Kiến trúc nhà thờ Gothic. Bài thu hoạch lịch sử kiến trúc Phương Tây

A. GIỚI THIỆUI. Kiến trúc Gothic là gì?Kiến trúc Gothic (hoặc kiến trúc nhọn) là một phong cách kiến trúc phát triển mạnh mẽ ở châu Âu vào giữa thế kỷ thứ mười hai gần như đồng thời ở Anh vàPháp, chính xác hơn nó phát triển trên khu vực của Cistercians và Benedictines (các dòng tôn giáo). Nó phát triển sau kiến trúc Romanesque và tiếp sau nólà kiến trúc Phục hưng .Nó bắt nguồn từ thế kỷ 12 ở ÎledeFrance và HautePicardie như là một sự phát triển của kiến trúc Norman. Nó lan truyền nhanh chóng ở phía bắc vàphía nam của sông Loire và châu Âu cho đến giữa những 16 thế kỷ và thậm chí cho đến thế kỷ 17 ở một số nước. Trước đó nó có tên theo tiếng Latin là Opusfrancigenum (tác phẩm của người Pháp) ; thuật ngữ Gothic lần đầu tiên được áp dụng trong thời Phục hưng sau này.Khu vực ÎledeFranceCửa sổ Ogival cùng Tracery Cuốn bay Vòm có gânYếu tố xác định kiến trúc Gothic là cung nhọn hoặc ogival . Đây là sự đổi mới kỹ thuật chính và là thành phần thiết kế đặc trưng. Việc sử dụng các cungnhọn lần lượt dẫn đến sự phát triển của ribbed vault (vòm có gân) , flying buttress (cuốn bay) và Tracery. Các yếu tố này cùng nhau hình thành một hệ thốnghoàn chỉnh về mặt cấu trúc thẩm mỹ và phong cách đặc trưng cho kiến trúc Gothic.Tại Vương cung thánh đường SaintDenis , Paris, dàn hợp xướng(choir) được xây dựng lại từ năm 1140 đến 1144, lần đầu tiên các đặc điểm kiến trúcGothic được cùng tập hợp chung trong một công trình. Khi làm như vậy, một phong cách kiến trúc mới đã xuất hiện,gây ấn tượng mạnh vào chiều cao công trìnhvà hiệu ứng được tạo ra bởi ánh sáng truyền qua các cửa sổ kính màu .Kiến trúc gothic phổ biến nhất là kiến trúc giáo hội Kitô giáo , đặc trưng cho nhiều nhà thờ truyền thông , tu viện và nhà thờ giáo xứ của châu Âu. Nó cũng là kiến trúc củanhiều lâu đài , cung điện , tòa thị chính , bang hội , trường đại học và công trình dân dụng. Nhiều mẫu kiến trúc nhà thờ còn lại đến ngày nay mà trong số chúng, ngay những côngtrình nhỏ nhất cũng mang vẻ đẹp đặc trưng phần vì không có 2 công trình kiến trúc Gothic nào lại giống hệt nhau. Rất nhiều những công trình lớn là những kiệt tác kiến trúc vôgiá được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.Với sự phát triển của kiến trúc Phục hưng ở Ý vào giữa thế kỷ 15, phong cách kiến trúc Gothic đã được thay thế bởi phong cách mới, nhưng ở một số vùng, đặc biệt là nướcAnh, Gothic tiếp tục phát triển và phát triển vào thế kỷ 16. Một loạt các cuộc phục hưng Gôtích (Gothic revivals) bắt đầu vào giữa thế kỷ 18 nước Anh, lan qua châu Âu thế kỷ19 và tiếp tục, phần lớn cho các công trình giáo hội và trường đại học, vào thế kỷ 20.Kiến trúc Gothic được thể hiện rõ rệt nhất và đẹp nhất trong các nhà thờ lớn. Vị trí đặc biệt nhất của kiến trúc Gothic đã được dành cho nhà thờ, nhà thờ là ví dụ tuyệt vời nhấtcủa sự kết hợp giữa kiến trúc với nghệ thuật và điêu khắc; Tạo nên những tuyệt tác tuyệt tác thời Trung cổ.Cho nên em đã lựa chọn kiến trúc nhà thờ Gothic làm đề tài nghiên cứu cho bài thu hoạch này Bài thu hoạch Lịch sử kiến trúc Phương Tây, Kiến trúc nhà thờ Gothic, Thầy Lê Thanh Sơn, LSKT Phương Tây, Gothic church, LSKTPT, Lê thanh sơn, bài thu hoạch, bài thu hoạch đạt điểm A, đại học kiến trúc thành phố hồ chí minh, đhkt tphcm, uah, phong cách kiến trúc gothic, kiến trúc roman, romanesque, đại học kiến trúc tp hcm khoa kiến trúc

LỊCH SỬ KIẾN TRÚC PHƯƠNG TÂY

SVTH:

GVHD: LÊ THANH SƠNMSSV:

LỚP:

A GIỚI THIỆU

I Kiến trúc Gothic là gì?

