PHÁT HIỆN SỚM VÀ TỔ CHỨC TRUYỀN THÔNG - GIÁO DỤC SỨC KHỎE PHÒNG, CHỐNG BỆNH LAO TRONG TRƯỜNG HỌC TS.BS Lê Văn Tuấn Vụ Giáo dục Thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo... 6 Tư vấn cho học sinh,
Trang 1PHÁT HIỆN SỚM VÀ TỔ CHỨC TRUYỀN THÔNG - GIÁO DỤC SỨC KHỎE PHÒNG, CHỐNG
BỆNH LAO TRONG TRƯỜNG HỌC
TS.BS Lê Văn Tuấn
Vụ Giáo dục Thể chất, Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trang 2Sự cần thiết GDSK cho học sinh
GDSK cho học sinh là có hiệu quả và rộng lớn
nhất Bởi vì học sinh là một lực lượng lớn của
xã hội và tương lai họ sẽ là những chủ nhân của gia đình và đất nước
Trước hết cần trang bị nội dung GDSK cho đội
ngũ giáo viên, vì giáo viên gần gũi, tác động đến HS hiệu quả, giúp công tác GDSK nhà trường bền vững
Nhà trường phải thực sự là một môi trường
“chuẩn bị cuộc sống”cho mỗi học sinh
Trang 3MỤC TIÊU GDSK CHO HỌC SINH
Học sinh hiểu biết về những vấn đề sức khoẻ
Xây dựng lối sống lành mạnh, khoa học cho
học sinh
Cải tiến môi trường sức khỏe trường học, gia
đình, cộng đồng
Thúc đẩy vai trò học sinh trong phổ biến
những hiểu biết về sức khoẻ cho gia đình và cộng đồng
Học sinh quan tâm đển sức khỏe bản thân
Trang 4YÊU CẦU VỀ GDSK CHO HỌC SINH
Nội dung chương trình GDSK ở trường học phải
gắn liền với nội dung CSSKBĐ hiện hành.
Phương pháp giảng dạy phải trên nguyên tắc “mọi
người cùng tham gia”, học sinh được hướng dẫn thực hành các kỹ năng, hành vi sức khoẻ lành mạnh.
Để chọn ra một phương pháp giảng dạy hiệu quả,
giáo viên cần lưu ý: Sự thích hợp của vấn đề; hấp
dẫn học sinh; phù hợp với lứa tuổi; khuyến khích học sinh tham gia; thời gian và phương tiện có thể được; Sự thích ứng của giáo viên; đáp ứng nhu cầu của địa phương.
Trang 6Các thông điệp truyền thông
1 Bệnh lao do vi khuẩn và có thể điều trị khỏi.
2 Bệnh lao lây qua đường hô hấp.
3 Ho khạc đờm kéo dài trên hai tuần
cần nghĩ tới bệnh lao phổi.
