kì II

nhằm giúp các em quen dần với cách thức kiểm tra, đánh giá ở cấp học tiếp theo Đề

kiểm tra định kì thay vì có 3 mức độ như Thông tư 30 thì Thông tư 22 quy định có 4

mức độ về chuẩn kiến thức, kĩ năng và định hướng phát triển năng lực Với việc đưa

ra nhiều mức độ đánh giá như trên, giúp giáo viên nhìn nhận phân hóa rõ ràng hơn về

kết quả phấn đấu của học sinh, phụ huynh nắm bắt rõ hơn mức độ đạt được của con

em mình Việc đánh giá này được giáo viên thực hiện vào giữa kỳ, cuối mỗi học kỳ,

nhằm cung cấp những thông tin phản hồi liên quan đến quá trình học tập của học sinh,

những lĩnh vực nào có sự tiến bộ, lĩnh vực học tập nào còn khó khăn Đồng thời, giúp

học sinh nhận ra mình thiếu hụt những gì so với chuẩn kiến thức, kỹ năng hay yêu

và "Chưa đạt") Việc lượng hóa này, giúp giáo viên, cán bộ quản lý, cha mẹ học sinh

nhìn nhận, xác định được rõ ràng hơn về mức độ hình thành, phát triển năng lực,

phẩm chất của học sinh sau một giai đoạn học tập, rèn luyện; cách đánh giá này cũng

giúp học sinh nhận ra mình thiếu hụt những gì so với chuẩn kiến thức, kỹ năng hay

yêu cầu bài học để cả giáo viên và học sinh cùng điều chỉnh hoạt động, phương pháp

tiếp cận kiến thức Căn cứ vào kết quả đánh giá này, giáo viên, nhà trường có cơ sở để

đưa ra các giải pháp kịp thời giúp đỡ học sinh khắc phục hạn chế, phát huy những

điểm tích cực để các em ngày một tiến bộ hơn

2 Về hồ sơ đánh giá và tổng hợp kết quả đánh giá

- Thông tư 22 quy định, hồ sơ đánh giá gồm "Học bạ" và "Bảng tổng hợp kết quả đánh

giá giáo dục của lớp" Như vậy, "Sổ theo dõi chất lượng giáo dục" trước đây được

thay bằng "Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục"; đồng thời không quy định cứng

nhắc bất kì loại sổ nào sử dụng trong quá trình đánh giá học sinh Giáo viên được trao

quyền tự chủ trong việc theo dõi sự tiến bộ của học sinh, ghi chép những lưu ý với học

sinh có nội dung chưa hoàn thành hoặc có khả năng vượt trội nhằm tự mình nắm bắt

thông tin và sử dụng khi cần Việc thay đổi này sẽ giúp cho giáo viên thuận lợi hơn

khi thực hiện đánh giá học sinh, có nhiều thời gian hơn để quan tâm đến việc hỗ trợ

học sinh trong quá trình dạy học và giảm được một số áp lực về sổ sách, sử dụng

nhiều lời nhận xét trùng lặp, hình thức, không cần thiết

- Giữa học kì và cuối học kì, giáo viên ghi kết quả đánh giá giáo dục của học sinh vào

Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp Bảng tổng hợp kết quả đánh giá

giáo dục của các lớp được lưu giữ tại nhà trường theo quy định Cuối năm học, giáo

viên chủ nhiệm ghi kết quả đánh giá giáo dục của học sinh vào Học bạ Học bạ được

nhà trường lưu giữ trong suốt thời gian học sinh học tại trường, được giao cho học

sinh khi hoàn thành chương trình tiểu học hoặc đi học trường khác

3 Về khen thưởng

- Việc khen thưởng cuối năm học, Thông tư 22 quy định những học sinh hoàn thành

xuất sắc các nội dung học tập, rèn luyện và những học sinh có thành tích vượt trội hay

tiến bộ vượt bậc về ít nhất một môn học hoặc ít nhất một năng lực, phẩm chất được

giáo viên giới thiệu và tập thể lớp công nhận Nhà trường cũng có thể khen thưởng đột

xuất cho học sinh có thành tích nổi bật trong các phong trào thi đua hoặc có thành tích

