Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở thị xã phổ yên, tỉnh thái nguyên

Biện pháp 1: Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho đội ngũ giáo viên các trường THCS trước yê

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỒNG DUY ĐĂNG

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SỬ DỤNG

THIẾT BỊ DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ PHỔ YÊN,

TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỒNG DUY ĐĂNG

QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SỬ DỤNG

THIẾT BỊ DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ PHỔ YÊN,

TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Thùy Linh

THÁI NGUYÊN - 2020

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng cá nhân tôi Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được công bố trong bất kỳ chương trình nghiên cứu khoa học nào trước đây

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020

Tác giả

Đồng Duy Đăng

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Đề tài “Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên các trường trung học cơ sở thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên” được

hoàn thành, với tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc, em xin trân trọng gửi lời cảm

ơn tới Khoa Tâm lý giáo dục, Phòng sau đại học trường Đại học sư phạm Thái Nguyên cùng các Thầy giáo, Cô giáo đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu

Đặc biệt em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS.Lê Thùy Linh, người đã

tận tình hướng dẫn khoa học, cung cấp cho em những kiến thức lý luận, thực tiễn cùng với những kinh nghiệm quý báu, động viên khích lệ em trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ, động viên, giúp đỡ của Ban giám hiệu, các thầy cô giáo các trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên đã nhiệt tình cung cấp số liệu, đóng góp ý kiến và tư vấn khoa học cho tôi trong việc thực hiện luận văn này

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã khích lệ tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Dù đã có nhiều cố gắng trong học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn, song không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, kính mong các Thầy giáo, Cô giáo, bạn bè đồng nghiệp và những ai quan tâm tới vấn đề nghiên cứu, đóng góp ý kiến để bản luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2020

Tác giả Đồng Duy Đăng

Trang 5

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN THCS 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Ở nước ngoài 6

1.1.2 Ở Việt Nam 6

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.2.1 Quản lý giáo dục 9

1.2.2 Bồi dưỡng, bồi dưỡng giáo viên 10

1.2.3 Quản lý bồi dưỡng giáo viên 13

1.2.4 Năng lực 14

1.2.5 Thiết bị dạy học 14

1.2.5 Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên 16

1.3 Những vấn đề cơ bản về bồi năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 16

Trang 6

1.3.1 Mục tiêu chung 16

1.3.2 Mục tiêu cụ thể 17

1.3.3 Nội dung bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 17

1.3.4 Phương pháp bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 19

1.3.5 Hình thức bồi dưỡng bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 20

1.4 Một số vấn đề cơ bản về quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 24

1.4.1 Phòng Giáo dục và Đào tạo với hoạt động quản lý bồi dưỡng giáo viên THCS 24

1.4.2 Mục tiêu quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 26

1.4.3 Nội dung quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 26

1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 34

Kết luận chương 1 38

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN 39

2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu 39

2.1.1 Khái quát đặc điểm KT - XH thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên 39

2.1.2 Khái quát về các trường THCS thị xã Phổ Yên 40

2.1.3 Tình hình phát triển giáo dục và quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên của thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên 40

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 42

2.2.1 Mục đích khảo sát 42

2.2.2 Nội dung khảo sát 42

Trang 7

2.2.3 Đối tượng khảo sát 42

2.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý các kết quả 42

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng 44

2.3.1 Thực trạng bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS thị xã Phổ Yên 44

2.3.2 Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 61

2.3.3 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 69

2.4 Đánh giá chung về thực trạng 72

2.4.1 Ưu điểm 72

2.4.2 Hạn chế 72

2.4.3 Nguyên nhân 73

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN 77

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 77

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 77

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 77

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 78

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 78

3.2 Các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS thị xã Phổ Yên, Thái Nguyên 79

3.2.1 Biện pháp 1: Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho đội ngũ giáo viên các trường THCS trước yêu cầu đổi mới giáo dục 79

Trang 8

3.2.2 Biện pháp 2: Chỉ đạo Hiệu trưởng các trường THCS thực hiện đổi mới công tác lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học

cho giáo viên theo yêu cầu đổi mới giáo dục 82

3.2.3 Chỉ đạo hoàn thiện khung chương trình bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng 85

3.2.4 Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho đội ngũ giáo viên các trường THCS thị xã Phổ Yên, Thái Nguyên 87

3.2.5 Xây dựng chính sách động viên khích lệ hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho đội ngũ giáo viên THCS 90

3.3 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học 92

3.3.1 Tính cấp thiết 92

3.3.2 Tính khả thi 94

3.3.3 Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi 96

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 97

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 99

1 Kết luận 99

2 Kiến nghị 100

2.1 Đối với UBND thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên 100

2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên 100

2.3 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên 100 2.4 Đối với các trường THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHẦN PHỤ LỤC 104

Trang 9

GDĐT : Giáo dục đào tạo

GDTX : Giáo dục thường xuyên

Trang 10

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Đánh giá của giáo viên về thực trạng thực hiệnmục tiêu bồi dưỡng 45 Bảng 2.2 Nhận thức về vai trò của thiết bị dạy học 47 Bảng 2.3: Đánh giá của GV về thực trạng thực hiện nội dung bồi dưỡng 50 Bảng 2.4: Bảng đánh giá về hình thức và phương pháp bồi dưỡng năng

lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 53 Bảng 2.5 Đánh giá kiến thức chuyên môn về thiết bị dạy học của GV 55 Bảng 2.6 Biểu đồ về kỹ năng giảng dạy của giáo viên THCS 58 Bảng 2.7: Đánh giá của CBQL về thực trạng về công tác lập kế hoạchtổ

chức hoạt động bồi dưỡng 61 Bảng 2.8: Thực trạng công tác tổ chức bồi dưỡng 64 Bảng 2.9 Đánh giá của CBQL về thực trạng chỉ đạo thực hiệnkế hoạch

bồi dưỡng 66 Bảng 2.10: Đánh giá của CBQL về thực trạng kiểm tra,đánh giá kết quả

bồi dưỡng 68 Bảng 2.11 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng

thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 70 Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các nhóm biện pháp 93 Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các nhóm biện pháp 95

Trang 11

DANH MỤC CÁC HÌNH

Biểu đồ 2.1 Nhận thức về vai trò của thiết bị dạy học 49

Biểu đồ 2.2 Đánh giá kiến thức chuyên môn về thiết bị dạy họccủa GV 56

Biểu đồ 2.3 Biểu đồ về kỹ năng giảng dạy của giáo viên THCS 60

Biểu đồ 2.4 Đánh giá việc lập kế hoạch bồi dưỡng 62

Biểu đồ 2.5 Đánh giá về các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS 71

Biểu đồ 3.1: Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các nhóm biện pháp 94 Biểu đồ 3.2: Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các nhóm biện pháp 96

Trang 12

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Để trang bị cho học sinh những năng lực cốt lõi theo yêu chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo viên phải đóng vai trò tổ chức, định hướng, hướng dẫn hoạt động cho học sinh, tạo môi trường học tập thân thiện, tạo ra những tình huống có vấn đề khuyến khích học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, tự phát huy năng lực, nguyện vọng của bản thân, rèn luyện thói quen và năng lực tự học, phát huy tiềm năng và những kiến thức, kỹ băng

đã tích lũy được để phát triển Các hoạt động học tập của học sinh bao gồm hoạt động khám phá vấn đề, hoạt động luyện tập và hoạt động thực hành (ứng dụng những điều đã học để phát triển và giải quyết những vấn đề có thực trong cuộc đời) Những hoạt động học tập này, được thực hiện với sự hỗ trợ của thiết

bị dạy học, đồ dùng học tập và công cụ khác Đặc biệt, là công cụ tin học và các hệ thống tự động hóa của kỹ thuật số

