ứng dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của michael porter phân tích về thị trường khẩu trang hiện nay trên thị trường trong và ngoài nước

Tuy nhiên dưới áp lực nhu cầu mặt hàng khẩu trang tăngmạnh như hiện nay, nhiều công ty từ không sản xuất khẩu trang nay cũng đãchuyển sang sản xuất mặt hàng này.. Tuy nhiên, hiện nguồnng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

Đề tài:

Ứng dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter phân tích về thị trường khẩu trang hiện nay trên thị trường trong và ngoài nước? Tìm hiểu về chiến lược cạnh tranh của các doanh nghiệp cung cấp khẩu

trang này?

Môn học: Phân tích hoạt động kinh doanh Giảng viên: Nguyễn Thị Thanh Hải

Mục lục

I PHÂN TÍCH 5 FORCES TRONG NGÀNH SẢN XUẤT KHẨU TRANG .1

1 Áp lực cạnh tranh của nhà cung cấp 1

2 Áp lực từ phía khách hàng 2

3 Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn 4

4 Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế 8

a Nón (Mũ) có kính che mặt kháng khuẩn bảo vệ sức khỏe 8

b Trường hợp Người dân Thái Lan lấy áo ngực, quần lót thay khẩu trang ra đường 9

c Phương án dùng áo thun thay thế khẩu trang y tế trên mạng xã hội .10 d Miếng dán nano lọc bụi thay thế khẩu trang 11

5 Áp lực cạnh tranh nội bộ ngành 13

II CHIẾN LƯỢC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 16

I PHÂN TÍCH 5 FORCES TRONG NGÀNH SẢN XUẤT KHẨU TRANG

1 Áp lực cạnh tranh của nhà cung cấp

- Mức độ tập trung của các nhà cung cấp: Theo Bộ Y tế, hiện có 38 doanh nghiệpsản xuất khẩu trang y tế Tuy nhiên dưới áp lực nhu cầu mặt hàng khẩu trang tăngmạnh như hiện nay, nhiều công ty từ không sản xuất khẩu trang nay cũng đãchuyển sang sản xuất mặt hàng này

Ví dụ như Tập đoàn dệt may Việt Nam (Vinatex) ngay sau khi có sự chỉ đạo củaChính phủ, các doanh nghiệp thành viên đã tổ chức thiết kế, xây dựng quy trìnhmay, cũng như đào tạo công nhân, triển khai quy trình sản xuất, sử dụng 1 sốchuyền may để sản xuất khẩu trang Mặc dù, từ trước tới nay Tập đoàn và cácđơn vị thành viên sản xuất các mặt hàng chính không phải là khẩu trang

- Tầm quan trọng của số lượng sản phẩm đối với nhà cung cấp: Nhu cầu hiện naytrong cả nước đối với loại khẩu trang 3 lớp cho cộng đồng dân cư vào khoảng

100 tấn mỗi tháng tương đương khoảng 150 triệu chiếc Hiện nayy có khoảng 11đơn vị sản xuất quy mô lớn với năng lực sản xuất 1,245 triệu chiếc mỗi ngày Vớimức nhu cầu lớn như vậy, đòi hỏi các doanh nghiệp phải sản xuất nhiều càngnhiều khẩu trang càng tốt

- Ảnh hưởng của các yếu tố đầu vào: Với công suất tối đa, các đơn vị sản xuất trongnước đều lo ngại về nguồn cung nguyên liệu sẽ ngày càng khó khăn và đắt đỏhơn Nguyên liệu sản xuất chính để sản xuất khẩu trang gồm vải không dệt, vảilọc kháng khuẩn và than hoạt tính Vải không dệt trong nước đã sản xuất được,còn hai nguyên liệu còn lại đều phải nhập khẩu

Nguồn nhập khẩu vải lọc kháng khuẩn từ Trung Quốc Tuy nhiên, hiện nguồnnguyên liệu từ Trung Quốc không thể nhập do quốc gia này cấm xuất khẩu cả sảnphẩm, nguyên liệu và máy móc sản xuất khẩu trang Do đó, nhiều doanh nghiệpđang liên hệ nhập khẩu nguyên liệu từ Ấn Độ, nhưng cũng đang gặp khó khăntrong giao dịch và giá cũng tăng rất mạnh lên mức 10-12 USD mỗi kg Hàn Quốc

và Nhật Bản khan hiếm, không có hàng để bán và xuất khẩu

Đại diện Công ty Đại Uy cũng cho biết, không nhập khẩu màng lọc kháng khuẩn

từ nước ngoài qua một công ty trung gian khác Tuy nhiên, đơn vị đối tác cũngnhập nguyên liệu này từ Trung Quốc, Đài Loan Trước đợt dịch, Đại Uy nhậpnguyên liệu này đã tăng lên 120.000 đồng mỗi kg Tuy nhiên, hiện trong kho chỉcòn khoảng 2 tạ màng lọc kháng khuẩn và đang làm việc với đối tác cung cấptiếp 5 tạ Công ty này lo ngại thời gian tới giá mua nguyên liệu sẽ cao hơn