Kiến trúc Gothic (hoặc kiến trúc nhọn) là một phong cách kiến trúc phát triển mạnh mẽ ở châu Âu vào giữa thế kỷ thứ mười hai gần như đồng thời ở Anh và

Pháp, chính xác hơn nó phát triển trên khu vực của Cistercians và Benedictines (các dòng tôn giáo) Nó phát triển sau kiến trúc Romanesque và tiếp sau nó

Cửa sổ Ogival cùng Tracery Cuốn bay Vòm có gân

Yếu tố xác định kiến trúc Gothic là cung nhọn hoặc ogival Đây là sự đổi mới kỹ thuật chính và là thành phần thiết kế đặc trưng Việc sử dụng các cung nhọn lần lượt dẫn đến sự phát triển của ribbed vault (vòm có gân) , flying buttress (cuốn bay) và Tracery Các yếu tố này cùng nhau hình thành một hệ thống

hoàn chỉnh về mặt cấu trúc thẩm mỹ và phong cách đặc trưng cho kiến trúc Gothic

Tại Vương cung thánh đường Saint-Denis , Paris, dàn hợp xướng(choir) được xây dựng lại từ năm 1140 đến 1144, lần đầu tiên các đặc điểm kiến trúc

Gothic được cùng tập hợp chung trong một công trình Khi làm như vậy, một phong cách kiến trúc mới đã xuất hiện,gây ấn tượng mạnh vào chiều cao công trình

và hiệu ứng được tạo ra bởi ánh sáng truyền qua các cửa sổ kính màu

Kiến trúc gothic phổ biến nhất là kiến trúc giáo hội Kitô giáo , đặc trưng cho nhiều nhà thờ truyền thông , tu viện và nhà thờ giáo xứ của châu Âu Nó cũng là kiến trúc của nhiều lâu đài , cung điện , tòa thị chính , bang hội , trường đại học và công trình dân dụng Nhiều mẫu kiến trúc nhà thờ còn lại đến ngày nay mà trong số chúng, ngay những công trình nhỏ nhất cũng mang vẻ đẹp đặc trưng phần vì không có 2 công trình kiến trúc Gothic nào lại giống hệt nhau Rất nhiều những công trình lớn là những kiệt tác kiến trúc vô giá được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới

Với sự phát triển của kiến trúc Phục hưng ở Ý vào giữa thế kỷ 15, phong cách kiến trúc Gothic đã được thay thế bởi phong cách mới, nhưng ở một số vùng, đặc biệt là nước Anh, Gothic tiếp tục phát triển và phát triển vào thế kỷ 16 Một loạt các cuộc phục hưng Gô-tích (Gothic revivals) bắt đầu vào giữa thế kỷ 18 nước Anh, lan qua châu Âu thế kỷ

19 và tiếp tục, phần lớn cho các công trình giáo hội và trường đại học, vào thế kỷ 20

Kiến trúc Gothic được thể hiện rõ rệt nhất và đẹp nhất trong các nhà thờ lớn Vị trí đặc biệt nhất của kiến trúc Gothic đã được dành cho nhà thờ, nhà thờ là ví dụ tuyệt vời nhất của sự kết hợp giữa kiến trúc với nghệ thuật và điêu khắc; Tạo nên những tuyệt tác tuyệt tác thời Trung cổ

Cho nên em đã lựa chọn kiến trúc nhà thờ Gothic làm đề tài nghiên cứu cho bài thu hoạch này

Các đặc điểm kiến trúc Gothic được hội tụ trong nhà thờ St Denis

B ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC GOTHIC

1-Nguồn gốc tên gọi

Kiến trúc gothic còn được gọi là kiến trúc vòm nhọn hoặc kiến trúc ogival Những người đương thời đã mô tả phong cách này theo tiếng Latin là : “opus Francigenum” , nghĩa là “Tác phẩm của người Pháp” hoặc “Tác phẩm của Frankish” (Fraskish: một nhóm người Đức sống ở rìa đế chế La Mã), hoặc được gọi

là “opus Modernum” (tác phẩm hiện đại), novum opus (tác phẩm mới) , hoặc như tiếng Ý : “maniera tedesca” nghĩa là “Phong cách Đức”

Giorgio Vasari và tác phẩm Lives of the Artists

Thuật ngữ "kiến trúc gothic" có nguồn gốc như một mô tả mang tính miệt thị Giorgio Vasari đã sử dụng thuật ngữ "phong cách Đức man rợ" trong Lives

of the Artists (tác phẩm ghi lại một loạt tiểu sử của nghệ sĩ) của ông để mô tả những gì được coi là phong cách kiến trúc Gothic, và trong phần giới thiệu

về Lives , ông gán các đặc điểm kiến trúc khác nhau cho người Goth , người mà đã phá hủy các tòa nhà lâu đời sau khi họ chinh phục Rome và dựng lên những công trình mới theo phong cách này Vasari không đơn độc trong số các nhà văn Ý cuối TK 15 và TK 16, vì Filarete và Giannozzo Manetti cũng đã viết những lời chỉ trích gay gắt về phong cách kiến trúc Gothic, gọi đó là “khúc dạo đầu man rợ của thời Phục hưng”

