Sự ra đời của siêu ủy ban quản lý vốn của nhà nước có tác động tới hiệu quả quản trị vốn trong các DNNN như thế nào (hay nói cách khác tại sao ủy ban quản lý vốn của nhà nước ra đời, trong khi trước đây các DNNN đã được SCIC quản lý)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂNBÀI TẬP NHÓM MÔN: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1 Đề bài: Sự ra đời của Siêu Ủy ban quản lý vốn của Nhà nước có tác động tới hiệu quả quản

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP NHÓM MÔN: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1

Đề bài:

Sự ra đời của Siêu Ủy ban quản lý vốn của Nhà nước có tác động tới hiệu quả quản trị vốn trong các DNNN như thế nào? (hay nói cách khác Tại sao Ủy ban quản lý vốn của Nhà nước ra đời, trong khi trước đây các DNNN đã được SCIC quản lý)

Cơ chế hoạt động của siêu Ủy ban này có gì khác với SCIC?

Lớp tín chỉ: Tài chính doanh nghiệp 1 Giảng viên: Ths Đào Anh Tuấn

Thành viên: NHÓM 9

Hà Nội, 11/2019

LỜI MỞ ĐẦU……… …….3

I Sự ra đời của Siêu Ủy ban quản lý vốn của NN các tác động tới hiệu quả quản trị vốn trong các DN Nhà nước 4

1 Nguyên nhân dẫn đến việc thành lập Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước trong các doanh nghiệp 4

1.1 Cổ phần hóa chậm 4

1.2 Nợ của DNNN vẫn còn tồn đọng 4

2 Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 5

2.1 Quy định thành lập 5

2.2 Quyết định chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức 5

2.3 Cơ chế hoạt động của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 6

2.4 SCIC sẽ ra sao? 8

2.5 Vì sao thành lập Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp trong khi trước đây các DNNN đã được SCIC quản lý? 10

2.6 Sự khác nhau giữa Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) 12

II Tác động của “Siêu ủy ban” tới hiệu quả quản trị vốn trong doanh nghiệp Nhà Nước13 1 Mô hình “Siêu ủy ban” của thế giới: 13

1.1 Temasek Holdings của Singapore 13

1.2 Ủy ban giám sát và quản lý tài sản nhà nước tại doanh nghiệp của Trung Quốc (SASAC) 14

2 Mô hình Siêu ủy ban của Việt Nam và tác động đến quản lý vốn doanh nghiệp Nhà nước 16

2.1 Giám sát chặt chẽ hoạt động doanh nghiệp 16

2.2 Khắc phục tình trạng phân tán quyền chủ sở hữu vốn nhà nước 18

2.3 Tách chức năng đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước với quản lý nhà nước 18

2.4 Một vài hạn chế 20

III Cơ chế hoạt động của siêu Ủy ban quản lý vốn của nhà nước có gì khác với SCIC?.21 1.1 Xét từ góc độ mục tiêu đề ra 21

1.2 Xét từ góc độ thực tế 23

KẾT LUẬN 27 TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI MỞ ĐẦU

Cổ phần hóa các Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) là tên gọi của công việcchuyển đổi các doanh nghiệp nhà nước thành các công ty cổ phần tại Việt Nam,được thực hiện với mục đích tránh gây ra mâu thuẫn sâu sắc với bộ phận cán bộ vànhân dân lo ngại về sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân Đây cũng là chủtrương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cácDNNN Chính vì vậy kể từ năm 1990 hình thức cổ phần hóa doanh nghiệp nhànước đã được tiến hành thử nghiệm Trải qua 20 năm phát triển đã chính thứcđược áp dụng rộng rãi vào năm 2010 Từ đó đến nay, việc cổ phần hóa đã giúp cắtgiảm một lượng lớn mức chi phí đền bù thua lỗ mà nhà nước phải chịu từ các công

ty kinh doanh của mình

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước tạo nên sự thúc đẩy trong sản xuất và kinhdoanh của nhân viên trong doanh nghiệp Thay vì hoạt động vì mục đích chung thì

họ lao động cho chính họ vì lợi nhuận của họ ứng với số vốn mà họ đã đầu tư.Việc huy động được nguồn vốn của người lao động và nhân dân giảm bớt đượcgánh nặng tài chính đè lên vai các cơ quan nhà nước

