tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự việt nam và thực tiễn xét xử tại tòa án nhân dân quận hải châu, thành phố đà nẵng

Những cá nhân vi phạm nguyên tắc này là đối tượng sẽ bị trừng phạt bởicác cơ quan có thẩm quyền3…” Tại Điều 8 BLHS Việt Nam 2015, quan điểm về tội phạm đã được Nhà nước ta cụ thể như sau

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA LUẬT 

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Đề tài:

TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN

HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Đà Nẵng, tháng năm 2020.

Được sự giới thiệu của Ban Giám hiệu Trường Đại học Kinh tế - Đại học ĐàNẵng và Khoa Luật Trường đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, em đã có cơ hộiđược thực tập tại Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng Trongkhoảng thời gian thực tập tại Tòa, em đã được tiếp xúc nhiều với môi trường thực

tế, được học hỏi thêm rất nhiều kiến thức hữu ích cho bản thân cũng như việc hoànthiện bài báo cáo này Và để đạt được những điều này, em xin được gửi lời cảm ơnchân thành nhất đến:

- Ban Giám hiệu Trường Đại học Kinh tế- Đại học Đà Nẵng

- Khoa Luật Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng

- Ban lãnh đạo cũng như toàn thể các anh, chị hiện đang công tác tại Tòa ánnhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, đặc biệt là Thẩm phán Lê Thị ThuThảo và Thư ký Trần Thị Linh Phương

- Cô Đỗ Trần Hà Linh – người đã trực tiếp hướng dẫn em trong việc hoànthành chuyên đề báo cáo này

Với điều kiện còn nhiều hạn chế về mặt thời gian cũng như những kinhnghiệm ít ỏi của một học viên, mới bước đầu tìm hiểu, đánh giá thực tiễn nên kiếnthức còn hạn chế và nhiều bỡ ngỡ nên không thể tránh được những sai lầm và thiếusót Kính mong nhận được sự đóng góp, giúp đỡ từ các quý Thầy giáo, Cô giáo để

em có thể hoàn thiện kiến thức chuyên môn của mình

Em xin chân thành cảm ơn!

Đà Nẵng, ngày tháng năm 2020

Sinh viên thực hiện

Phan Thị Phước

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan đây là đề tài do chính em thực hiên Các số liệu, dẫn chứngđược trích dẫn đã được ghi nguồn cụ thể và đã được công bố

Em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu như có xảy ra bất kỳ vi phạm nào và

sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật, quy chế của Đại học Đà Nẵng, quy chế củaTrường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng

MỤC LỤ

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 1

2.1 Mục đích nghiên cứu đề tài 1

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

3.2 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 3

4.1 Cơ sở lý luận 3

4.2 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa tực tiễn của đề tài nghiên cứu 3

5.1 Ý nghĩa lý luận 3

5.2 Ý nghĩa thực tiễn 3

6 Cơ cấu của đề tài 4

Chương 1 5

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC 5

1.1 Khái niệm của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc 5

1.1.1 Khái niệm của tội đánh bạc trong pháp luật Hình sự Việt Nam 5

1.1.2 Khái niệm của tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong pháp luật Hình sự Việt Nam 7

1.2 Các yếu tố cấu thành tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc 8

1.2.1 Về mặt khách thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc……… 8

1.2.2 Mặt khách quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc ……….9

1.2.3 Về mặt chủ thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc. ………10

1.2.4 Về mặt chủ quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá

bạc. ……… 11

1.3 Hình phạt 12

1.3.1 Hình phạt đối với tội đánh bạc 12

1.3.2 Hình phạt đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc 13

1.4 Khái quát quá trình hình thành và phát triển của pháp luật hình sự Việt Nam quy định về các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc 15

1.4.1 Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 15

1.4.2 Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1999 17

1.4.3 Giai đoạn từ sau khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999 đến trước khi ban hành Bộ luật hiện hành 18

Chương 2 20

THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT ĐỂ XÉT XỬ CÁC TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 20

2.1 Giới thiệu về đơn vị thực tập – Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng 20

2.1.1 Vị trí, chức năng của Tòa án nhân dân quận Hải Châu 20

2.1.2 Về cơ cấu, tổ chức 21

2.2 Thực trạng pháp luật về xét xử các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc hiện nay 21

2.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật để xét xử các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc tại Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng 23

2.3.1 Tình hình xét xử các vụ án hình sự nói chung và xét xử các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc nói riêng tại Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng từ năm 2017 đến hết năm 2019 23

2.3.2 Một số vụ án về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc được đưa ra xét xử tại Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng 24

2.4 Một số bất cập về cơ cấu tổ chức và cơ sở vật chất tại Tòa án nhân dân quận Hải Châu 28

Chương 3 32

CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÉT XỬ TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỎ CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 32

3.1 Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc 32

3.1.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện các quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành đối với các tội phạm về cờ bạc 32 3.1.2 Các giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật cụ thể của Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 33

3.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả xét xử tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạchoặc gá bạc tại Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng 35

3.2.1 Giải pháp nâng cao năng lực của Thẩm phán 35 3.2.2 Bồi dưỡng, tổ chức lại Hội thẩm nhân dân nhằm nâng cao chất

lượng xét xử 37 3.2.3 Phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức pháp luật 38 3.2.4 Tăng cường cơ sở vật chất cho Tòa án nhân dân quận Hải Châu .39 3.2.5 Một số giải pháp hoàn thiện khác 39

KẾT LUẬN 40 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực hiện chủ trương, đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước, đất nước ta

đã và đang đạt được những thành tựu quan trọng trên hầu hết các lĩnh vực, đặc biệtphải kể đến như kinh tế, chính trị, văn hóa, ngoại giao, Thế nhưng đi đôi với sựphát triển đó là rất nhiều những hệ lụy, những tiêu cực xã hội xuất hiện Trongnhững năm vừa qua, tình hình tội phạm ở nước ta còn diễn biến rất phức tạp, đặcbiệt là các nhóm tội phạm về kinh tế, ma túy cũng như là tội phạm về cờ bạc Tạicác quận, huyện, thị xã của các thành phố lớn, tình hình tội phạm về đánh bạc đangdiễn ra hết sức phức tạp khiến cho các cơ quan có thẩm quyền gặp rất nhiều khókhăn trong việc quản lý cũng như phòng chống1 Và trong số đó, tại quận Hải Châu,thành phố Đà Nẵng là một ví dụ điển hình Qua nghiên cứu về thực tiễn cho thấytình hình tội phạm về các tội đánh bạc ở địa bàn quận Hải Châu trong những nămqua không có xu hướng gia tăng về số lượng nhưng lại có một điểm đáng chú ý cầnphải được xem xét đó là phương thức thực hiện ngày càng tinh vi, quy mô ngàycàng lớn cũng như là địa bàn hoạt động ngày càng được mở rộng, thủ đoạn ngàycàng gian xảo hơn và khoảng lợi nhuận bất chính mà các tội phạm thu về được làmột con số vô cùng lớn Những vấn đề này đã và đang làm ảnh hưởng rất lớn đếntình hình phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị cũng như sẽ làm phát sinh thêm cácloại tội phạm khác trên địa bàn quận Hải Châu nói riêng và cả thành phố Đà Nẵngnói chung

