Môi trường không khí thường phải hứng chịu rất nhiều ảnh hưởng từ thiên nhiên và các hoạt động của con người. Điều này đã gây ra các hiện tượng tự nhiên như : hiệu ứng nhà kính, mưa axit, biến đổi khí hậu … Những hiện tượng này ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của con người trên toàn thế giới. VOCs là một trong là một trong những tác nhân ảnh hưởng tới khí hậu. Bài tiểu luận giúp chúng ta hiểu rõ thêm về tính chất, nguồn gốc, trạng thái và những ảnh hưởng của VOCs tới con người. Đồng thời đưa ra các biện pháp giảm thiểu và khắc phục hậu quả do VOCs gây ra.
Trang 1Trường Đại học Mỏ – Địa chất Hà Nội
Khoa Môi Trường
TIỂU LUẬN
KIỂM SOÁT Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ TIẾNG ỒN
Đề tài: Những hiểu biết chung về VOCs Hiện trạng ô nhiễm VOCs ở nước ta cùng các giải pháp giảm thiểu cần thực hiện.
GV: Trần Thi Thanh Thủy Sinh viên thực hiện: Bùi Minh Tùng Lớp : Kĩ thuật môi trường – K56 MSV: 1121050331
Trang 2MỤC LỤC
I Lời nói đầu 3
II Những hiểu biết chung về VOCs 4
1 Khái niệm 4
2 Nguồn gốc 5
a Nguồn gốc tự nhiên 5
b Nguồn gốc nhân tạo 6
3 Ảnh hưởng của VOCs đối với cơ thể sống 7
III Hiện trạng ô nhiễm VOCs ở nước ta cùng các giải pháp cần thực hiện 8
1 Hiện trạng ô nhiễm VOCs ở Việt Nam 9
2 Các giải pháp nhằm giảm thiểu cần thực hiện 10
IV Kết luận 11
V Tài liệu tham khảo 12
Trang 3I Lời nói đầu
Môi trường – vẫn là một vấn đề nhức nhối nhất hiện nay của các nhà khoa học không chỉ ở một nước mà còn trên toàn thế giới Đặc biệt là các vấn đề về ô nhiễm môi trường Trong đó, ô nhiễm về không khí và tiếng ồn đang là vấn đề mà các nhà khoa học cũng như các nhà môi trường quan tâm và lo ngại nhiều nhất Bởi vì, chúng ta có thể nhịn ăn 1 tuần, không uống nước vài ngài, nhưng chỉ có thể nhịn thở 5 phút Vì vậy, môi trường không khí luôn được quan tâm hàng đầu
Môi trường không khí thường phải hứng chịu rất nhiều ảnh hưởng từ thiên nhiên và các hoạt động của con người Điều này đã gây ra các hiện tượng tự nhiên như : hiệu ứng nhà kính, mưa axit, biến đổi khí hậu … Những hiện tượng này ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của con người trên toàn thế giới
VOCs là một trong là một trong những tác nhân ảnh hưởng tới khí hậu Bài tiểu luận giúp chúng ta hiểu rõ thêm về tính chất, nguồn gốc, trạng thái và những ảnh hưởng của VOCs tới con người Đồng thời đưa
ra các biện pháp giảm thiểu và khắc phục hậu quả do VOCs gây ra
Trang 4II Những hiểu biết chung về VOCs
1 Khái niệm
VOCs (Volatile Organic Compounds) tạm dịch là hàm lượng hỗn hợp các chất hữu cơ độc hại bay lên trong không khí làm ô nhiễm môi trường Là hóa chất có gốc Cacbon, bay hơi vào không khí và có mùi khó chịu Các chất này khi bay hơi sẽ thúc đẩy nhanh phản ứng của oxít nitơ, kết hợp với tia UV trong ánh nắng mặt trời là nhân tố ăn mòn tầng ozone, tạo
ra các đám mây quang hóa gây ô nhiễm môi trường