2- Khu vực phát triển

Gothic đã phát triển năm loại khu vực khác biệt rõ rệt: English, French, Italian, bán đảo Iberian and German (Backsteingotik)

 Kiến trúc Gothic sinh ra ở Anh và ở Pháp: thì đã có những kỹ thuật xây dựng mới và ý tưởng mới về không gian khiến cho họ tạo ra những đặc trưng kiến

trúc riêng: ở Anh ảnh hưởng từ Anglo-Saxon và Norman, ở Pháp ảnh hưởng từ Burgundy-Cluniac Hai khu vực Gothic này ảnh hưởng đến việc tạo ra hai hình thái và mặt bằng khác nhau của kiến trúc nhà thờ Gothic

Vì một số lý do, kiến trúc Gothic Pháp phát triển trên lục địa châu Âu có tác động mạnh mẽ hơn đến các vùng lãnh thổ lân cận và mô hình kiến trúc Pháp

đã du nhập đến Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, Ý và Đức, ở những vùng đó lần lượt lối kiến trúc Gothic Pháp đã chịu sự ảnh hưởng và biến đổi đặc trưng riêng theo từng khu vực

Reims cathedral, Pháp Canterbury cathedral, Anh

 Trên Iberian Peninsula (bán đảo Iberia), nơi “the Reconquista” kéo dài khoảng 780 ( the Reconquista là cuộc “tái chinh phục” của những vương quốc Kitô

giáo trên bán đảo Iberia từ tỉnh Al-Andalus của người Hồi giáo) nên những ảnh hưởng của nghệ thuật Hồi giáo rất mạnh mẽ, sự khác biệt đó được thể hiện chủ yếu trong cách trang trí trong thời kì đầu, trong khi sự sắp xếp không gian của kiến trúc Gothic Pháp được giữ nguyên

Cathedral of the Savior of Zaragoza, Tây Ban Nha

 Ở Ý, phong cách kiến trúc Gothic không bao giờ được chấp nhận hoàn toàn Truyền thống địa phương quá mạnh mẽ và không nhiều Roman như là Ki-tô

giáo thời kỳ đầu Điều đó gây ra bởi trong khi ở các khu vực khác mặt bằng của tòa nhà theo kiến trúc Gothic đã được điều chỉnh theo khu vực, thì ở Ý,

sự sắp xếp mặt bằng truyền thống theo kiểu basilica Kitô giáo thời kì đầu đã được sửa đổi theo phong cách Gothic Trong thực tế, điều này đã cho các tòa

nhà thể hiện đặc trưng của kiểu kiến trúc Gothic chỉ bằng cách trang trí và phân chia mặt tiền

Milan Cathedral,

và Siena Cathedral, Italia

 Gothic Đức có hai hướng phát triển theo 2 phong cách riêng biệt

+ Phong cách đầu tiên xuất hiện khá muộn (do sự dai dẳng của kiến trúc German Romanesque) là sự mô phỏng của các mô hình kiến trúc Gothic

Pháp Trong xu hướng này, sự khác biệt phổ biến ở Đức là “hall churches” mà gian bên (aisles) không thấp hơn gian chính

Hall church có gian phụ bằng gian chính ở Đức

+ Xu hướng thứ hai là phong cách phát triển ở các khu vực trong phạm vi của Hansa (phía đông Lübeck) do không có đá để xây dựng cho nên họ phải

sử dụng gạch để thay thế Phong cách Brick Gothic không chỉ là kết quả của việc sử dụng gạch đỏ và chỉnh sửa thay thế những ‘tracery”( đường gân

trên cửa sổ) được tạo tác bằng đá, mà còn bởi "chủ nghĩa giản lược" (reductionism) đã loại bỏ nhiều chi tiết khỏi mô hình kiến trúc Gothic của Pháp

St Mary's Church, Lübeck, Đức

3-Những ảnh hưởng đến kiến trúc gothic

Chính trị, kinh tế, xã hội

Nơi bắt đầu của phong cách kiến trúc Gotich nằm ở những thị trấn vào thế kỷ 11, nơi được hưởng sự thịnh vượng và phát triển, bắt đầu trải nghiệm ngày càng nhiều tự do hơn từ chính quyền phong kiến truyền thống

Vào cuối thế kỷ thứ 12, Châu Âu được chia thành vô số quốc gia và vương quốc Quyền lực giáo hội trở nên mạnh mẽ, tập trung và giữ một vai trò quan trọng => kiến trúc tôn giáo phát triển

Chế độ phong kiến chuyển từ Phân quyền sang Tập quyền => Ổn định quyền lực cho nhà vua và trật tự xã hội => Tạo điều kiện xây dựng các công trình tôn giáo và kiến trúc thành lũy phát triển

Trung tâm là Pháp và kiến trúc Gothic nhanh chóng lan rộng khắp Châu Âu

Các vị vua Angevin đã mang kiến trúc Gothic từ Pháp đến miền Nam nước Ý, trong khi các vị vua Lusignan giới thiệu kiến trúc Gothic Pháp cho đảo Síp