Trong BLHS Việt Nam năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về Tộiđánh bạc tại, Điều 321 và Điều 322 về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc Tuynhiên, trên thực tế thì tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc có diễn biếnngày càng phức tạp, gây ra hậu quả rất lớn đến nhiều mặt của đời sống xã hội củađịa phương mà đặc biệt là xâm phạm nghiêm trọng đến trật tự công cộng Vì vậy,trong giai đoạn hiện nay, việc nghiên cứu những đặc điểm cơ bản, nghiên cứu bảnchất về các tội đánh bạc là một việc hết sức cần thiết và cấp bách, đòi hỏi phải kịpthời và triệt để Và đó cũng là lí do em chọn đề tài “Tội đánh bạc, tội tổ chức đánhbạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam và thực tiễn xét xử tại TANDquận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng” để làm chuyên đề báo cáo

1 Sổ tay phòng chống tội phạm (2008), Tình hình tội phạm ở Việt Nam,

< http://www.hoilhpn.org.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/tinh-hinh-toi-pham-o-viet-nam-9625-8.html >, truy cập ngày 10/04/2020.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

2.1 Mục đích nghiên cứu đề tài

Đề tài tập trung nghiên cứu, làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn của các tội

về đánh bạc bao gồm tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thông qua việcphân tích, áp dụng pháp luật để xét xử các tội phạm này tại TAND quận Hải Châu,thành phố Đà Nẵng, để qua đó, báo cáo chỉ ra được những khó khăn, vướng mắccũng như những tồn đọng trong việc quản lý hay áp dụng pháp luật, đề xuất những

ý kiến đóng góp để phần nào giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật, áp dụng đúng cácquy định của BLHS về các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trongthực tiễn đời sống

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

Tìm hiểu và phân tích các khái niệm, đặc điểm của tội đánh bạc, tội tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc

Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật để xét xử các tội đánh bạc,tôi tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc tại TAND quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Từ những phân tích thực tiễn xét xử đưa ra những giải pháp nhằm xây dựng,hoàn thiện pháp luật và tăng cường áp dụng đúng các quy định của BLHS Việt Nam

về tội đánh bạc, tôi tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong tực tiễn đời sống

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam vềcác tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc từ thực tiễn giải quyết tại TANDquận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng Qua đó thấy được những khó khăn và rút rađược những phương pháp đúng đắn, cần thiết cho quá trình phòng chống tội phạm

về đánh bạc là cần phải có những biện pháp đúng đắn để ngăn chặn, đẩy lùi tộiphạm cũng như nêu cao tinh thần đấu tranh phòng chống tội phạm là trách nhiệmkhông chỉ của quận Hải Châu nói riêng, của thành phố Đà Nẵng nói chung mà còn

là nhiệm vụ hết sức cần thiết và cấp bách của cả nước ta

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài trọng tâm nghiên cứu dưới góc độ pháp lý các tội đánh bạc, tôi tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam tại thực tiễnTòa án nhân dân quận Hải Châu,thành phố Đà Nẵng

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Đề tài nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lê-nin, tưtưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về nhà nước vàpháp luật, xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Để đáp ứng được những yêu cầu đã được đặt ra, bên cạnh phương pháp luậnthì đề tài còn sử dụng thêm các phương pháp khác như phương pháp tổng hợp, sosánh, phân tích Ngoài ra, đề tài còn sử dụng một số vụ án cụ thể tại TAND quậnHải Châu để đưa ra phân tích và bình luận

5 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa tực tiễn của đề tài nghiên cứu

- Phân tích các dấu hiệu pháp lý về tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gábạc, so sánh những điểm này giữa Bộ luật hình sự năm 1999 và Bộ luật hình sự năm2015

- Phân tích thực từ tiễn xét xử, áp dụng các quy định của pháp luật Hình sự vềcác tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc tại TAND quận Hải Châu, thànhphố Đà Nẵng để từ đó chỉ ra được những điều vướng mắc, hạn chế Từ đó đưa ranhững giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định củaBLHS Việt Nam về các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

5.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài có thể là cơ sở để đưa ra các kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luậtHình sự Việt Nam liên quan đến việc định tội danh và công tác xét xử các tội vềđánh bạc, nân cao hiệu quả đấu tranh, phòng chống các tội phạm này

6 Cơ cấu của đề tài

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dungcủa đề tài gồm có ba chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp luật về tội đánh bạc, tội tổ chức

đánh bạc hoặc gá bạc

Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn xét xử các tội đánh bạc, tội tổ

chức đánh bạc hoặc gá bạc tại TAND quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện pháp luật và áp dụng đúng về tội đánh

bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong thực tiễn xét xử tại TAND quận HảiChâu, thành phố Đà Nẵng

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI ĐÁNH BẠC, TỘI TỔ

CHỨC ĐÁNH BẠC HOẶC GÁ BẠC 1.1 Khái niệm của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

1.1.1 Khái niệm của tội đánh bạc trong pháp luật Hình sự Việt Nam

Tội phạm là một hiện tượng xã hội mang tính hình sự - pháp lý có nguồn gốc

và nguyên nhân từ xã hội Bên cạnh đó, tội phạm cũng là một phạm trù lịch sử, gắnliền với sự ra đời của Nhà nước và giai cấp Do đó, khái niệm về tội phạm xuất hiệnrất sớm trong lịch sử pháp luật Hình sự Việt Nam, luôn vận động và biến đổi cùngvới những biến động của xã hội Nghiên cứu hành vi phạm tội là nghiên cứu nhữnghành vi mang tính cá biệt, chống đối mang tính xã hội của con người2 Vì vậy,nghiên cứu về khái niệm tội phạm cũng có nhiều cách lý giải khác nhau tùy thuộcvào góc độ và mục đích tiếp cận

Nói về khái niệm tội phạm thì Larry J.Siegel đã đưa ra khái niệm như sau:

“Tội phạm là một hành vi vi phạm các nguyên tắc xã hội được giải thích và quyđịnh trong một đạo luật hình sự do những người nắm giữ quyền lực chính trị và xãhội tạo ra Những cá nhân vi phạm nguyên tắc này là đối tượng sẽ bị trừng phạt bởicác cơ quan có thẩm quyền3…”