Khi bay vào không khí, nhiều loại VOCs có khả năng lien kết lại với nhau hoặc lien kết với các phân tử khác trong không khí tạo ra các hợp chất mới Một số hỗn hợp có nguồn gốc thiên nhiên tuy nhiên trong số đó cũng có một số hỗn hợp không độc hại lắm.VD: VOCs thoát ra từ một số loại hoa quả đã cắt ra
Phân tử VOC
Tuy nhiên, cụm từ VOCs thường dùng để nói đến hỗn hợp các chất hữu cơ độc hại bay trong không khí xuất phát từ các sản phẩn do con người chết tạo ra như: dung môi toluene, xylene và xăng thơm lacquer Trong quá trình lien kết tạo thành lớp sơn VOCs được thải ra từ sơn là tổng hợp các chất hữu cơ bay hơi thoát ra từ quá trình sơn Đơn vị của VOCs là gam/lít
Trang 52 Nguồn gốc
a Nguồn gốc tự nhiên
Đa số các VOCs phát sinh từ thực vật Trong quả, lá, hoa, dễ của thực vật Điển hình là Tecpen và Isoprene trong đó Isoprene là thành phần hydrocacbon được thực vật thải ra với lượng lớn Ước tính một năm có khoẳng 1150 TgC phát sinh từ thực vật
VOCs phát sinh từ thực vật
Dấu hiệu của chất này là phát ra mùi mạnh mẽ từ nhiều loại thực vật Các chất này bị ảnh hưởng nhiều bởi các yếu tố như: nhiệt độ, độ ẩm không khí … điều này quyết định tỷ lệ bay hơi, ánh sáng mặt trời ảnh hưởng tới tỷ lệ sinh tổng hợp VOCs phát xạ ra từ thực vật hầu như qua các lỗ khí trên lá
b Nguồn gốc nhân tạo
Các loại vật liệu xây dựng như: sơn, keo dán, ván tường, gạch trần … là những nguồn phát sinh lớn các hợp chất hữu cơ bay vào không khí Đặc biệt là formandehit một hidrocacbon đễ làm cho con người bị kích thích và cảm thấy không thoải mái
Formandehit ( HCHO ) được thải ra từ gỗ khoảng 0,02 – 0,04 ppm Ở nhiệt độ cao và độ ẩm tương đối cao cho phép formandehit được phát thải ra nhiều hơn Chỉ với nồng độ thấp trong không khí, formandehit có
Trang 6thể gây ra kích ứng mắt, mũi và họng , có khả năng gây chảy nước mắt, hắt hơi và ho, dát họng Ở nồng độ cao, nó có thể gây cảm giác buồn nôn và khó thở Formandehit được xếp vào loại các chất gây ung thư của cơ quan y tế về Nghiên cứu ung thư ( IARC )
Ngoài ra, VOCs còn được phát sinh từ các thiết bị nội thất mới ( bàn, ghế, tủ mới … ) hay các thiết bị máy móc như máy photocopy, máy tính bàn mới Mùi từ xe ô tô mới, hay mùi từ các động cơ đốt chạy bằng xăng, dầu Công nghiệp sản xuất điện bằng phương pháp sử dụng nhiệt cũng góp phần làm gia tăng hàm lượng VOCs trong không khí
Các vật dụng dùng để làm đẹp cho phụ nữ như sơn móng tay cũng là một nguồn phát sinh VOCs Tuy phát sinh một lượng nhỏ nhưng vẫn được coi là một nguồn phát sinh
VOCs phát sinh từ sơn móng tay
Trang 73 Ảnh hưởng của VOCs đối với cơ thể sống
VOCs được coi là một độc chất tồn tại trong môi trường không khí, vì vậy nó có ảnh hưởng không nhỏ đối với cơ thể sống, đặc biệt là con người Khi bị nhiễm độc VOCs, cơ thể chúng ta rơi vào hai trạng thái là: phản ứng sơ cấp và phản ứng thứ cấp