- Chi phí chuyển đổi của các doanh nghiệp trong ngành: Việc tham gia sản xuấtkhẩu trang vải không đòi hỏi nhiều về thay đổi quy trình, máy móc, có thể đápứng được nhu cầu thị trường Tuy nhiên, cơ quan này cho biết, đây chỉ là cáckhẩu trang thông thường, chưa được công nhận là khẩu trang y tế Còn máy mócthiết bị sản xuất khẩu trang y tế, theo Bộ Công Thương, chủ yếu nhập khẩu từTrung Quốc Khi chưa có dịch, để nhập được máy móc thiết bị phải đặt trướckhoảng 6 tháng mới có hàng Trong điều kiện hiện nay, Trung Quốc cấm xuấtkhẩu máy móc và thời gian đặt hàng lên đến 6 tháng thì các doanh nghiệp hầunhư không thể mở rộng sản xuất

- Khách hàng thường thích mua đồ giá rẻ nên thường chọn phải những sản phẩmkhông đúng chất lượng, không đảm bảo độ an toàn Vi phạm chủ yếu là nhà sảnxuất thay lớp màng vi lọc có tác dụng lọc vi khuẩn, ngăn ngừa vi khuẩn bằng lớpmàng giấy

- Nhiều doanh nghiệp lợi dụng tình hình dịch bệnh và nhu cầu sử dụng khẩu trangcủa khách hàng nên đã nhập lậu, giả mạo nơi sản xuất để khống giá

- Do có nhiều sản phẩm khác thay thế như nước rửa tay khô, găng tay diệt khuẩn, với mức giá cả hợp lý hơn

- Do khách hàng có nhiều sự lựa chọn về mẫu mã, chất liệu ngày càng đa đạng nên

sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng tăng cao

- Việc đeo khẩu trang có tác dụng phòng chống bệnh hô hấp rất tốt, giảm nguy cơ bịảnh hưởng bởi ô nhiễm môi trường, khói bụi, phòng nhiều bệnh khác như cúm.Tuy nhiên nhiều khách hàng còn chủ quan chưa ý thức được tầm quan trọng củakhẩu trang không mấy quan tâm đến sức khỏe

THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC

-Trong tình hình dịch corona đang xuất hiện ở VN nhu cầu sử dụng khẩu trangcủa khách hàng càng cao tạo cơ hội cho nhiều doanh nghiệp sản xuất trục lợi -Lượng cung ứng thì ít mà nhu cầu sử dụng càng nhiều, lượng khách hàng chờđợi để mua khẩu trang nhiều tới nỗi phải xếp hàng tranh nhau để mua với giá trêntrời Với nhu cầu thị trường tăng mạnh, các DN này khó có thể đáp ứng được.Đặc biệt, các DN sản xuất khẩu trang y tế cũng gặp khó khăn về nguyên liệu đầuvào do vải lọc kháng khuẩn chủ yếu được nhập khẩu từ Trung Quốc (do trongnước chưa sản xuất được), nhưng nguồn cung này đang khan hiếm Các DN đangtìm cách nhập khẩu từ Ấn Độ, Indonesia, Hàn Quốc và Malaysia Bộ Côngthương đã trao đổi và đề nghị thương vụ VN tại Ấn Độ, Ai Cập và Hàn Quốckhẩn trương tìm nguồn nguyên liệu hỗ trợ DN Tuy nhiên, việc tìm kiếm nguyênliệu để nhập khẩu cũng gặp khó khăn, chưa kể giá nguyên liệu rất cao

- Đặc biệt là đầu tuần này, nhiều hiệu thuốc ở chợ thuốc Hapulico (Hà Nội) còntrưng biển “không bán khẩu trang”, “không bán nước rửa tay khô”, “không bánthuốc sát trùng”, khiến nhiều khách hàng bức xúc Nhân viên của nhiều cửa hàngcòn khẳng định: “chưa biết khi nào mới có hàng lại”

- Nếu DN sản xuất khẩu trang vải số lượng lớn ra thị trường mà không phù hợphoặc không đảm bảo phục vụ phòng chống dịch bệnh (nCoV) sẽ không tiêu thụđược, gây ra sự lãng phí lớn và ảnh hưởng tới môi trường