Thiết bị dạy học là một bộ phận cấu thành về phương diện tổ chức của giáo dục Là thành tố cơ bản không thể thiếu được của quá trình giáo dục góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng Giáo dục và Đào tạo Theo tinh thần đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã xác định rõ “Đổi mới nội dung chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy và học phải được thực hiện đồng

bộ với nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học” Thiết bị dạy học là phương tiện quan trọng góp phần nâng cao khả năm sư phạm trong quá trình dạy học, thiết bị dạy học là đối tượng và là tiền đề của quá trình nhận thức của học sinh Thiết bị dạy học là cơ sở cho việc đổi mới phương pháp dạy học, giúp học sinh thu nhận thông tin một cách sinh động, đầy đủ, chính xác, mở rộng và đào sâu tri thức đã lĩnh hội được, rèn luyện những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết; phát triển hứng thú nhận thức, năng lực quan sát, phân tích tổng hợp các hiện tượng, rút ra những kết luận có độ tin cậy

Trang 13

Trên thực tế, giáo viên tại các nhà trường đang sử dụng thiết bị dạy học một cách thường xuyên, nhưng còn mang tính kinh nghiệm, giáo viên còn lúng túng trong việc tổ chức các giờ học thực hành, giờ học có sử dụng thiết bị dạy học, chưa khai thác triệt để vai trò của thiết bị phụ vụ cho công tác giảng dạy dẫn đến chất lượng của các giờ dạy chưa cao bởi thiếu hiểu biết và vai trò tác dụng của các thiết bị dạy học, kỹ năng tổ chức giờ dạy tiếp cận tinh thần đổi mới theo chương trình giáo dục phổ thông mới

Thị xã Phổ Yên nằm ở vị trí cửa ngõ phía Nam của tỉnh Thái Nguyên, tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội, Phổ Yên là trung tâm tổng hợp về công nghiệp, thương mại và dịch vụ, đầu mối giao thông của tỉnh và là cửa ngõ giao lưu kinh tế - văn hóa của Thái Nguyên với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng Cùng với sự phát triển về kinh tế, xã hội trình độ dân trí của thị xã cũng ngày một nâng cao đây là điều kiện hết sức thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng Giáo dục và Đào tạo của địa phương Năm học 2018-2019, thị xã Phổ Yên có 17 trường THCS với 241 lớp, 9226 học sinh, 30 cán bộ quản lý và 415 giáo viên Chất lượng đội ngũ tương đối tốt song không đồng đều Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, công tác bồi dưỡng giáo viên là hết sức cần thiết

Với vị trí, vai trò là một người cán bộ quản lý đang công tác tại Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Phổ Yên, hàng ngày trực tiếp thực hiện các công việc quản lý các đơn vị trường, tôi nhận thấy còn nhiều hạn chế trong việc khai thác, sử dụng các thiết bị dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của đội ngũ giáo viên các trường THCS trên địa bàn thị xã Trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục - đào tạo, trước yêu cầu thực tiễn phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục

học sinh trên địa bàn thị xã, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên các trường trung học

cơ sở thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên” để góp phần vào mục tiêu nâng cao

được chất lượng giáo dục toàn diện của ngành một cách bền vững

Trang 14

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường THCS trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý bồi dưỡng năng lực cho giáo viên các trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên các trường THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết

bị dạy học cho giáo viên THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên và khảo nghiệm sự cần thiết, khả thi của các biện pháp

5 Giả thuyết khoa học

Hoạt động quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên thời gian qua đã được quan tâm thực hiện, tuy nhiên chưa mang lại hiệu quả như mong muốn và chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS mang tính khoa học, hệ thống, khả thi thì sẽ góp phần nâng cao năng lực

sư phạm cho đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cấp

Trang 15

THCS của địa phương, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện GDĐT của Đảng, Nhà nước

Về thời gian: Sử dụng số liệu thống kê từ năm học 2016- 2017 đến năm học 2018-2019

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp để nghiên cứu các văn kiện của Đảng, của Bộ GDĐT về đổi mới giáo dục, đặc biệt là về việc sử dụng thiết bị dạy học Nghiên cứu các giáo trình, sách báo, các công trình sản phẩm liên quan đến cơ sở lý luận về giáo dục, hoạt động giáo dục, năng lực sử dụng thiết bị dạy học, quản lý giáo dục, bồi dưỡng kỹ năng cho giáo viên, nhằm xây dựng khung lý luận của vấn đề nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra viết: Xây dựng phiếu điều tra với các loại câu hỏi

đóng, mở dành cho CBQL và giáo viên nhằm thu thập thông tin trên diện rộng một cách khách quan về thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS của thị xã Phổ Yên

Phương pháp phỏng vấn: Gặp gỡ và đặt câu hỏi cho các giáo viên, cán

bộ quản lý của trường THCS,… để thu thập chính xác thêm các thông tin có liên quan đến công tác bồi dưỡng, hỗ trợ thêm cho phương pháp sử dụng phiếu hỏi

Trang 16

Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của chuyên gia, những người có

trình độ cao, nhiều kinh nghiệm về chuyên ngành, phương pháp sư phạm, năng lực quản lý để tìm kiếm các kết luận thỏa đáng trong việc đánh giá thực trạng và trong việc đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng

Phương pháp quan sát: Quan sát giáo viên, học sinh trong các giờ học

nhằm thu thập thêm thông tin về thực trạng sử dụng thiết bị trong các giờ học

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: qua nghiên cứu các văn

bản triển khai sử dụng thiết bị dạy học của các cấp quản lý, nghiên cứu kế hoạch bài học của giáo viên để tìm hiểu thêm thông tin về thực trạng vấn đề nghiên cứu

7.3 Phương pháp thống kê

Vận dụng các công thức toán học, thống kê để xử lý số liệu điều tra, kết quả nghiên cứu, hỗ trợ cho các phương pháp nghiên cứu thực tiễn đã nêu ở trên nhằm rút ra kết luận khoa học

Phân tích, lập biểu đồ, hình ảnh minh họa nhằm nâng cao tính thuyết phục và tính cụ thể của dữ liệu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Kiến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị

dạy học cho giáo viên THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy

học cho giáo viên các trường THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

Chương 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy

học cho giáo viên các trường THCS thị xã Phổ Yên, Thái Nguyên

Trang 17

Một số công trình nghiên cứu có đề cập đến thiết bị dạy học:

Trong cuốn sách “Những vấn đề quản lý trường học” của các tác giả P.V Zimin - M.I Kônđkốp - N.I Saxerđôtôp đã đề cập các phương tiện cơ sở vật chất của trường học (thiết bị của các phòng học, hệ thống các phòng học trong trường phổ thông…), đồng thời cũng nêu ra yêu cầu và cách thức quản lý các phương tiện nhưng mang tính chất khái quát [17]

- Evaluation Rating criteria for the VTE Institution ADB/ILO - Bangkok

1997, đưa ra 9 tiêu chuẩn và điểm đánh giá cơ sở giáo dục - đào tạo, trong đó: Các điều kiện cơ sở hạ tầng của nhà trường: khuôn viên, CSVC và TBDH và thư viện chiếm 125/500 tổng điểm chung [22]

- Country Report on Quality Assurance in Higher Education, Bangkok - Thailand, 1998, đưa ra tỉ lệ đánh giá các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục của Malaysia với 6 chỉ số, trong đó: Các điều kiện đảm bảo về CSVC và TBDH cho công tác đào tạo chiếm 20% tổng điểm đánh giá chung [23]

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu ở ngoài nước đã đề cập nhiều đến nội dung và hình thức bồi dưỡng, đề xuất được một số phương pháp để công tác bồi dưỡng giáo viên đạt hiệu quả, tuy nhiên các công trình đang dừng lại ở các phương pháp bồi dưỡng chung chưa nghiên cứu đến các nội dung bồi dưỡng các năng lực cụ thể