Với việc cổ phần hóa trách nhiệm của người lãnh đạo và nhân viên trong công ty

sẽ được gắn chặt vào lợi ích của công ty Do đó trách nhiệm trong công việc sẽnhiều hơn giảm bớt sự phụ thuộc vào vốn của các cơ quan nhà nước Từ tổng quancác nghiên cứu có thể thấy quá trình cổ phần hóa DNNN đi đôi với cải cách quảntrị DN sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động của các DN này, đặc biệt là những DNthuộc sở hữu Nhà nước Nghĩa là, để cổ phần hóa DNNN thành công và phát triểntốt hơn sau cổ phần hóa thì DN cổ phần hóa phải thay đổi được cách thức quản trịDNNN và thu hút được những người giỏi tham gia quản trị DN Chính vì vậy, Uỷban quản lý vốn Nhà nước trong các doanh nghiệp ra đời chính là để góp phầnhiện thực hóa những mục tiêu mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ đề ra, đưa kinh tếđất nước ngày càng phát triển bền vững

I Sự ra đời của Siêu Ủy ban quản lý vốn của NN các tác động tới hiệu

quả quản trị vốn trong các DN Nhà nước

1 Nguyên nhân dẫn đến việc thành lập Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước trong các doanh nghiệp

1.1 Cổ phần hóa chậm

Số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy, tình hình cổ phần hóa DNNN trong 7 tháng năm

2018 vẫn rất chậm Tính đến cuối tháng 7/2018, mới có 9 DN được cấp có thẩmquyền phê duyệt phương án cổ phần hóa trong khi mục tiêu cả năm 2018 lên tới

85 DN Tổng giá trị DN là 29.408 tỷ đồng, trong đó giá trị vốn Nhà nước là15.181 tỷ đồng Về tình hình thoái vốn, trong 7 tháng, các DN đã thoái được3.567 tỷ đồng, thu về 8.600 tỷ đồng

Dù cổ phần hóa mang lại nhiều hiệu quả, các DN sau cổ phần hóa đã hoạt động

và phát triển tốt như Petrolimex, Vinamilk, PV Gas, Vietnam Airlines nhưngtheo Cục trưởng Cục Tài chính DN Đặng Quyết Tiến, nhận thức và quyết tâmthay đổi nhận thức của người đứng đầu DNNN và các bộ, ngành DN trực thuộcvẫn là một nút thắt lớn trong quá trình cổ phần hóa "DN luyến tiếc, bộ ngànhchưa quyết liệt" Một trong những nguyên nhân khiến công tác CPH, thoái vốn tạicác DNNN thời gian qua có chậm lại bởi đã coi trọng chất lượng hơn số lượng,trong đó, một trong những mục tiêu mà Trung ương, Đảng và Nhà nước chỉ đạo

là phải làm đúng pháp luật, công khai, minh bạch

1.2 Nợ của DNNN vẫn còn tồn đọng

Ngoài ra, hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước của các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhànước cũng là vấn đề được dư luận quan tâm thời gian qua Báo cáo giám sát hoạtđộng của các DNNN cho thấy, trong giai đoạn 2011 - 2016, nợ của DN đã tănglên tới 1,6 triệu tỷ đồng (gần 73 tỷ USD) Một số DNNN hoạt động yếu kém, làm

ăn thua lỗ, tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu thấp hơn chi phí vay vốn trung bìnhcủa các tổ chức tín dụng, tỷ lệ nợ phải trả/tổng tài sản cao Tại một số DNNN còn

xảy ra tình trạng tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, làm thất thoát tài sản Nhà nướcnhư PVN, Vinachem, TKV

Chuyên gia kinh tế Lưu Bích Hồ cho rằng, các DNNN đã tồn tại quá lâu trong thểchế được ưu tiên, ưu đãi, bao cấp nên tư duy và thói quen vẫn chưa thay đổi đượctriệt để “Có ý kiến nhận định, có tình trạng sân trước - sân sau giữa DNNN vàcác bộ, ngành chủ quản Vì thế, cải cách DNNN còn nhiều lực cản

2 Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp

2.1 Quy định thành lập

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ký ban hành Nghị quyết số 09/NQ-CP thành lập

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Theo đó, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp là cơ quan thuộc Chínhphủ, thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu đối với doanh nghiệp do Nhà nướcnắm giữ 100% vốn điều lệ và phần vốn Nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công

ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, con dấuhình quốc huy và tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước Chủ tịch Ủy ban Quản lývốn nhà nước tại doanh nghiệp phối hợp Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các cơ quan liênquan xây dựng Nghị định của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyềnhạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày ký, 3-2-2018

2.2 Quyết định chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 131/2018/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanhnghiệp

Theo đó, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp là cơ quan thuộc Chínhphủ (sau đây gọi là Ủy ban); được Chính phủ giao thực hiện quyền, trách nhiệm

của đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ100% vốn điều lệ và phần vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty tráchnhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật Ủy ban có têngiao dịch quốc tế tiếng Anh viết tắt là CMSC.