Khắp châu Âu vào thời điểm này có sự tăng trưởng nhanh chóng về thương mại và tăng trưởng liên kết ở các thị trấn, không chỉ ở các thị trấn lân cận mà còn ở các thị trấn xa xôi

Các phường hội thủ công mạnh lên (trong đó có sự phát triển của cả phường thợ xây dựng), phát triển tầng lớp tiểu tư sản và tư sản tạo nên nhu cầu tham gia sinh hoạt công cộng=> Kiến trúc công cộng và dân sự phát triển, xuất hiện kiểu kiến trúc Tòa thị chính Tòa thị chính là những mầm mống đầu tiên của chủ nghĩa tư bản

Tòa thị chính có tầm quan trọng lớn đối với những thị trấn này như một dấu hiệu của sự giàu có và niềm tự hào

Viollet-le-Duc cho rằng sự nở rộ của phong cách kiến trúc Gothic xuất hiện do kết quả của sự tự do ngày càng tăng trong các ngành nghề xây dựng

Tôn giáo

Các Giáo hội Công giáo La Mã chiếm ưu thế trên khắp Tây Âu vào thời điểm này, ảnh hưởng không chỉ đức tin mà còn giàu có

và quyền lực Các giám mục được bổ nhiệm bởi các lãnh chúa phong kiến (vua, công tước và các địa chủ khác) và họ thường

cai trị như những hoàng tử trên các điền trang lớn

Việc sử dụng phong cách kiến trúc Gothic trong các công trình tôn giáo dần dần dẫn đến sự liên kết với Giáo hội và nó được

công nhận là một trong những hình thức chính thức cho nhà thờ Kiến trúc Gothic kết hợp cùng với nhà thờ được coi là nơi cư

ngụ của Thiên Chúa ở Trái đất

Tương quan giữa chiều cao và rộng của nhà thờ Gothic, lấp đầy bởi ánh sáng được coi là biểu tượng của sự ân sủng mà Thiên

Chúa đã cho phép vào cấu trúc thông qua các cửa sổ kính màu Ảnh hưởng của biểu tượng tôn giáo đối với nhà thờ thể hiện rõ

trên mặt bằng chữ thập Latinh

Với mong muốn vươn tới thiên đàng, Với việc sự dụng vòm nhọn và cuốn bay đã giúp họ xây dựng nhà thờ với chiều cao tăng

vọt nhấn mạnh vào chiều dọc công trình, ánh sáng Việc sử dụng kính màu được người ta cho rằng được ám chỉ trong Sách

Khải Huyền trong đó các cửa sổ kính màu được ví như “ những viên đá quý bao quanh các bức tường Jerusalem”

Vào thời điểm tôn giáo thống trị cuộc sống hàng ngày và khi tín hữu dành trung bình ba ngày một tuần cho một buổi thờ

phượng, các nhà lãnh đạo nhà thờ đã tìm kiếm một phong cách kiến trúc tạo ra cảm giác kinh ngạc, cảm giác uy nghi và quyền

năng của Thiên Chúa cho bất cứ ai bước vào nhà thờ

Tiến hành trận chiến chống lại trọng lực, các thợ xây bậc thầy đã dùng vòm nhọn, vòm sống gân, cuốn bay để tạo ra càng nhiều

không gian thẳng đứng không bị gián đoạn càng tốt trong các cấu trúc đá của họ Những độ cao tăng vọt này cung cấp một nội

thất ấn tượng phục vụ cho việc củng cố sức mạnh của nhà thờ

Sự tương tác của hình học và ánh sáng trong các cửa sổ kính màu đã tạo ra một trải nghiệm thị giác với những phẩm chất huyền bí và huyền diệu đưa người xem vào một thế giới khác xa với họ môi trường trung cổ trần tục Đồng thời các cửa sổ khổng lồ bằng kính màu truyền tải một số câu chuyện Kinh Thánh hoặc các câu chuyện linh thiêng khác dùng

để răn dạy và tuyên truyền cho các giáo dân trong thời Trung cổ; thời mà đa số người dân không biết chữ

Trong thời Trung cổ khi mà đa số người dân đều không biết chữ,các tác phẩm điêu khắc bên trong, cùng với tranh vẽ, tấm thảm và hoa văn hình học trong cột và tường được sử dụng với mục đích răn dạy tuyên truyền các giáo dân khi vào bên trong nhà thờ; Thêm vào đó là sự kinh ngạc mà người ta cảm thấy bởi chiều cao, không gian to lớn của nhà thờ

là quá lớn đối với con người nhỏ bé đã củng cố sức mạnh và ảnh hưởng của nhà thờ trong thế giới thời trung cổ