Tại Điều 8 BLHS Việt Nam 2015, quan điểm về tội phạm đã được Nhà nước

ta cụ thể như sau: “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trongBLHS, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thựchiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹnlãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốcphòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội,quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâmphạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm nhữnglĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luậtnày phải bị xử lý hình sự”4

So với khái niệm của BLHS năm 1999 thì BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sungnăm 2017 đã bổ sung thêm “quyền con người” vào các quan hệ được pháp luật hình

sự bảo vệ Sự bổ sung này là nhằm để cụ thể hóa quy định tại Hiến pháp năm 2013rằng Nhà nước phải đảm bảo và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; công nhận,

2 Tạp Chí (2016), Vấn đề tội phạm từ góc độ ý thức xã hội, < Trao-doi/Van-de-toi-pham-tu-goc-do-y-thuc-xa-hoi-267.html# >, truy cập ngày 10/04/2020.

http://pup.edu.vn/index.php/news/Nghien-cuu-3 Lary J.Siegel (2001) Tội phạm học: Lý thuyết, mô hình và kiểu chữ, nhà xuất bản Hoa Kỳ, Hoa Kỳ.

4 Quốc hội (2015), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; thực hiện mục tiêudân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống ấm

no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện5

Nếu như tại khoản 1 Điều 8 BLHS năm 1999, chủ thể của tội phạm là cá nhân

- Người có năng lực trách nhiệm hình sự thì BLHS Việt Nam năm 2015 sửa đổi, bổsung năm 2017 đã mở rộng về phạm vi chủ thể áp dụng Theo đó, ngoài cá nhân thìchủ thể của tội phạm được quy định ở đây còn là pháp nhân thương mại Tại quyđịnh này cho thấy “pháp nhân thương mại” trước hết phải là pháp nhân được thànhlập và hoạt động theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật doanh nghiệpnăm 2014 và quy định khác của pháp luật có liên quan nhưng chung quy lại là đều

vì mục tiêu chính là kiếm lợi nhuận và lợi nhuận thì được chia cho những người gópvốn hay còn gọi là các thành viên6 Tuy nhiên, pháp nhân thương mại là một trongnhững chủ thể của tội phạm được quy định tại BLHS đồng nghĩa với việc rằng nếunhư khi đối tượng này thực hiện các hành vi xâm hại đến các quan hệ xã hội đượcNhà nước và pháp luật bảo vệ mà bị coi là tội phạm thì sẽ phải chịu trách nhiệmhình sự

Từ khái niệm về tội phạm, để tìm hiểu và phân tích kỹ hơn các dấu hiệu pháp

lý về các tội đánh bạc thì trước tiên chúng ta cần phải biết đánh bạc là hành vi nhưthế nào? Theo Từ điển pháp luật phổ thông do Trần Văn Thắng chủ biên có địnhnghĩa về đánh bạc như sau: “Đánh bạc là tham gia trò chơi được tổ chức bất hợppháp mà sự được thua kèm theo việc được hoặc mất lợi ích vật chất đáng kể (tiền,hiện vật hoặc các hình thức tài sản khác)”7 Theo đó, trong trò chơi đánh bạc, sựthắng hay thua của người tham gia dựa trên sự may rủi hoặc khả năng suy luận củangười chơi hoặc yếu tố khác độc lập với ý muốn chủ quan của người chơi và người

248 BLHS năm 1999 quy định như sau: “Người nào đánh bạc dưới bất kỳ hình thứcnào được thua bằng tiền hay hiện vật có giá trị lớn hoặc đã bị xử phạt hành chính

5 Điều 3, Chương I Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.

6 Điều 74, Điều 75 Bộ luật Dân sự 2015; Chương II Luật doanh nghiệp 2014.

7 Trần Văn Thắng (2010) Từ điển pháp luật phổ thông, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Hà Nội.

hoặc đã bị kết án về một trong các tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, chưa được xóa

án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng,cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm”8 Tuynhiên, sau một thời gian dài áp dụng các quy định này, với điều kiện xã hội pháttriển với tốc độ ngày càng nhanh, đã làm cho những quy định tại BLHS năm 1999,sau này có những sửa đổi, bổ sung năm 2009 đã không còn không phù hợp nữa Và

để đáp ứng được những thay đổi đó, BLHS năm 2015 ra đời đã có những quy định

cụ thể tại khoản 1 Điều 321 rằng: “Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hìnhthức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ năm triệu đồng đến dưới nămmươi triệu đồng hoặc dưới năm triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính

về hành vi này hoặc hành vi về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc của Bộ luật nàyhoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc của Bộ luật này,chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ hai mươi triệu đồng đếnmột trăm triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáutháng đến ba năm”9 Từ những phân tích và cơ sở pháp lý ở trên, ta có thể nắm đượcphần nào khái niệm về tội đánh bạc có thể được trình bày như sau: “Tội đánh bạc làhành vi tham gia trò chơi được tổ chức trái pháp luật dưới bất kỳ hình thức nào,được thua bằng tiền hay hiện vật từ năm triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồngnhưng đã bị kết án về tội này hoặc tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, chưa được xóa

án tích nhưng vẫn còn vi phạm, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủtuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp, xâm phạm đến trật tự,

an toàn xã hội”

1.1.2 Khái niệm của tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trong pháp luật Hình sự Việt Nam

Đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, tại khoản 2 Điều 200 BLHS năm

1985 quy định như sau: “Người nào tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thì bị phạt cảnhcáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc bị phạt tù từ sáu tháng tới ba năm.Phạm tội trong trường hợp tái phạm nguy hiểm thì bị phạt tù từ hai đến bảy năm”10.Tuy nhiên, cũng giống như tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc tại BLHSnăm 1985 có các quy định còn khá chung chung, chưa thể hiện rõ các dấu hiệu củatội phạm Cũng chính vì lý do này, khi BLHS năm 1999 được thông qua đã có quy

định cụ thể về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc tại Điều 249 như sau: “Người nào

tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép với quy mô lớn hoặc đã bị xử phạt hành

8 Quốc hội (1999), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

9 Quốc hội (2015), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

10 Quốc hội (1985), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

chính về tội đánh bạc hoặc tội tổ chức đánh bạc, gá bạc, hoặc đã bị kết án về mộttrong các tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ mườitriệu đồng đến ba trăm triệu đồng hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm”11 Tuynhiên, trải qua một thời gian dài áp dụng các quy định của BLHS năm 1999 đượcsửa đổi, bổ sung vào năm 2009, cùng với sự phát triển cũng như tình hình xã hộingày càng có những bước đột phá mới ở tất cả mọi mặt, những quy định này có thể

sẽ không còn thích hợp để áp dụng tiếp trong tương lai cho nên hơn ai hết hiểu đượcđiều này, Nhà nước ta đã ban hành BLHS năm 2015 để có những quy định mới hơn,phù hợp hơn với thực tế của tình hình tội phạm và điều này được quy định tại Điều

