Để hiểu và cảm nhận được hết về trường từ vựng về tình yêu, cách thể hiện tình cảm trong tình yêu là một vấn đề của nhiều người học ngôn ngữ rất quan tâm.. tình yêu và cách tỏ tình, xin
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
============
NGÔN NGỮ HỌC ĐỐI CHIẾU ĐỀ TÀI:
KHẢO SÁT CÁCH TỎ TÌNH VÀ XIN LỖI TRONG CÁC BÀI HÁT TÌNH YÊU TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT VÀO
GIAI ĐOẠN ĐẦU THẾ KỶ XXI CHO ĐẾN NAY
Giảng viên hướng dẫn: ThS Ngô Thị Khai Nguyên
Sinh viên thực hiện:
Trang 2MỤC LỤC
A ĐẶT VẤN ĐỀ 1
I Lý do chọn đề tài: 1
II Mục đích nghiên cứu 2
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
IV Phương pháp nghiên cứu 2
B NỘI DUNG 3
I Cơ sở lý luận 3
1 Khái niệm về từ vựng 3
2 Trường từ vựng về tình yêu 3
3 Quan niệm về tình yêu 4
II Kết quả khảo sát cách tỏ tình và xin lỗi trong các bài hát tình yêu tiếng Anh và tiếng Việt 6
1 Cách xưng hô trong các bài hát tình yêu: 7
2 Cách thể hiện tình yêu khi tỏ tình và xin lỗi trong các bài hát nêu trên 7
C KẾT LUẬN 13
D TÀI LIỆU THAM KHẢO: 15
Trang 3KHẢO SÁT CÁCH TỎ TÌNH VÀ XIN LỖI TRONG CÁC BÀI HÁT TÌNH YÊU TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT TỪ GIAI ĐOẠN
ĐẦU THẾ KỶ XXI ĐẾN NAY
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn đề tài:
Tình yêu chính là nền tảng, là động lực và là nơi trú ẩn cho con người trong trong mọi hoàn cảnh, dù đang trong tận cùng đau khổ hay nỗi cô đơn sâu thẳm Phạm vi của tình yêu rất rộng, có thể là tình yêu thương gia đình, tình cảm bạn bè, tình yêu đối với công việc hay tình yêu đôi lứa Tình yêu cũng là động lực khiến chúng ta lao động miệt mài, tạo nguồn cảm hứng cho mọi người xung quanh phấn đấu trong công việc, khắc phục khó khăn sao cho cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn Tình yêu có thể là sự sẻ chia yêu thương, là sự quan tâm chăm sóc, đôi khi biến thành sự thấu hiểu, biết lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau Giữa người với người, tình yêu còn có thể là sự hy sinh và nhường nhịn nhau Tình yêu có ở khắp nơi, hiện diện trong tất cả hoạt động của cuộc sống Nếu thiếu tình yêu, cuộc sống sẽ trở nên
vô vị Do đó, tình yêu chính là một trong những nguồn cảm hứng sáng tác của các thi sĩ, nhạc sĩ Hệ thống trường từ vựng về tình yêu cũng rất đa dạng và phong phú, đồng thời cách thể hiện tình cảm như tỏ tình hay xin lỗi cũng rất khác biệt Để hiểu
và cảm nhận được hết về trường từ vựng về tình yêu, cách thể hiện tình cảm trong tình yêu là một vấn đề của nhiều người học ngôn ngữ rất quan tâm Tuy nhiên, do nền văn hóa, trường từ vựng và cách sử dụng từ ngữ cũng như những ẩn ý trong thơ
ca khác nhau nên gây nhiều khó khăn cho người học Chính vì điều đó nhóm chúng
tôi chọn đề tài “Khảo sát cách tỏ tình và xin lỗi trong những bài hát tình yêu tiếng
Anh và tiếng Việt từ giai đoạn đầu thế kỷ 20 đến nay” để nghiên cứu Thông qua
bài nghiên cứu này, người đọc có thể có cái nhìn tổng quát về trường từ vựng về
Trang 4tình yêu và cách tỏ tình, xin lỗi thông qua những bài hát, trên cơ sở đó có thể nhìn tổng quan về ngôn ngữ trong việc tìm hiểu các trường từ vựng khác
II Mục đích nghiên cứu
Bài nghiên cứu được thực hiện với mục đích nghiên cứu, so sánh và đối chiếu về cách sử dụng từ ngữ để tỏ tình và xin lỗi trong các bài hát tình yêu tiếng Anh và tiếng Việt từ đầu thế kỷ 20 đến nay Thông qua bài nghiên cứu này giúp cho người đọc nắm được sắc thái, ý nghĩa và nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữ cho người học ngôn ngữ