Nhà thờ còn là nguồn tự hào của cộng đồng Thường được đặt trên điểm cao nhất trong một thành phố hoặc ở trung tâm thành phố, nhà thờ thống trị cảnh quan thành phố Với

tháp và ngọn tháp cao vút của nó có thể được nhìn thấy hàng dặm xung quanh và trở thành biểu tượng của một thành phố nhiều như tòa nhà chọc trời hay tượng đài cao xác định các thành phố trong xã hội hiện đại Bởi vì nhà thờ là nguồn gốc của niềm tin công dân cũng như tôn giáo, các thành phố ganh đua với nhau để xây dựng những nhà thờ lớn nhất hoặc cao

Một phần kính màu ở Nhà thờ Chartres-Pháp,

mô tả câu chuyện "Đám cưới tại Cana"

Địa lý

Sự chấp nhận của phong cách kiến trúc Gothic và phương pháp xây dựng khác nhau từ nơi này đến nơi khác Một số khu vực như Anh và Tây Ban Nha đã tạo ra các đặc điểm xác định hiếm thấy ở nơi khác

Sự sẵn có của vật liệu địa phương ảnh hưởng đến cả xây dựng và phong cách

Ở Pháp, đá vôi đã có sẵn, đá vôi trắng rất mịn của Caen được ưa chuộng để trang trí điêu khắc

Nước Anh có đá vôi thô và đá sa thạch đỏ cũng như đá cẩm thạch Purblock màu xanh đậm thường được sử dụng cho các đặc trưng kiến trúc

Có thể nhìn thấy được màu sắc ban đầu của đá Caen trong quá trình tu sửa nhà thờ Saint Pierre, Pháp

Đá sa thạch đỏ và Purlock màu xanh đậm ở Anh

Ở miền bắc nước Đức, Hà Lan, miền bắc Ba Lan, Đan Mạch và các quốc gia vùng Baltic, đá xây dựng địa phương không có nên có truyền thống xây dựng

bằng gạch Kết quả hình thành phong cách, Brick Gothic, được gọi là “Gotyk ceglany” ở Ba Lan và “Backstasingotik” ở Đức và Scandinavia

Ở Ý, đá cẩm thạch trắng và màu được sử dụng ở Ý

Đá cẩm thạch ở Nhà thờ Milan

Một số nhà thờ phong cách Brick Gothic

Sự sẵn có của gỗ cũng ảnh hưởng đến phong cách kiến trúc, với các tòa nhà gỗ thịnh hành ở Scandinavia Người ta cho rằng những mái nhà beam” (dầm búa) tráng lệ của nước Anh đã được nghĩ ra cho việc thiếu gỗ vào cuối thời kỳ Trung cổ

Ảnh hưởng của Phương Đông (giả thuyết)

Vòm nhọn, một trong những đặc trưng của Gothic, trước đó đã được đưa vào kiến trúc Hồi giáo sau các cuộc

chinh phạt của Hồi giáo ở La Mã Syria và Đế chế Sassanid trong thế kỷ thứ 7 Các vòm nhọn và tiền thân của nó

đã được sử dụng trong kiến trúc La Mã và Sassanian muộn; trong bối cảnh La Mã, được chứng minh trong việc

xây dựng nhà thờ đầu tiên ở Syria và các cấu trúc thỉnh thoảng được xây dựng sau hàng trăm năm, như Cầu

Karamagara của La Mã

Trong kiến trúc Sassanid, trong các vòm parabol và nhọn được sử dụng trong cung điện và công trình linh thiêng

Việc sử dụng vòm nhọn dường như đã phát triển đáng kể sau khi kết hợp với kiến trúc Hồi giáo Nó bắt đầu xuất

hiện trên khắp thế giới Hồi giáo liên tiếp sau khi được thông qua vào cuối thời Umayyad hoặc đầu thời Abbasid

Dầm búa bằng gỗ ở nhà thờ Gothic Anh

Cầu Karamara được xây dựng thời La Mã

Một số ví dụ là Cung điện Al-Ukhaidir (775 sau Công nguyên), việc tái thiết Abbasid của nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa vào năm 780 sau Công nguyên, Nhà thờ Hồi giáo Lớn Samarra (851 sau Công nguyên) và Nhà thờ Hồi giáo Ibn Tulun (879 sau Công nguyên) ở Cairo

Phần vòm nhọn đã được sử dụng ở Syria, nhưng trong nhà thờ Hồi giáo Ibn Tulun, chúng ta có một trong những ví dụ đầu tiên về việc sử dụng nó trên quy mô rộng, vài thế kỷ trước khi nó được khai thác ở phương Tây các kiến trúc sư gothic

Cung nhọn được sử dụng ở Nhà thờ Hồi giáo Ibn Tulun

Gia tăng liên lạc văn hóa và quân sự với thế giới Hồi giáo, bao gồm cuộc chinh phục Norman của Sicily vào năm 1090, Thập tự chinh (bắt đầu năm 1096) và

sự hiện diện của Hồi giáo ở Tây Ban Nha, có thể đã ảnh hưởng đến việc áp dụng kiến trúc nhọn của Châu Âu thời trung cổ, mặc dù giả thuyết này vẫn còn gây tranh cãi Chắc chắn, ở những khu vực thuộc Tây Địa Trung Hải chịu sự kiểm soát hoặc ảnh hưởng của Hồi giáo, các biến thể khu vực phong phú đã nảy sinh, pha trộn các truyền thống La Mã và sau đó với các hình thức trang trí Hồi giáo, ví dụ như ở Monreale và Cefalù Cathedrals, Alcázar của Seville và Nhà thờ Teruel

