Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta phát triển khá và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, thu hút một lực lượng lớn lao động xã hội tham gia làm việc, tăng thu nhập và ổn định đời sống. Tuy nhiên, nền kinh tế hội nhập và phát triển cũng là lúc các doanh nghiệp và người lao động phải đương đầu với nhiều nguy cơ và thách thức lớn, trong đó có phá sản, thất nghiệp, ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp dẫn đến mất đi khả năng lao động…sẽ là những thách thức lớn đối với các doanh nghiệp và người lao động. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước, và cũng nhằm chia sẻ những rủi ro nêu trên, đặc biệt đối với người lao động, Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã ra đời và đi vào hoạt động. BHXH là một trong những bộ phận cấu thành và đóng vai trò quan trọng trong các chính sách xã hội. Mục tiêu của BHXH là nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động và gia đình họ trong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập. Thực hiện tốt bảo hiểm xã hội đảm bảo người lao động an tâm sản xuất, chia sẻ rủi ro khi ốm đau, tai nạn, thất nghiệp, phần nào ổn định thu nhập, đảm bảo đời sống cho người lao động…Việc chi trả các chế độ BHXH có thực hiện được hay không phụ thuộc vào khả năng của quỹ BHXH mà quỹ BHXH có được phụ thuộc vào sự đóng góp của các bên tham gia BHXH gồm: người lao động, chủ sử dụng lao động và hỗ trợ của Nhà nước theo luật định. Do đó công tác thu BHXH và quản lý thu BHXH có ý nghĩa hết sức quan trong trong việc hình thành và ổn định quỹ BHXH. Trong những năm qua, BHXH huyện Thuận Châu đã có nhiều chính sách khác nhau để cải thiện và nâng cao chất lượng công tác quản lý thu BHXH trên địa bàn. Tuy nhiên, việc quản lý thu BHXH đã nảy sinh nhiều vấn đề bất cập như nhiều đơn vị hành chính sự nghiệp chậm đóng, doanh nghiệp không tự nguyện đăng ký nộp, lẩn trốn, nợ đọng… gây ra tình trạng thất thoát quỹ, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động, gây khó khăn cho việc quản lý thu BHXH, ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động trong công tác thu nộp nói riêng và công tác cân bằng thu - chi nói chung, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển sự nghiệp BHXH. Vì vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng hoạt động quản lý thu BHXH luôn là yêu cầu bức thiết của đơn vị. Xuất phát từ thực tế trên, đề tài: “Quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La” đã được học viên lựa chọn để làm luận văn thạc sĩ.
Trang 2TRẦN TRƯỜNG SƠN
QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN
THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
MÃ NGÀNH: 8340410
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS MAI VAN BƯU
HÀ NỘI - 2018
Trang 3Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không viphạm yêu cầu về trung thực trong học thuật.
Tác giả
Trần Trường Sơn
Trang 4Kính thưa các Thầy, Cô giáo!
Cảm ơn các Thầy, Cô giáo trường Đại học kinh tế quốc dân, khoa khoa họcquản lý đã trực tiếp giảng dạy và tham gia góp ý để hoàn thành luận văn
Cảm ơn các cán bộ của Viện đào tạo sau đại học đã tạo mọi điều kiện thuận lợitrong quá trình học tập và thực hiện các thủ tục nghiên cứu khoa học theo quy định
Tôi xin gửi lời cảm ơn và sự biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Mai Văn Bưu,người đã luôn động viên, giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình với nhiều ý kiến quý báucho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn
Tôi trân trọng cảm ơn Ban giám đốc cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện ThuậnChâu tỉnh Sơn La đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có thể tham gia khóa học vàhoàn thành bản luận văn
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn tới sự giúp đỡ và hỗ trợ nhiệt tình của các đồngnghiệp tại Bảo hiểm Xã hội huyện Thuận Châu và Bảo hiểm Xã hội các huyệnthuộc tỉnh Sơn La đã tham gia cung cấp thông tin
Tác giả
Trần Trường Sơn
Trang 5LỜI CẢM ƠN 2
DANH MỤC VIẾT TẮT i
DANH MỤC BẢNG, HÌNH ii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1
2 Tổng quan nghiên cứu 2
3 Mục tiêu nghiên cứu 3
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4.1 Đối tượng nghiên cứu 3
4.2 Phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 4
5.1 Khung nghiên cứu 4
5.2 Phương pháp thu thập số liệu 4
5.3.Phương pháp phân tích 4
6 Kết cấu của luận văn 5
CHƯƠNG 1 6
