- Nêu đợc các chức năng của da - Nắm đợc mối quan hệ giữa cấu tạo và chức năng của da.. Các hoạt động Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của da:25p Mục tiêu: HS nắm đợc da cấu tạo gồm 3 phần
Trang 1Ngày dạy: 25/1/2010
Chơng VIII- Da
Tiết 43
Cấu tạo và chức năng của da
I Mục Tiêu
1 Kiến thức
Khi học xong bài này, HS cần đạt các mục tiêu sau:
- Mô tả đợc cấu tạo của da
- Nêu đợc các chức năng của da
- Nắm đợc mối quan hệ giữa cấu tạo và chức năng của da
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát tranh, mô hình để tìm kiến thức
- Rèn t duy suy luận logic, kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn
- Có ý thức giữ vệ sinh da
II Đồ dùng dạy học
GV- Tranh cấu tạo da, Giáo án điện tử
- Mô hình cấu tạo da , Bảng phụ ghi nội dung hoạt động nhóm
HS : bảng nhóm
III hoạt động dạy - học.
A Giới thiệu bài:4p
- Kiểm tra bài cũ
- Để bảo vệ hệ bài tiết nớc tiểu tránh các tác nhân có hại, cần phải làm gì?
- Giới thiệu bài mới
? Cơ quan nào đóng vai trò chủ yếu trong điều hoà thân nhiệt? Ngoài chức năng điều hoà thân nhiệt, da còn có chức năng gì ? Cấu tạo của da nh thế nào để
đảm nhiệm chức năng đó?
B Các hoạt động
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của da:25p
Mục tiêu: HS nắm đợc da cấu tạo gồm 3 phần chính và các cơ quan trong từng
phần
Tiến hành :
- Da nằm ở vị trí nào trên cơ thể ngời ?
- Da bao bọc toàn bộ cơ thể , vậy da có cấu tạo nh
thế nào 1 cấu tạo của da
- Chiếu tranh phóng tự động cấu tạo da
- Da có cấu tạo gồm mấy lớp , chỉ xác định giới
hạn từng lớp ?
- Ghi bảng
- Mỗi lớp của da lại đợc cấu tạo từ những thành
phần khác nhau , để dễ nghiên cứu ta tách từng lớp
da
- Chiếu tranh phóng tự động tách 3 lớp cấu tạo da
Xác định thành phần cấu tạo của từng lớp theo chú
thích trên hình vẽ
- HS tự nghiên cứu + Da bao bọc toàn bộ cơ thể
- HS tự nghiên cứu H 41.1, chú thích
- HS xác định giới hạn từng lớp
- Ghi vở
- Quan sát
- HS Xác định thành phần cấu
1
Trang 2- Ghi các bộ phận của từng lớp da
- Mỗi thành phần cấu tạo đều có đặc điểm thực
hiện các vai trò của da
- Tầng sừng trực tiếp tiếp xúc với môi trờng ngoài,
vào những ngày hanh khô ta thờng thấy có những
vảy trắng nhỏ bong ra bám vào quần áo Điều đó
giúp ta giải thích nh thế nào về thành phần lớp
ngoài cùng của da ? Tầng sừng có tác dụng gì ?
- Tầng sừng gồm những tế bào chết đã hoá sừng ,
xếp xít nhau , dễ bong bảo vệ , chống sự xâm
nhập của vi khuẩn
- Chiếu tranh tầng tế bào sống
- Tầng này có những đặc điểm gì và có tác dụng
nh thế nào ?
- Tầng này có khả năng phân chia tạo các tế bào
mới , các tế bào này sẽ thay thế các tế bào ở lớp
sừng bong ra Trong tầng tế bào sống các tế bào
chứa các hạt sắc tố ( sác tố đỏ, nâu , vàng , đen ) số
lợng và tỉ lệ các hạt sắc tố quyết định màu da các
hạt sắc tố còn có tác dụng chống lại tác hại của các
tia tử ngoại
Trong tế bào còn có các hắc tố Melanin, nếu hắc tố
này sinh ra quá nhiều sẽ làm da bị sạm và sỉn màu,
mà việc tiếp xúc với tia cực tím khiến tế bào da sản
xuất nhiều melanin Không nên để da tiếp
xúc với ánh nắng vào tàm tra
- Chỉ vị trí tóc , lông , móng , đây là các sản phẩm
của da Chúng đợc sinh ra từ phần nào của da ?