Phản ứng sơ cấp là phản ứng xảy ra ngay khi bị nhiễm phải VOCs Nó thường có các biểu hiện như là: hô, buồn nôn, hắt hơi, đau đầu, chóng mặt, khó thở … Nếu cơ thể hít phải VOCs với một liều lượng cao thì có thể dẫn đến tử vong
Triệu chứng hắt hơi khi bị nhiễm VOCs
Phản ứng thứ cấp là phản ứng mà độc chất được tích tụ lại trong cơ thể trong một thời gian nhất định sẽ gây ảnh hưởng lớn tới cơ thể Phản ứng thứ cấp đối của VOCs thường xảy ra sau phản ứng sơ cấp, và các chất độc sẽ được tích tụ lại gây ra các biến chứng như: suy giảm miễn dịch ở gan, thận, phổi, ung thư, quái thai … gây ra các bệnh lý như ung thư phổi và viêm xoang Ngoài ra, VOCs còn gây ra các phản ứng sinh học trong cơ thể như: biến đổi enzyn, coenzyn, hoocmon …
Trang 8III Hiện trạng ô nhiễm VOCs ở nước ta cùng các giải
pháp cần thực hiện
Vấn đề ô nhiễm môi trường, đặc biệt là sự suy giảm chất lượng không khí đang là môi quan tâm hàng đầu trên thế giới nhất là các quốc gia có nền kinh tế pháp triển Một lượng lớn chất hữu cơ khác nhau VOCs được thải vào khí quyển hằng ngày Tuy trong những năm gần đây, ngưỡng cho phép của VOC strong khí thải đã giảm xuống rất nhiều nhờ lỗ lực tích cực của thế giới trong việc bảo vệ môi trường Chính phủ các nước đang ngày càng thắt chặt các quy định liên quan đến hàm lượng các nguồn khí thải ra môi trường
1 Hiện trạng ô nhiễm VOCs ở Việt Nam
Việt Nam là một nước có nền công nghiệp đang phát triển, vì vậy hàm lượng VOCs thải ra ngoài không khí vẫn còn hàn chế Tuy nhiên, xét trên một quy mô và khu vực nhỏ thì VOCs cũng vẫn là một vấn đề cần quan tâm hiện nay
Trên thị trường Việt Nam hiện này, các mặt hàng về sơn có rất nhiều tác hại cho sức khỏe và môi trường sống mà chúng vẫn đang được sử dụng để tô đẹp cho các căn nhà, văn phòng, cửa hàng … Một số loại sơn có chưa một hàm lượng VOCs khá cao như sơn dầu, sơn Polyurethane (PU), sơn Nitro Cellulose (NC) … Thậm chí nhiều nhà sản xuất sơn có thương hiệu trên thị trường vẫn sản xuất những loại sơn như sơn dầu hoặc sơn nước có tính chất độc hại gây ô nhiễm cho môi trường
Sơn nước ngoại thất Nippon Weather
Trang 9Từ các hoạt động sinh hoạt hằng ngày chúng ta vẫn đã, đang và sẽ còn tiếp tục thải ra môi trường những hợp chất hữu cơ bay hơi này Đặc biệt là các hoạt động liên quan đến việc sử dụng sơn để làm đẹp cho các căn nhà Tuy nhiên, cùng với đó là người dân vẫn chưa hiểu biết nhiều về các tác hại của VOCs gây ra cho họ nên hằng ngày, hằng giờ họ vẫn tiếp xúc với chúng mà không hề hay biết
Các cơ quan về môi trường cũng như y tế cộng đồng cũng đã nhận ra sự nguy hại từ các hợp chất hữu cơ bay hơi trong không khí này gây ra nhưng vì các mặt hàng tiêu dùng ở nước ta khá phức tạp, công với việc thiếu sự chặt chẽ trong công tác quản lý các mặt hàng nhập khẩu, nên sự phát thải các chất ô nhiễm cho môi trường chưa thể kiểm soát được đồng thời cũng chưa có biện pháp hạn chế cụ thể nào
2 Các giải pháp nhằm giảm thiểu cần thực hiện