1.1.2 Ở Việt Nam

Ở Việt Nam, công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục là một trong những xu hướng của quản lý giáo dục hiện nay Xuất phát từ nhận thức về vai trò của giáo viên và tính chất chuyên

Trang 18

nghiệp trong lao động nghề nghiệp của giáo viên nên các nghiên cứu về vấn đề phát triển nghề nghiệp của giáo viên tương đối nhiều Nhiều đánh giá thiết thực

về công việc của giáo viên và đề cao kỹ năng giảng dạy như một lĩnh vực chuyên nghiệp cần được đào tạo, huấn luyện đã được khẳng định

* Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực cho giáo viên

Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu như: Tác giả Diệp Thị Thu Hường nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giảng viên ở trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên”, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu là điều tra bằng phiếu hỏi và phỏng vấn trực tiếp đối với 13 giáo viên, 25 lãnh đạo các ban xây dựng đảng và 155 học viên lớp bồi dưỡng tại trung tâm, đề tài đã cho thấy thực trạng bồi dưỡng năng lực sư phạm và thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm chỉ đạt mức khá, trên cơ sở nghiên cứu thực trạng bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên ở trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên tác giả đề xuất 4 biện pháp quản lý để nghiên cứu thực trạng nói trên [Diệp Thị Thu Hường (2013), “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho cho đội ngũ giảng viên ở trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên”, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, ĐHSP - ĐHTN]

Tác giả Lý Thị Hồng nghiên cứu “Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng

tư vấn giáo dục cho giáo viên chủ nhiệm các trường THPT huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang”, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu chính là điều tra bằng phiếu hỏi với 18 CBQL, 120 giáo viên chủ nhiệm và 300 học sinh tại 6 trường THPT trên địa bàn huyện Chiêm Hóa, đề tài đã cho thấy thực trạng kỹ năng tư vấn giáo dục và quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tư vấn chỉ đạt mức khá, trên cơ sở nghiên cứu thực trạng bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tư vấn giáo dục cho giáo viên chủ nhiệm các trường THPT huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang tác giả đề xuất 5 biện pháp quản lý để

Trang 19

nâng cao thực trạng nói trên [Lý Thị Hồng (2016), “Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng tư vấn giáo dục cho giáo viên chủ nhiệm các trường THPT huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang”, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, ĐHSP - ĐHTN]

Tác giả Vũ Văn Phước nghiên cứu “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học phổ thông huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” Tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu điều tra bằng phiếu hỏi và phỏng vấn trực tiếp các nhà quản lý, và các chuyên viên Sở GDĐT Hải Dương, thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học chỉ đạt ở mức khá, trên cơ sở nghiên cứu thực trạng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học phổ thông huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương tác giả đề xuất 5 biện pháp quản lý để nâng cao thực trạng nói trên [Vũ Văn Phước (2017), “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học phổ thông huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục”, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, ĐHSP - ĐHTN]

Tác giả Phạm Thị Mỹ Hạnh nghiên cứu “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên trường THCS quận Lê Chân Thành phố Hải Phòng”, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu là điều tra bằng phiếu hỏi

và phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý, giáo viên 3 trường THCS, đề tài đã cho thấy thực trạng bồi dưỡng năng lực dạy học và quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học chỉ đạt mức khá, trên cơ sở nghiên cứu thực trạng bồi dưỡng

và quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên của trường THCS quận Lê Chân Thành phố Hải Phòng tác giả đề xuất 6 biện pháp quản lý

để nghiên cứu thực trạng nói trên

* Nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học Hiện nay, chưa có một nghiên cứu độc lập về quản lý bồi dưỡng năng lực

sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên Nhưng hoạt động này được đề cập trong một số nghiên cứu sau:

Trang 20

Tác giả Trần Thị Hải Yến đã nghiên cứu quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên trung học phổ thông theo chuẩn nghề nghiệp Trong nghiên cứu này, tác giả đã căn cứ vào chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông

để xác định nội dung bồi dưỡng, trong đó có chú ý đến việc lựa chọn phương tiện và sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học [Trần Thị Hải Yến (2015), Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên trung học phổ thông theo chuẩn nghề nghiệp, Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục, Trường ĐHSP Hà Nội]

Tác giả Trần Đăng Khởi nghiên cứu quản lý bồi dưỡng giáo viên theo tiếp cận năng lực đã đề cập tới mô hình năng lực của giáo viên trung học cơ sở

- một cơ sở xác định nội dung bồi dưỡng và quản lý nội dung bồi dưỡng, trong

đó có nhấn mạnh đến việc sử dụng thiết bị dạy học làm tăng hiệu quả dạy học [Trần Đăng Khởi (2019), “Quản lý bồi dưỡng giáo viên theo tiếp cận năng lực, Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam]

Tuy nhiên, căn cứ vào thực tiễn về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các trường THCS thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên tác giả nhận thấy còn có những hạn chế, bất cập mà giáo dục địa phương chưa đáp ứng được yêu cầu về đổi mới giáo dục Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ nhà giáo

có mặt còn chưa đáp ứng yêu cầu, chậm đổi mới, phương pháp dạy học đôi khi còn nặng về truyền đạt lý thuyết, ít chú ý đến phát triển tư duy, năng lực sáng tạo đặc biệt là kỹ năng thực hành của người học; Chế độ, chính sách còn có chỗ chưa phù hợp, chưa tạo được động lực mạnh mẽ để phát huy tiềm năng của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Trong đó đặc biệt cần quan tâm đến vấn đề năng lực sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên trước thực tiễn đổi mới giáo dục phổ thông như hiện nay

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý giáo dục

Khái niệm Quản lý giáo dục có nhiều cách giải thích khác nhau

- Theo tác giả M.I.Kondacov: “Quản lí giáo dục là tập hợp những biện pháp kế hoạch hóa, nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của cơ quan trong

Trang 21

hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển, mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng” [16]

- Tác giả Đặng Quốc Bảo khái quát “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” [1]

- Tác giả Phạm Minh Hạc cũng nhấn mạnh “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam,

mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến lên trạng thái mới về chất”.[15]

Như vậy, quản lý giáo dục chính là quá trình tác động có định hướng của nhà quản lý trong việc vận dụng nguyên lý, phương pháp chung nhất của kế hoạch nhằm đạt được những mục tiêu đề ra Những tác động này có tính khoa học đến nhà trường làm cho nhà trường tổ chức một cách khoa học, có kế hoạch trong việc dạy và học theo mục tiêu đào tạo chung

1.2.2 Bồi dưỡng, bồi dưỡng giáo viên

Theo quan niệm của UNESCO thì bồi dưỡng với ý nghĩa là nâng cao nghề nghiệp, quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp

Theo cách lý giải của Đại từ điển tiếng Việt: “Bồi dưỡng là làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất” [19]

Theo Từ điển Giáo dục học: “Bồi dưỡng là trang bị thêm kiến thức, kỹ năng, nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể” [14] Ví dụ: bồi dưỡng lý luận, bồi dưỡng kiến thức chuyên

môn, bồi dưỡng năng lực dạy học

Trang 22

Tác giả Nguyễn Minh Đường cho rằng: “Bồi dưỡng là khâu tiếp nối của quá trình đào tạo, có thể coi bồi dưỡng là quá trình cập nhật những kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố kỹ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề” [13]

Như vậy, bồi dưỡng là một trong những hoạt động quan trọng nhất của quá trình phát triển nguồn nhân lực Hoạt động đó luôn phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và có kế hoạch Mặt khác, khi thực hiện tốt hoạt động bồi dưỡng, nó sẽ tạo ra sức mạnh cho tổ chức đó