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu ở đây là trường từ vựng về tình yêu và cách thể hiện tình cảm cụ thể là hành động tỏ tình và xin lỗi trong những bài hát tình yêu tiếng Anh và tiếng Việt từ giai đoạn đầu thế kỷ 20 cho đến nay Tất cả những trường từ vựng, cách thể hiện tình cảm không phải là tất cả từ vựng về tình yêu mà chỉ là những từ vựng về tình yêu trong 8 bài hát tiếng Anh và 8 bài hát tiếng Việt được khảo sát dưới đây
IV Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện tốt quá trình nghiên cứu, giải quyết được vấn đề đã nghiên cứu thì nhóm đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phương pháp nghiên cứu lý luận, phương pháp tìm kiếm, tổng hợp, chọn lọc, phân tích thông tin Ngoài ra phải khái quát tài liệu, thông tin sau đó đưa ra sự so sánh, đối chiếu khách quan giữa 2 ngôn ngữ Đồng thời, tham khảo qua các sách báo, các bài nghiên cứu và thông tin trên Internet
Trang 5B NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận
1 Khái niệm về từ vựng
Từ vựng là tập hợp vốn từ của một ngôn ngữ Vốn từ bao gồm toàn bộ các từ
và bộ phận tương đương với từ, tức thành ngữ Trong đó, từ là đơn vị cơ bản nhất
Từ vựng là một trong ba bộ phận cấu thành của một ngôn ngữ, giữ vai trò quan trọng nhất và chiếm số lượng phong phú nhất Hơn bộ phận nào hết, từ vựng phản ánh trực tiếp và rộng rãi thực tế khách quan, nền văn hóa của dân tộc, nhanh chóng hưởng ứng mọi sự thay đổi của xã hội trong mọi sinh hoạt của đời sống
2 Trường từ vựng về tình yêu
a Khái niệm về trường từ vựng
Trường từ vựng (hay còn gọi là trường nghĩa, trường từ vựng ngữ nghĩa) là một phạm trù chưa được nghiên cứu nhiều và đang còn nhiều quan niệm khác nhau
về vấn đề xác định các trường từ vựng
Trường từ vựng là một tập hợp các đơn vị từ vựng căn cứ vào một nét nghĩa đồng nhất nào đó về ngữ nghĩa
Các nhà ngôn ngữ thường chia trường từ vựng thành các loại: trường biểu vật, trường biểu niệm, trường nghĩa tuyến tình và trường liên tưởng dựa trên ý nghĩa của từ (ý nghĩa ngôn ngữ)
b Khái niệm về trường từ vựng tình yêu
Là tập hợp các đơ vị từ vựng đồng nhất với nhau, về một nét nghĩa nào đó có liên quan đến tình yêu
Có thể xác lập trường từ vựng về tình yêu qua ba phương diện sau:
Trang 6- Đối tượng: anh, em, cô, chàng, nàng, cha, mẹ,…
- Hoạt động: ôm, hôn, nhớ, thương, yêu, chờ đợi, giữ, bảo vệ,…
- Cảm xúc: bồi hồi, bơ vơ, hạnh phúc, chua cay, vội vàng, lạnh lùng, lẻ loi, vui sướng, lưu luyến, thẫn thờ,…
Ở đây, trường từ vựng về tình yêu còn được xét trong trường nghĩa liên tưởng Tiêu chí phân loại 3 phương diện trên:
- Đối tượng: bao gồm những từ biểu thị khái niệm chung về một loại sự vật nào đó
- Hoạt động: bao gồm những từ biểu thị hoạt động và có chủ đích, ngoài ra chúng
ta còn có thể nhận ra được những từ này thông qua những từ thường đi kèm với những từ chỉ hoạt động như: đừng, chỉ, hãy,…
- Cảm xúc: bao gồm những từ mang tính chất tĩnh, không có chủ ý Bên cạnh đó, chúng ta cũng có thể dựa vào những từ: rất, cực kỳ, hơi, khá… để nhận diện những
từ chỉ cảm xúc có thể đặt sau những từ ngữ đi kèm này
3 Quan niệm về tình yêu
Tình yêu luôn là một điều hết sức kỳ diệu Mỗi người chúng ta đều dành một góc nhỏ trong tim để lưu giữ nó như một báu vật vậy Và với mỗi người tình tình yêu lại được định nghĩa theo những phương thức khác nhau
