Vốn lưu động ròng là gì nhà quản lý tài chính có thể ứng dụng chỉ tiêu này cho những quyết định tài chính nào và vận dụng ra sao vốn lưu động ròng âm có phải là một tín hiệu không tốt về tình hình tài chính của doanh nghiệp tại sao cho

Công ty có thể dùng tiền mặt cho các hoạt động kinh doanh hoặc thanh toán nợ dài hạn.. Tiếp đó, dựa trên nhu cầu vốn lưu động đã xác định, công ty cần lên kế hoạch huy động vốn: xác định

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN NGÂN HÀNG – TÀI CHÍNH

BÀI TẬP LỚN MÔN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

ĐỀ TÀI 3: “ Vốn lưu động ròng là gì? Nhà quản lý tài chính có thể

ứng dụng chỉ tiêu này cho những quyết định tài chính nào? Và vận dụng ra sao? Vốn lưu động ròng âm có phải là một tín hiệu không tốt về tình hình tài chính của doanh nghiệp? Tại sao? Cho Ví dụ minh họa.

Lớp: Tài chính doanh nghiệp1(119) _ 4 Nhóm thực hiện (4):

Hà Nội, ngày 12 tháng 11 năm 2019

BÀI LÀM

I Vốn lưu động ròng là:

Vốn lưu động ròng là phần chênh lệch giữa nguồn vốn thường xuyên với giá trị tài sản cố định và tài sản đầu tư dài hạn

Nguồn vốn thường xuyên là nguồn vốn của chủ sở hữu hoặc nợ dài hạn khác mà doanh nghiệp có thể sử dụng trong một thời gian dài hơn một năm

Tài sản cố định là tài sản như là một tư liệu lao động chuyên dùng trong sản xuất có giá trị lớn và tham gia vào các chu kỳ sản xuất của công ty

và đem lại lợi nhuận cho công ty

Tài sản đầu tư dài hạn là tài sản dùng không được sử dụng vào kinh doanh sản xuất của công ty nhưng vẫn đem lại lợi nhuận cho công ty Là tài sản mà công ty sẽ bỏ vốn ra hiện tại và đem lại lợi ích lâu dài

II Nhà quản lý tài chính ứng dụng chỉ tiêu này cho những quyết định tài chính:

1, Tí nh n ợ ngắn hạ n :

Nợ ngắn hạn là những khoản cần thanh toán trong thời hạn một năm Chúng bao gồm khoản phải trả, nợ dồn tích và các khoản vay ngắn hạn phải trả

+ Bảng cân đối kế toán nên thể hiện tổng nợ ngắn hạn Nếu không có, hãy sử dụng thông tin có trong bảng cân đối để tìm tổng này bằng cách cộng dồn các tài khoản nợ ngắn hạn được liệt kê

+ Ví dụ: Chúng có thể gồm "khoản phải trả và dự phòng", "thuế phải

trả" và "nợ ngắn hạn"

Câu hỏi ứng dụng: “Doanh nghiệp có đủ khả năng thanh toán các khoản

nợ ngắn hạn hay không ? (Hay nói cách khác thì doanh nghiệp có thể dùng tài sản ngắn hạn để thanh toán cho các khoản nợ ngắn hạn hay không?)

Trả lời: Doanh nghiệp có khả năng thanh toán tốt, có thể trang trải các

khoản nợ ngắn hạn

⇨ VLĐR âm: Doanh nghiệp dùng nguồn vốn NH để tài trợ cho đầu

tư DH

2 Tính tài sản ngắn hạn:

Tài sản ngắn hạn là tài sản mà doanh nghiệp có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong thời gian một năm Chúng bao gồm tiền mặt và các tài khoản ngắn hạn khác

Ví dụ: Các khoản phải thu, chi phí trả trước và tồn kho.

+ Thông thường, bạn có thể tìm thấy thông tin trên trong bảng cân đối kế toán của công ty - tài liệu này nên có mục tổng tài sản ngắn hạn

+ Nếu bảng cân đối kế toán không bao gồm tổng tài sản ngắn hạn, hãy kiểm tra từng dòng của bảng cân đối Cộng tất cả tài khoản đáp ứng định nghĩa tài sản ngắn hạn để có được tổng cần tìm

Câu hỏi ứng dụng: “DN đủ vốn DH tài trợ cho tài sản dài hạn mà còn

thừa để tài trợ cho các nhu cầu ngắn hạn thì:

a TSDH của doanh nghiệp có được tài trợ vững chắc bằng nguồn vốn dài hạn hay không?