Bồi dưỡng là quá trình tác động của chủ thể giáo dục đến đối tượng được giáo dục, làm cho đối tượng được bồi dưỡng tăng thêm năng lực, phẩm chất và phát triển theo chiều hướng tốt hơn

Khái niệm bồi dưỡng được hiểu theo hai nghĩa, nghĩa rộng và nghĩa hẹp Bồi dưỡng theo nghĩa rộng là quá trình giáo dục, đào tạo nhằm hình thành nhân cách và những phẩm chất riêng biệt của nhân cách theo định hướng mục đích

đã chọn Như vậy, bồi dưỡng theo nghĩa rộng bao hàm cả đào tạo Bồi dưỡng theo nghĩa hẹp là trang bị thêm những kiến thức, thái độ, kỹ năng nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể Như vậy, bồi dưỡng theo nghĩa hẹp là một kế tục và bổ sung cho quá trình đào tạo

Bồi dưỡng là quá trình diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân để đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp Hay bồi dưỡng là một quá trình cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu trong một cấp học, bậc học và thường được xác nhận bằng một chứng chỉ Thực chất của quá trình bồi dưỡng

là để bổ sung tri thức và kỹ năng còn thiếu hụt, hoặc đã lạc hậu để nâng cao trình độ, phát triển thêm năng lực trong một lĩnh vực hoạt động chuyên môn, dưới một hình thức phù hợp Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ thể hiện quan

điểm giáo dục hiện đại đó là: “Đào tạo liên tục và học tập suốt đời” Nội dung

bồi dưỡng được triển khai ở các mức độ khác nhau, phù hợp cho từng đối

Trang 23

tượng cụ thể Sau khi được bồi dưỡng, năng lực cá nhân được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong hiện tại và trong tương lai của tổ chức

Từ các khái niệm nêu trên thì bồi dưỡng là khâu tiếp nối của quá trình đào tạo nhằm trang bị thêm những kiến thức, kỹ năng để nâng cao năng suất và hiệu quả công việc Sau khi được bồi dưỡng, năng lực cá nhân được nâng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực hiện tại và trong tương lai của của

Từ đó, chúng tôi quan niệm: bồi dưỡng giáo viên thực chất là bổ sung

“bồi đắp” cho giáo viên những thiếu hụt về tri thức, cập nhật cái mới trên cơ sở

“nuôi dưỡng” những cái cũ còn phù hợp để mở mang có hệ thống những tri thức, kỹ năng, nghiệp vụ, làm giàu vốn hiểu biết, nâng cao hiệu quả của hoạt động giáo dục”…

Chủ thể của bồi dưỡng là giáo viên, những người đã được đào tạo để có một trình độ chuyên môn nhất định, có thể hiểu: Bồi dưỡng giáo viên là quá trình đào tạo và hoàn thiện năng lực sư phạm của giáo viên Đây là hoạt động đào tạo lại giúp giáo viên cập nhật được kiến thức khoa học chuyên ngành, tiếp thu kinh nghiệm giáo dục tiên tiến, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm

Mục đích bồi dưỡng giáo viên nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực chuyên môn cho giáo viên giúp giáo viên có cơ hội củng cố, mở mang nâng cao

hệ thống tri thức, kỹ năng sư phạm có sẵn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục và dạy học

Trang 24

1.2.3 Quản lý bồi dưỡng giáo viên

Quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên là việc thực hiện các chức năng quản lí trong quá trình tổ chức bồi dưỡng giáo viên, từ chức năng lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển đến khâu kiểm tra đánh giá để công tác bồi dưỡng giáo viên đạt được mục tiêu và hiệu quả Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ là yêu cầu thường xuyên, liên tục đối với nghề dạy học Nó có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng giảng dạy của nhà trường và với bản thân giáo viên

Để công tác bồi dưỡng giáo viên có hiệu quả, các cấp quản lý cần đánh giá đúng tình hình thực trạng đội ngũ giáo viên về năng lực, giáo viên xác định yêu cầu bồi dưỡng của bản thân về nội dung, mức độ cần đạt Mục tiêu quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên là nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực sư phạm, năng lực giáo dục của giáo viên, đồng thời chuẩn hóa trình độ của đội ngũ nhà giáo, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị cho giáo viên là một hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ nâng cao chất lượng bồi dưỡng giáo viên của các cơ quan quản lý giáo dục mà ở đây chính là hoạt động của phòng giáo dục

và sở giáo dục Hoạt động quản lý thực hiện các chức năng chính lập kế hoạch,

tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá Đây có thể được coi là các bước để tiến hành hoạt động quản lý

Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS là quá trình tác động đến hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị cho giáo viên (mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức và kết quả bồi dưỡng) hợp quy luật của nhà quản lý đến các khâu, các cấp, các mắt xích của hoạt động bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên, phát triển hệ thống kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu về năng lực tổ chức hoạt động dạy học của giáo viên trong giai đoạn hiện nay

Trang 25

Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên được hiểu là việc thực hiện chức năng quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong quá trình bồi dưỡng Vì vậy, quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết

bị cho giáo viên được thể hiện ở một số công việc như Quản lý mục tiêu bồi dưỡng, quản lý nội dung bồi dưỡng và quản lý hình thức tổ chức bồi dưỡng

1.2.4 Thiết bị dạy học

Thiết bị dạy học là những phương tiện vật chất cần thiết giúp cho giáo viên và học sinh tổ chức quá trình giáo dục, giáo dưỡng hợp lí, có hiệu quả các môn học ở nhà trường

Thiết bị dạy và học bao gồm các các phương tiện mang tin, phương tiện

kỹ thuật dạy học và phương tiện tương ứng được sử dụng trực tiếp trong quá trình dạy học để truyền tải nội dung, tương tác với phương pháp dạy học nhằm đạt mục tiêu xác định

Thiết bị dạy và học là toàn bộ sự vật, hiện tượng tham gia vào quá trình dạy học, đóng vai trò là công cụ hay điều kiện để giáo viên và học sinh sử dụng làm khâu trung gian tác động vào đối tượng dạy học Thiết bị dạy và học có chức năng khơi dậy, dẫn truyền và làm tăng sức mạnh tác động của người dạy đến nội dung và người học

Thiết bị dạy học: Bao gồm các thiết bị dùng chung, các thiết bị trực quan, thực nghiệm và các thiết bị kỹ thuật (Các phương tiện nghe nhìn) Thiết

bị dạy học các bộ môn được sử dụng thường xuyên nhất, chúng trực tiếp tham gia vào quá trình giảng dạy và học tập, gắn liền với nội dung và phương pháp trong từng tiết học Các thiết bị giảng dạy và học tập tại lớp, thiết bị phòng thí nghiệm, thiết bị thể dục thể thao, thiết bị nhạc - họa và các thiết bị khác trong vườn trường, phòng truyền thống ,… nhằm đảm bảo cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện

Sử dụng thiết bị dạy học trong các giờ dạy nhằm cung cấp kiến thức cho

HS một cách chắc chắn, chính xác và trực quan; do đó hấp dẫn và kích thích

Trang 26

được hứng thú học tập của HS đồng thời rút ngắn thời gian giảng dạy mà vẫn bảo đảm HS lĩnh hội đủ nội dung học tập Thiết bị dạy học góp phần gia tăng cường độ lao động của cả GV và HS đồng thời thúc đẩy sự giao tiếp, trao đổi thông tin, tăng cường trí nhớ do đó giúp HS học tập có hiệu quả