Có người cho rằng “Tình yêu có thể an ủi được tất cả, có thể an ủi ngay chính những ưu phiền mà nó gây ra – P.Rochipedre”
Đôi khi “Tình yêu là một tình cảm vĩ đại nhất, nó sáng tạo nên điều kỳ diệu, sáng tạo nên những con người mới, nó làm ra những giá trị vĩ đại nhất của con người – Makarenko”
Trang 7Hay “Tình yêu thường làm cho con người mù quáng Khi hai kẻ yêu nhau bao giờ cũng cho người mình yêu và những chuyện của mình hoàn toàn hợp lý Chỉ
có những người ngoài mới nhận được đâu là phải và đâu là sai – Albert Camus”
Và “Tình yêu là môt đóa hoa tuyệt vời, nhưng phải có long can đảm mới có thể đưa ta đến bên bờ vực thẳm để hái lấy đóa hoa đó – G Sand”
Tình yêu, với các nhà tâm lý học lại là “Sự rung cảm của một tâm hồn khi gặp một tâm hồn đồng điệu, là sự hòa nhịp của hai trái tim, làm người ta nhìn thấy mọi vật tươi đẹp hơn”
Và yêu còn có nghĩa là “Đối xử với một ai đó tốt hơn tất cả mọi người, tốt hơn với cả chính bản thân mình – Mark Boikv”
Các nhà thơ Việt Nam cũng đã tốn không biết bao nhiêu là giấy mực để định nghĩa tình yêu, rồi cuối cùng, cũng phải buộc lòng thừa nhận:
“Làm sao cắt nghĩa được tình yêu – Xuân Diệu”
Ngay đến “ông hoàng của thơ tình” mà cũng phải thốt lên một cách bức lực như thế Bởi tình yêu là một hiện thực gắn với cuộc sống của mỗi người, thế nhưng, tình yêu lại là một khái niệm trừu tượng Chỉ một định nghĩa về tình yêu đôi lứa thôi, mà đến nay đã có quá nhiều quan niệm khác và chưa có quan niệm nào thực
sự chính xác, thuyết phục, huống hồ là quan niệm về tình yêu ở phương diện rộng hơn (tình yêu quê hương, đất nước và con người) Do vậy, để có cách hiểu chung, thống nhất về khái niệm tình yêu, nhóm chúng em xind dưa ra quan niệm của mình
về khái niệm tình yêu Theo từ điển tiếng Việt, “Tình yêu là tình cảm nồng nhiệt, làm cho gắn bó mật thiết và có trách nhiệm với người với vật”
Trang 8II Kết quả khảo sát cách tỏ tình và xin lỗi trong các bài hát tình yêu tiếng Anh
và tiếng Việt
Trong quá trình học tiếng Anh, người Việt thường gặp khó khăn trong việc dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt bởi sự khác nhau về các sắc thái ý nghĩa và cách
sử dụng từ bởi chúng thuộc hai nền văn hóa khác nhau Chính vì vậy, việc rõ về
việc giống nhau và khác nhau trong các vấn đề nêu trên sẽ giúp ích cho việc học ngôn ngữ này
Có thể khác nhau về văn hóa nhưng tình yêu thì duy nhất chỉ có một Đó là tình yêu cao quý, hiện diện trong tất cả những hoạt động hằng ngày Tình yêu được xem như là một gia vị không thể thiếu trong cuộc sống của tất cả chúng ta Sau đây
là những bài hát được nhóm chúng tôi chọn để khảo sát trong bài nghiên cứu:
8 bài hát tiếng Anh:
1 How did I fall in love with you
(Backstreet Boys – 2000)
2 Sorry for love
(Celine Dion – 2002)
3 Apologize
(OneRepublic – 2006)
4 Hurt
(Christina Aguilera – 2006)
5 Sorry that I loved you
(Anthony Neely – 2010)
6 Just the way you are
(Bruno Mars – 2010)
7 I do
(911 band – 2013)
8 Sugar
(Maroon 5 – 2015)
8 bài hát tiếng Việt:
1’ Honey
(Hồ Quỳnh Hương – 2007)
2’ Xin lỗi em
(Noo Phước Thịnh – 2012)
3’ Một nhà
(Da Lab – 2015)
4’ Lời chưa nói
(Trịnh Thăng Bình – 2015)
5’ Xin lỗi vợ yêu
(Vũ Duy Khánh – 2016)
6’ Tha thứ cho anh nhé
(Nguyễn Đình Vũ – 2016)
7’ Điều anh biết
(Chi Dân – 2017)
8’ Nơi này có anh
(Sơn Tùng MTP – 2017)
Trang 91 Cách xưng hô trong các bài hát tình yêu:
a Trong các bài hát tiếng Anh: I, you, she, her, baby, girl, we.
