tiểu luận kinh tế du lịch giải pháp phát triển du lịch tâm linh tại việt nam đến du lịch hà nội

Gần như trong cácchương trình du lịch đều xuất hiện các điểm tham quan gắn với các công trình và hệ thốngcảnh quan thiên nhiên có xuất hiện hoặc liên quan đến những giá trị văn hóa và tâ

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu thế hội nhập và phát triển hiện nay, phát triển du lịch là vấn đề được hầu hếtcác quốc gia đang phát triển chú trọng trong quá trình phát triển kinh tế Việt Nam là mộtquốc gia có lịch sử lâu đời với các hình thức văn hóa tín ngưỡng rất đa dạng, đã đi sâu vàotrong văn hóa của con người Việt Nam Chính vì vậy việc quản lý, khai thác và phát triển dulịch tâm linh của Việt Nam là rất cần thiết

Du lịch tâm linh đang được triển khai và thực hiện nhiều nơi ở Việt Nam Du lịch tâmlinh là một hình thức biểu hiện đặc sắc của loại hình du lịch văn hóa Gần như trong cácchương trình du lịch đều xuất hiện các điểm tham quan gắn với các công trình và hệ thốngcảnh quan thiên nhiên có xuất hiện hoặc liên quan đến những giá trị văn hóa và tâm linh Haynói một cáck khác giá trị văn hóa tâm linh đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút dukhách và đóng góp một cách tích cực vào sự phát triển kinh tế du lịch ở nước ta Xuất phát từnhu cầu đa dạng của du khách, các hoạt động du lịch tâm linh nổi bật đang diễn ra là: thamquan và tìm hiểu các công trình kiến trúc tín ngưỡng tôn giáo; tham dự các sự kiện liên quanđến các lễ hội gắn với việc bày tỏ niềm tin vào tín ngưỡng và tôn giáo; du lịch hành hương;

du lịch thiền, du lịch tâm linh tưởng nhớ các anh hùng dân tộc…Rõ ràng, tiềm năng du lịchtâm linh tại nước ta rất phong phú và đa dạng Vấn đề cần quan tâm là việc khai thác các giátrị văn hóa tâm linh ngoài mục tiêu đóng góp mạnh mẽ cho việc phát triển kinh tế cần hướngđến việc bảo tồn các giá trị văn hóa cùng hệ thống cảnh quan thiên nhiên được “thiêng hóa”

ở các địa điểm tâm linh, chia sẻ hợp lý lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương và nâng cấpchuỗi giá trị cho du lịch tâm linh Chính vì vậy, nhóm chúng tôi lựa chọn đề tài “Giải pháp phát triển du lịch tâm linh tại Việt Nam” cho bài nghiên cứu của mình Bài nghiên cứu gồm

có 3 phần:

Phần 1: Tổng quan về du lịch tâm linh

Phần 2: Thực trạng và các vấn đề trong phát triển du lịch tâm linh tại Việt Nam

Phần 3: Một số giải pháp phát triển du lịch tâm linh tại Việt Nam

I TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH TÂM LINH

1 Du lịch

i Khái niệm du lịch:

Trong hội nghị năm 1993 với chủ đề Phát triển du lịch và bảo vệ môi trường: hướng tớimột sự hòa hợp lâu dài, Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourism Organization - UNWTO),

một tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc đã đưa ra khái niệm du lịch như sau: Du lịch bao gồm tất

cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích tham quan, khám phá

và tìm hiểu, trải nghiệm hoặc trong mục đích nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn; cũng như mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư.

b Phân loại cụ thể các loại hình du lịch

- Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ của chuyến du lịch: du lịch quốc tế, du lịch nội địa

- Căn cứ vào nhu cầu làm nảy sinh hoạt động du lịch: du lịch chữa bệnh, du lịch nghỉngơi giải trí, du lịch thể thao, du lịch công vụ, du lịch tôn giáo, du lịch khám phá, du lịchthăm hỏi, du lịch quá cảnh,…