322 BLHS 2015, cụ thể: “Người nào tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép tuộc

một trong các trường hợp từ điểm a đến điểm đ khoản 1 Điều này thì bị phạt tiền từnăm mươi triệu đồng đến ba trắm triệu đồng hoặc bị phạt tù từ một năm đến nămnăm; nếu phạm tội trong các trường hợp có tình tiết tăng nặng quy định tại khoản 2Điều này tì bị phạt tù từ năm năm đến mười năm; người phạm tội còn có thể bị phạttiền từ hai mươi triệu đồng đến một trăm triệu đồng hoặc tịch thu một phần hoặctoàn bộ tài sản”12 Từ các cơ sở pháp lý trên, ta có thể hiểu khái niệm cơ bản về tội

tổ chức đánh và tội gá bạc bạc như sau: “Tội tổ chức đánh bạc là hành vi tham giađánh bạc với tư cách là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, đe dọa hoặc cưỡng bức ngườikhác tham gia trò chơi có được thua bằng tiền hoặc tài sản khác dưới bất kỳ hìnhthức nào” và “Tội gá bạc là hành vi cho sử dụng địa điểm làm nơi tổ chức đánh bạc

để trục lợi và không nhất thiết phải trực tiếp tham gia vào hành vi đánh bạc”

1.2 Các yếu tố cấu thành tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

1.2.1. Về mặt khách thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.

Để tìm hiểu về vấn đề này, trước tiên chúng ta cần phải biết được khách thểcủa tội phạm là gì? Khách thể của tội phạm là các quan hệ xã hội được pháp luậthình sự bảo vệ và bị các hành vi phạm tội xâm phạm và khách thể thì luôn luôn cómặt trong bất kỳ tình huống nào13

Vì các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc đều là các tội phạm xâmphạm đến lĩnh vực quản lý trật tự công cộng được quy định tại Mục 4 Chương XXIBLS năm 2015, cho nên khách thể của các tội này được quy định từ BLHS năm

1999 vẫn được kế thừa và giữ nguyên cho đến BLHS Theo đó thì trật tự công cộng

là hệ thống các quan hệ xã hội đã được hình thành và điều chỉnh bởi các quy định

11 Quốc hội (1999), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

12 Quốc hội (2015), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

13 Lê Cảm (2007) Giáo trình Luật Hình sự Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, khoa Luật – Đại học

quốc gia Hà Nội.

của pháp luật và các nội quy, quy tắc về trật tự chung, an toàn chung mà đòi hỏi tất

cả các thành viên trong xã hội đều phải tuân theo nhằm để bảo đảm cho cuộc sống,cho lao động và sinh hoạt được bình thường giữa người với người14 Chính vì điềunày nên có thể xác định rằng chính khách thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạchoặc gá bạc đã xâm phạm đến sự trật tự, đến nếp sống văn hóa của xã hội

1.2.2 Mặt khách quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

Nói đến mặt khách quan của tội phạm là nói đến những biểu hiện của tội phạmdiễn ra hoặc tồn tại bên ngoài thế giới khách quan, thuộc về mặt khách quan của tộiphạm Và để nói đến mặt khách quan của tội phạm, chúng ta cần phải chú ý đếnnhững dấu hiệu bắt buộc như là hành vi nguy hiểm cho xã hội, hậu quả nguy hiểmcho xã hội và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả Ngoài ra thì mặtkhách quan của các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc cũng cần chú ýđến một số nội dung khác như là thủ đoạn, phương thức, công cụ, phương tiện hayhoàn cảnh phạm tội, Mặt khách quan của tội phạm có ảnh hưởng lớn đến việc xácđịnh tội danh, từ những biểu hiện khách quan, đặc biệt là hành vi nguy hiểm cho xãhội người ta có thể biết được rằng có tội phạm xảy ra hay là không15 Theo đó, ví dụnhư mặt khách quan của tội đánh bạc được quy định tại khoản 1 Điều 321 BLHSnăm 2015 có nội dung như sau: “Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hìnhthức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hànhchính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bịkết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa ántích mà còn vi phạm”16 Theo đó thì hình thức biểu hiện của hành vi đánh bạc rất đadạng và phong phú, tuy nhiên, cho dù tồn tại dưới hình thức nào thì hình thức biểuhiện của nó vẫn mang đặc điểm chung là tính thắng thua mang tính khách quan.Còn đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thì pháp luật hình sự cũng đã cónhững bước tiến trong kỹ thuật xây dựng cơ sở pháp lý Như đã phân tích ở trên thì

gá bạc là hành vi cho sử dụng địa điểm làm nơi tổ chức đánh bạc để trục lợi vàkhông nhất thiết phải trực tiếp tham gia đánh bạc Hành vi cho sử dụng địa điểmlàm nơi tổ chức đánh bạc ở đây có thể là cho thuê, cho mượn địa điểm thuộc quyền

sở hữu hoặc quyền sử dụng, quản lý của người gá bạc Tuy nhiên, trên thực tế, có

14 Luật Dương Gia (2020) Xử phạt hành chính đối với hành vi xâm phạm trật tự công cộng,

< https://luatduonggia.vn/xu-phat-hanh-chinh-voi-hanh-vi-xam-pham-trat-tu-cong-cong/ >, ngày truy cập 06/04/2020.

15 Lê Cảm (2007) Giáo trình Luật Hình sự Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, khoa Luật – Đại học

quốc gia Hà Nội.