- Tóc và lông mày có tác dụng gì ?
+ Tạo vẻ đẹp cho ngời , tóc là lớp đệm không khí
để chống tia tử ngoại và điều hoà nhiệt Lông mày
ngăn không cho mồ hôi và nớc chảy xuống mắt
- Ta có nên nhổ , cạo trụi lông mày để làm đẹp
không ?
- Chỉ tranh lớp biểu bì đây là lớp da chính thức
- Lớp bì do sợi mô nào cấu tạo nên và nó có đặc
điểm gì ?
- Cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt
Có nhiều sợi đàn hồi giúp da bền vững , co giãn
tốt Tạo lớp đệm bảo vệ cơ thể giảm bớt sự va chạm
của các tác nhân cơ học
- Liên hệ : ở động vật phần bì là phần ngời ta đem
thuộc để chế tạo da thuộc
- Các bộ phận của lớp bì giúp da thực hiện rất
nhiều chức năng
- Cho 1 HS sờ tay vào túi đen đựng thanh sắt
tạo của từng lớp theo chú thích trên hình vẽ
- Ghi vở
- HS: - Tầng sừng gồm những
tế bào chết đã hoá sừng , xếp xít nhau , dễ bong bảo
vệ , chống sự xâm nhập của vi khuẩn
- HS: - Tầng này có khả năng phân chia tạo các tế bào mới , các tế bào này sẽ thay thế các
tế bào ở lớp sừng bong ra Trong tầng tế bào sống các tế bào chứa các hạt sắc tố
- HS: + Tạo vẻ đẹp cho ngời , tóc là lớp đệm không khí để chống tia tử ngoại và điều hoà nhiệt Lông mày ngăn không cho mồ hôi và nớc chảy xuống mắt
- Quan sát
- HS: - Cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt
Có nhiều sợi đàn hồi giúp da
2
Trang 3- Hãy nêu đặc điểm của vật mà em vừa tiếp xúc ?
Vì sao ta nhận biết đợc nóng , lạnh , độ cứng mềm
của vật mà ta tiếp xúc ?
+ Thụ quan : là những đầu mút của tế bào thần
kinh cảm giác
- Ta đã biết da đóng vai trò chính trong sự điều hoà
thân nhiệt Da phản ứng nh thế nào khi trời nóng
quá hay lạnh quá ?
- chiếu đáp án
- Những bộ phận nào của da tham gia vào sự điều
hoà thân nhiệt ?
- Mach máu , cơ co chân lông , tuyến mồ hôi
- Mạch máu có nhiều ở lớp bì và lớp mỡ Ngoài
chức năng điều hoà thân nhiệt mạch máu còn có
vai trò gì ?
+ Mạch máu : bảo vệ , đem dinh dỡng nuôi da cần
cung cấp đủ dinh dỡng để da khoẻ đẹp
+ Tuyến mồ hôi
chiếu tranh Tuyến mồ hôi : có số lợng lớn khoảng
2,5- 3 triệu tuyến trên toàn bề mặt da , tập trung
nhiều ở lòng bàn tay , gan bàn chân , nách trán ,
điều hoà thân nhiệt , ngoài ra còn thải bã qua lỗ
chân lông , thành phần tơng tự nh nớc tiểu , nếu đi
tất lâu ngày thờng có mùi cần thờng xuyên vệ
sinh cơ thể , thay quần áo
+ tuyến nhờn : phân bố khắp cơ thể nhng nhiều
nhất ở mặt , tóc , tiết chất nhờn qua lỗ chân lông
lên bề mặt da , tóc , chất nhờn còn có chức năng
diệt khuẩn
- Tại sao da ta luôn mềm mại , khi bị ớt không
ngấm nớc ?