- Căn cứ vào phương tiện giao thông: du lịch bằng xe đạp, du lịch bằng tàu biển, du lịch bằng tàu hỏa, du lịch bằng ô tô, du lịch bằng máy bay,…

- Căn cứ vào phương tiện lưu trú mà khách sử dụng: du lịch ở khách sạn, du lịch ởmotel, du lịch nhà trọ, du lịch cắm trại,…

- Căn cứ vào thời gian đi du lịch: du lịch dài ngày từ 2 đến 5 tuần, du lịch ngắn ngày,

du lịch cuối tuần,…

- Căn cứ vào vị trí địa lý của địa điểm du lịch: du lịch miền biển, du lịch vùng núi, dulịch đô thị, du lịch đồng quê,…

- Căn cứ vào hình thức tổ chức đi du lịch: du lịch theo đoàn, du lịch cá nhân,…

- Căn cứ vào thành phần của du khách: du khách thượng lưu, du khách bình dân,…

- Căn cứ vào phương thức kí kết hợp đồng đi du lịch: du lịch trọn gói, du lịch mua từngphần của tour du lịch,…

2 Du lịch tâm linh

Du lịch tâm linh trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng có những quan niệmkhác nhau và đến nay chưa thống nhất Giám đốc Dự án Du lịch khu vực châu Á - Thái Bìnhdương, Gs Steve Noakes cho rằng: “Khoảng 2.500 năm trước, Đức Phật đã đóng góp vàoviệc hình thành những địa danh về du lịch tâm linh, hướng Phật tử đến tham quan những địadanh quan trọng trong cuộc đời Ngài” Nhiều đại biểu quốc tế quan niệm, du lịch tâm linh là

du lịch tôn giáo, bao hàm các hoạt động triết giáo, cầu nguyện, cúng tế, chiêm bái… TheoPGs.Ts Daniel H.Olsen, Đại học Brandon, Canada, “khó có thể tách bạch du lịch tôn giáo với

du lịch tâm linh, nếu đó thật sự là hai khái niệm khác biệt”

Tuy nhiên, xét về nội dung và tính chất hoạt động của các hoạt động du lịch hiện tại,Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn khẳng định, du lịch tâm linh thực chất

là loại hình du lịch văn hóa, lấy yếu tố văn hóa tâm linh vừa làm cơ sở vừa làm mục tiêunhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh của con người Với cách nhìn nhận đó, du lịch tâm linh khaithác yếu tố văn hóa tâm linh trong quá trình diễn ra hoạt động du lịch, dựa vào những giá trịvăn hóa gắn với lịch sử hình thành nhận thức của con người về thế giới, những giá trị về đứctin, tôn giáo, tín ngưỡng

Với khải niệm như vậy, có thể thấy những tour du lịch tâm linh hiện tại luôn gắn liền với những không gian văn hóa, cảnh quan riêng của các khu tham quan nhằm đáp ứng nhu cầu

du lịch mà du khách mong muốn, vì du lịch tâm linh thực chất là du lịch văn hóa với trọng tâm

là khai thác về tâm linh, tôn giáo Du khách Việt Nam thường hội tụ về các điểm du lịch tâm linh phổ biến như: đền, chùa, đình, đài, lăng tẩm, miếu, tòa thánh, khu thờ tự, tưởng niệm và những vùng đất linh thiêng gắn liền với văn hóa truyền thống và lối sống tại

địa phương Ở đó, du khách tiến hành các hoạt động thăm quan, tìm hiểu văn hóa lịch sử,triết lý, cầu nguyện, cúng tế, chiêm bái, tri ân, báo hiếu, thiền, tham dự lễ hội tâm linh, Thông qua đó, du lịch tâm linh mang lại những cảm nhận, giá trị trải nghiệm và giải thoát trong tâm hồn của con người, cân bằng và củng cố những đức tin về tôn giáo và tín ngưỡng,đồng thời hướng du khách đến những giá trị chân, thiện, mỹ và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống chung của toàn xã hội.