Ủy ban có nhiệm vụ xây dựng và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chiếnlược tổng thể đầu tư phát triển doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Ủy bantheo chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch được cấp có thẩm quyềnquyết định

Đồng thời thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn đối với doanh nghiệp do Nhà nướcnắm giữ 100% vốn điều lệ giao Ủy ban làm đại diện chủ sở hữu như sau: Quyếtđịnh vốn điều lệ khi thành lập và điều chỉnh vốn điều lệ trong quá trình hoạt độngcủa doanh nghiệp, trừ các doanh nghiệp do Thủ tướng Chính phủ quyết định thànhlập; thực hiện đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp theo quy định củapháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tạidoanh nghiệp

Nghị định nêu rõ Ủy ban có Chủ tịch và không quá bốn Phó Chủ tịch Chủ tịch vàPhó Chủ tịch do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo quyđịnh của pháp luật

2.3 Cơ chế hoạt động của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp

“Siêu Ủy ban” sẽ quản lý vốn nhà nước như thế nào?

Sau Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông và Vận tải, Bộ Thông tin vàTruyền thông, ngày 15/11/2018, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã tiếnhành bàn giao 5 Tập đoàn, Tổng công ty trực thuộc về Ủy ban quản lý vốn Nhànước tại doanh nghiệp Như vậy, việc chuyển giao 19 Tập đoàn, Tổng công ty từcác bộ ngành về một mối đã hoàn tất Theo đó, tổng tài sản 1,5 triệu tỷ đồng (vốnnhà nước 820.000 tỷ đồng) đã chính thức được giám sát bởi Ủy ban Quản lý vốnnhà nước tại doanh nghiệp

Theo TS Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tếTrung ương, việc chuyển giao này tương tự như cổ phần hóa các doanh nghiệp nhànước (DNNN) có xác định trách nhiệm giá trị tài sản thông qua việc ký biên bảngiao nhận giữa cơ quan nhận và cơ quan bàn giao.

Xét về nguyên tắc, Ủy ban sẽ chịu trách nhiệm theo quy định về tình hình lỗ lãicủa DN Hay nói một cách chính xác, hiệu quả sản xuất kinh doanh từ việc sửdụng đồng vốn là do Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc và bộ máy trực tiếp quản

lý nguồn vốn chịu trách nhiệm, còn Ủy ban quản lý vốn nhà nước với tư cách chủ

sở hữu sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ về tổng giá trị danh mục tài sảnnhà nước đã giao cho Uỷ ban quản lý, ít nhất là về nguyên tắc bảo toàn và pháttriển Theo TS Hiếu, cần nhìn nhận một cách thấu đáo hiệu quả hoạt động sản xuấtcũng như trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn, cần gắn với chiến lược tổng thểmang lại hiệu quả chung cho toàn bộ khu vực DNNN

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Lê Quang Mạnh cho biết, khi xâydựng đề án thành lập Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước, mục tiêu của Chính phủ là đểxoá bỏ tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi”, khi các bộ chuyên ngành vừa banhành chính sách trong lĩnh vực đó, đồng thời trực tiếp quản lý các doanh nghiệp,tập đoàn nhà nước Ủy ban này sẽ thay mặt Nhà nước giám sát khối tài sản, vốnNhà nước tại các DNNN chứ không phải cơ quan sử dụng vốn này Uỷ ban khôngcan thiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh trực tiếp của các doanh nghiệp màchỉ tập trung giám sát vốn đó các doanh nghiệp dùng hiệu có quả không, có khảnăng, nguy cơ thất thoát hay không và sẽ triển khai các biện pháp can thiệp