Thiết bị dạy học giúp khắc phục những hạn chế của lớp học bằng cách biến cái không thể tiếp cận được thành cái có thể tiếp cận được qua đó làm sáng

tỏ thêm kiến thức, kinh nghiệm trực tiếp liên quan đến thực tiễn xã hội và môi trường sống Giúp phát triển mối quan tâm về các lĩnh vực học tập và khuyến khích HS tham gia chủ động vào quá trình học tập

Giáo viên có kiến thức chuyên môn về thiết bị dạy học và tổ chức tốt các hoạt động dạy học là người thể hiện sự tự tin và nắm chắc kiến thức đối với bài giảng, làm chủ các thiết bị dạy học Sẵn sàng xử lý các tình huống thí nghiệm, thực hành không thành công, sai số và giải thích rõ nguyên nhân Đồng thời có khả năng giải thích, trả lời các câu hỏi làm sáng tỏ kết quả của các thí nghiệm, liên hệ với thực tế đời sống và sản xuất, có khả năng đề xuất phương án thí nghiệm thay thế hay khả năng liên hệ chủ đề của bài giảng hiện tại với các bài giảng đã học để đạt mục tiêu bài dạy

1.2.5 Năng lực

Theo từ điển tiếng Việt: “Năng lực là khả năng, điều kiện chủ quan hoặc

tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó”, “Năng lực là phẩm chất tâm lí và sinh lí tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào

đó với chất lượng cao.” [18]

Còn theo từ điển giáo dục học: “Năng lực được coi như khả năng của con người khi đối mặt với những vấn đề mới và những tình huống mới, gợi tìm lại những tin tức và những kĩ thuật đã được sử dụng trong thực nghiệm trước đây” [14]

Khái niệm năng lực gắn liền với khả năng hành động Năng lực hành động là một loại năng lực, nhưng khi nói phát triển năng lực người ta cũng hiểu đồng thời là phát triển năng lực hành động chính vì vậy trong lĩnh vực sư

Trang 27

phạm nghề, năng lực còn được hiểu là: khả năng thực hiện có trách nhiệm và hiệu quả các hành động, giải quyết các nhiệm vụ, vấn đề trong những tình huống khác nhau thuộc các lĩnh vực nghề nghiệp, xã hội hay cá nhân trên cơ sở hiểu biết, kỹ năng, kỹ xảo và kinh nghiệm cũng như sự sẵn sàng hành động

1.2.6 Năng lực sử dụng thiết bị dạy học

Năng lực sử dụng thiết bị dạy học là khả năng sử dụng hiệu quả các thiết bị

và phương tiện dạy học, khả năng đưa ra mô hình, học cụ cho người học quan sát đúng lúc, để tập trung sự chú ý của người học; khai thác các phương tiện dạy học, thiết bị thực hành giúp cho người học tiếp cận với thực tế, thu hút người học chú ý vào nội dung bài giảng; Sử dụng phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh;

Sử dụng đúng lúc, đúng cách, đủ cường độ; Đảm bảo các quy tắc điều khiển và vận hành; từ đó giúp giáo viên hoàn thành hoạt động dạy học có chất lượng

1.2.7 Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên

Quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên là quá trình thực hiện các công việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng (bao gồm cả xác định mục tiêu cụ thể, chế định kế hoạch, quy định tiêu chuẩn đánh giá và thể chế hóa), sắp xếp tổ chức (bố trí tổ chức, phối hợp nhân sự, phân công công việc, điều phối nguồn lực tài chính và kĩ thuật…), chỉ đạo, điều hành, kiểm soát

và đánh giá kết quả, sửa chữa sai sót (nếu có) hoạt động bồi dưỡng để bảo đảm hoàn thành mục tiêu nâng cao năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên các trường THCS như kế hoạch đã đề ra

1.3 Những vấn đề cơ bản về bồi năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

1.3.1 Mục tiêu bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Mục tiêu chung:

Bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên với mục tiêu chung nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách

Trang 28

nhiệm, kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp giáo viên THCS theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hóa; nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ dạy học cho giáo viên THCS đáp ứng nhiệm vụ được giao theo yêu cầu mới

Mục tiêu cụ thể

+ GV nắm vững một số vấn đề cơ bản về thiết bị dạy học và sử dụng thiết

bị dạy học trong trường THCS để vận dụng trong dạy học, giáo dục ở trường THCS

+ GV có kỹ năng tìm hiểu, phân tích các nội dung sử dụng thiết bị dạy học trong trường THCS; Kỹ năng xác định mục tiêu, yêu cầu cần đạt của việc

tổ chức các hoạt động dạy học có sử dụng thiết bị dạy học trong trường THCS;

Kĩ năng hướng dẫn và tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật cho học sinh THCS

+ GV nắm được các nội dung và phương pháp tổ chức các hoạt động dạy

học có sử dụng thiết bị dạy học, dạy học các bài thực hành, thí nghiệm trong chương trình sách giáo khoa phổ thông

Như vậy, mục tiêu bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên các trường THCS nhằm góp phần nâng cao năng lực sư phạm của giáo viên, góp phần xây dựng đội ngũ giáo viên có đủ phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, trình độ, năng lực chuyên môn, năng lực dạy học thực hiện mục tiêu

mà Đảng và Nhà nước đề trong công tác giáo dục

1.3.2 Nội dung bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Năng lực sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên được hình thành và phát triển trong thời gian đào tạo tại các trường Sư phạm và tiếp tục được phát triển thông qua quá trình rèn luyện, bồi dưỡng theo những nội dung xác định Nội dung bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học có ảnh hưởng quyết định đến chất lượng giảng dạy, phải thể hiện được tính toàn diện trong quá trình thực hiện mục tiêu bồi dưỡng, cụ thể là năng lực xây dựng kế hoạch dạy học đặc biệt

Trang 29

là các bài dạy thực hành, năng lực tổ chức các hoạt động dạy học, năng lực lựa chọn, bố trí các thiết bị dạy học phù hợp với yêu cầu bài dạy, năng lực đánh giá điều chỉnh quá trình dạy học

Sử dụng thiết bị dạy học không thuần túy chỉ là việc lựa chọn thiết bị, bố trí thí nghiệm và biểu diễn các thí nghiệm trên lớp mà là thực hiện vai trò tổ chức, định hướng các hoạt động cho học sinh trên lớp với đối tượng cụ thể theo

kế hoạch, chương trình quy định với vô vàn tình huống có thể xảy ra trong điều kiện chất lượng thiết bị dạy học chưa thật sự đảm bảo và môi trường luôn thay đổi Do vậy, để thực hiện được việc này đòi hỏi người giáo viên phải thực hiện hàng loạt các công việc khác nhau như: Tìm hiểu kế hoạch, chương trình giảng dạy; tìm hiểu đối tượng người học; sưu tầm tài liệu để lập kế hoạch; đề cương bài giảng; tìm hiểu về tính năng, công dụng của các dụng cụ, thiết bị dạy học; tìm hiểu về các hiện tượng và dự kiến nguyên nhân thất bại, sai số, hướng khắc phục trong quá trình sử dụng thiết bị dạy học; chuẩn bị phương tiện, thiết bị

dạy học…, thực hiện việc lên lớp (tiến hành dạy học) và cuối cùng là kiểm tra

đánh giá chất lượng học tập của học sinh trong và sau từng hoạt động để điều chỉnh kế hoạch dạy học, cách thức tổ chức các hoạt động cho học sinh hướng

tới mục tiêu chất lượng Điều quan trọng để xác định đúng nội dung bồi dưỡng

năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên

Theo tác giả, bằng tiếp cận chuẩn có thể xác định được những nội dung bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên, hay nói cách khác là xác định các kiến thức, kĩ năng, thái độ cần phải bồi dưỡng Sau khi có được nội dung từ kết quả phân tích trên, nội dung này sẽ được cấu trúc theo các mô đun để thuận lợi cho quá trình tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên Nội dung bồi dưỡng phải kết hợp giữa yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục với nhu cầu của người học để tạo hứng thú và phát huy sở trường cho giáo viên; phải xây dựng chủ yếu trên cơ sở hoạt động tự học Với việc xác định nội dung bồi dưỡng như vậy, chúng ta thực hiện chương trình bồi