II THỰC TRẠNG VÀ CÁC VẤN ĐỀ TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TÂM LINH TẠI VIỆT NAM

1 Thực trạng du lịch tâm linh tại Việt Nam

i Nhu cầu rất lớn

Ước tính hiện nay Việt Nam có khoảng 80% dân số có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo,trong đó có khoảng gần 20 triệu tín đồ của 6 tôn giáo đang hoạt động bình thường, ổn định,chiếm 25% dân số

Cụ thể:

- Phật giáo : Gần 10 triệu tín đồ ( Những người quy y Tam Bảo), có mặt ở hầu hếtcác tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó tập trung đông nhất ở Hà Nội, BắcNinh, Nam Định, Hải Phòng, Hải Dương, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, QuảngNgãi, Bình Định, Khánh Hòa, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Lâm Đồng, SócTrăng, Trà Vinh, TP Cần Thơ,

- Thiên chúa giáo : Hơn 5,5 triệu tíndđồ, có mặt ở 50 tỉnh, thành phố, trong đó cómột số tỉnh tập trung đông như Nam Định, Ninh Bình, Thái Bình, Hải Phòng,Nghệ An, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Kon Tum, Đắk Lawk, Khánh Hòa, Bình Thuận,Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Vĩnh Long, An Giang, TP Cần Thơ

- Đạo Cao Đài :Hơn 2,4 triệu tín đồ có mặt chủ yếu ở các tỉnh Nam Bộ như TâyNinh, Long An, Bến Tre, TP Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Tiền Giang, Cần Thơ,Vĩnh Long, Kiên Giang, Cà Mau, An Giang,

- Phật giáo Hòa Hảo : Gần 1,3 triệu tín đồ, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền TâyNam bộ như: An Giang, Cần Thơ,Hậu Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long,

- Đạo tin lành : Khoảng 1 triệu tín đồ tập trung ở các tỉnh: Đà Nẵng, Quảng Nam,

TP Hồ Chí Minh, Bến Tre, Long An, Lâm Đồng, Đăk Lawk, Gia Lai, Đăk Nông,Bình Phước và một số tỉnh phía Bắc

- Hồi giáo : Hơn 60 nghìn tín đồ, tập trung ở các tỉnh: An Giang, TP Hồ Chí Minh, Bình Thuận, Ninh Thuận,

Với sự xuất hiện của các công trình tín ngưỡng tôn giáo dày đặc, Việt Nam có lợi thếlớn trong việc khai thác các điểm đến này phục vụ cho mục tiêu phát triển du lịch Gần nhưtrong các chương trình du lịch tổ chức tại Việt Nam đều xuất hiện tối thiểu một công trình tínngưỡng tôn giáo đặc sắc Đơn cử như ở Hà Nội có tứ trấn thành Thăng Long (đền QuánThánh, đền Kim Liên, đền Voi Phục, đền Bạc Mã), chùa Trấn Quốc, chùa Hương; ở NinhBình có chùa Bái Đính, nhà Thờ Phát Diệm; ở Nam Định có đền Trần; ở Quảng Trị có nhàthờ La Vang; ở Huế có chùa Thiên Mụ, chùa Từ Hiếu, điện Hòn Chén; ở Đà Nẵng có “tamgiác tâm linh” (3 ngôi chùa Linh Ứng ở Bà Nà, Ngũ Hành Sơn và bán đảo Sơn Trà); ở NhaTrang có chùa Long Sơn, nhà thờ Chánh Tòa Nha Trang (còn gọi là nhà thờ núi hay nhà thờđá), tháp Bà Po Nagar; ở Ninh Thuận có tháp Po Klong Giarai; ở Bình Thuận có dinh VạnThủy Tú, tháp Po Shanư; ở Đà Lạt có nhà thờ Con Gà, nhà thờ Domain De Maria; ở thànhphố Hồ Chí Minh có chùa Giác Lâm, miếu Bà Thiên Hậu, nhà thờ Đức Bà; ở Tây Ninh cóTòa Thành Cao Đài, đền Linh Sơn núi Bà Đen; ở Bà Rịa - Vũng Tàu có dinh Cô; ở An Giang

có miếu Bà Chúa Xứ, chùa thầy Tây An, An Hòa Tự, ở Tiền Giang có chùa Vĩnh Tràng, ởSóc Trăng có Chùa Dơi, chùa Chén Kiểu; ở Bạc Liêu có nhà thờ Tắc Sậy,