Trong thiết kế khuôn khổ pháp lý đưa các nội dung làm sao Uỷ ban này thực hiệncông tác giám sát, vì hiện nay công tác giám sát được thực hiện không thườngxuyên, không được các cơ quan chuyên trách thực hiện Xây dựng Uỷ ban nàynhằm thực hiện giám sát thường xuyên hơn, công tác giám sát mỗi doanh nghiệp

sẽ được trông coi kỹ càng, để phát hiện và giảm thiểu nguy cơ thất thoát lãng phí

Tại lễ chuyển giao các DNNN về Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước, Phó Thủ tướngVương Đình Huệ khẳng định, việc chuyển giao các DN từ các Bộ chủ quản về Ủyban thực chất là chuyển từ mô hình phân tán tại các Bộ chuyên ngành sang môhình đại diện chủ sở hữu vốn chung tập trung 1 đầu mối, đồng thời phân định rạchròi chức năng quản lý Nhà nước với chức năng đại diện vốn chủ sở hữu tại cácdoanh nghiệp.

Theo Phó Thủ tướng, các Bộ ngành sau khi bàn giao DN về Ủy ban quản lý vốnvẫn còn 5 chức năng quản lý Nhà nước đối với DN bao gồm: xây dựng hệ thốngpháp luật và văn bản pháp luật về hoạt động của các DN nhà nước; vẫn là cơ quanxây dựng và hoạch định chiến lược phát triển trong các lĩnh vực ngành phụ trách;thiết lập hệ thống định mức, tiêu chuẩn liên quan lĩnh vực này; xây dựng hệ thống

cơ sở dữ liệu liên quan quản lý nhà nước; thanh kiểm tra việc tuân thủ pháp luật…Đặc biệt, một nhiệm vụ hết sức quan trọng là công tác tổ chức Đoàn, Đảng trong

DN cũng không thể tách rời vai trò của các Bộ chủ quản

Các DN được bàn giao về một cơ quan có chuyên môn sâu hơn, chuyên nghiệphơn sẽ hoạt động hiệu quả hơn, vì vậy việc chuyển giao thực tế không hề làm suygiảm mà còn là động lực khiến các DN làm tốt hơn nhiệm vụ của mình bằng cáchnâng cao hiệu quả hoạt động Còn các bộ ngành chủ quản sẽ được tách vai trò đạidiện chủ sở hữu để tập trung làm tốt công tác quản lý nhà nước đối với DN và pháttriển DN thông qua các chính sách thuận lợi cho DN, đảm bảo không có sự chồngchéo trong quản lý đối với DN”

2.4 SCIC sẽ ra sao?

Hiện việc quản lý vốn nhà nước tại các doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn do nhiềuđầu mối đảm nhận, bao gồm Chính phủ, các Bộ, ngành, ủy ban nhân dân các tỉnh

và Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC)

Lãnh đạo SCIC khẳng định sẽ không chuyện SCIC có “chức năng chồng chéo” với

“siêu ủy ban" quản lý vốn nhà nước Mục tiêu của việc ra đời của SCIC là nhằm

xóa bỏ sự can thiệp của các cấp quản lý hành chính vào hoạt động kinh doanh củadoanh nghiệp nhà nước mà rõ nhất là các quyết định xử lý công nợ và quyết địnhđầu tư vốn, sử dụng vốn Thứ hai là tách chức năng chủ sở hữu của các cơ quanquản lý nhà nước ra khỏi chức năng chủ sở hữu doanh nghiệp bằng việc chuyểngiao các doanh nghiệp nhà nước trực thuộc ủy ban tỉnh, thành phố sau cổ phần hóa

về SCIC

Theo ông Nguyễn Chí Thành, Phó tổng giám đốc Thường trực SCIC, khi Ủy banhoạt động chính thức, nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn sẽ chuyển phần vốn nhànước về cơ quan này quản lý Còn hoạt động của SCIC sẽ vẫn đảm bảo với kếhoạch nhận và thoái vốn tại những doanh nghiệp còn lại

Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2016 của SCIC, tổng tài sản trong năm 2016của tổng công ty này đạt 66.000 tỷ đồng, giảm hơn 7.300 tỷ đồng so với đầu năm.Phần lớn tài sản tại SCIC hiện nay được mang đi đầu tư tài chính với tỷ lệ lên tớigần 96% tổng tài sản Số này gồm 35.826 tỷ đồng đầu tư tài chính ngắn hạn, tươngđương 54% tổng tài sản và 27.334 tỷ đồng đầu tư tài chính dài hạn, tương đươnggần 42%