b Trong các bài hát tiếng Việt: anh, em, vợ, honey, hai ta.
2 Cách thể hiện tình yêu khi tỏ tình và xin lỗi trong các bài hát nêu trên
a Tỏ tình
* Hình ảnh biểu tượng cho tình yêu:
- Tiếng Anh:(1): the rest of my life
(7): diamond
(8): sugar, sweetness, miracle
- Tiếng Việt: (1’): môi hôn
(3’): ánh mắt long lanh, mây trắng trong lành
(7’): nổi nhớ tơi bời
(8’): ánh nắng ngọt ngào, con tim yếu mềm, ngàn ánh sao, mùa xuân đến bình yên, ánh mắt bối rối
* Động từ thể hiện cảm xúc:
- Tiếng Anh: (1): fall in love with you, understood, want, need, make (you mine),
tremble
(6): kiss, would not change, see (your face), smile
(7): love, wait, cry, be by your side, protect, die, say (I do)
(8): hurt, be deep in love, want,
Trang 10- Tiếng Việt: (1’): hờn ghen, giận hờn, nắm tay, nhớ lắm.
(3’): khép đôi mi, đón tương lai, nhớ, cầm tay, về chung một nhà
(7’): yêu, biết ý nghĩa cuộc đời này là khi có em, buồn phiền tan biến, che chở em, giận
(8’): yêu, nhớ, hôn, cầm tay, dựa vai, kề bên, ôm
* Tính từ thể hiện cảm xúc:
- Tiếng Anh: (6): beautiful, amazing, sexy
(7): perfect, worth, blue
(8): afraid, shy
- Tiếng Việt: (1’): ngọt ngào, tuyệt vời
(7’): ngọt ngào
(8’): dịu dàng
b Xin lỗi
* Hình ảnh biểu tượng cho tình yêu:
- Tiếng Anh: (2): a thousands lives
(3): the angel, heaven
- Tiếng Việt:
(2’): cơn mưa đêm, con tim, giấc mơ em quay trở về, nỗi đau rã rời
(5’): điều ước nhỏ nhoi, lòng phiền muộn
Trang 11(4’): câu ân tình, làn mây khói, duyên mình dang dở, nỗi đau, nỗi xót
xa, cuộc tình chúng mình, tình yêu đã chết
(5’): ngày tháng em ở bên anh, thời gian qua, vòng tay đắm say
* Động từ thể hiện cảm xúc:
- Tiếng Anh: (2): forgive, prove, take back, promise
(3): hold on a rope, cut me down, apologize, get me ten feet, loved, hearing, tell, think
(4): hold (you in my arms), thank for, wanna, walk away, sorry, missed, try
(5): sorry, turn back time, make it right, hold you tight, hurt you, wasting your time
- Tiếng Việt:
(2’): xin lỗi, chở che, chẳng kề bên, để em một mình, khóc, đau rã rời
(4’): khóc ướt con tim, tiếc cho mối tình, quên đi cuộc tình, tiếc nuối những năm tháng ấy, yêu
(5’): đau lắm, ôm chặt, thương vợ, lỡ lời, kề sát vai em, nói em nghe, giận nhau, khóc, xin lỗi, chăm sóc, hiểu nhau
(6’): thương em, chịu đựng, tha thứ, giữ lại yêu thương, nắm đôi tay, quan tâm
* Tính từ thể hiện cảm xúc
- Tiếng Anh: (2): devoted
(3): too late (to apologize)
Trang 12- Tiếng Việt:
(2’): buồn, lạnh, não nề, lẻ loi
(4’): cay đắng, ướt con tim, xót xa
(5’): buồn, chân thành, phiền muộn, đắng cay, đắm say
(6’): hững hờ, bơ vơ
c Kết quả khảo sát
Qua việc khảo sát cách tỏ tình và xin lỗi trong 8 bài hát tình yêu tiếng Anh
và 8 bài hát tình yêu tiếng Việt, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy một số điểm khác biệt cũng như sự tương đồng sau:
* Giống nhau:
Trong các bài hát vừa được khảo sát, cả tiếng Anh và tiếng Việt đều sử dụng
những đại từ nhân xưng khác nhau ví dụ trong tiếng Việt là anh, em, vợ, hai ta còn tiếng Anh thì I, you, baby, we.