4 Các dịch vụ y tế phát hiện và điều trị lao sẵn có và được miễn phí.
5 Bệnh lao có thể phòng ngừa được.
Trang 7MỘT SỐ HÀNH VI SỨC KHOẺ LIÊN QUAN
Trang 8Hành Vi Cần Đạt Được
Mang Khẩu trang khi Ho Cảm
Trang 9Hành Vi Cần Đạt Được
Khi ho: Dùng Khăn, Tay che
Trang 10Hành Vi Cần Đạt Được
Khạc đàm: giấy, bô đựng đờm có dung
dịch sát khuẩn
Trang 12Hành Vi Cần Đạt Được
Khám sức khoẻ định kỳ
Trang 13 Nhân viên y tế trường học (NVYTTH) có
nhiệm vụ tham mưu, tổ chức thực hiện theo
quy định tại Điều 9, Điều 10 Thông tư
liên tịch số 13/2016 và các nhiệm vụ
khác do Lãnh đạo nhà trường phân công, cụ thể như sau:
1 Tổ chức các hoạt động quản lý, bảo vệ và
chăm sóc sức khỏe học sinh
2 Tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo
dục sức khỏe
I TRÁCH NHIỆM CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ
TRƯỜNG HỌC TRONG TRUYỀN THÔNG - GDSK
Trang 141) Thực hiện kiểm tra sức khỏe vào đầu năm học
để đánh giá tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe:
Đo chiều cao, cân nặng đối với trẻ dưới 36
tháng tuổi;
Đo chiều cao, cân nặng, huyết áp, nhịp tim, thị
lực đối với học sinh từ 36 tháng tuổi trở lên
2) Đo chiều cao, cân nặng, ghi biểu đồ tăng
trưởng, theo dõi sự phát triển thể lực cho trẻ dưới 24 tháng tuổi mỗi tháng một lần và cho trẻ
em từ 24 tháng tuổi đến 6 tuổi mỗi quý một lần;
Theo dõi chỉ số khối cơ thể (BMI) ít nhất 02 lần/
năm học để tư vấn về dinh dưỡng hợp lý và hoạt động thể lực đối với học sinh phổ thông
1 Tổ chức các hoạt động quản lý, bảo vệ
và chăm sóc sức khỏe học sinh
Trang 153) Thường xuyên:
Theo dõi sức khỏe học sinh, phát hiện giảm
thị lực, cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng, rối loạn sức khỏe tâm thần và các bệnh tật
khác để xử trí, chuyển đến cơ sở khám
bệnh, chữa bệnh theo quy định
Áp dụng chế độ học tập, rèn luyện phù hợp
với tình trạng sức khỏe.
4) Phối hợp với các cơ sở y tế có đủ điều kiện
để tổ chức khám, điều trị theo các chuyên khoa cho học sinh.
5) Sơ cứu, cấp cứu theo quy định hiện hành
của Bộ Y tế
Trang 166) Tư vấn cho học sinh, giáo viên, cha mẹ hoặc người giám hộ của học sinh về:
Các vấn đề liên quan đến bệnh tật, phát triển thể chất và
tinh thần của học sinh;
Hướng dẫn cho học sinh biết tự chăm sóc sức khỏe;
Trường hợp trong trường học có học sinh khuyết tật thì tư
vấn, hỗ trợ cho học sinh khuyết tật hoà nhập.
7) Hướng dẫn tổ chức bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý, đa dạng thực phẩm, phù hợp với đối tượng và lứa tuổi đối với các trường có học sinh nội trú, bán trú.
8) Phối hợp với cơ sở y tế địa phương trong việc tổ chức các chiến dịch tiêm chủng, uống vắc xin phòng bệnh cho học sinh
Trang 179) Thông báo định kỳ tối thiểu 01 lần/năm học và khi cần thiết về tình hình sức khoẻ của học sinh cho cha
mẹ hoặc người giám hộ của học sinh
Nhân viên y tế trường học đánh giá tình trạng sức khỏe học sinh vào cuối mỗi cấp học để làm căn cứ theo dõi sức khỏe ở cấp học tiếp theo.
10) Lập và ghi chép vào:
Sổ khám bệnh,
Sổ theo dõi sức khỏe học sinh,
Sổ theo dõi tổng hợp tình trạng sức khỏe học sinh.
Trang 1812) Tổ chức triển khai các chương trình y tế, phong trào vệ sinh phòng bệnh, tăng cường hoạt động thể lực, dinh dưỡng hợp lý, xây dựng môi trường không khói thuốc lá, không sử dụng đồ uống có cồn và các chất gây nghiện.
Trang 192 Tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe
1) Biên soạn, sử dụng các tài liệu truyền thông giáo
dục sức khỏe với nội dung phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện cụ thể của từng địa phương
2) Tổ chức truyền thông, giáo dục sức khỏe cho học
sinh và cha mẹ hoặc người giám hộ về:
Các biện pháp PC dịch, bệnh truyền nhiễm;
Dinh dưỡng hợp lý; hoạt động thể lực;
Phòng chống tác hại của thuốc lá, rượu, bia;
Phòng chống bệnh, tật học đường;
Trang 203) Lồng ghép các nội dung giáo dục sức khỏe, phòng chống bệnh tật trong các giờ giảng.