Trang 30

dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên ở trường THCS tập trung vào nội dung cụ thể như sau:

- Kiến thức về vai trò, tầm quan trọng của thiết bị dạy học

- Kỹ năng xác định mục tiêu, yêu cầu cần đạt của việc tổ chức các hoạt động dạy học có sử dụng thiết bị dạy học trong trường THCS

- Kiến thức về các chức năng và yêu cầu cơ bản khi sử dụng thiết bị dạy học

- Phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động dạy học có sử dụng thiết bị dạy học và hoạt động dạy học các bài thực hành, thí nghiệm

- Cách đánh giá kết quả học tập của học sinh trong các hoạt động dạy học

có sử dụng thiết bị dạy học và hoạt động dạy học các bài thực hành, thí nghiệm

1.3.3 Phương pháp bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Phương pháp bồi dưỡng phải là phương pháp dạy học cho người lớn, là những người đã có phương pháp sư phạm, nên phương pháp bồi dưỡng phải linh hoạt, phù hợp, nên nghiêng về phương pháp tự học, tự nghiên cứu trên cơ

sở hướng dẫn khai thác nhiều kênh thông tin

Về phương pháp bồi dưỡng có thể sử dụng các phương pháp sau đây:

- Phương pháp thuyết trình cung cấp kiến thức về thiết bị dạy học, phân tích, giải thích, lý giải về kiến thức mới những vấn đề thuộc chuyên môn

- Phương pháp thực hành, cho giáo viên trực tiếp thực hành xử lý tình huống, tự tổ chức các hoạt động, trên cơ sở đó phân tích rút ra kinh nghiệm về

tổ chức hoạt động hiệu quả

- Phương pháp cùng tham gia: có sự tác động luân phiên và tương hỗ giữa người giảng viên và học viên, giảng viên đóng vai trò là người điều hành, dẫn dắt, định hướng, nêu vấn đề; học viên là người thảo luận, thực hành, rút ra những kinh nghiệm, kiến thức cho bản thân (đối thoại, thảo luận nhóm, hỏi đáp, trò chơi )

Trang 31

- Phương pháp nghiên cứu trường hợp: giúp giáo viên nhận diện và thảo luận về các tình huống, các hoạt động thực tế, một vấn đề hay loạt vấn đề nào

đó để có liên quan đến sử dụng thiết bị dạy học, từ đó giáo viên có thể khái quát, rút ra được kinh nghiệm hay nhận ra được vấn đề rộng hơn từ một tình huống, trường hợp cụ thể

1.3.4 Hình thức bồi dưỡng bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Việc bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên cần đa dạng để giúp mọi giáo viên tiếp cận tốt với hoạt động bồi dưỡng Có thể kể đến

các hình thức sau:

- Sinh hoạt chuyên môn tại tổ chuyên môn: Sinh hoạt chuyên môn là cách thức hiệu quả để bồi đắp kiến thức và phương pháp dạy học cho giáo viên, xây dựng tinh thần đồng đội và thói quen làm việc theo nhóm của tổ chuyên môn, cùng nhau hướng đến mục tiêu đã định

- Dự giờ đồng nghiệp, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy

Việc dự giờ là một khâu quan trọng của đổi mới sinh hoạt chuyên môn,

là cơ sở để giáo viên có cách nhìn mới, nhận ra các vấn đề liên quan đến công việc của bản thân và của đồng nghiệp Trong việc dự giờ, không nên coi trọng đến việc đánh giá xếp loại giáo viên mà cần xác định đó là một giờ dạy để các thành viên được học tập, là cơ hội để phát triển chuyên môn cho tất cả giáo viên Người dự cần hiểu và thông cảm với các khó khăn của người dạy, đặt mình vào vị trí của người dạy để phát hiện những hạn chế trong việc học của học sinh và tìm cách giải quyết Việc thảo luận, chia sẻ ý kiến sau khi dự giờ đặc biệt quan trọng, là công việc có ý nghĩa nhất trong sinh hoạt chuyên môn,

là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của sinh hoạt chuyên môn Trong trao đổi, mọi người phải lắng nghe và tôn trọng các ý kiến của nhau trên tinh thần cộng tác và xây dựng Những buổi sinh hoạt như vậy sẽ thực sự có hiệu quả đối với việc bồi dưỡng cho giáo viên

Trang 32

- Tham gia thao giảng

Trong một năm học, các nhà trường thường tổ chức các đợt thao giảng theo kế hoạch đầu năm hoặc gắn liền với những hoạt động có ý nghĩa kỷ niệm Việc tổ chức thao giảng cấp tổ chuyên môn, cấp trường, thao giảng cụm và hội giảng các cấp được tổ chức nhằm tìm tòi phát hiện giáo viên có kinh nghiệm sáng tạo của đội ngũ giáo viên Các bài thao giảng sẽ được các giáo viên đầu tư công sức và thời gian Giáo viên sẽ phải tìm hiểu sâu, rộng các vấn đề liên quan đến bài dạy, dự kiến các tình huống có vấn đề và cách giải quyết vấn đề trong giờ dạy; dự kiến tích hợp nội dung giáo dục liên quan nào là phù hợp Giáo viên cũng phải quyết định sử dụng các phương pháp dạy học và các phương tiện dạy học để đạt hiệu quả cao, tìm biện pháp để khắc phục được sự chênh lệch về trình độ của các học sinh trong lớp, đảm bảo tất cả các học sinh sau mỗi bài học đều đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng, thúc đẩy quá trình hình thành các kỹ năng khác nhau ở học sinh Sau mỗi tiết thao giảng giáo viên lại được đồng nghiệp góp ý chia sẻ để hoàn thiện bản thân

- Tự học: Trong thời đại “bùng nổ thông tin” và yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, việc tự học có ý nghĩa quan trọng để nâng cao năng lực sử dụng thiết bị cho giáo viên Trên thực tế, giáo viên có thể thực hiện các hoạt động tự bồi dưỡng sau đây:

+ Tự chọn nội dung/chủ đề Giáo viên tự chọn nội dung chuyên đề báo cáo trong các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, tự chọn giờ dạy minh họa để các đồng nghiệp dự giờ theo tiếp cận nghiên cứu bài học, tự lựa chọn và đăng ký đề tài sáng kiến kinh nghiệm

+ Tự tìm tư liệu: sách, hoạt động, mạng Giáo viên tự tìm hiểu tư liệu kết hợp với việc nhà trường có thể định kỳ tổ chức giới thiệu sách, tài liệu, xây dựng tủ sách dùng chung để giáo viên tìm kiếm thông tin phục vụ học tập nâng cao trình độ,

+ Tự viết thu hoạch: Nhà trường xây dựng mục diễn dàn trên mạng

để giúp giáo viên trao đổi chuyên môn với các thành viên trong tổ chuyên

Trang 33

môn, trong nhà trường và cả các trường bạn để học tập và chia sẻ kinh nghiệm dạy học

+ Tự tìm tòi, nghiên cứu công dụng, ý nghĩa của các thiết bị dạy học, các hiện tượng sự vật, tìm phương án thay thế …để nâng cao hiệu quả sử dụng của các thiết bị

Việc tự bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học sẽ giúp giáo viên chủ động tìm kiếm nội dung cần thiết để bồi dưỡng cho phù hợp để nâng cao năng lực sử dụng thiết bị dạy học của bản thân, nâng cao chất lượng của quá trình dạy học