-Theo thông tin từ Cục QLTT TP.HCM, trong ngày 6 và 7-2-2020, các đội QLTTkiểm tra phát hiện nhiều nhà thuốc kinh doanh khẩu trang y tế không có hóa đơnchứng từ, không rõ nguồn gốc xuất xứ

Tại Công ty TNHH MTV thương mại RUITON Việt Nam (huyện Bình Chánh),lực lượng chức năng phát hiện công ty kinh doanh 50.000 khẩu trang y tế xuất xứ

Việt Nam giả mạo nơi sản xuất, đóng gói, hơn 219.000 khẩu trang do TrungQuốc sản xuất không có nhãn phụ bằng tiếng Việt Đội QLTT đã lập biên bảntạm giữ 269.100 khẩu trang y tế để xử lý

THỊ TRƯỜNG NGOÀI NƯỚC

Bắc Kinh đã giới hạn số khẩu trang bán cho mỗi người dân, tăng nhập khẩu khẩutrang đồng thời thúc đẩy việc sản xuất khẩu trang trong nước

Đầu tháng 2-2019, Kent Cai Mingdong, người ở thành phố Ninh Ba, đã lùng sụccác nhà thuốc ở Indonesia để thu gom khẩu trang mang về Trung Quốc Cho đếnnay, anh này đã đi đến hơn 15 thành phố ở Indonesia và mua được ít nhất200.000 cái khẩu trang Số lượng này được anh gửi những du khách Trung Quốcmình gặp ở các sân bay lớn ở Indonesia nhờ họ mang về quê nhà

Cai sau đó sắp xếp để bạn bè mình ở Trung Quốc nhận số khẩu trang xách taynày tại các sân bay trong nước

Anh Cai cho biết mình đến Indonesia ngày 1-2-2019, trước lúc người dân địaphương nháo nhào đi mua khẩu trang Bằng cách thủ công, đi tới từng tiệm thuốc

để mua nhưng anh cho biết cách này vẫn hiệu quả

Trung Quốc cung ứng đến 50% nguồn cung khẩu trang toàn cầu nhờ giá cả cạnhtranh Dù vậy, trong bối cảnh hiện nay, khẩu trang từ những người mua nhỏ lẻnhư Cai hay từ nguồn chính thức ở nước ngoài bằng kênh ngoại giao, vẫn không

đủ cho nhu cầu trong nước Y bác sĩ là những người cần khẩu trang nhất, nhất làkhẩu trang N95 có khả năng bảo vệ tốt hơn

Ngoài Trung Quốc, do nhu cầu khẩu trang cao đột biến, thị trường toàn cầu từBangkok, Thái Lan đến Boston, Mỹ, nơi nơi đều đã hết khẩu trang

3 Áp lực cạnh tranh từ đối thủ tiềm ẩn

THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM

Bảng hiển thị kết quả quan trắc chất lượng không khí của ứng dụng Pam Air tạikhu vực nội thành Hà Nội ngày 21/2/2020 cho thấy, mức độ ô nhiễm không khírất nghiêm trọng

- Mở đầu: Tại Việt Nam từ năm 2019 cho đến nay, thị trường khẩu trang đãsôi động hơn bao giờ hết do yếu tố ô nhiễm không khí , bên cạnh đó là căn bệnhviêm phổi do chủng virus corona mới bắt nguồn từ Vũ Hán , Trung Quốc vàođầu năm nay Sau chuỗi ngày ô nhiễm không khí kéo dài ở các thành phố lớn,người dân đổ xô lùng mua các loại khẩu trang có tính năng chống bụi mịn nhằmbảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình Cho đến thời điểm Covid-19 bùngphát còn nhộn nhịp hơn thế, khẩu trang trở thành mặt hàng khan hiếm, nhiềunhà phân phối bán giá "trên trời", nhiều chuỗi nhà thuốc và các hệ thống siêuthị, bán lẻ khẳng định không tăng giá Nhưng để tránh "cháy" hàng khi dịchCovid-19 còn kéo dài, hầu hết đều khống chế số lượng bán 5-10 chiếc hoặc 1-2hộp khẩu trang cho mỗi khách hàng…

- Thông tin từ Bộ Y tế, hiện có 38 doanh nghiệp sản xuất khẩu trang y tế,trong đó có khoảng 11 đơn vị sản xuất quy mô lớn với năng lực sản xuất 1,245triệu chiếc/ngày