⇨ VLĐR dương: Toàn bộ TSDH được tài trợ từ nguồn vốn dài hạn

b Khá nguy hiểm vì khi hết hạn vay thì phải tìm nguồn vốn khác thay thế

c Nếu tình trạng này liên tục xảy ra thì sự tồn tại của doanh nghiệp sẽ

bị đe doạ có thể đẩy tới tình thế là bán tài sản cố định

3 Tí nh v ố n l ưu động

Đây chỉ là phép trừ cơ bản Lấy tổng tài sản ngắn hạn trừ tổng nợ ngắn hạn

+ Ví dụ: Giả sử một công ty có tài sản ngắn hạn là 1 tỷ đồng và nợ ngắn

hạn là 480 triệu đồng Vốn lưu động của công ty sẽ là 620 triệu đồng Với tài sản ngắn hạn hiện có, công ty có thể thanh toán mọi khoản nợ ngắn hạn và đồng thời, còn tiền mặt để phục vụ những mục tiêu khác Công ty có thể dùng tiền mặt cho các hoạt động kinh doanh hoặc thanh toán nợ dài hạn Nó cũng có thể được dùng để trả lợi tức cho cổ đông + Nếu nợ ngắn hạn lớn hơn tài sản ngắn hạn, kết quả cho thấy vốn lưu động bị thiếu hụt Thiếu hụt vốn lưu động là dấu hiệu cảnh báo công ty đang có nguy cơ vỡ nợ Trong tình huống này, công ty có thể sẽ cần đến những nguồn tài chính dài hạn khác Đó có thể là dấu hiệu cho thấy công

ty đang gặp rắc rối và có lẽ, không là lựa chọn đầu tư tốt

III Vận dụng vốn lưu động:

1 Xác định chính xác nhu cầu vốn lưu động của công ty

Công ty cần phải phân tích chính xác các chỉ tiêu tài chính của kỳ trước, những biến động chủ yếu trong vốn lưu động, mức chênh lệch giữa kế hoạch và thực hiện về nhu cầu vốn lưu động ở các kỳ trước Tiếp đó, dựa trên nhu cầu vốn lưu động đã xác định, công ty cần lên kế hoạch huy động vốn: xác định khả năng tài chính hiện tại của công ty; số vốn còn thiếu; so sánh chi phí huy động vốn từ các nguồn tài trợ để tài trợ để lựa chọn kênh huy động vốn phù hợp, kịp thời, tránh tình trạng thừa vốn, gây lãng phí hoặc thiếu vốn làm gián đoạn hoạt động kinh doanh của công ty, đồng thời hạn chế rủi ro có thể xảy ra

Khi lập kế hoạch vốn lưu động, công ty phải căn cứ vào kế hoạch vốn kinh doanh đảm bảo cho phù hợp với tình hình thực tế thông qua việc phân tích, tính toán các chỉ tiêu kinh tế, tài chính của kỳ trước cùng với những dự đoán về tình hình hoạt động kinh doanh, khả năng tăng trưởng trong năm tới và những dự kiến về sự biến động của thị trường

2 Chủ động khai thác và sử dụng nguồn vốn kinh doanh và vốn lưu động

Trong điều kiện doanh nghiệp hoạt động được chủ yếu bằng các nguồn vốn huy động từ bên ngoài thì để giảm thiểu chi phí sử dụng vốn, công

ty nên linh hoạt tìm các nguồn tài trợ với lãi suất phù hợp

2.1 Một số nguồn công ty có thể xem xét huy động như:

+ Vay ngân hàng: Trong những năm gần đây, đứng trước nhu cầu đòi

hỏi về vốn thì đây là một nguồn cung cấp vốn quan trọng Nguồn vốn tín dụng ngân hàng thực chất là vốn bổ sung chứ không phải nguồn vốn thường xuyên tham gia và hình thành nên vốn lưu động của công ty Mặt khác, công ty cũng nên huy động nguồn vốn trung và dài hạn vì việc sử dụng vốn vay cả ngắn, trung và dài hạn phù hợp sẽ góp phần làm giảm khó khăn tạm thời về vốn, giảm một phần chi phí và tăng lợi nhuận Tuy nhiên, để huy động được các nguồn vốn từ ngân hàng thì công ty cũng cần phải xây dựng các phương án kinh doanh, các dự án đầu tư khả thi trình lên ngân hàng, thanh toán các khoản nợ gốc và lãi đúng hạn, xây dựng lòng tin ở các ngân hàng