- Bồi dưỡng tập trung nhằm hướng dẫn tự học, thực hành, hệ thống hóa kiến thức, giải đáp thắc mắc Thời gian bồi dưỡng tập trung thường không quá dài Để hoạt động bồi dưỡng theo hình thức này có hiệu quả phải chuẩn bị tài liệu bồi dưỡng đầy đủ, cung cấp cho giáo viên trước thời gian tập trung để giáo viên nghiên cứu tìm hiểu Thông qua thời gian khóa BD, xác định các vấn đề trọng tâm, hướng dẫn giáo viên vận dụng thông qua tổ chức hoạt động thực hành hay giải đáp các thắc mắc cho giáo viên

- Học tập từ xa: Hình thức này phải được chuẩn bị chu đáo mới có hiệu quả Tài liệu BD từ xa phải biên soạn thế nào để giáo viên có thể tự học Sau đó phải định kỳ tổ chức gặp mặt giáo viên theo khu vực để trao đổi và giải đáp các vấn đề giáo viên chưa rõ, giúp họ hiểu đúng và vận dụng được nội dung đã BD vào DH

- Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu khoa học, kỹ thuật

Đây là hình thức giúp phát triển tư duy cho giáo viên một cách hệ thống theo hướng giải quyết vấn đề; Tăng cường năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định về chuyên môn một cách chính xác; Khuyến khích giáo viên nhìn lại quá trình và tự đánh giá giáo viên thực hiện Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng theo chu trình bao gồm: Suy nghĩ, thử nghiệm và kiểm chứng

Trang 34

Suy nghĩ để phát hiện vấn đề và đề xuất biện pháp thay thế Phát hiện những hạn chế của hiện trạng trong DH và các hoạt động khác của trường học, xác định các nguyên nhân gây ra hạn chế, lựa chọn một nguyên nhân để tác động Suy nghĩ tìm các biện pháp thay thế để cải thiện hiện trạng (có thể tham khảo các kết quả nghiên cứu đã được triển khai thành công)

Thử nghiệm: Thử nghiệm biện pháp thay thế trong lớp học/ trường học/… Kiểm chứng là tìm xem biện pháp thay thế có hiệu quả hay không

- Bồi dưỡng trực tuyến

Trong thời kì “bùng nổ” về công nghệ thông tin hiện nay, hình thức BD trực tuyến (e-Learning) là một hình thức bồi dưỡng giáo viên thu được nhiều kết quả đáng ghi nhận Hình thức này có nhiều ưu điểm là giúp các giáo viên

có thể liên hệ, kết nối với nhau để chia sẻ thông tin, tài liệu DH; giảm được những chi phí đáng kể Tuy nhiên để sử dụng hình thức đó, người dạy và người học phải có trình độ về tin học nhất định, phải có điều kiện học tập đảm bảo kỹ thuật và đặc biệt đội ngũ báo cáo viên phải có kỹ năng tổ chức thảo luận trực tuyến Nếu không có đầy đủ những điều kiện đó, việc BD trực tuyến

có thể sẽ thất bại trong việc tạo môi trường học tập tương tác Việc bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên của trường là thực hiện BD tại nơi làm việc, thông qua công việc nên thời gian không cố định Tùy từng trường, từng thời điểm mà thực hiện việc BD thích hợp Để tăng hiệu quả của việc BD, cần sắp xếp thời gian khoa học trên cơ sở trao đổi bàn bạc với giáo viên Mặt khác mỗi thời điểm BD lại thích hợp với từng hình thức BD Sử dụng hình thức diễn đàn trao đổi qua mạng, hay khuyến khích đăng ký tự BD

là trao quyền chủ động cho giáo viên trong việc sử dụng thời gian của cá nhân

để BD chuyên môn, giúp giáo viên có thể học ở mọi lúc, mọi nơi, phù hợp với điều kiện của họ

Trang 35

1.4 Một số vấn đề cơ bản về quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

1.4.1 Phòng Giáo dục và Đào tạo với hoạt động quản lý bồi dưỡng giáo viên THCS

* Chức năng, nhiệm vụ hoạt động của phòng Phòng Giáo dục và Đào tạo

Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố (sau đây gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp huyện), có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, bao gồm: mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục và đào tạo; tiêu chuẩn nhà giáo và tiêu chuẩn cán bộ quản lý giáo dục; tiêu chuẩn cơ sở vật chất, thiết bị trường học và đồ chơi trẻ em; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ; bảo đảm chất lượng giáo dục và đào tạo

- Hướng dẫn, tổ chức thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung, kế hoạch, chuyên môn, nghiệp vụ, các hoạt động giáo dục, phổ cập giáo dục; công tác tuyển sinh, thi cử, xét duyệt, cấp văn bằng, chứng chỉ đối với các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện

- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt

- Tổ chức ứng dụng các kinh nghiệm, thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, tổng kết kinh nghiệm, sáng kiến của địa phương trong lĩnh vực giáo dục

- Tổ chức thực hiện công tác xây dựng và nhân điển hình tiên tiến, công tác thi đua, khen thưởng về giáo dục trên địa bàn huyện

- Phối hợp với Phòng Nội vụ hướng dẫn các cơ sở giáo dục xác định vị trí việc làm, số người làm việc; tổng hợp vị trí việc làm, số người làm việc của các cơ sở giáo dục; xây dựng, tổng hợp kế hoạch biên chế sự nghiệp giáo dục

và đào tạo của các cơ sở giáo dục; quyết định vị trí việc làm, số người làm việc cho các cơ sở giáo dục sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; tổ

Trang 36

chức thực hiện và kiểm tra việc tuyển dụng, sử dụng, hợp đồng, điều động, luân chuyển, biệt phái và thực hiện chính sách bồi dưỡng hoặc các chính sách khác đối với công chức, viên chức của các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện và công chức của Phòng Giáo dục và Đào tạo

Vai trò của Trưởng phòng Giáo dục và chuyên viên phòng giáo dục đối với việc quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Trưởng phòng Giáo dục và chuyên viên phòng Giáo dục có vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS mang tính khả thi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về nhân lực và vật lực cho quá trình bồi dưỡng

- Trưởng Phòng Giáo dục - Đào tạo có nhiệm vụ tổ chức hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên về năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS theo kế hoạch bồi dưỡng đã xây dựng, huy động mọi nguồn lực để thực hiện bồi dưỡng

- Quản lí, chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng theo đúng mục tiêu, nội dung chương trình, kế hoạch bồi dưỡng, thanh tra, kiểm tra công tác bồi dưỡng giáo viên của các nhà trường trực thuộc; cấp giấy chứng nhận hoàn thành kế hoạch bồi dưỡng giáo viên theo quy định

- Hợp đồng hoặc giao nhiệm vụ đối với các cơ sở giáo dục thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng giáo viên để bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo hình thức tập trung

- Đảm bảo các điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất, tài liệu, trang thiết bị phục vụ công tác bồi dưỡng theo quy định

- Báo cáo công tác bồi dưỡng giáo viên về sở Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân cấp huyện theo quy định

Trang 37

1.4.2 Mục tiêu quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Mục tiêu quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS là trạng thái tương lai, kết quả cuối cùng mà tổ chức và các chủ thể quản lý hoạt động bồi dưỡng mong muốn đạt được Do vậy, quản lý mục tiêu bồi dưỡng là nhiệm vụ trọng tâm của các chủ thể quản lý nhằm thực hiện chức năng điều chỉnh mọi hoạt động bồi dưỡng, hướng tới mục tiêu đã xác định Để hoạt động bồi dưỡng đạt chất lượng và hiệu quả, các chủ thể quản lý phải quản

lý việc xây dựng mục tiêu và nội dung bồi dưỡng Mục tiêu bồi dưỡng phải được cụ thể hoá trong từng thời gian và được điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng và tình hình thực tiễn nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu đổi mới toàn diện GDĐT trong giai đoạn mới