16 Quốc hội (2015), Bộ luật Hình sự năm 2015, Hà Nội.

thể có rất nhiều nhầm lẫn giữa các hành vi tổ chức đánh bạc đối với các hành vi gábạc Và để biết vì sao lại có sự nhầm lẫn này, chúng ta có thể giải thích ngắn gọnnhư sau: có sự nhầm lẫn này ở đây giữa các hành vi tổ chức đánh bạc và hành vi gábạc là bởi vì hành vi tổ chức đánh bạc thường bao gồm cả hành vi chuẩn bị, bố tríđịa điểm thực hiện việc đánh bạc giống với hành vi gá bạc Tuy nhiên, hành vi bố tríđịa điểm của tội phạm trong trường hợp đối với tội tổ chức đánh bạc chỉ là một,hoặc một vài trong số những hành vi mà người phạm tội thực hiện như là cung cấpcông cụ đánh bạc hay rủ rê, tụ tập các đối tượng để đánh bạc, trong khi đó, tội phạm

gá bạc thì chủ yếu chỉ bao gồm hành vi cho sử dụng địa điểm để thực hiện việcđánh bạc và để thu lợi nhuận từ việc đó Như vậy, chúng ta có thể nhận thấy rằng,hành vi tổ chức đánh bạc đã thể hiện rõ tính chủ động của người phạm tội cao hơn

so với hành vi gá bạc

1.2.3 Về mặt chủ thể của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.

Chủ thể của tội phạm là người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâmphạm đến các quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ, là người có năng lựctrách nhiệm hình sự17 Bên cạnh đó, so với BLHS năm 1999, tại Điều 8 BLHS năm

2015 có bổ sung thêm trường hợp đối với chủ thể của tội phạm bao gồm cá nhân và

cả pháp nhân thương mại18 Như đã giải thích ở trên thì “pháp nhân thương mại”trước hết phải là pháp nhân được thành lập và hoạt động theo quy định của Bộ luậtDân sự năm 2015, Luật doanh nghiệp năm 2014 và quy định khác của pháp luật cóliên quan nhưng chung quy lại là đều vì mục tiêu chính là kiếm lợi nhuận và lợinhuận thì được chia cho những người góp vốn hay còn gọi là các thành viên, bêncạnh đó, nếu như pháp nhân thương mại thực hiện các hành vi xâm hại đến cácquan hệ xã hội được Nhà nước và pháp luật bảo vệ mà bị coi là tội phạm thì sẽ phảichịu trách nhiệm hình sự ví dụ như hành vi phạm tội được thực hiện nhân danhpháp nhân, hay hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấpthuận của pháp nhân thương mại Ngoài những điều kiện trên thì chủ thể của các tội

về đánh bạc còn phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theoquy định tại Điều 12 BLHS 2015 Theo đó, đối với trường hợp từ đủ 16 tuổi trở lênthì người đó phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm Nếu người thực hiệnhành vi từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi thì chỉ phải chịu trách nhiệmhình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng19

17 Lê Cảm (2007) Giáo trình Luật Hình sự Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, khoa Luật – Đại học

quốc gia Hà Nội

18 Quốc hội (2015), Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

19 Quốc hội (2015) Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

1.2.4 Về mặt chủ quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.

Nói đến mặt chủ quan của tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thìđiều đầu tiên chúng ta cần đề cập đến mặt chủ quan của tội phạm Mặt chủ quan củatội phạm là các hoạt động tâm lý diễn ra bên trong chủ thể của tội phạm bao gồmlỗi, động cơ, mục đích mục tội Trong đó, lỗi là dấu hiệu bắt buộc của mọi cấuthành tội phạm, còn động cơ và mục đích chỉ là dấu hiệu bắt buộc của một số cấuthành tội phạm Tuy nhiên, trong trường hợp này, đối với các tội về đánh bạc, bêncạnh các dấu hiệu về lỗi là người phạm tội cố ý thực hiện các hành vi phạm tội, màcòn có các dấu hiệu động cơ là sát phạt nhau cùng với mục đích là vụ lợi20 Do đócác yếu tố bao gồm lỗi, động cơ và mục đích phạm tội đều đóng vai trò quan trọngtrong việc phản ánh mặt chủ quan của các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc

gá bạc

Lỗi của người phạm các tội về đánh bạc:

Lỗi là thái độ tâm lý của một người đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội đãđược thực hiện và đối với hậu quả nguy hiểm cho xã hội do hành vi đó gây ra và thểhiện dưới hai hình thức đó là cố ý và vô ý21

Trong tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, chủ thế thực hiện hành viphạm tội với lỗi cố ý trực tiếp Như vậy, cho thấy chủ thể phạm tội nhận thức rõ sựnguy hiểm cho xã hội do hành vi của mình gây ra, bị pháp luật hình sự cấm, nhậnthức được tính chất xâm phạm tới trật tự công cộng nhưng vẫn mong muốn thựchiện và để cho hành vi đó xảy ra

Động cơ của người phạm các tội về đánh bạc:

Động cơ phạm tội là hành vi bên trong thúc đẩy chủ thể thực hiện hành viphạm tội Động cơ phạm tội chỉ áp dụng đối với trường hợp chủ thể phạm tội với lỗi

cố ý trực tiếp22 Trong trường hợp áp dụng đối với các tội đánh bạc, tội tổ chức đánhbạc hoặc gá bạc thì động cơ thúc đẩy chủ thể thực hiện hành vi phạm tội này là việcthu lợi về mình bằng tiền hoặc vật chất khác, mà ở đó việc thu lợi này được thôngqua hành vi đánh bạc hay tổ chức đánh bạc hay cho mượn, cho thuê địa điểm dochính mình sở hữu cho những người khác thực hiện hành vi đánh bạc

Mục đích của các tội phạm về đánh bạc:

20 Trương Thùy Trang (2018) Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Học viện Khoa học xã hội.

21 Lê Cảm (2007) Giáo trình Luật Hình sự Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, khoa Luật – Đại học

quốc gia Hà Nội

22 Lê Cảm (2007) Giáo trình Luật Hình sự Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, khoa Luật – Đại học

quốc gia Hà Nội

Mục đích phạm tội là kết quả cuối cùng mà chủ thể mong muốn đạt được khithực hiện hành vi phạm tội Chủ thể phạm tội đánh bạc khi thực hiện hành vi phạmtội của mình đều hướng đến mục đích tư lợi, đem về những lợi ích vật chất chomình Trong khi đó, chủ thể của tội đánh bạc hoặc gá bạc lại thực hiện các hành vi

rủ rê, lôi kéo hay cho mượn hoặc thuê nơi ở hoặc địa điểm thuộc quyền quản lý, sởhữu của mình nhằm mục đích là hướng đến kết quả xác lập các hành vi đánh bạc

1.3. Hình phạt

“Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quyđịnh trong BLHS, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người hoặc pháp nhânthương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, phápnhân thương mại đó”23 Theo đó thì mục đích của hình phạt được quy định như sau:

“Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người, pháp nhân tương mại pạm tội mà còngiáo dục họ ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống, ngăn ngừa họphạm tội mới; giáo dục người, pháp nhân thương mại khác tôn trọng pháp luật,phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm”24

1.3.1 Hình phạt đối với tội đánh bạc

Hình phạt chính:

Hình phạt chính là hình phạt được tuyên độc lập được áp dụng đối với mỗi

người phạm tội và mỗi người phạm tội sẽ chỉ bị áp dụng một hình phạt chính Hìnhphạt chính bao gồm các hình phạt như cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ,trục xuất, tù có thời hạn, tù chung thân hay tử hình25,…