+ Nguồn vốn liên doanh, liên kết: Đây là hình thức hợp tác mà qua đó

các doanh nghiệp không những tăng được vốn cho hoạt động kinh doanh

mà còn học tập được kinh nghiệm quản lý, tiếp thu được tiến bộ khoa học kỹ thuật và chuyển giao công nghệ

+ Vốn chiếm dụng: Thực chất đây là các khoản phải trả người bán,

người mua trả tiền trước, các khoản phải trả khác Đây không thể được coi là nguồn vốn huy động chính nhưng khi sử dụng khoản vốn này công

ty không phải trả chi phí sử dụng, nhưng không vì thế mà công ty lạm dụng nó vì đây là nguồn vốn mà doanh nghiệp chỉ có thể chiếm dụng tạm thời

2.2 Để có thể huy động đầy đủ, kịp thời và chủ động vốn trong kinh doanh, công ty cần phải thực hiện các biện pháp sau:

+ Xây dựng chiến lược huy động vốn phù hợp với thực trạng thị trường

và môi trường kinh doanh của từng thời kỳ

+ Tạo niềm tin cho các nơi cung ứng vốn bằng cách nâng cao uy tin của công ty: ổn định và hợp lý hóa các chỉ tiêu tài chính, thanh toán các khoản nợ đúng hạn…

+ Chứng minh được mục đích sử dụng vốn bằng cách đưa ra kết quả kinh doanh và hiệu quả vòng quay vốn trong năm qua và triển vọng năm tới

+ Đối với công tác sử dụng vốn: Khi thực hiện công ty phải căn cứ vào

kế hoạch huy động và sử dụng vốn kinh doanh đã lập làm cơ sở để điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế tại công ty Nếu phát sinh nhu cầu bất thường, công ty cần có kế hoạch chủ động cung ứng kịp thời đảm bảo cho hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục, tránh tình trạng phải ngừng sản xuất do thiếu vốn kinh doanh Nếu thừa vốn, công ty phải có biện pháp xử lý kịp thời nhằm đảm bảo phát huy thế mạnh, khả năng sinh lời của vốn

+ Để có kế hoạch huy động và sử dụng vốn sát với thực tế, nhất thiết phải dựa vào thực trạng sử dụng vốn trong kỳ và đánh giá điều kiện cũng như xu hướng thay đổi cung cầu trên thị trường

3 Tăng cường công tác quản lý các khoản phải thu, hạn chế tối đa lượng vốn bị chiếm dụng

Với những khách hàng mua lẻ với khối lượng nhỏ, công ty tiếp tục thực hiện chính sách “mua đứt bán đoạn”, không để nợ hoặc chỉ cung cấp chiết khấu ở mức thấp với những khách hàng nhỏ nhưng thường xuyên Với những khách hàng lớn, trước khi ký hợp đồng, công ty cần phân loại khách hàng, tìm hiểu kỹ về khả năng thanh toán của họ Hợp đồng luôn phải quy định chặt chẽ về thời gian, phương thức thanh toan và hình thức phạt khi vi phạm hợp đồng

Một số điểm cần lưu ý khác:

+ Mở sổ theo dõi chi tiết các khoản nợ, tiến hành sắp xếp các khoản phải thu theo thời gian Như vậy, công ty sẽ biết được một cách dễ dàng khoản nào sắp đến hạn để có thể có các biện pháp hối thúc khách hàng trả tiền Định kỳ công ty cần tổng kết công tác tiêu thụ, kiểm tra các khách hàng đang nợ về số lượng và thời gian thanh toán, tránh tình trạng

để các khoản thu rơi vào tình trạng nợ khó đòi

+ Công ty nên áp dụng biện pháp tài chính thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm và hạn chế vốn bị chiếm dụng như chiết khấu thanh toán và phạt vi phạm quá thời hạn thanh toán