Tính đến 31/8/2018, tổng danh mục đầu tư của SCIC gồm 139 doanh nghiệp, vớivốn nhà nước theo giá trị sổ sách là 20.367 tỷ đồng trên tổng số vốn điều lệ là82.838 tỷ đồng, bao gồm: 133 Công ty cổ phần; 1 Công ty TNHH 2 thành viên; 5Công ty TNHH 1 thành viên Việc quản lý vốn nhà nước được thực hiện thông qua

225 người đại diện; trong đó có 168 người là cán bộ doanh nghiệp (chiếm tỷ lệ74,6%)

2.5 Vì sao thành lập Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp trong khi trước đây các DNNN đã được SCIC quản lý?

Ngày 12/11/2018, Lễ bàn giao quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước tại SCIC từ BộTài chính về Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã diễn ra tại trụ sở

Bộ Tài chính Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng dự và phát biểu tại buổi lễ

Theo Bộ trưởng, thời gian qua Bộ Tài chính đã thực hiện chức năng của chủ sởhữu nhà nước đối với SCIC Việc hình thành SCIC theo quyết định của Thủ tướngChính phủ với chức năng chủ yếu là tiếp nhận và thực hiện quyền đại diện chủ sởhữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp; đầu tư, kinh doanh, quản lý vốn nhà nướctheo cơ chế thị trường và theo nhiệm vụ nhà nước giao; cung cấp các dịch vụ tàichính…, cũng đã góp phần đổi mới phương thức quản lý vốn nhà nước từ cơ chếhành chính sang phương thức đầu tư, kinh doanh vốn.

Trong hơn 12 năm hoạt động của SCIC đã đạt được một số kết quả như: hìnhthành một tổ chức kinh tế để triển khai một trong những chủ trương quan trọngcủa Đảng về đổi mới phương thức quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệptheo mô hình doanh nghiệp Bên cạnh đó, SCIC đã trở thành công cụ hữu hiệu củaChính phủ để tiếp tục sắp xếp, cổ phần hóa và cơ cấu lại vốn nhà nước, tập trungvốn nhà nước SCIC được xem là một trong những Tổng công ty đi đầu với việc tổchức thoái vốn chuyên nghiệp và đạt hiệu quả cao tại các doanh nghiệp trong danhmục nhà nước không cần nắm giữ hoặc chi phối

Đồng thời, SCIC đã thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ đại diện chủ sở hữu vốn nhànước tại các doanh nghiệp sau khi tiếp nhận Cơ chế người đại diện phần vốn nhànước triển khai tại tất cả các doanh nghiệp đã giúp SCIC bảo toàn và phát triểnphần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp

Tuy nhiên, hoạt động của SCIC còn gặp một số khó khăn như việc chuyển giaoquyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp còn chậm, quy mô hạnchế; vai trò đại diện chủ sở hữu gặp nhiều khó khăn do đa số doanh nghiệp khi tiếpnhận còn tỷ lệ vốn nhà nước không đủ chi phối hay phủ quyết, một số doanhnghiệp tiếp nhận hoạt động không hiệu quả, nhiều tồn tại về tài chính từ giai đoạntrước phải xử lý; các doanh nghiệp tiếp nhận hoạt động ở nhiều lĩnh vực, ngànhnghề khác nhau nên việc tham gia quản trị, điều hành tại doanh nghiệp cũng cókhó khăn nhất định; việc thoái vốn, cổ phần hóa còn phụ thuộc vào khả năng hấp

thụ của nhà đầu tư và tình hình thị trường tài chính, chứng khoán…Bên cạnh đó,

vị thế "thấp" của SCIC làm cho cơ quan này khó "điều khiển" các tập đoàn, tổngcông ty nhà nước lớn Thực tế, SCIC mới chỉ quản lý được 7-10% vốn nhà nướctại doanh nghiệp

Để nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của SCIC thời gian tới, Bộ trưởng ĐinhTiến Dũng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện Chiến lược phát triển SCIC giai đoạn