Các đối tượng tiềm ẩn trên thị trường khẩu trang:

- Sàn thương mại điện tử: Trong thời điểm dịch bệnh và công nghệ thông tinphát triển, nhiều khách hàng thay vì xếp hàng tại các nhà thuốc , các siêu thị đểmua khẩu trang thì họ lựa chọn cách truy cập các website , các ứng dụng muahàng online như shopee, tiki hay lazada để tìm mua mặt hàng này Các shop bánkhẩu trang online có thể trở thành một đối thủ cạnh tranh trên thị trường vì tínhtiện lợi và nhanh chóng trong giao dịch và chọn lựa mặt hàng Tại các sànthương mại điện tử , bất kỳ cửa hàng nhỏ lẻ hay cá nhân nào cũng có khả năngthâm nhập thị trường miễn là có thể tìm được nguồn cung cấp hàng Chỉ cần vàithao tác , chúng ta có thể tìm mua ngay loại khẩu trang vừa ý Tuy nhiên nhượcđiểm của thị trường khẩu trang online là người mua khó có thể tin cậy hoàntoàn chất lượng sản phẩm và nguồn gốc xuất xứ khi rất nhiều cửa hàng bán mặthàng này không có giấy phép kinh doanh , thêm vào đó khẩu trang cũng có đadạng chủng loại và giá cả.

- Doanh nghiệp dệt may : Trong thời điểm dịch bệnh diễn biến phức tạp , cácdoanh nghiệp dệt may đã và đang ra sức tham gia vào công cuộc sản xuất khẩutrang , trở thành một đối thủ tiềm tàng trên thị trường khẩu trang hiệnnay Nhiều công ty thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam (Vinatex) cũng đã thamgia mạnh vào việc sản xuất các loại khẩu trang được may từ vải chống khuẩnnhập từ nước ngoài và thu hút được sự quan tâm lớn của người tiêu dùng vì mặthàng này không chỉ có tác dụng chống vi khuẩn , mà còn tái sử dụng trongnhiều lần giặt Các công ty còn hợp tác với các đơn vị gia công khác để gia

tăng lượng cung khẩu trang vải ra thị trường , cạnh tranh trực tiếp với nhiều đốithủ khác và tranh thị phần nhỏ với các loại khẩu trang y tế giấy thông thườnghiện nay Thậm chí có công ty còn phát tặng miễn phí hàng chục nghìn khẩu

trang vải với mục đích hỗ trợ người dân phòng chống dịch cũng như một cáchgiới thiệu sản phẩm của mình với người dân

THỊ TRƯỜNG KHẨU TRANG THẾ GIỚI

Số liệu thống kê về dịch bệnh COVID-19 cập nhật đến ngày 28/2/2020

- Theo báo South China Morning Post, Trung Quốc là nhà sản xuất khẩu trang

y tế lớn nhất thế giới, cung ứng đến 50% nguồn cung khẩu trang toàn cầu nhờgiá cả cạnh tranh Tuy nhiên, trước nhu cầu tăng cao đột biến về khẩu trang y tế

do dịch bệnh vì virus corona chủng mới gây ra, nước này cũng bị thiếu khẩutrang và quyết định tạm ngừng xuất khẩu mặt hàng này để phục vụ nhu cầutrong nước Trong bối cảnh hiện nay, khẩu trang từ những người mua nhỏ lẻhay từ nguồn chính thức ở nước ngoài bằng kênh ngoại giao, vẫn không đủ chonhu cầu trong nước.Ngoài Trung Quốc, do nhu cầu khẩu trang cao đột biến, chođến giữa tháng 2 thị trường toàn cầu từ Bangkok, Thái Lan đến Boston, Mỹ, nơinơi đều đã hết khẩu trang Trong thời điểm cầu tăng vọt như hiện nay , các thịtrường lớn sản xuất khẩu trang trên nhiều quốc gia ( Trung Quốc , Đài Loan ,Pháp… ) tập trung tìm mọi cách gia tăng công suất sản xuất khẩu trang lên tối

đa để phục vụ nhu cầu nước mình thay vì cạnh tranh với nhau Bất kỳ nhà cungcấp khẩu trang lớn trên thế giới nào đi trước về nguồn cung và xuất khẩu cũng

có thể trở thành đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn trên thị trường thế giới chứ khôngchỉ Trung Quốc

4 Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế

Một số sản phẩm thay thế khẩu trang

a Nón (Mũ) có kính che mặt kháng khuẩn bảo vệ sức khỏe.