- Vì trên da có nhiều tuyến nhờn tiết chất nhờn
giúp da, tóc ẩm , mềm mại , không khô
giòn , ,không thấm nớc
Do lớp bì đợc cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện
chặt
Càng lớn tuổi tuyến nhờn tiết ít , các sợi mô liên
kết đàn hồi kém nên da thờng khô,nhăn nheo
- Ta có nên trang điểm bằng cách lạm dụng kem
phấn không ? tại sao ?
- Không, vì sản phẩm của tuyến nhờn , tuyến mồ
hôi không thoát đợc lên bề mặt da , gây tắc , viêm
chân lông , viêm da
+ tuyến sũa : tiết sữa
bền vững , co giãn tốt
-HS : nêu đặc điểm của vật mà
em vừa tiếp xúc + Thụ quan
+ Nêu phản ứng của da
- HS: - Mach máu , cơ co chân lông , tuyến mồ hôi
+ Mạch máu : bảo vệ , đem dinh dỡng nuôi da
+ thải bã qua lỗ chân lông
- Vì trên da có nhiều tuyến nhờn tiết chất nhờn giúp da, tóc ẩm , mềm mại , không khô giòn , ,không thấm nớc
Do lớp bì đợc cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt
- HS: vệ sinh da sạch , không lạm dụng kem phấn
3
Trang 4Chỉ tranh lớp mỡ
- Lớp mỡ dới da có vai trò gì ?
- cach nhiệt , dự trữ mỡ không ăn quá nhiều dễ
béo phì
-
- cach nhiệt , dự trữ mỡ
Kết luận:
- Da cấu tạo gồm 3 lớp: Viết theo sơ đồ hình cây SGK
Hoạt động 2: Tìm hiểu chức năng của da:11p Mục tiêu: HS hiểu và nắm đợc các chức năng cơ bản của da.
Tiến hành
- Cho học sinh thảo luận nhóm : 4p
+ Da có những chức năng gì?
+ Chức năng nào là quan trọng nhất ?
- Chiếu đáp án
- Cho điểm các nhóm
- Ghi các chức năng của da
- chức năng nào của da quan trọng
nhất ?
- Đặc điểm nào của da giúp da thực
hiện chức năng bảo vệ?
- Bộ phận nào của da giúp da tiếp
nhận kích thích?
- Bộ phận nào của da giúp da thực
hiện chức năng bài tiết?
- Da điều hoà thân nhiệt bằng cách
nào?
Thảo luận nhóm : 4p( viết ra bảng nhóm
nêu đợc 5 chức năng của da
- nhận xét theo đápán
- Ghi vở
- Tìm hiểu đợc nguyên nhân của từng chức năng
- Tự rút ra kết luận
Kết luận:
Chức năng của da:
- Bảo vệ cơ thể
- Điều hoà thân nhiệt
- Tiếp nhận kích thích của môi trờng
- Bài tiết
- Da còn là sản phẩm tạo nên vẻ đẹp của con ngời
IV Tổng kết đánh giá:5p
- GV yêu cầu HS l m 2 b i tàm 2 bài t àm 2 bài t ập
Bài 1 : Trình bày cấu tạo của da theo tranh câm
V H ớng dẫn về nhà :1
- Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2 SGK
- Đọc mục “Em có biết” Chuẩn bị bài sau
4
Bài 2 : Tỡm cỏc cụm từ thớch hợp điền vào chỗ trống thay cho cỏc số 1, 2, 3, 4, 5,
6 ….để hoàn chỉnh cỏc cõu sau :
Da cú cấu tạo gồm ……: Lớp biểu bỡ cú ……… và tầng tế bào
sống ; ………cú cỏc bộ phận giỳp da thực hiện chức năng cảm giỏc , bài tiết , điều hoà thõn nhiệt ; trong cựng là ………dưới da Da tạo nờn vẻ đẹp của ngýời và cú chức năng ……… điều hoà thõn nhiệt , cỏc lớp của
da đều ……thực hiện chức năng này