Tại Điều 321 BLHS hợp nhất năm 2017 quy định có hai khung hình phạtchính được áp dụng đối với tội đánh bạc, cụ thể như sau:

Khung 1: Hình phạt cơ bản là phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.Đây là khung hình phạt cơ bản và theo quy định của BLHS thì được xác định đây làtội ít nghiêm trọng So với khoản 1 Điều 248 BLHS năm 1999 được sửa đổi, bổsung năm 2009 thì tại BLHS hợp nhất năm 2017 đã tăng mức hình phạt đối với tộiđánh bạc trong trường hợp này như thay vì phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến50.000.000 đồng thì ở đây lại từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng; thay vìphạt tù từ 03 tháng đến 03 năm thì nay đã tăng lên 06 tháng đến 03 năm Qua đó

23 Điều 30 Bộ luật Hình sự năm 2015

24 Điều 31 Bộ luật Hình sự năm 2015

25 Khoản 1, Điều 32 Bộ luật Hình sự 2015.

cho thấy mức độ nghiêm khắc của Nhà nước trong việc quy định hình phạt đối vớitội phạm đánh bạc này

Khung 2: Đây là khung cấu thành mức tội phạm tăng nặng Cụ thể có mứchình phạt từ 03 năm đến 07 năm tù nếu phạm tội thuộc một trong các trường hợpnhư có tính chất chuyên nghiệp, dùng tiền hoặc hiện vật để đánh bạc trị giá từ50.000.000 đồng trở lên, tái phạm nguy hiểm hay sử dụng mạng internet, mạng máytính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội…So với BLHS năm 1999thì tại BLHS 2015 hình phạt được quy định nặng hơn: thay vì phạt tù từ 03 năm đến

10 năm đối với các trường hợp phạm tội có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bấtchính, rất lớn hoặc đặc biệt lớn hay tái phạm nguy hiểm thì lại thay thế bằng việc ápdụng bị phạt từ 03 năm đến 07 năm tù và mở rộng điều kiện áp dụng khung tăngnặng

Hình phạt bổ sung:

Tại khoản 3 Điều 321 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, ngoài các hìnhphạt chính như đã trình bày ở trên thì hình phạt bổ sung trong trường hợp này làphạt tiền Việc áp dụng chế tài này nhằm lấy đi của người phạm tội một khoản tiền

để xung vào công quỹ Nhà nước, nhằm ngăn chặn chủ thể phạm tội có thể tiếp tụctham gia hành vi đánh bạc lần nữa

1.3.2 Hình phạt đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

Hình phạt chính:

Theo quy định tại Điều 322 BLHS năm 2015 thì có quy định hai khung hìnhphạt áp dụng cho người vi phạm vào tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc cụ thể nhưsau:

Khung 1: Hình phạt cơ bản được quy định cụ thể là phạt tiền từ 50.000.000đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm Đây là khung hìnhphạt cơ bản và theo quy định của BLHS thì đây được xác định là tội phạm ít nghiêmtrọng Tuy nhiên, so với những quy định tại BLHS năm 1999 thì ở BLHS 2015những quy định về hình phạt đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc đã nặng hơnrất nhiều Cụ thể, mức phạt tiền tối thiểu là 50.000.000 đồng chứ không còn là10.000.000 đồng như quy định tại BLHS năm 1999 Thêm vào đó, hình phạt tiền vàhình phạt được nối với nhau bởi từ “hoặc”, có nghĩa là khi một người thực hiệnhành vi thỏa mãn các yếu tố cấu thành tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thì Tòa án

có thể lựa chọn một trong hai hình phạt chính áp dụng với người phạm tội, thứ nhất

là phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc lựa chọn thứ hai đó làphạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Khung 2: Đây là khung cấu thành tội phạm có tình tiết tăng nặng Đối với tội

tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc thì phạt tù từ 05 năm đến 10 năm khi phạm tội thuộcmột trong các trường hợp như có tính chất chuyên nghiệp; thu lợi bất chính50.000.000 đồng trở lên; sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thônghoặc phương tiện điện tử để phạm tội; hay tái phạm nguy hiểm

Ở khung hình phạt này, ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng sự khác biệt giữamức hình phạt khởi điểm của BLHS năm 2015 so với BLHS năm 1999, thay vìmức hình phạt khởi điểm là 03 năm ở BLHS năm 1999 thì ở BLHS năm 2015 nếunhư người phạm tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc mà có các tình tiết tăng nặng như

đã nêu trên thì sẽ phải chịu mức hình phạt khởi điểm là 05 năm Bên cạnh đó,BLHS năm 2015 cũng có quy định rõ rằng là thu lợi bất chính ở mức nào thì sẽđược xem là tình tiết tăng nặng, cụ thể ở đây là 50.000.000 đồng

Hình phạt bổ sung:

Hình phạt bổ sung đối với tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc là hình thức phạttiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộtài sản Như vậy, không chỉ được áp dụng để làm hình phạt chính mà hình thức phạttiền còn được áp dụng một cách linh hoạt để làm hình phạt bổ sung trong quy địnhhình phạt về các tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc đối với các chủ thể phạm tội

1.4. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của pháp luật hình sự Việt Nam

quy định về các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

1.4.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985

Có thể nói cờ bạc là một hiện tượng xuất hiện rất sớm trong xã hội loài ngườinói chung và ở Việt Nam nói riêng Về mặt xã hội, cờ bạc là một trò chơi tiêu khiểnđược biểu hiện một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua nhiều loại hình khácnhau, ngoài ra cờ bạc cũng được hiểu một cách khác nhau tùy thuộc vào bối cảnhvăn hóa, lịch sử cũng như pháp luật cụ thể của mỗi nước mà xem cờ bạc là hành viphạm tội hay là hành vi không phạm tội26 Ở nước ta, dưới chế độ phong kiến, vấn

đề cờ bạc đã được đề cập đến trong các Bộ luật lớn như Quốc triều hình luật ở triều

Lê, Luật Gia Long ở triều Nguyễn Trong thời kỳ thực dân Pháp thống trị nước ta,

26 Phan Thị Ngọc Qúi (2013) Tội đánh bạc trong luật Hình sự Việt Nam, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa

Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội

nhằm thực hiện chính sách nô dịch ngu dân để dễ cai trị và với mục đích làm phainhòa lý tưởng đấu tranh dành độc lập của nhân dân ta, đồng thời để gây tâm lý tự ti,đầu độc tư tưởng trong thế hệ trẻ, thực dân Pháp cho phép mở các tụ điểm hút chíchthuốc phiện, mở các ổ cờ bạc, cũng như cho phép các sòng bạc được mở tự do trênđất nước ta và không bị pháp luật nghiêm cấm27 Sau khi nước Việt Nam dân chủcộng hòa ra đời vào năm 1945, lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy rõnhững tác động tiêu cực của tệ nạn cờ bạc đối với đời sống xã hội Trong bối cảnhnhà nước mới vừa ra đời sau Cách mạng tháng Tám thành công, giai cấp vô sản lênlàm chủ nhà nước Tuy nhiên, các giai cấp bóc lột trong các hình thái kinh tế - xãhội trước vẫn còn tồn tại và vẫn duy trì được sự ảnh hưởng đối với xã hội Các giaicấp bóc lột trong chế độ cũ đã lợi dụng cờ bạc nhằm mục đích đầu độc nhân dân, đểnhân dân đắm chìm trong tệ nạn mà quên đi nhiệm vụ cách mạng và cũng nhằm pháhoại Nhà nước mới non trẻ thời bấy giờ Trước tình hình đó, Chính phủ Việt Namdân chủ cộng hòa đã ban hành Sắc lệnh 168/SL ngày 14 tháng 4 năm 1948 về việc

ấn định cách trừng trị tội đánh bạc Đây là Sắc lệnh dầu tiên của Chính phủ ViệtNam dân chủ cộng hòa dùng để nghiêm trị tội đánh bạc trái phép vốn tồn tại dướinhiều hình thức khác nhau và rất phức tạp trong xã hội đương thời28 Điều này chothấy đường lối và sự quyết tâm của Nhà nước ta trong việc xử lý đối với các tộiphạm về cờ bạc

Trong quá trình thực hiện các quy định của Sắc lệnh 168/SL, do có sự thay đổi

về kinh tế - chính trị, miền Bắc trong công cuộc tiến lên chủ nghĩa xã hội đã căn bảnđược hoàn thành, xã hội có những biến đổi sâu sắc, vấn đề ngăn chặn bàn tay củađịch và những phần tử bóc lột sử dụng cờ bạc để chống phá đã không còn được đặt

ra nữa, do đó Sắc lệnh 168/SL thực sự không còn phù hợp với bối cảnh xã hội hiệntại nữa Để khắc phục những điểm hạn chế của Sắc lệnh 168/SL, nhằm phù hợp tìnhhình thực tế xã hội lúc bấy giờ, Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư 301/BTBTPngày 14 tháng 01 năm 1957 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Thông tư 2098/VHH-HSngày 31 tháng 5 năm 1957 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về việc bài trừ tệ nạn cờbạc

và giải quyết một phần vướng mắc của Sắc lệnh 168/SL Tại Thông tư 301/BTBTPquy định đường lối xử lý các tội liên quan đến cờ bạc là “lấy giáo dục làm chính” vàcũng hướng dẫn các Cơ quan Tư pháp đường lối giải quyết vụ án là không nhất thiếtphải bắt được quả tang đánh bạc mới có thể truy tố được, đồng thời Thông tư này

27 Trần Thanh Giang (2013) Chính sách nô dịch về văn hóa của thực dân Pháp và một số trào lưu văn hóa trước năm 1945 ở Việt Nam, < http://lichsu.tnus.edu.vn/chi-tiet/340-Chinh-sach-no-dich-ve-van-hoa-cua- thuc-dan-Phap-va-mot-so-trao-luu-van-hoa-truoc-nam-1945-o-Viet-Nam >, truy cập ngày 06/04/2020.

28 Cục văn thư và lưu trữ Nhà nước (2017) Những chính sách nghiêm trị nạn cờ bạc của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa qua tài liệu lưu trữ, < https://luutru.gov.vn/nhung-chinh-sach-nghiem-tri-nan-co-bac-cua- chinh-phu-viet-nam-dan-chu-cong-hoa-qua-tai-lieu-luu-tru.htm >, truy cập ngày 06/04/2020.

cũng xác định chỉ truy tố đối với các đối tượng tổ chức, chứa gá, sóc cái, hồ lỳ, canhgác chuyên sống về nghề cờ bạc và con bạc chuyên sống bằng nghề cờ bạc hoặc đãđược cảnh cáo rồi mà vấn tiếp tục chơi, coi thường pháp luật29 Và sau hơn 04 tháng

áp dụng thì Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư 2098/VHH-HS về việc bổsung Thông tư 301/BTBTP nhằm làm rõ hơn những thắc mắc của các Tòa án nhândân về quá trình ban hành, áp dụng cũng như thực thi các quy định tại Thông tư301/BTBTP30

Tiếp theo trong giai đoạn này, sau khi giải phóng hoàn toàn miền Nam, thốngnhất đất nước, để ổn định tình hình kinh tế, chính trị cũng như văn hóa và đời sốngcủa nhân dân trong gia đoạn này, ngay sau ngày miền Nam được giải phóng, Hộiđồng Chính phủ cách mạng lâm thời đã ban hành Sắc luật số 03 – SL/76 ngày 15tháng 03 năm 1976 Những quy định được ban hành ở Sắc lệnh lần này nhằm thểhiện rõ quan điểm cũng như thái độ nghiêm khắc của Nhà nước đối với loại tộiphạm cờ bạc khi mà Sắc lệnh này được ra đời trong bối cảnh đất nước đã đượcthống nhất, trật tự cách mạng đã được thiết lập, tìn hình trị an xã hội đã có nhữngchyển biến tốt đẹp, tuy nhiên đâu đó vẫn còn những mối nguy cơ, vẫn còn nhiềuloại tội phạm trong đó tội phạm cờ bạc đang có những chuyển hóa không ngờ31

1.4.2. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1999

BLHS năm 1985 được ban hành là kết quả của tất cả những hoạt động phápđiển, là của những nổ lực rất lớn từ các cơ quan lập pháp của nước ta BLHS năm

1985 ra đời đánh dấu bước ngoặc mới trong hệ thống pháp luật của cả nước vì đâychính là đạo luật hình sự đầu tiên ở nước ta, trong đó quy định tất cả các vấn đề vềtội phạm cũng như hình phạt và nó cũng hầu như thay thế cho hầu hết các văn bảnluật được sử dụng vào thời kỳ trước đó32 Theo đó, đối với các tội về đánh bạc baogồm tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc được quy định tại một điều luật

cụ thể, để qua đó cho chúng ta thấy có những bước tiến vượt bật trong kỹ thuật lậppháp về hình sự nói chung cũng như các tội về cờ bạc nói riêng Bên cạnh việc kếthừa các quan điểm và nhận thức được những hành vi nguy hiểm cho xã hội mà cáchành vi về tội phạm cờ bạc gây ra, các nhà làm luật đã xác định một cách cụ thể

29 Bộ Tư Pháp (1957) Thông tư số 301-BTBTP/TT ngày 14/04/1957 về vấn đề bài trừ tệ nạn cờ bạc

30 Bộ Tư Pháp (1957) Thông tư số 2098/VHH – HS ngày 31/05/1957 về việc bổ sung Thông tư số BTBTP/TT ngày 14/04/1957 về vấn đề bài trừ tệ nạn cờ bạc

301-31 Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (1976) Sắc luật số 03/SL-76 ngày 15/03/1976 về quy định các tội phạm và hình phạt.