Khi tiếp cận các công trình kiến trúc này, du khách có cơ hội tìm hiểu các giá trị cốtlõi về mặt văn hóa nhận thức, văn hóa ứng xử và văn hóa tổ chức của cộng đồng địa phương

và tín đồ của các tôn giáo Hơn thế nữa các công trình này thường được phân bố tại nhữngnơi có cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn Chính yếu tố này giúp cho du khách có được nhữngtrải nghiệm thú vị khi tiếp cận với các không gian văn hóa tâm linh

ii Các hoạt động du lịch đa dạng

Du lịch tâm linh gắn liền với tôn giáo và đức tin của người dân Việt Nam, trong đó, Phật giáo chiếm số lượng lớn nhất cùng với nhiều tôn giáo khác như Thiên chúa giáo, đạo Cao đài, đạo Hòa Hảo, cùng với đó là triết lý phương đông, đức tin, giáo pháp, những giá trị

vật thể và phi vật thể gắn liền với các thiết chế, công trình tôn giáo như chùa chiền, tòa thánh, và các di tích lịch sử khác là đối tượng mục tiêu được hướng đến của các tour du lịch tâm linh.

Hoạt động chủ yếu của du lịch tâm linh Việt Nam đó là thờ cúng, tri ân những vị anh hùng dân tộc, những vị tiền bối có công với đất nước, trở về cội nguồn với đạo lý uống nướcnhớ nguồn Theo đó, mới đây, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vừa được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể đại diện nhân loại

Du lịch tâm linh ở Việt Nam gắn với những hoạt động thể thao tinh thần như thiền,yoga hướng tới sự cân bằng, thanh tao, siêu thoát trong đời sống tinh thần, đặc trưng và tiêubiểu ở Việt Nam mà không nơi nào có đó là Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử

Việt Nam là nơi xuất hiện các tín ngưỡng và tôn giáo nội sinh như: tín ngưỡng thờHùng Vương, đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa, Bửu Sơn Kỳ Hương, đạo Cao Đài, đạo Hòa Hảo…Đây là điều kiện hình thành các dòng du khách hành hương tại Việt Nam về với cội nguồnkhai đạo Đặc biệt là các dòng du khách Việt Kiều sinh sống tại hải ngoại thường xuyên phátđộng các phong trào du lịch hành hương kết hợp với từ thiện tại Việt Nam Một hình thức dulịch tâm linh khác là hình thức du lịch thiền vừa nâng cao trí lực vừa góp phần nâng cao thểlực cho du khách Tại Việt Nam các thiền viện theo tinh thần thiền phái Trúc Lâm là địađiểm khởi xướng cho hình thức du lịch này Tiêu biểu là các thiền viện Trúc Lâm ở Yên Tử(Quảng Ninh), Đà Lạt (Lâm Đồng),… Hình thức khác của du lịch tâm linh tạo những giá trịcảm xúc tích cực nhằm giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn tưởng nhớ người cócông là các hoạt động như: viếng mộ chị Võ Thị Sáu (Côn Đảo – Bà Rịa Vũng Tàu), viếng

mộ liệt sĩ tại nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn,…

Như vậy các hình thức du lịch tâm linh tại Việt Nam khá đa dạng và phong phú, baogồm: tham quan và tìm hiểu các công trình kiến trúc tín ngưỡng tôn giáo; tham dự các sựkiện liên quan đến các lễ hội gắn với việc bày tỏ niềm tin vào tín ngưỡng và tôn giáo; du lịchhành hương; du lịch thiền, du lịch tâm linh tưởng nhớ các anh hùng dân tộc