Phát triển từ kiến trúc Romanesque sang kiến trúc Gothic

Kiến trúc gothic không xuất hiện từ một Romanesque đang tàn lụi, mà từ một phong cách Romanesque ở đỉnh cao của sự phổ biến, và Gothic sẽ thay thế kiến trúc Romanesque trong nhiều năm

Kiến trúc gothic phát triển từ thể loại kiến trúc trước đó, Romanesque Đối với hầu hết các phần, không có một sự phá vỡ hoàn toàn, vì sau đó đã có ở thời Phục hưng với sự hồi sinh của phong cách Cổ điển vào đầu thế kỷ 15

Vào thế kỷ thứ 12, các nhà xây dựng trên khắp châu Âu đã phát triển các phong cách kiến trúc Romanesque (gọi là kiến trúc Norman ở Anh vì sự liên kết của nó với cuộc xâm lược của người Norman ) Các học giả đã tập trung vào việc phân loại các công trình Romanesque / Norman, trong đó có: cathedral,church, các nhà thờ giáo xứ (parish church), abbey church, các tu viện , các lâu đài , những cung điện , các hội trường lớn , các Gatehouse , các tòa nhà dân sự , các nhà kho , và những công trình khác

Nhiều đặc điểm kiến trúc gắn liền với kiến trúc Gothic đã được phát triển và sử dụng bởi các kiến trúc sư của các tòa nhà Romanesque nhưng không được khai thác triệt để, đặc biệt là trong việc xây dựng nhà thờ và nhà thờ abbey Chúng bao gồm vòm có gân (ribbed vaults) , trụ , cột , ambulatories, cửa sổ bánh xe (wheel windows) , ngọn tháp (spires), cửa sổ kính màu, và cổng tympana được chạm khắc phong phú Đây đã là những đặc điểm của kiến trúc giáo hội trước sự phát triển của phong cách kiến trúc Gothic, và tất cả đều được phát triển theo những cách ngày càng phức tạp

Các đặc điểm khác của kiến trúc Gothic thời kỳ đầu, chẳng hạn như “vertical shafts”, “clustered columns”, “compound piers”, “plate tracery” và “groups of narrow openings” đã phát triển trong thời kỳ La Mã Phần phía tây của Nhà thờ Ely là minh chứng cho sự phát triển này Phía bên trong, ba tầng sắp xếp của arcade, gallery and clerestory đã được hình thành Nội thất đã trở nên thoáng hơn với việc chèn thêm nhiều các cửa sổ và xây dựng cửa sổ to hơn

Nó chủ yếu là sự giới thiệu rộng rãi của một tính năng duy nhất, vòm nhọn, là để mang lại sự thay đổi tách biệt Gothic với Romanesque Sự thay đổi công nghệ này cho phép thay đổi cả về cấu trúc và phong cách, phá vỡ truyền thống của khối xây lớn và tường rắn xuyên qua các khe hở nhỏ, thay thế nó bằng một phong cách mà ánh sáng xuất hiện tràn ngập.Với việc sử dụng nó đã phát triển nhiều thiết bị kiến trúc khác, trước đây đã được thử nghiệm rải rác trong các tòa nhà và sau đó được đưa vào phục vụ để đáp ứng nhu cầu cấu trúc, thẩm mỹ và ý thức hệ của phong cách mới Chúng bao gồm các trụ, bay, cửa sổ và tracery, tiêu biểu cho kiến trúc giáo hội Gothic

Tất cả các nhà sử học hiện đại đều đồng ý rằng Suger thuộc St.-Denis và Henri Sanglier thuộc nhà thờ Sens đã minh họa cho chúng ta thấy sự phát triển của các đặc điểm kiến trúc Norman Romanesque vào kiến trúc Gothic thông qua một trật tự mới của không gian nội thất và sự thay đổi nhấn mạnh vể chiều cao để tiếp nhận ánh sáng

Abbot Suger

Sự khởi đầu của phong cách kiến trúc Gothic được công nhận bởi tất cả các nhà sử học hiện đại là vào nửa đầu thế kỷ thứ 12 tại Vương cung thánh đường

St.Denis ở Ile-de-France, bởi những ghi chép mà ông đã để lại trong quá trình cải tạo nhà thờ Thay vì xây dựng giống các nhà thờ vào thời điểm đó Suger tin vào sức mạnh tâm linh của ánh sáng và màu sắc nên ông ta yêu cầu cửa sổ kính màu lớn Nhà thờ mới này cũng cần phải lớn hơn tòa nhà Carolingian trước đây để cho phép nhiều người hành hương đến dự tiệc trong nhà thờ

Suger sử dụng giải pháp chưa từng thấy là “vòm có gân”, “vòm nhọn”, “cuốn bay” Mặt bằng của St Denis sở hữu một số hình dạng rất bất thường ở các các