+ Nếu khách hàng thanh toán chậm thì công ty cần xem xét cụ thể để đưa ra các chính sách phù hợp như thời gian hạn nợ, giảm nợ nhằm giữ gìn mối quan hệ sẵn có và chỉ nhờ có quan chức năng can thiệp nếu áp dụng các biện pháp trên không mạng lại kết quả

+ Khi mua hàng hoặc thanh toán trước, thanh toán đủ phải yêu cầu người lập các hợp đồng bảo hiểm tài sản mua nhằm tránh thất thoát, hỏng hóc hàng hóa dựa trên nguyên tắc “giao đủ, trả đủ” hay các chế tài

áp dụng trong ký kết hợp đồng

4 Có biện pháp sử dụng có hiệu quả vốn bằng tiền tạm thời nhàn rỗi

Phân tích cho thấy, vốn bằng tiền của một công ty nhập khẩu sô-cô-la chiếm tỷ trọng tương đối lớn (22,37% vốn lưu động) Chính vì vậy việc

tổ chức quản lý và sử dụng vốn bằng tiền có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của công ty nói chung và hiệu quả sử dụng vốn nói riêng Trong năm 2008, lượng tiền của công ty tập trung chủ yếu tại ngân hàng (1 tỉ 510 triệu chiếm tỷ trọng 92,6%) Với số tiền gửi ngân hàng lớn như vậy, công ty đã đánh mất cơ hội đầu tư cho các hoạt động khác hứa hẹn nhiều lợi nhuận như kinh doanh tài chính, bất động sản…

5 Quản lý hàng tồn kho, giảm thiểu chi phí lưu kho

+ Việc hàng tồn kho trong năm còn nhiều, tỷ trọng tương đối cao trong

tổng vốn lưu động cho thấy lượng hàng hóa mua cũng như ký gửi tại các đại lý còn nhiều Việc hàng tồn kho trong quá trình chưa đến tay người tiêu dùng có nhu cầu và chuyển giao quyền sở hữu thì việc mất mát, hỏng hóc, thất thoát vốn là không tránh khỏi Các công ty nên làm gì trong trường hợp này?

+ Lập kế hoạch cho hoạt động kinh doanh trên cơ sở tình hình năm báo cáo, chi tiết số lượng theo từng tháng, quý Kiểm tra chất lượng số hàng hóa khi nhập về Nếu hàng kém chất lượng thì phải đề nghị người bán đền bù tránh thiệt hại cho công ty

+ Bảo quản tốt hàng tồn kho Hàng tháng, kế toán hàng hóa cần đối chiếu sổ sách, phát hiện số hàng tồn đọng để xử lý, tìm biện pháp để giải phóng số hàng hóa tồn đọng để nhanh chóng thu hồi vốn

+ Thường xuyên theo dõi sự biến động của thị trường hàng hóa Từ đó

dự đoán và quyết định điều chỉnh kịp thời việc nhập khẩu và lượng hàng hóa trong kho trước sự biến động của thị trường Đây là biện pháp rất quan trọng để bảo toàn vốn của công ty

6 Tổ chức tốt việc tiêu thụ nhằm đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn lưu động

+ Xây dựng và mở rộng hệ thống dịch vụ ở những thị trường đang có nhu cầu thông qua công tác nghiên cứu thị trường, tìm hiểu thị hiếu của khách hàng

+ Thực hiện phương châm khách hàng là thượng đế, áp dụng chính sách

ưu tiên về giá cả, điều kiện thanh toán và phương tiện vận chuyển với những đơn vị mua hàng nhiều, thường xuyên hay có khoảng cách vận chuyển xa

+ Tăng cường quan hệ hợp tác, mở rộng thị trường tiêu thụ, đẩy mạnh công tác tiếp thị, nghiên cứu thị trường, nắm bắt thị hiếu của khách hàng

đồng thời thiết lập hệ thống cửa hàng, đại lý phân phối tiêu thụ trên diện rộng

+ Hiện nay, hàng hóa của công ty được thực hiện tiêu thụ chỉ qua các đại

lý là chính Để mở rộng mạng lưới tiêu thụ, thúc đẩy tiêu thụ ngày càng phát triển, công ty phải từng bước xây dựng hệ thống nhiều cửa hàng phân phối của riêng mình để cùng với các đại lý hiện nay đẩy nhanh tốc