Từ đó có thể thấy được du lịch tâm linh đóng một vai trò rất quan trọng trong loạihình du lịch văn hóa ở nước ta Với thế mạnh sẵn có Việt Nam hoàn toàn có thể khai thác vàphát triển du lịch tâm linh sao cho gia tăng lợi ích kinh tế nhưng vẫn cần đảm bảo hài hòa vềvấn đề bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và các giá trị văn hóa xã hội

Bảng 1 Các sự kiện văn hóa tâm linh tiêu biểu tại Việt Nam

STT Tên sự kiện Địa điểm Thời gian Ghi chú

1 Lễ hội Chùa Hương Hương Từ mùng 6 Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Sơn, Mỹ tháng giêng sùng bái Đức Phật Thích Ca,Đức, Hà đến 15 tháng Phật Bà Quan Thế Âm, MẫuNội 3 âm lịch (Tứ phủ) Điểm nhấn khung

(Chính hội từ cảnh thiên nhiên: Suối Yến,

15 đến 20 động Hương Tích

lịch)

2 Lễ hội đền Hùng Hy Cương, Từ ngày 8 Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Việt Trì, đến ngày 11 tín ngưỡng thờ Hùng Vương –Phú Thọ tháng 3 âm di sản văn hóa phi vật thể của

lịch (Chính lễ nhân loại vào năm 2012 Điểm

10 tháng 3) nhấn khung cảnh thiên nhiên:

núi Nghĩa Lĩnh

3 Lễ hội Gióng Phù Đổng, Ngày 9 tháng Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Gia Lâm, 4 âm lịch tưởng niệm Phù Đổng Thiên

Đổng, Đồng Viên, miếu Ban,Soi Bia và Đống Đàm

4 Lễ khai ấn đền Trần Phường Giữa đêm 14 Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Lộc và mở đầu suy tôn ca ngợi công đức NhàVương, cho ngày 15 Trần Hoạt động văn hóa đặcthành phố tháng giêng sắc: múa Bài Bông

Nam Định, âm lịch

5 Lễ hội La Vang Hải Phú, Trung tuần Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

huyện Hải tháng 8 trung tâm văn hóa tâm linh nổiLăng, tỉnh dương lịch bật của Giáo hội Công giáo ViệtQuảng Trị hành năm Nam, suy kính Đức Mẹ Maria

Hoạt động văn hóa tâm linh đặcsắc: đêm canh thức cầu nguyệntrong những lều trại và rướckiệu vòng quanh quảng trườngMâm Côi

6 Lễ hội điện Hòn Hải Cát, Tháng 2 Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Thừa Thiên tháng 7 (thu Mẫu Điểm nhấn khung cảnhHuế tế) âm lịch thiên nhiên: núi Ngọc Trản,

sông Hương

7 Lễ hội tháp Bà Po Vĩnh Ngày 20 đến Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Nha Trang, lịch Mẫu Điểm nhấn khung cảnh

8 Lễ hội Nghinh Ông Cần Thạnh, Ngày 15 đến Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Cần Giờ, ngày 17 tháng thờ cúng cá Ông Điểm nhấnthành phố 8 âm lịch khung cảnh thiên nhiên: vùng

Minh

9 Lễ hội đền Linh Sơn Núi Bà Hội Xuân từ Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Đen, ngày 15 đến suy tôn Linh Sơn thánh MẫuThạnh Tân, 18 tháng Điểm nhấn khung cảnh thiênHòa giêng âm lịch nhiên: Núi Bà Đen

Thành, Tây Lễ vía Bà

mùng 6 tháng

5 âm lịch

10 Lễ hội Nginh Cô (lễ Thị trấn Ngày 10 đến Giá trị văn hóa tâm linh cối lõi:rước Bà Thủy) Long Hải, 12 tháng 2 âm tín ngưỡng thờ mẫu, thờ “Cô”