Sản phẩm này được miêu tả như sau:

- Bé trai/ gái/người lớn đều dùng được, nhất là những bé không chịu đeo khẩutrang y tế, khẩu trang 3 lớp, khẩu trang 4 lớp,

- Sản phẩm có nón, có kính che mặt trong suốt chống nắng ngừa bụi mịn vật

thể nguy hiểm bảo vệ sức khỏe phòng ngừa đại dịch Corona Là giải pháp bảo

vệ sức khỏe cho trẻ em, học sinh khi trở lại trường học, khi dạo chơi bên ngoàitrời, công viên, du lịch, dã ngoại hay đi biển Thích hợp khi đội ra ngoài trờingoại khóa như đi học, đi chơi, đi dạo Nón che nắng; hạn chế tiếp xúc với dịchtiết nước bọt của người bệnh hoặc phát nước bọt cho người khác

- Chất liệu vải may đẹp, có dây kéo để di chuyển độ rộng, chặt của quai mũkhông lo đi đường bay mất mũ, có lớp kính bảo vệ che kín mắt, mặt, khôngnóng, ngộp, kiểu dáng thiết kế thời trang bền, đẹp sử dụng lâu dài

b Trường hợp Người dân Thái Lan lấy áo ngực, quần lót thay khẩu trang

Một người đàn ông đi xe máy đeo áo ngực của vợ để thay thế khẩu trang

c Phương án dùng áo thun thay thế khẩu trang y tế trên mạng xã hội

Trong lúc này, khẩu trang như mặt hàng hiếm, đặc biệt là khẩu trang y tế đượcnhiều người coi như là phao cứu sinh giữa đại dịch Nhưng tài khoản này lạiđưa ra biện pháp để không phải "giành giật" để mua được khẩu trang mà vẫnngăn ngừa được virus bằng cách dùng áo thun

Chỉ với vài động tác đơn giản, chiếc áo thun đã ôm gọn khuôn mặt mà chỉ lộ rahai đôi mắt, đã được tài khoản này chia sẻ mạnh mẽ đến mọi người rằng có thểngăn ngừa tiếp xúc tốt hơn khẩu trang y tế

Hành động này không chỉ phản khoa học mà còn gây nên sự hỗn loạn thông tinkhi giữa một rừng thông tin về đại dịch đang khiến mọi người hoang mang Hình ảnh người đàn ông thực hiện biện pháp phòng lây nhiễm khiến dân mạngtranh cãi Ảnh cắt từ clip

Ngay sau khi đoạn clip được chia sẻ đã thu hút được sự quan tâm của nhiềungười Đa số các ý kiến cho rằng, tài khoản facebook này đang cố tình câu likebởi nội dung chia sẻ hết sức nhảm nhí và bị cộng đồng mạng ném đá dữ dội.Nhưng bên cạnh đó, không ít người đã hùa theo cách này khiến cộng đồngmạng không khỏi ngán ngẩm Bởi giữa lúc mọi thông tin về dịch bệnh đang

được cập nhật chính xác từng giờ, từng phút vẫn có những cá nhân lợi dụng đểthực hiện mục đích riêng Không ít người đã hùa theo biện pháp phản khoa họcnày. 

Miếng lọc nhỏ gọn, sản xuất theo công nghệ nano làm sạch không khí trước khingười đeo hít vào Thiết bị này có giá 10 rupi mỗi miếng (khoảng 4.000 đồng),

là một miếng lọc khí nhỏ có thể gắn chặt lên lỗ mũi thay thế cho chiếc khẩutrang Mỗi miếng có thể sử dụng 8 -12 tiếng đồng hồ

Một công ty Ấn Độ khởi động chiến dịch mang tên “Không khí trong lành” vớisản phẩm là miếng lọc khí nano giúp lọc sạch khí bụi Chiến dịch tạo hiệu ứnglan rộng, đặc biệt trước ngày thủ đô Delhi được dự báo bao phủ bởi lớp sươngbụi độc hại vào tháng 12/2017 Trong ba ngày, công ty nhận hàng nghìn đơn đặthàng từ bệnh viện, trường học và doanh nghiệp

Prateek Sharma cùng sản phẩm khởi nghiệp

Sharma cho biết: "Sản phẩm của chúng tôi đang trong quá trình cải tiến và cókhả năng lọc ra 95% loại bụi nguy hiểm nhất trong số các chất gây ô nhiễm”.Sản phẩm tích hợp hàng triệu lỗ chân lông trên một đơn vị diện tích vải Miếnglọc có chứa chất xốp có chức năng lọc bề mặt và tự động làm sạch sau mỗi lầnhít thở, nó còn có khả năng phân huỷ sinh học sau khi không sử dụng