“Bay”, khiến kiến trúc sư xây dựng các vòm đầu tiên để các vòm có chiều cao khác nhau để các keystone ở cùng độ cao

Tiếp theo, các cửa sổ được thêm vào, và phương pháp này đã được chứng minh là vừa cung cấp nhiều kích thích thị giác hơn vừa tăng tốc độ xây dựng

Dàn hợp xướng và phần phía tây của Tu viện Saint-Denis đều trở thành nguyên mẫu cho việc xây dựng trong lãnh thổ hoàng gia của miền bắc nước Pháp và tại Công tước xứ Normandy Thông qua sự cai trị của triều đại Angevin, phong cách mới đã được giới thiệu đến Anh và lan rộng khắp nước Pháp, các quốc gia phía dưới: Đức, Tây Ban Nha, miền bắc Italy và Sicily

4 Đặc điểm của các yếu tố kiến trúc

Cung nhọn (Pointed arch hay Ogival arch)

Một trong những đặc điểm xác định của kiến trúc Gothic là cung nhọn Các loại cung thuộc loại tương tự đã được sử dụng ở vùng phương Đông trong kiến trúc tiền Hồi giáo trước khi chúng được sử dụng trong kiến trúc Gothic Một số nhà sử học kiến trúc cho rằng đây là nguồn cảm hứng cho việc sử dụng vòm nhọn

ở Châu Âu, trong các tòa nhà La Mã khác như tại Nhà thờ Autun

Gian giữa cho thấy cung nhọn được sử dụng trong thời Romanesque ở nhà thờ Autun

Các Ogival Gothic phổ biến nhất có ba loại với cấu trúc hình học

khác nhau

 Lancet arc: là vòng cung nhọn nhất, được tạo ra khi bán kính cong lớn hơn chiều ngang của cung Cung này chủ yếu được sử dụng trong Gothic Anh thời kỳ đầu

 Equilateral arc (cung nhọn đều nhau): là cung nhọn trong đó bán kính đường cong bằng với chiều ngang của cung, và đây là loại phổ biến nhất của Ogival Nó mang lại sự thuận tiện đặt các thanh Tracery vào ô cửa, và hình thức của nó mang lại cảm giác cân bằng và hài hòa Cung nhọn đều nhau đã phổ biến ở cả Pháp

và Anh, nơi một số phong cách được phát triển khác nhau trong thiết kế cửa sổ thường được phân loại là " Decorated "

 Obtuse angled arc: là cung nhọn trong đó bán kính đường cong

nhỏ hơn chiều ngang của cung Được tìm thấy rất thường xuyên

Và các loại khác gồm:

Ogee arc hay Inflected arc : được gọi là cung bốn điểm Nó không thường dùng để chịu lực vì nó là một cung yếu, nhưng do tính năng động của nó, nó thường được sử dụng để trang trí trong cửa sổ và cửa ra vào, và trên hết là trong Tracery phổ biến theo phong cách Flamboyant

Tudor arc (cung bẹt) : cũng là một cung bốn điểm, và do do độ nhọn bị hạ thấp, đôi khi nó được gọi là cung thấp, mặc dù nó nên được gọi là compressed (cung

bị nén) hoặc depressed arch (cung bị đè thấp) Không nên nhầm lẫn vòng cung này với một vòng cung trông tương tự, trong đó hai đường cong bên được kết nối

bởi hai phần thẳng xiên (cung này được gọi là Pseudo four-centered) Tudor Arch là một đặc trưng điển hình của Gothic Anh, gắn liền với phong cách Gothic muộn

ở Anh gọi là Perpendicular, mặc dù nó cũng xuất hiện trong kiến trúc Tây Ban Nha (tuy nhiên nó được cho rằng là bị ảnh hưởng bởi Hồi giáo) Ở Anh, vòm này được sử dụng cả trong Vaults (đặc biệt là palm và fan vault) và để tạo nên các cửa sổ, đặc biệt là các cửa sổ mặt tiền lớn, thay thế cho cửa sổ hoa hồng nên cửa sổ hoa hồng gần như hoàn toàn không được sử dụng trong Gothic Anh

Có lẽ là dạng cửa sổ nổi tiếng nhất

và vòm nổi tiếng nhất ở Anh, dựa trên Tudor Arch-Nhà nguyện Kings

College ở Cambridge

Arc Polylobate: thường thì nó là một biến thể của inflected arch, vòm móng ngựa hoặc thậm chí là vòm tròn trong đó các vòm nhỏ được chèn vào Hiệu quả cuối

cùng là rất phong phú và gợi ý Nó có thể được tìm thấy trong cả cấu trúc Gothic và Hồi giáo

Rib Vaults (tạm dịch “vòm gân” hay “vòm xương sườn”)