Trong việc sử dụng những hình ảnh so sánh mang tính trừu tượng thì có thể thấy khi nói về tình yêu thì cả người Anh và người Việt đều dùng những hình ảnh
mang tính gợi hình ảnh cao như the rest of my life, diamond, sugar, sweetness,
miracle, a thousands lives, the angel, heaven, môi hôn, ánh mắt long lanh, mây trắng trong lành, nổi nhớ tơi bời, ánh nắng ngọt ngào, con tim yếu mềm, ngàn ánh sao, mùa xuân, đến bình yên, ánh mắt bối rối, cơn mưa đêm, lòng phiền muộn, làn mây khói, nỗi đau, vòng tay… để bày tỏ tình yêu và khát khao mong muốn chiếm
được tình cảm của đối phương cũng như thể hiện sự day dứt, lòng ân hận với tình yêu của mình sau những lỗi lầm và vết thương tình cảm mà bản thân đã đem lại cho
người mình ái mộ Cả hai ngôn ngữ đều sử dụng những hình ảnh và ngôn từ có tính
Trang 13Ngoài việc sử dụng hệ thống từ vựng đã được nêu trên thì người Anh và người Việt đều sử dụng những biện pháp tu từ như ẩn dụ, hoán dụ, ngoa dụ và so sánh để bày tỏ tấm chân tình của mình Trong bài hát tiếng Việt, người ta sử dụng
cơn mưa đêm để ẩn dụ cho sự cô đơn, nỗi buồn sâu lắng và sự day dứt trong lòng
mình Trong khi người Anh sử dụng hình ảnh ẩn dụ the angle để vẽ lên bức tranh
chân dung người yêu của mình đẹp tựa như thiên thần Bên cạnh đó, trong câu hát
“a thousands lives in one” đã dùng cách nói ngoa dụ để khẳng định cũng như đề
cao giá trị tình yêu của mình
Đây là những bài hát được chọn lọc từ đầu thế kỷ XXI cho đến nay, vì vậy chúng ta có thể nhận thấy được sự “bị động”, lỗi tỏ tình vòng vo, thầm kín trong tình yêu của người Việt trẻ đã giảm đi nhiều so với những bài hát tỏ tình của những giai đoạn trước đó Những bài tình ca tiếng Việt dường như đã gần bắt kịp và hòa nhập được với sự “chủ động” trong tình yêu phương Tây Tuy vậy, sự khác biệt về văn hóa vẫn còn tồn tại và ảnh hưởng đến cách thể hiện tình cảm giữa người với người của hai quốc gia khác nhau
* Khác nhau:
Mặc dù các bài hát tiếng Anh và tiếng Việt đều sử dụng các đại từ nhân xưng một cách phong phú nhưng tần suất xuất hiện của các đại từ nhân xưng tiếng Việt thường nhiều hơn tiếng Anh Trong các bài hát tiếng Việt, chúng ta có thể thấy lúc
tỏ tình thì xưng là anh, em nhưng lúc muốn cầu hôn hay muốn xách định mối quan
hệ lâu dài có thể tiến đến hôn nhân thì người ta lại sử dụng vợ hay vợ yêu hoặc cụm
từ hai ta Trong khi đó, xuyên suốt hầu hết các bài hát tiếng Anh thì chúng ta chỉ có thể thấy được danh từ I và you được sử dụng chủ yếu nhất.
Điểm khác biệt dễ dàng thấy được chính là mức độ gợi hình của hình ảnh Trong khi người Anh sử dụng những hình ảnh mang tính hiện thực cao như
diamond, sugar, life thì người Việt lại sử dụng những hình ảnh lãng mạn và đậm