đột xuất trong năm học Quy định này giúp cho giáo viên và nhà trường thuận lợi hơn

trong vấn đề khen thưởng học sinh, mà vẫn đảm bảo yêu cầu không gây áp lực cho

học sinh, phụ huynh; đồng thời hạn chế bệnh thành tích trong giáo dục

- Phát huy, kế thừa và cụ thể hóa tinh thần nhân văn của Thông tư 30, chúng tôi hy

vọng rằng Thông tư 22 sẽ mang lại diện mạo mới cho giáo dục tiểu học và đặc biệt

khắc phục được một số tồn tại, hạn chế trong cách đánh giá trước đây, góp phần tăng

niềm tin của xã hội vào những chủ trương đổi mới của ngành trong giai đoạn hiện nay

Trong thời gian tới, sau khi tiếp thu sự chỉ đạo Bộ và Sở GD&ĐT, ngành sẽ tiến hành

tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền rộng rãi nhằm làm rõ các vấn đề mà cán bộ, giáo

viên có thể còn băn khoăn, vướng mắc để triển khai, tổ chức thực hiện kịp thời tại các

trường tiểu học một cách có hiệu quả ngay sau khi Thông tư có hiệu lực

SO SÁNH ĐIỂM KHÁC BIỆT GIỮA THÔNG TƯ 30 VÀ

THÔNG TƯ 22

Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 30 để hoàn thiện

hơn cho bản Thông tư 30 về việc đánh giá học sinh tiểu học VnDoc.com xin giới thiệu tới

bạn đọc sự khác biệt giữa thông tư 30 và Thông tư 22 về đánh giá học sinh tiểu học như sau:

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP

Cuối kì 1 và cuối năm học Giữa kì 1, cuối kì 1,

Giữa kì 2 và cuối năm học

Hoàn thành

Chưa hoàn thành Hoàn thành tốt

Hoàn thành Chưa hoàn thành

Không có Lớp 4 – 5 có thêm bài KTĐK Toán-Tiếng Việt

Mức 3 : Biết vận dụng quen thuộc

Mức 4 : Vận dụng để giải quyết vấn đề mới…

ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT

Cuối kì 1 và cuối năm học Giữa kì 1, cuối kì 1,

Giữa kì 2 và cuối năm học

Không có sổ theo dõi CLGD (giảm tính hành chính)

- GV phải có minh chứng khi được yêu cầu trả lời câu hỏi tại sao lại x

ếp HS vào một mức nào đó.

-Minh chứng: Sản phẩm học tập của HS, nhóm, ghi chép của cá nhân GV

KHEN THƯỞNG

Thành tích nổi bật hay có tiên bộ vượt bật về một trong b

a nội dung

Số lượng do hiệu trưởng quyết định.

HS hoàn thành xuất sắ c….

HS có thành tích vượt t rội

Khen thưởng đột xuất

Không có sổ theo dõi CLGD (giảm tính hành chính)

- GV phải có minh chứng khi được yêu cầu trả lời câu hỏi tại sao lại xếp HS vào một

mức nào đó.

-Minh chứng: Sản phẩm học tập của HS, nhóm, ghi chép của cá nhân GV

Câu 3 Sự khác nhau giữa đánh giá theo năng lực và đánh giá theo kiến thức, kĩ

năng

- Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả học tập không lấy việc

kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánh giá Đánh giá

kết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong

những tình huống ứng dụng khác nhau Đánh giá kết quả học tập đối với các môn học

và hoạt động giáo dục ở mỗi lớp và sau cấp học là biện pháp chủ yếu nhằm xác định

mức độ thực hiện mục tiêu dạy học, có vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả

học tập của HS Hay nói cách khác, đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức, kỹ

năng và thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa (Leen pil, 2011)

- Xét về bản chất thì không có mâu thuẫn giữa đánh giá năng lực và đánh giá kiến

thức kỹ năng, mà đánh giá năng lực được coi là bước phát triển cao hơn so với đánh

giá kiến thức, kỹ năng Để chứng minh HS có năng lực ở một mức độ nào đó, phải tạo

cơ hội cho HS được giải quyết vấn đề trong tình huống mang tính thực tiễn Khi đó

HS vừa phải vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã được học ở nhà trường, vừa phải

dùng những kinh nghiệm của bản thân thu được từ những trải nghiệm bên ngoài nhà

trường (gia đình, cộng đồng và xã hội) Như vậy, thông qua việc hoàn thành một

nhiệm vụ trong bối cảnh thực, người ta có thể đồng thời đánh giá được cả kỹ năng

nhận thức, kỹ năng thực hiện và những giá trị, tình cảm của người học Mặt khác,

đánh giá năng lực không hoàn toàn phải dựa vào chương trình giáo dục môn học như

đánh giá kiến thức, kỹ năng, bởi năng lực là tổng hòa, kết tinh kiến thức, kỹ năng, thái