4) Tổ chức cho học sinh thực hành các hành vi :
Vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch, bệnh truyền nhiễm;
Phòng chống ngộ độc thực phẩm;
Dinh dưỡng hợp lý; hoạt động thể lực;
Phòng chống tác hại của thuốc lá, rượu, bia;
Phòng chống bệnh, tật học đường; chăm sóc răng miệng; phòng chống các bệnh về mắt;
Phòng chống tai nạn thương tích thông qua các hình thức, mô hình phù hợp.
Trang 21 Cho học sinh nghỉ học để đi khám tại cơ sở chuyên
khoa lao
Tư vấn hướng dẫn người nhà đưa học sinh đi khám
tại cơ sở chuyên khoa lao
Xã, phường, thị trân: đi khám ở phòng khám
Lao Quận hoặc Trung tâm phòng chống lao và bệnh xã hội của tỉnh (CDC, độc lập, kết hợp với bệnh viện Huyện)
II TRÁCH NHIỆM CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ
TRƯỜNG HỌC KHI HỌC SINH MẮC LAO
Trang 22 Tham gia giám sát việc học sinh dùng thuốc lao
điều trị bệnh hoặc dự phòng bệnh
Theo dõi các triệu chứng, thay đổi về cân nặng của
trẻ trong quá trình điều trị bệnh
Cùng gia đình theo dõi các tác dụng phụ của thuốc
Mẩn ngứa dị ứng, chán ăn, ,
Động viên tinh thần trẻ, các bạn và phụ huynh
trong quá trình điều trị bệnh
III TRÁCH NHIỆM CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ TRƯỜNG HỌC ĐỐI VỚI HỌC SINH ĐANG ĐIỀU TRỊ LAO
Trang 23IV ĐỐI VỚI CÁC PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO, SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Theo Thông tư liên tịch số 13/2016)
1 Phối hợp với ngành Y tế địa phương tham mưu với
Ủy ban nhân dân các cấp trong việc lập kế hoạch, chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác y tế trường học trên địa bàn
2 Đôn đốc, giám sát và thanh tra, kiểm tra các
trường học trong việc thực hiện các nội dung về công tác y tế trường học theo quy định tại Thông
tư liên tịch số 13
3 Phối hợp với ngành Y tế trong công tác đào tạo,
tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho nhân viên y
tế trường học
Trang 24IV ĐỐI VỚI CÁC PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO,
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO (tiếp)
4 Phối hợp với ngành Y tế địa phương hằng năm tiến hành
tổng kết, đánh giá công tác y tế trường học trên địa bàn.
5 Thực hiện việc thống kê, báo cáo kết quả hoạt động y tế
trường học theo quy định
6 Việc tuyển dụng nhân viên y tế trường học phải thực hiện
theo các quy định của các cơ quan có thẩm quyền.
7 Trong trường hợp có quy hoạch, xây dựng mới, cải tạo,
sửa chữa trường học, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng học tập, đồ chơi trẻ em, thuốc, trang thiết bị y tế phải thực hiện hoặc tham mưu với cơ quan có thẩm quyền thực hiện theo các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành.
Trang 25V ĐỐI VỚI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN, TRUNG TÂM
Y TẾ DỰ PHÒNG TỈNH VÀ SỞ Y TẾ
(Theo Thông tư liên tịch số 13/2016)
1 Chủ trì và phối hợp với cơ quan quản lý giáo dục
tham mưu cho Ủy ban nhân dân các cấp trong việc lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện công tác y tế trường học trên địa bàn theo phân cấp
2 Phối hợp với cơ quan quản lý giáo dục tổ chức đào
tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ
về công tác y tế trường học; hỗ trợ chuyên môn nghiệp vụ cho nhân viên y tế trường học; hướng dẫn triển khai quản lý, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe học sinh, truyền thông giáo dục sức khỏe
Trang 26V ĐỐI VỚI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN, TRUNG TÂM
Y TẾ DỰ PHÒNG TỈNH VÀ SỞ Y TẾ (tiếp)
3 Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát các
điều kiện vệ sinh trường học, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc, quản lý sức khỏe học sinh và các nội dung công tác y tế trường học khác theo phân cấp.
4 Thực hiện việc thống kê, báo cáo kết quả
hoạt động y tế trường học theo quy định.