độ bán hàng Làm được như vậy chắc chắn khả năng tiêu thụ của công ty

sẽ tăng lên và tỷ suất lợi nhuận thu được sẽ cao hơn, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động của mình

+ Tuy nhiên, việc mở rộng các đại lý cần chú ý đến vấn đề thanh toán của các đại lý này Thông thường ở các đại lý thường xảy ra tình trạng chậm thanh toán, cố tình dây dưa công nợ để chiếm dụng vốn của công

ty, vì vậy công ty cần đặt ra kỷ luật thanh toán chặt chẽ, tốt nhất là phải

có tài sản thế chấp, yêu cầu các đại lý thiết lập hệ thống sổ sách, chứng

từ đầy đủ Định kỳ công ty sẽ tiến hành kiểm tra, nhằm phát hiện kịp thời các sai phạm Nếu làm tốt sẽ được hưởng bằng cách tăng tỷ lệ hoa hồng, cho hưởng chiết khấu, ngược lại sẽ bị phạt

7 Có biện pháp phòng ngừa những rủi ro có thể xảy ra

+ Những rủi ro bất thường trong kinh doanh như: nền kinh tế lạm phát, giá cả thị trường tăng,… là những yếu tố khó dự đoán trước Vì vậy, để hạn chế phần nào những tổn thất có thể xảy ra, công ty cần phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa để khi vốn kinh doanh nói chung và vốn lưu động nói riêng bị hao hụt, công ty có thể có ngay nguồn bù đắp, đảm bảo cho quá trình hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục Cụ thể, các biện pháp mà công ty có thể áp dụng là:

+ Mua bảo hiểm hàng hóa đối với những hàng hóa đang đi đường cũng như hàng hóa nằm trong kho

+ Trích lập quỹ dự phòng tài chính, quỹ nợ phải thu khó đòi, quỹ dự phòng giảm giá hàng bán tồn kho

+ Việc công ty tham gia bảo hiểm tạo ra một chỗ dựa vững chắc, một tấm lá chắn tin cậy về kinh tế, giúp công ty có điều kiện về tài chính để chống đỡ có hiệu quả mọi rủi ro, tổn thất bất ngờ xảy ra mà vẫn không ảnh hưởng nhiều đến vốn lưu động

+ Cuối kỳ, công ty cần kiểm tra, rà soát, đánh giá lại vật tư hàng hóa, vốn bằng tiền, đối chiếu sổ sách kế toán để xử lý chênh lệch

IV Vốn lưu động âm có phải là tín hiệu tốt hay không?

Nếu vốn lưu động ròng < 0 (tức NVTX – TSCĐ&ĐTDH <0) nghĩa là NVTX không đủ để tài trợ cho TSCĐ&ĐTDH, sự thiếu hụt này được bù đắp bằng một phần nguồn vốn tạm thời hay nợ ngắn hạn Cân bằng tài chính trong trường hợp này không tốt vì doanh nghiệp luôn chịu áp lực

về các khoản nợ ngắn hạn Doanh nghiệp cần phải có những điều chỉnh dài hạn để tạo ra một cân bằng mới theo hướng bền vững

Tuy nhiên để đánh giá cân bằng tài chính trong dài hạn, ta cần phải xem xét vốn lưu động ròng trong chuỗi thời gian thì mới dự toán những khả năng triển vọng về cân bằng tài chính trong tương lai Nếu vốn lưu động ròng giảm và âm trong dài hạn thì mức độ an toàn và bền vững tài chính của doanh nghiệp càng giảm, vì doanh nghiệp phải sử dụng nguồn vốn tạm thời để tài trợ TSCĐ Doanh nghiệp sẽ gặp áp lực về thanh toán ngắn hạn và có nguy cơ phá sản nếu không thanh toán đúng hạn và có hiệu quả kinh doanh thấp

VLĐR Tăng chưa chắc đã là

dấu hiệu tốt

VLĐR giảm chưa hẳn là dấu hiệu không thuận lợi

✓ VLĐR tăng do tăng nguồn vốn

dài hạn, do nợ DH tăng, đặc biệt

nợ dài hạn lớn hơn VCSH

✓ VLĐR giảm khi cơ cấu nguồn vốn vẫn đảm bảo an toàn

✓ VLĐR tăng do phải bán bớt tài