Long Điền, lịch (Cô có tên là Lê Thị Hồng

Nương Nương Điểm nhấnkhung cảnh thiên nhiên: Bãibiển

11 Lễ vía Bà Chúa Xứ Núi Sam, Từ ngày 23 Giá trị văn hóa tâm linh cốt lõi:

Châu Đốc, đến 27 tháng suy tôn Bà Chúa Xứ Điểm nhấn

An Giang 4 âm lịch khung cảnh thiên nhiên: núi

Sam, cánh đồng lúa,…

Nguồn: Kết quả khảo sát thực địa từ năm 2010-2016

iii Vai trò quan trọng trong phát triển du lịch Việt Nam

Trong số 32,5 triệu khách du lịch nội địa năm 2012 chỉ tính riêng số khách đến cácđiểm tâm linh (chùa, đền, phủ, tòa thánh) có khoảng 13,5 triệu lượt, tương đương 41,5%.Một số điểm du lịch tâm linh tiêu biểu năm 2012 đón một lượng khách lớn như Miếu BàChúa Xứ An Giang (3,6 triệu lượt khách), Chùa Hương (1,5 triệu lượt); Chùa Bái Đính (2,1triệu lượt), Yên Tử (2,3 triệu lượt), khu du lịch Núi Bà Đen (2,2 triệu lượt); Côn Sơn KiếpBạc (1,2 triệu) Đối với khách quốc tế đến Việt Nam với mục đích tâm linh không nhiều,trong số 6,8 triệu lượt khách đến Việt Nam năm 2012 ước tính có khoảng 12% khách du lịch

có đến các điểm du lịch tâm linh

Địa điểm thu hút khách chủ yếu tại Ninh Bình là các điểm du lịch tâm linh, du khách tham gia các hoạt động chiêm bái, lễ Phật tại các đền, chùa trên địa bàn tỉnh trong dịp Tết

Nguyên đán Bính Thân 2016 và các lễ hội đầu xuân Tính riêng trong những ngày Tết (từ

ngày 28 tháng Chạp đến hết ngày mùng 7 Tết), Ninh Bình đón trên 848 nghìn lượt khách,

tăng 51,5% so với cùng kỳ năm 2015 Trong đó, khu du lịch tâm linh núi chùa Bái Đính đón465.300 lượt khách (tăng 53,3% so với cùng kỳ năm 2015), khu du lịch sinh thái Tràng An đón 144.545 lượt khách (tăng 67,7% so với cùng kỳ năm 2015)

Ban quản lý khu di tích và thắng cảnh Hương Sơn (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) cho

biết, mùa lễ hội năm 2018, chùa Hương đón trên 1,5 triệu lượt du khách, tăng 10% so với năm trước

Hoạt động kinh doanh và đầu tư vào du lịch tâm linh ngày càng được đẩy mạnh, thểhiện ở quy mô, tính chất hoạt động của các khu, điểm du lịch Sự ra đời và phát triển ngàycàng nhiều các điểm du lịch tâm linh ở hầu hết các địa phương, vùng miền trên phạm vi cảnước như Đền Hùng, Chùa Yên Tử, Chùa Hương, Chùa Bái Đính, giúp cho sự lựa chọn vềtour của du khách ngày càng nhiều và phong phú

Du lịch tâm linh đang được xã hội tiếp cận và nhìn nhận ngày càng tích cực về các khíacạnh kinh tế và xã hội Nhà nước đang có những quan tâm đặc biệt hơn đối với phát triển dulịch tâm linh và coi đó như là một trong những giải pháp đáp ứng đời sống tinh thần cho nhândân, phát triển kinh tế xã hội của địa phương cùng cả nước và hơn hết, đó là bảo tổn, pháthuy những giá trị truyền thống và suy tôn những giá trị nhân văn cao cả

2 Các vấn đề trong phát triển du lịch tâm linh tại Việt Nam

i Cơ chế quản lý chƣa chặt chẽ

Hiện nay nhiều quần thể di tích quốc gia vẫn chưa có một ban quản lý chuyên trách,thiếu nhân lực chuyên môn hóa, do đó làm giảm khả năng phát triển của quần thể du lịch, khiến cho công tác quản lý nguồn thu trở nên khó khăn