2019 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030, củng cố mô hình và năng lực hoạt động đểSCIC thực hiện vai trò là nhà đầu tư của Chính phủ để đầu tư vào những dự án,lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, tiếp tục làm đầu mối thực hiện quyền và nghĩa

vụ chủ sở hữu nhà nước tại các doanh nghiệp sau cổ phần hóa

Ngoài ra, đẩy mạnh triển khai tái cơ cấu, cổ phần hóa và bán vốn nhà nước tại cácdoanh nghiệp theo lộ trình kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt;nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp và vai trò cổ đông nhà nước tại doanhnghiệp thông qua việc áp dụng các chuẩn mực và biện pháp quản trị doanh nghiệptiên tiến theo tiêu chuẩn quốc tế Theo Bộ trưởng, SCIC cũng cần đẩy mạnh mởrộng hoạt động đầu tư kinh doanh vốn với định hướng rõ nét hơn, tập trung vàonhững các lĩnh vực trọng yếu và có triển vọng lâu dài; đồng thời nghiên cứu từngbước mở rộng hoạt động đầu tư tài chính, mua bán sáp nhập doanh nghiệp

Việc bàn giao các doanh nghiệp nhà nước về Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tạidoanh nghiệp là một sự thay đổi lớn, thể chế hoá và tổ chức thực hiện Nghị quyết

số 12-NQ/TƯ của Hội nghị Trung ương khoá XII về thành lập cơ quan chuyêntrách làm đại diện chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước và vốn nhà nước tạidoanh nghiệp

Qua đó, khắc phục những tồn tại, hạn chế của mô hình thực hiện chức năng đạidiện chủ sở hữu vốn nhà nước hiện nay bằng việc hình thành một cơ quan đại diệnchủ sở hữu chuyên trách, chuyên nghiệp và có trách nhiệm giải trình đầy đủ

Bên cạnh đó, việc tách bạch chức năng đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tạidoanh nghiệp ra khỏi các cơ quan quản lý hành chính nhà nước là cần thiết để kiếntạo môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp Đồng thời, tạo điềukiện cho các cơ quan nhà nước tập trung năng lực vào thực hiện nhiệm vụ quản lýnhà nước ngày càng phức tạp tronng quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

2.6 Sự khác nhau giữa Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC)

Phân biệt sự khác nhau giữa mô hình hoạt động của Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước

và mô hình Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), Thứ trưởng

Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thế Phương cho biết, mô hình Uỷ ban là quản lýtổng thể các tài sản, khoảng 5 triệu tỷ đồng, là định chế bao trùm và sẽ có văn bảnquy phạm pháp luật để hiện thực hoá hoạt động của cơ quan này Trong khi môhình hoạt động của SCIC là nơi quản lý vốn thông thường

Ông Nguyễn Hoàng Anh, Chủ tịch Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệpcho biết, trong số 19 doanh nghiệp do Uỷ ban làm chủ sở hữu, SCIC là doanhnghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc quản lý, sử dụng và bảo toàn, pháttriển vốn nhà nước tại doanh nghiệp Sau khi tiếp nhận SCIC, Uỷ ban sẽ tiếp tụcphối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan chỉ đạo SCIC tiếp tụcnâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng được vị trí, vai trò và nhiệm vụ được giao.Đồng thời, tiếp tục đổi mới, sắp xếp, tái cơ cấu các doanh nghiệp thành viên theophương án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

II Tác động của “Siêu ủy ban” tới hiệu quả quản trị vốn trong doanh

nghiệp Nhà Nước

1 Mô hình “Siêu ủy ban” của thế giới:

Temasek Holdings của Singapore và Ủy ban giám sát và quản lý tài sản nhà nướctại doanh nghiệp của Trung Quốc (SASAC) là những "hình mẫu" về quản lý vốn

quốc gia lớn nhất hiện nay và đều có những thành công nhất định Đây cũng là'hình mẫu' Siêu Ủy ban mà Việt Nam đã học hỏi kinh nghiệm trước khi hoạt động.