độ, tình cảm, giá trị, chuẩn mực đạo đức,… được hình thành từ nhiều lĩnh vực học tập

và từ sự phát triển tự nhiên về mặt xã hội của một con người

Câu 4 Phân tích: vai trò, chức năng của kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập

- Vai trò của kiểm tra, đánh giá: kiểm tra, đánh giá là hoạt động không thể thiếu

nhằm xác định hiệu quả của việc thực hiện mục tiêu dạy học, từ đó định hướng và

thúc đẩy GV đổi mới phương pháp dạy học, thúc đẩy HS đổi mới phương pháp học

tập nhằm nâng cao chất lượng thực hiện mục tiêu giáo dục Hoạt động đánh giá còn là

để phát hiện những mặt tốt, mặt chưa tốt, khó khăn, vướng mắc và xác định nguyên

nhân để đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, hiệu quả giáo dục

- Chức năng của kiểm tra, đánh giá:

* Chức năng dạy học:

Kết quả kiểm tra – đánh giá:

- Xác định được mức độ mà học sinh đã đạt được so với mức độ cần phải đạt trong

việc thực hiện mục tiêu dạy học, về chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ của chương trình

giáo dục khi kết thúc một giai đoạn học tập (kết thúc một bài, chương, chủ đề, chủ

điểm, môđun, lớp học, cấp học)

- Xác định được tính hiệu quả của một phương pháp giảng dạy hoặc một chương trình

đào tạo một cách chính xác, khách quan, công bằng thông qua kiểm tra

* Chức năng phát triển:

- Trên nền tảng người học nắm vững tri thức (bao gồm các đơn vị tri thức, kĩ năng, kĩ

xảo), từ đó hình thành và phát triển hoạt động sáng tạo, khả năng phát triển trí tuệ của

- Đánh giá cho điểm mang ý nghĩa giáo dục đáng kể Thông qua hình thức trình bày

sản phẩm (bài làm) của người học, rèn cho các em tính cẩn thận, hình thức trình bày

sáng sửa, rõ ràng, logic

- Đánh giá sản phẩm bài làm của người học tốt hay chưa tốt là biểu thị thái độ của

người đánh giá Như vậy, thông qua việc đánh giá, có tác dụng mang đến việc điều

 Giúp GV nắm được tình hình học tập, mức độ phân hóa về trình độ học lực của

học sinh trong lớp Từ đó, có biện pháp giúp đỡ học sinh yếu kém và bồi dưỡng

học sinh giỏi, giúp GV điều chỉnh và hoàn thiện PP dạy học

 Giúp HS biết được khả năng học tập của mình so với yêu cầu của chương trình;

xác định được nguyên nhân thành công cũng như chưa thành công Từ đó, điều

chỉnh PP học tập, phát triển kĩ năng tự đánh giá

 Giúp cán bộ QL giáo dục đề ra giải pháp quản lí phù hợp để nâng cao chất

lượng giáo dục

 Giúp cha mẹ học sinh và cộng đồng biết được kết quả giáo dục của từng học

sinh, từng lớp và của cả cơ sở giáo dục

* Chức năng xã hội:

- Thể hiện ở chỗ điều khiển sự phân luồng HS và phân luồng lao động xã hội Kết quả

kiểm tra- đánh giá quá trình giáo dục được dùng để lựa chọn, phân chia người học

theo chương trình giáo dục hoặc sử dụng nhân lực phù hợp với mỗi cá nhân

Câu 5 Từ những nội dung đã học và căn cứ vào các Thông tư 30, Thông tư 22,

hãy trình bày:

- Mục đích đánh giá

- Nguyên tắc, yêu cầu trong đánh giá

- Nội dung đánh giá

- Các hình thức đánh giá

- Các phương pháp đánh giá

* Mục đích đánh giá:

1 Giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy

học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học,

giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích

lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp

đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh

để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn

luyện của học sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học

2 Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá, tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh

cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để tiến bộ

3 Giúp cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ (sau đây gọi chung là cha mẹ học sinh)

tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành và phát

triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các

hoạt động giáo dục học sinh

4 Giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt động giáo dục, đổi

mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu quả giáo dục

*

Nguyên tắc, yêu cầu trong đánh giá