Việc tổ chức các hoạt động dịch vụ phục vụ du lịch tâm linh còn yếu kém: hàng quántrong lễ hội bán tràn lan, giá cả tuỳ tiện buộc khách du lịch phải mua Việc đổi và sử dụng tiền lẻ diễn ra công khai, tiền lễ, tiền giọt dầu đặt không đúng nơi quy định, tiền công đức, đóng góp của nhân dân ở một số địa điểm chưa được quản lý chặt chẽ và công khai đã gây thắc mắc khiếu kiện của nhân dân ở một số nơi

Công tác quản lý Nhà nước đối với quần thể du lịch chưa được quan tâm đúng mức,đặc biệt tại các lễ hội: chưa tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức và hướng dẫn cụ thể

để người dân nâng cao ý thức thực hiện nếp sống văn minh khi đi du lịch, khắc phục nhữnghiện tượng không lành mạnh trong thời gian tham quan Việc chỉ đạo của chính quyền về lễ

hội một số nơi chưa chặt chẽ về kế hoạch, nội dung, thời gian, những vấn đề cần thiết bảo đảm an ninh trật tự, an toàn trong lễ hội, đặc biệt là vai trò quản lý điều hành của ban chỉ đạo lễ hội còn hạn chế, nên nhiều việc đặt ra trong lễ hội còn bị buông lỏng quản lý, thiếu kiểm tra kiểm soát nhất là những vấn đề trật tự an ninh, mê tín dị đoan trong lễ hội.

ii Tình trạng thương mại hóa các hoạt động tâm linh Thương mại hóa khu du lịch tâm linh

Khi điểm du lịch tâm linh hướng đến mục tiêu lợi nhuận thì những chuyện như thuphí, đặt hòm công đức dày đặc, ra giá cúng, khấn thuê, hóa sao giải hạn trở thành chuyệnthường tình Nếu tình trạng này còn tiếp diễn, hậu quả sẽ không chỉ là nguy cơ phá vỡ cảnhquan vốn hài hòa của di tích, mà còn góp phần tạo nên tình trạng ngày càng thương mạihóa đời sống tâm linh, xúc phạm niềm tin tín ngưỡng của cộng đồng

Tại nhiều dự án tâm linh, chủ đầu tư đã biến đền chùa miếu mạo của dân thành của

tư nhân để “chặn cổng thu tiền”, cho đến cả những di sản quốc gia cũng được “khai thác” để người dân buộc phải trả tiền cho những thứ thuộc về tài sản chung

Cụ thể:

Như tại chùa Bái Đính, người dân, du khách đến lễ phật phải trả đủ các loại phí, vé

do doanh nghiệp lập ra

Câu chuyện “BOT” cửa chùa cũng được xem như các hình thức BOT cầu, đường hiệnnay Nhiều người dân nhìn vào như 1 công ty kinh doanh làm ăn phát đạt chứ không dừng lại

ở chỗ 1 nơi tâm linh, tính ngưỡng cầu an Ngay từ khi vào cổng, ô tô phải trả 40 nghìn đồng,

xe máy 15 nghìn đồng Bãi gửi xe cách xa chùa tới gần 4km, buộc du khách muốn đến lễPhật phải bỏ ra 60 nghìn đồng mua vé xe điện hai chiều, vì không thể đi bộ liên tục gần 8km.Thậm chí tới nơi thì còn phải trả thêm 50 nghìn đồng nữa mới được vào bảo tháp lễ Phật Véthì do Xuân Trường phát hành, nhưng lại có dấu mang dòng chữ "Giáo hội Phật giáo " là rấtmập mờ Tại đây còn có bảo tháp 13 tầng với chiều cao 100m, là nơi trưng bày rất nhiềutượng phật, nhưng muốn vào đó du khách bắt buộc phải chi ra 50 nghìn đồng mua vé

Toàn bộ chùa Bái Đính có 10 nghìn ô để tượng phật (kích thước 30 cm x 60 cm), nếu

gia đình nào muốn công đức thì bỏ ra 10 triệu đồng sẽ được lưu tên vào ô đó

=> Cả chùa không thấy có gì là miễn phí, không hề có một bình nước uống nào phục vụ

du khách, bi hài nhất là đi vệ sinh cũng phải trả phí 2 nghìn đồng