Trang 27VI ĐỐI VỚI ỦY BAN NHÂN DÂN CÁC CẤP
(Theo Thông tư liên tịch số 13/2016)
1 Hằng năm phê duyệt kế hoạch về hoạt động y tế trường học của địa phương; chủ động đầu tư kinh phí, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất bảo đảm tổ chức thực hiện tốt công tác y tế trường học trên địa bàn.
2 Kiện toàn Ban chỉ đạo công tác y tế trường học các cấp hoặc bổ sung nhiệm vụ về y tế trường học cho Ban chăm sóc sức khỏe nhân dân cùng cấp
Trưởng ban là lãnh đạo Ủy ban nhân dân,
Phó trưởng ban thường trực là lãnh đạo ngành Giáo dục,
Phó trưởng ban chuyên môn là lãnh đạo ngành Y tế,
Các ủy viên là lãnh đạo ngành Tài chính, Nội vụ, Kế hoạch và đầu
tư, Bảo hiểm xã hội, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, huyện và các ban ngành, đoàn thể liên quan
Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên BCĐ theo chức năng nhiệm vụ
Trang 28VI ĐỐI VỚI ỦY BAN NHÂN DÂN CÁC CẤP (tiếp)
3 Huy động các nguồn lực, nâng cấp cơ sở vật chất, cải thiện môi trường, điều kiện học tập, điều kiện chăm sóc sức khỏe trong các trường học trên địa bàn theo quy định.
4 Chỉ đạo các ngành phối hợp, tham gia thực hiện các nội dung về công tác y tế trường học trên địa bàn
5 Trong quy hoạch, xây dựng, cải tạo, sửa chữa trường học, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng học tập, trang thiết bị y
tế, căn cứ các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành để phê duyệt và chỉ đạo thực hiện.
6 Có chế độ đãi ngộ đặc thù của địa phương để thu hút đội ngũ cán bộ làm công tác y tế trường học.
Trang 29 Thực hiện nghiêm các nhiệm vụ được giao tại Chiến
lược quốc gia phòng, chống lao đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 ban hành theo Quyết định số 347/QĐ-TTg ngày 17/3/2014 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT- BYT-
BGDĐT ngày 12/5/2016 quy định về công tác YTTH.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục cho học
sinh, sinh viên, giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường về nguyên nhân, hậu quả và các biện pháp phòng, chống lao
Giáo dục học sinh làm tốt nhiệm vụ là cầu nối tuyên
truyền về phòng, chống dịch bệnh cho gia đình và cộng đồng.
MỘT SỐ NỘI DUNG PHÒNG, CHỐNG BỆNH LAO
TRONG TRƯỜNG HỌC
Trang 30 Huy động học sinh, giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà
trường và cha mẹ học sinh tham gia tích cực tham gia hướng ứng các chiến dịch phòng, chống lao do Bộ
Y tế, CTPC Lao Quốc gia phát động; Ngày Thế giới phòng chống lao (24/3); Cuộc thi sáng tác về chủ
đề cùng hành động để làm nên lịch sử chấm dứt bệnh lao ở Việt Nam,…
Theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe của trẻ em,
học sinh, giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường, phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc bệnh, thông báo ngay cho cơ quan y tế để khám, điều trị và xử lý kịp thời.
MỘT SỐ NỘI DUNG PHÒNG, CHỐNG BỆNH LAO
TRONG TRƯỜNG HỌC
Trang 31 Các hiệu trưởng các nhà trường chủ động nâng cao
trách nhiệm người đứng đầu chỉ đạo sát sao cán bộ, nhân viên y tế trường học trong công tác phòng, chống lao tại nhà trường
Phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc lao và mắc
lao tại trường học và thông báo cho gia đình học sinh để phối hợp và cho cơ quan y tế địa phương để
tổ chức khám, điều trị và xử lý kịp thời
MỘT SỐ NỘI DUNG PHÒNG, CHỐNG BỆNH LAO
TRONG TRƯỜNG HỌC
Trang 32Xin trân trọng cảm ơn !
Không để một ai bị bỏ lại phía sau!