32 Lê Minh Trường (2019) Bộ luật Hình sự năm 1985, < https://luatminhkhue.vn/bo-luat-hinh-su.aspx >, truy cập ngày 06/04/2020.

rằng các loại tội phạm trong nhóm các tội phạm về đánh bạc bao gồm tội đánh bạc,tội tổ chức đánh bạc và tội gá bạc, điều mà trước đó các nhà làm về luật pháp mớichỉ dừng lại ở việc liệt kê

Điểm đáng chú ý về hình thức của BLHS năm 1985 là việc dùng một điều luậtduy nhất để quy định về ba tội danh đối với nhóm tội về các hành vi đánh bạc, cụthể tại Điều 200 BLHS năm 1985 quy định như sau: “Người nào đánh bạc dưới bất

kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật thì bị phạt cảnh cáo, cải tạokhông giam giữ đến một năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm Người nào tổchức đánh bạc hoặc gá bạc tì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 nămhoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 06 năm”33 Tuy nhiên đối với cách quy định này,bên cạnh việc giúp cho điều luật thể hiện được những tiến bộ trong kỹ thuật lậppháp thì nó cũng có những điểm chưa hoàn thiện khiến cho những quy định tại điềuluật này còn nhiều hạn chế cần khắc phục như là các dấu hiệu cấu thành tội đánhbạc gần như không hề có những liên quan, hay có những điểm chung đối với dấuhiệu cấu thành tội đánh bạc hoặc gá bạc Chính vì vậy, việc quy định một lần ba tộidanh về các tội đánh bạc trong cùng một điều luật là không hề hợp lý, không đảmbảo cao tính khoa học cũng như sẽ làm giảm trách nhiệm hình sự về các hành viphạm vào một trong các tội đánh bạc được quy định ở trên Thêm vào đó, có mộtđiểm đáng lưu ý ở đây nữa là việc các quy định về tội phạm cờ bạc trong BLHSnăm 1985 chưa có quy định rõ về ranh giới giữa những hành vi cờ bạc nào thì đượcxem là tội phạm và hành vi nào thì được xem là vi phạm hành chính

Để đáp ứng được những quy định còn những thiếu sót tại BLHS năm 1985,nhằm đáp ứng được những vấn đề về thực tiễn đời sống xã hội cũng như là đưa ranhững điều luật nhằm bảo đảm sự phát triển của bộ máy lập pháp qua các giai đoạn.Tại phiên họp Quốc hội số X vào ngày 21 tháng 12 năm 1999, BLHS đã được phiênhọp thông qua Theo đó, việc quyết định hình phạt, xác định tội danh, nguyên tắc xửphạt cũng như xử lý vật chứng đã được quy định một cách cụ thể, rõ ràng qua từngđiều luật Điều này góp phần giúp cho việc xác nhận trách nhiệm hình sự của cácđối tượng ngày càng tiến bộ và chính xác hơn Ở BLHS năm 1999, các tội phạm về

cờ bạc được các nhà làm luật chia ra thành hai điều luật cụ thể và độc lập đó là Điều

248 quy định về tội đánh bạc và Điều 249 quy định về tội tổ chức đánh bạc hoặc gábạc34

33 Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 1985.

34 Quốc hội (1999) Bộ luật Hình sự, Hà Nội.

1.4.3. Giai đoạn từ sau khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999 đến khi ban hành Bộ luật hiện hành

Trên cơ sở kế thừa những nội dung hợp lý, tích cực từ BLHS năm 1985,BLHS năm 1999 đã có những thay đổi những thay đổi cơ bản mang tính tương đốitoàn diện thể hiện sự phát triển theo một hướng mới của pháp luật hình sự ViệtNam Bên cạnh việc ban hành các văn bản hướng dẫn áp dụng để thuận lợi chocông tác thực thi pháp luật như:

+ Nghị quyết số 02/2003/NQ – HĐTP của Hội đồng thẩm phán TAND tối caongày 17 tháng 04 năm 2003 về hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLHS năm1999

+ Nghị quyết số 06/2006/NQ – HĐTP của Hội đồng thẩm phán tối cao ngày

15 tháng 02 năm 2006 về hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLHS năm 1999.+ Nghị quyết số 01/2010/NQ – HĐTP của Hội đồng thẩm phán tối cao ngày

22 tháng 10 năm 2010 về hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Điều 248 và Điều

249 BLHS năm 1999 về các tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc

Cũng trong thời gian này, BLHS năm 1999 đã được sửa đổi, bổ sung nhằmmục đích hoàn thiện hơn về mặt nội dung cũng như hình thức vào năm 2009 sau khiBLHS năm 1999 ra đời có những nội dung chưa phù hợp cần phải có những vănbản hướng dẫn kèm theo như đã trình bày ở trên Tuy nhiên, trước những thay đổilớn lao trên các mặt của đời sống xã hội, sự phát triển của nền kinh tế đang trên đàhội nhập, nhận thức của người dân về pháp luật ngày càng được nâng cao, nhữngthủ đoạn phạm tội của các nhóm tội phạm nói chung và các tội phạm về cờ bạc nóiriêng ngày càng tinh vi, gian xảo hơn, và thêm vào đó, có nhiều loại tội phạm mớixuất hiện Những vấn đề này đòi hỏi phải có những thay đổi, bổ sung, điều chỉnhtrong hệ thống pháp luật để có những biện pháp chủ động phòng ngừa, đáp ứngnhững yêu cầu thực tiễn đặt ra trong công tác đấu tranh, phòng chống các loại tộiphạm nói chung và tội phạm về cờ bạc nói riêng Trên cơ sở để đáp ứng những yêucầu, những thử thách nêu trên, BLHS năm 2015 đã được Quốc hội nước Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 27 tháng 11năm 2015, nay được sửa đổi, bổ sung vào năm 2017 quy định Điều 321 về tội đánhbạc và quy định về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc tại Điều 322 nhằm để giảiquyết những vấn đề trăn trở mà ở những văn bản pháp luật trước chưa thể hiện đầy

đủ35

35 Quốc hội (2015) Bộ luật Hình sự, Hà Nội.