Mục tiêu quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS bao gồm quản lý mô hình mục tiêu về năng lực, chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên THCS Quản lý mục tiêu bồi dưỡng đòi hỏi phải quản

lý cả quá trình thực hiện mục tiêu bồi dưỡng

1.4.3 Nội dung quản lý bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Bồi dưỡng năng lực được thực hiện bởi hoạt động đặc trưng là dạy học

Do vậy, quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực có bản chất là quản lý quá trình dạy học diễn ra trong chương trình, khóa bồi dưỡng cụ thể Những nội dung cơ bản của quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học là:

1.4.3.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Lập kế hoạch là quá trình chuẩn bị thực hiện một hoạt động nào đó, đảm bảo cho hoạt động được tiến hành đạt mục tiêu đề ra bằng biện pháp tốt nhất

Chức năng kế hoạch bồi dưỡng là quá trình xác định các mục tiêu bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó

Trang 38

Chức năng kế hoạch là chức năng đầu tiên của một quá trình tổ chức bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên, nó có vai trò khởi đầu, định hướng cho toàn bộ các hoạt động của quá trình bồi dưỡng giáo viên và là

cơ sở để huy động tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu bồi dưỡng và là căn cứ cho việc kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chức, đơn vị và từng cá nhân tham gia hoạt động bồi dưỡng

Để thực hiện tốt nội dung bồi dưỡng và đảm bảo tính hệ thống, logic trong công tác bồi dưỡng cần có các loại kế hoạch sau:

- Kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS của phòng Giáo dục và Đào tạo: Đây là kế hoạch tổng thể về bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho đội ngũ giáo viên THCS trên toàn huyện (thị xã) kế hoạch thể hiện vai trò quản lý, chức năng đào tạo, bồi dưỡng của phòng Giáo dục và Đào tạo đối với đội ngũ giáo viên trực tiếp quản lý

- Kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên của các nhà trường THCS: Trên cơ sở kế hoạch của phòng Giáo dục và Đào tạo các nhà trường xây dựng kế hoạch bồi dưỡng của đơn vị, kế hoạch bám sát các điều kiện cụ thể về chất lượng đội ngũ, trang thiết bị của nhà trường để việc bồi dưỡng đạt kết quả tốt

- Kế hoạch tự bồi dưỡng của cá nhân giáo viên: Trên cơ sở kế hoạch của nhà trường, của Phòng Giáo dục và Đào tạo cá nhân giáo viên tự đăng ký nội dung bồi dưỡng và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho riêng mình nhằm nâng cao năng lực sử dụng thiết bị dạy học của bản thân

Quản lý việc xây dựng chương trình, kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên phải thực hiện tốt phân cấp quản lý, quy trình thực hiện và phê duyệt; việc xây dựng chương trình, kế hoạch bồi dưỡng phải đảm bảo cấu trúc chương trình, kế hoạch theo hướng chuẩn hóa, hệ thống,

cơ bản, toàn diện, chuyên sâu của kiến thức theo chương trình giáo dục hiện hành; chương trình, kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên phải giải quyết hài hòa về tỷ lệ, cơ cấu giữa kiến thức lý thuyết và

Trang 39

năng lực thực hành Xây dựng kế hoạch tổng thể về bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học phải dựa trên cơ sở chương trình, kế hoạch bồi dưỡng đã được cấp trên xác định và phù hợp với thực tiễn của các nhà trường, đồng thời tính toán các nguồn lực, điều kiện cần thiết cho việc thực thi nhiệm vụ Quá trình chỉ đạo, thực hiện, sau khi kế hoạch, chương trình khung đã được phê duyệt; cơ quan chức năng phụ trách hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên của phòng Giáo dục và Đào tạo, các chuyên viên phụ trách làm tốt công tác tham mưu cho lãnh đạo phòng Giáo dục và Đào tạo kịp thời điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chương trình, kế hoạch, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học tại các nhà trường

1.4.3.2 Tổ chức các nguồn lực thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Chức năng tổ chức là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực

theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu đã đề

ra Chức năng tổ chức, là chức năng thứ hai trong quá trình tổ chức bồi dưỡng nó có vai trò hiện thực hoá các mục tiêu của tổ chức và đặc biệt là chức năng tổ chức có khả năng tạo ra sức mạnh mới của tổ chức, cơ quan, đơn vị, thậm chí của cả hệ thống nếu việc phân phối, sắp xếp nguồn nhân lực được khoa học và hợp lý Sức mạnh mới của tổ chức có thể mạnh hơn nhiều lần so với khả năng vốn có của nó nên người ta còn nhấn mạnh vai trò này bằng tên gọi “hiệu ứng tổ chức” đó là trình độ và năng lực của giáo viên được nâng cao sau hoạt động bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng đã tạo ra được sức mạnh tổng hợp của hoạt động bồi dưỡng để tạo nên sự thay đổi về năng lực của giáo viên các trường THCS

Để thực hiện mục tiêu và kế hoạch bồi năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên chức năng tổ chức hiện thực những nội dung chủ yếu sau:

- Thành lập Ban chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng giáo viên về năng lực sử dụng thiết bị dạy học, xác định cơ chế phối hợp và trách nhiệm của các tổ chức,

cá nhân tham gia hoạt động bồi dưỡng

Trang 40

- Xây dựng và phát triển đội ngũ báo cáo viên

- Xác định cơ chế hoạt động, phương pháp và hình thức tổ chức bồi dưỡng, các nguồn lực cần huy động

- Tổ chức hoạt động bồi dưỡng giáo viên một cách khoa học kết hợp giữa bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của giáo viên THCS

Tổ chức là một khâu rất quan trọng trong hoạt động bồi dưỡng Để thực hiện được vai trò quan trọng này, chức năng tổ chức phải hình thành một cấu trúc tổ chức tối ưu của hệ thống tổ chức bồi dưỡng giáo viên và phối hợp tốt nhất các hệ thống từ Phòng tới trường và cán bộ tham gia bồi dưỡng trong quản

lý học viên là giáo viên tham gia bồi dưỡng với tư cách là đối tượng bồi dưỡng

Phòng Giáo dục phải là đơn vị tổng hợp các bộ phận, đơn vị và cá nhân khác nhau, có chức năng, nhiệm vụ khác nhau trong việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của hoạt động bồi dưỡng năng lực sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên THCS

Nội dung quan trọng thứ hai của chức năng tổ chức là việc xây dựng phát triển đội ngũ báo cáo viên, cán bộ quản lý hoạt động bồi dưỡng và đối tượng tham gia bồi dưỡng Đây là quá trình hoạt động và phát triển đội ngũ giáo viên THCS

Nội dung thứ ba của chức năng tổ chức là xác định cơ chế thực hiện hoạt động bồi dưỡng và giải quyết các mối quan hệ của hoạt động bồi dưỡng giáo viên THCS Đó là mối quan hệ giữa Phòng với trường trong tổ chức bồi dưỡng, mối quan hệ giữa trường với trường trong nhóm trường tham gia bồi dưỡng, mối quan hệ giữa báo cáo viên với học viên trong hoạt động bồi dưỡng vv…

Tổ chức bồi dưỡng là quá trình triển khai, thực hiện một hoạt động cụ thể trong kế hoạch bồi dưỡng đã được xác định Tổ chức bồi dưỡng cần trả lời các câu hỏi cơ bản như: Có những hoạt động cụ thể nào? Phân công phối hợp như thế nào cho có hiệu quả? Tổ chức sao cho chi phí phù hợp để kết quả cao?

Định dạng
Số trang	123
Dung lượng	1,79 MB