Từ các nguyên nhân sinh phát sinh ra VOCs, tính chất nguy hại của chúng cùng với hiện trạng ô nhiễm VOCs ở Việt Nam hiện nay việc cần thiết nhất là đưa ra các giải pháp nhằm phòng chống và khắc phục hậu quả do VOCs gây ra
Trong công tác y tế ở Việt Nam cũng đã hiểu rõ về sự nguy hại của VOCs gây ra cho con người và cũng đã đưa ra những khuyến cao cho người dân về việc sử dụng các sản phẩm có chưa hợp chất bay hơi này Tuy nhiên, công tác tuyên truyền vẫn chưa được thực hiện chặt chẽ, người dân vẫn chưa hiểu rõ hết được về VOCs và những tính chất độc hại của chúng
Thấy rõ được sự nguy hại của VOCs đối với người dân, các nhà khoa học cùng các nhà nghiên cứu về môi trường đã và đang bắt tay vào công tác nghiên cứu để xử lý các hợp chất hữu cơ bay hơi gây nguy hiểm cho môi trường này Công nghệ xử lý VOCs chia làm hai nhóm:
Công nghệ phân hủy
+ Phương pháp oxi hóa nhiệt
+ Phương pháp oxi hóa xúc tác
Công nghệ thu hồi
+ Phương pháp hấp thụ
+ Phương pháp hấp phụ
+ Phương pháp ngưng tụ
+ Phương pháp tách qua màng lọc
Để đạt hiệu quả cao trong công tác làm sạch các nhà môi trường của chúng ta đã kết hợp nhiều phương pháp lại với nhau
Ngoài ra, cần phải có một số biện pháp phòng tránh VOCs khi phải tiếp xúc trực tiếp hoặc dán tiếp trong quá trình làm việc và sinh hoạt để
Trang 10đảm bảo sức khỏe người lao động như: sử dụng các công cụ bảo hộ lao động ( mặt nạ, khẩu trang … ) và nghiêm túc chấp hành các quy định về
an toàn lao động trong cơ quan, phòng thì nhiệm
Đối với môi trường sống và sinh hoạt cần thông gió, đưa không khí sạch vào nhà để giảm bớt hàm lượng VOCs, sử dụng các hệ thống thông gió Trồng các loại cây có khả năng thanh lọc không khí, giảm bớt nồng độ benzene, trichloroethylene và formadehit trong nhà
Bạc cúc có khả năng giảm nồng độ VOCs
Cây buồm trắng
IV Kết luận
Trang 11VOCs có tác động không hề nhỏ tới môi trường, sức khỏe con người cũng như các loài sinh vật Vì vậy, việc hiểu rõ thêm về định nghĩa, các nguồn gốc phát sinh và ảnh hưởng của VOCs là điều cực kì cần thiết đối với chúng ta Điều này giúp nâng cao thêm nhận thức về hiện trạng của môi trường xung quanh chúng ta, từ đó nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường cũng như bảo vệ sức khỏe của bản than
Tuy là một nước chưa phát triển về nên công nghiệp nhưng Việt Nam cũng đang gặp những vấn đề về sự nguy hại mà VOCs gây ra Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống, sức khỏe của mỗi người dân Trên cơ sở đó, chúng ta cần phải có các biện pháp nhằm giảm thiểu sự phát sinh VOCs trong không khí Đồng thời học hỏi các công nghệ xử lý các chất hữu cơ bay trong không khí này từ các nước có ngành khoa học phát triển
V Tài liệu tham khảo
1 http://prezi.com/jbnxpoeymzwo/oc-chat-vocs
http://doc.edu.vn/tai-lieu/tieu-luan-nhung-hieu-biet-chung-ve-vocs- va-thuc-trang-nghien-cuu-ve-van-de-o-tren-the-gioi-va-viet-nam-10022
4 Giáo trình tiếng anh chuyên ngành