Gothic “vòm gân” (rib vault) sử dụng cung nhọn, không giống như các vòm hình bán nguyệt thời La Mã và Romanesque, có thể được sử dụng để đặt lên trên

mặt bằng hình chữ nhật và hình dạng bất thường như hình thang Lợi thế cấu trúc khác là vòm nhọn hướng trọng lượng lên các trụ hoặc cột chịu lực ở các góc Điều này cho phép các kiến trúc sư nâng vòm cao hơn nhiều so với khả năng của kiến trúc Romanesque

Cấu trúc của vòm gân và sơ đồ truyền lực

Trong kiến trúc Romanesque, các vòm tròn của các vòm thùng bao phủ gian giữa ép trực tiếp xuống các bức tường với trọng lượng rất lớn nên tường và cột chịu trách nhiệm chịu lực chính Điều này đòi hỏi cần các cột lớn, tường dày và cửa sổ nhỏ, cho nên công trình không thể xây cao và tối tăm Các kiến trúc sư gothic

đã tìm thấy một giải pháp thông qua việc sử dụng sáng tạo các vòm xương sườn

Rib vault tạo ra trong kiến trúc Gothic với nhiều hình thái khác nhau, hình thái ban đầu chỉ phục vụ trong vai trò kết cấu, nhưng về sau ngày càng đóng vai trò trang trí

Có thể chia vòm thành 5 dạng cơ bản

 sexpartite rib vault: một vòm gân được chia thành sáu phần phần bởi ba đường gân

 quadripartite rib vault: một vòm gân được chia thành bốn phần bởi hai đường gân chéo

 The vault with intermediate ribs (vòm có các gân phụ) làm cho nó có thể chia các phần lớn thành các phần nhỏ hơn.

 Passive (knotted) vault (vòm bị động hay vòm thắt nút) là một vòm có các đường gân “bị động” không đi ra từ “impost” (phần trên đầu cột) Nó có một ý

nghĩa trang trí và cho phép bạn tạo ra một loạt các cấu trúc như stellar vault, reticular (net) vault v v

 Fan vault (vòm quạt) một vòm gân bao gồm bởi một nửa hình nón và hình quạt

quadripartite rib vault quadripartite rib vault The vault with intermediate ribs stellar vault

Passive (knotted) vault Palm vault Fan vault Net vault

(tiền thân của fan vault)

Cuốn bay

Các “flying buttress” tạm dịch “cuốn bay” (arc-boutant, arch buttress) là một dạng trụ cụ thể bao gồm một vòm kéo dài từ phần trên của bức tường đến một trụ lớn, để truyền xuống mặt đất các lực bên đẩy hướng ra ngoài các giá đỡ bên ngoài các bức tường, đó là những lực phát sinh từ trần nhà bằng đá và từ gió trên mái nhà

Các trụ đá bay đã tồn tại ở dạng đơn giản từ thời La Mã, Rotunda of Galerius thế kỷ thứ 4 ở Thessaloniki , Hy Lạp, cho thấy một ví dụ ban đầu về các cuốn bay

Phần đánh dấu màu vàng cho thấy ví dụ ban đầu về cuốn bay ở Rotunda of Galerius thời La Mã

Các nhà xây dựng theo kiến trúc Gothic đã sử dụng nghệ thuật tinh xảo, cân bằng lực đẩy từ mái nhà bên trong chống lại lực đẩy của các trụ

Các nhà thờ gothic sớm nhất, bao gồm cả Saint -Denis và Notre-Dame trong giai đoạn đầu của nó, không có cuốn bay

Tường của họ được hỗ trợ bởi các mố đá nặng đặt trực tiếp vào tường Mái nhà được hỗ trợ bởi các sườn của hầm, được bó với các cột bên dưới

Vào cuối thế kỷ 12 và đầu thế kỷ 13, các trụ đá trở nên tinh vi hơn Các vòm mới mang lực đẩy hoàn toàn bên ngoài các bức tường, nơi nó truyền các lực đẩy qua các cột đá, với các “pinnacle” được đặt trên đỉnh vừa để trang trí và để tăng thêm trọng lượng

Nhờ hệ thống các trụ này bên ngoài, các bức tường có thể cao hơn và mỏng hơn, và có thể mở rộng cửa sổ kính màu lớn hơn

Các trụ cột trở thành một phần của trang trí; các đỉnh cao ngày càng được trang trí công phu, ngày càng trở nên phức tạp hơn, như tại Nhà thờ Beauvais và Nhà

thờ Reims

Các vòm còn có một mục đích bổ sung; chúng chứa các khe rãnh chì dẫn nước mưa ra khỏi mái nhà; nó đã bị đưa khỏi miệng các “gargoyles” (miệng dẫn được

chạm khắc các sinh vật) bằng đá được xếp thành hàng trên các trụ

Đặc điểm chức năng, xác định của một cuốn bay là nó không tiếp xúc với tường ở mặt đất, không giống như một trụ đỡ truyền thống, và do đó truyền các lực

bên qua khoảng không gian giao thoa giữa tường và Pier

Để cung cấp hỗ trợ bên, các hệ thống trụ bay bao gồm hai phần: (1) một trụ lớn và một khối xây thẳng đứng cách xa tường tòa nhà (2) một vòm cong nối giữa trụ

và tường