1.1 Temasek Holdings của Singapore

Temasek Holdings là tập đoàn quản lý tài sản vốn nhà nước Singapore trực thuộc

Bộ Tài chính Singapore Temasek hoạt động theo mô hình một quỹ đầu tư chuyênnghiệp - đầu tư vốn vào các doanh nghiệp có triển vọng và sử dụng các nguồn lựccủa mình để tạo ra giá trị gia tăng cho doanh nghiệp Các khoản đầu tư mà quỹhướng đến nhằm mục tiêu chuyển đổi nền kinh tế; tăng dân số thu nhập trungbình; khái thác sâu hơn các lợi thế so sánh,

Về vai trò của Temasek đối với các công ty nhà nước mà Temasek nắm giữ cổphần (một công ty được coi là thuộc sở hữu nhà nước nếu tỷ lệ mà Temasek nắmgiữ là trên 20%), Temasek không tham gia vào các hoạt động đầu tư của các công

ty này mà chỉ thực hiện vai trò hỗ trợ đào tạo, giúp các doanh nghiệp nâng caochất lượng quản trị và đội ngũ nhân viên với chuyên môn cao, hỗ trợ về mặt quảntrị doanh nghiệp và đào tạo nhân lực Điều này cũng loại bỏ được xung đột lợi íchtrong các quyết định đầu tư hoặc thoái vốn tại công ty mà Temasek nắm giữ cổphần

Ban đầu Temasek chỉ tập trung đầu tư nắm giữ cổ phần trong các công ty nhànước Singapore có vai trò trọng yếu đối với nền kinh tế Kể từ năm 2002,Temasek đã mở rộng hoạt động đầu tư ra nước ngoài, giúp đa dạng hóa đầu tư,tăng lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro Năm 2016 tỷ trọng danh mục đầu tư củaTemasek theo khu vực địa lý là Singapore 29%; châu Á 40%; Bắc Mỹ, châu Âu,

Úc và New Zealand 27%; và các khu vực khác là 4%

Tại Singapore, Temasek nắm giữ phần lớn cổ phần của hãng hàng khôngSingapore Airlines, Công ty cảng quốc tế PSA, Công ty kỹ thuật công nghệSingapore (STEngineering), Tập đoàn DBS và là cổ đông lớn của nhiều công tykhác của đảo quốc sư tử

Còn tại Việt Nam, danh mục đầu tư của Temasek từ 2005 phần lớn tập trung vàocác lĩnh vực tài nguyên, nông lâm nghiệp, hạ tầng, công nghệ thông tin, ngânhàng Temasek cũng đã rót vốn vào tại không ít doanh nghiệp niêm yết của ViệtNam như Minh Phú, Hoàng Anh Gia Lai, Vinamilk,.

1.2 Ủy ban giám sát và quản lý tài sản nhà nước tại doanh nghiệp của Trung Quốc (SASAC)

Năm 2003, Chính phủ Trung Quốc thành lập Ủy ban giám sát và quản lý tài sảnthuộc sở hữu nhà nước, với tên viết tắt là SASAC Nhiệm vụ chính của Ủy bannày là đại diện chủ sở hữu tại các doanh nghiệp nhà nước, hoặc cổ đông nhà nướccủa các doanh nghiệp có vốn nhà nước và giám sát giải quyết các vấn đề tronghoạt động

Mô hình SASAC khi thành lập thể hiện nỗ lực của Chính phủ Trung Quốc trongquá trình cải cách khối doanh nghiệp nhà nước, tập trung đầu mối theo dõi vàgiám sát các doanh nghiệp này thay cho cơ chế phân tán trước đó Theo số liệu củaQuỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), doanh thu của các doanh nghiệp Nhà nước tại TrungQuốc thậm chí còn lớn hơn GDP của Nhật Bản Năm 2017, các doanh nghiệp cóvốn nhà nước tại Trung Quốc đạt tổng doanh thu 8.000 tỷ USD, trong khi GDPcủa Nhật Bản chỉ gần 5.000 tỷ USD

Sự ra đời của SASAC đã tác động đến hiệu quả chung của nhóm doanh nghiệp nhànước tại Trung Quốc Theo số liệu từ SASAC, lợi nhuận gộp năm 2017 tại khốidoanh nghiệp nhà nước đã tăng 15% - tốc độ nhanh nhất trong 5 năm - lên 1.400

tỷ NDT (tương đương 219 tỷ USD)

Tuy nhiên, hoạt động của SASAC cũng bộc lộ một số hạn chế do là một cơ quanhành chính quản lý doanh nghiệp, mô hình vận hành của SASAC không tuân theo

cơ chế thị trường Khác với Temasek, Ủy ban này cũng không có báo cáo tài chínhriêng và không công khai, minh bạch thông tin hoạt động như mô hình các doanhnghiệp nên không có tiêu chí để đánh giá hiệu quả hoạt động SASAC cũng được