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ 6
QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI 6
BẢO HIỂM XÃ HỘI 6
1.1 Bảo hiểm xã hội bắt buộc 6
1.1.1 Khái niệm Bảo hiểm xã hội bắt buộc 6
1.1.2 Đặc điểm Bảo hiểm xã hội bắt buộc 8
1.1.3 Vai trò của Bảo hiểm xã hội bắt buộc 10
1.1.3.1 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với người lao động và gia đình họ 10
1.1.3.2 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với xã hội 10
1.1.3.3 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với nền kinh tế thị trường 11
1.2 Quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện 12
1.2.1 Khái niệm quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 12
Trang 61.2.3.1 Bộ máy quản lý thu BHXH bắt buộc 15
1.2.3.2 Lập Kế hoặc thu BHXH bắt buộc 15
1.2.3.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch thu BHXH bắt buộc 22
1.2.3.4.Thanh tra, kiểm tra BHXH bắt buộc 28
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 30
1.2.4.1 Yếu tố thuộc về chính sách, luật pháp nhà nước trong từng giai đoạn phát triển 30
1.2.4.2 Yếu tố thuộc về Bảo hiểm xã hội huyện 33
1.2.4.3 Yếu tố thuộc về người đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc 33
1.2.4.4 Các yếu tố khác 34
1.3 Kinh nghiệm quản lý thu Bảo hiểm xã hội của một số địa phương 35
1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương 35
1.3.1.1 Kinh nghiệm của BHXH Thành phố Hà Nội 35
1.3.1.2 Kinh nghiệm của BHXH tỉnh Nam Định 36
1.3.1.3 Kinh nghiệm của BHXH tỉnh Vĩnh Phúc 37
1.3.2 Bài học rút ra về quản lý thu Bảo hiểm xã hội cho huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La 39
CHƯƠNG 2 40
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM 40
XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI 40
HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA 40
2.1 Khái quát về Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La 40
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu 40
2.1.2 Chức năng nhiệm vụ và hệ thống tổ chức bộ máy của Bảo hiểm xã hội huyệnThuận Châu 41
Trang 7Châu giai đoạn 2015-2017 44
2.2 Thực trạng quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La 49
2.2.1 Bộ máy quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 49
2.2.2Thực trạng lập kế hoạch thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 50
2.2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 59
2.2.4 Thực trạng kiểm soát thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 70
2.3 Đánh giá quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La 74
2.3.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân 74
2.3.1.1 Những kết quả đạt được 74
2.3.1.2 Nguyên nhân đạt được 77
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 80
2.3.2.1 Những hạn chế 80
2.3.2.2 Nguyên nhân của hạn chế 81
Một bộ phận cán bộ thu chưa chuyên nghiệp, năng lực, trình độ và kỹ năng còn hạn chế, thiếu chương trình đào tạo tiên tiến, chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn nghiệp vụ, chưa sâu sát cơ sở, việc nghiên cứu áp dụng văn bản còn máy móc xử lý công việc chưa linh hoạt 86
CHƯƠNG 3 87
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN THUẬN CHÂU TỈNH SƠN LA 87
3.1 Phương hướng hoàn thiện quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La đến năm 2020 87
3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La đến năm 2020 88
3.2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục thực hiện Luật BHXH 88
3.2.2 Mở rộng, phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội 91
3.2.3 Tăng cường các biện pháp để quản lý tiền thu bảo hiểm xã hội 93
Trang 83.2.6 Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong quản lý thu bảo hiểm xã hội .99 3.2.7 Tăng cường số lượng, nâng cao chất lượng cho cán bộ, công chức, viên chức làm công tác bảo hiểm xã hội 100
3.3 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc 101
3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ 101
3.3.2 Kiến nghị với Bảo hiểm xã hội Việt Nam 102
3.3.3 Kiến nghị với BHXH tỉnh Sơn La 103
3.3.4 Kiến nghị với Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Thuận Châu 103
3.3.5 Kiến nghị với chủ sử dụng lao động 104
3.3.6 Kiến nghị với người lao động 104
KẾT LUẬN 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO 107
Trang 9BHXH Bảo hiểm xã hội
BHYT Bảo hiểm y tế
BHTN Bảo hiểm thất nghiệp
UBND Ủy ban nhân dân
CNTT Công nghệ thông tin
DN Doanh nghiệp
HC, SN, Đ, ĐT Hành chính, sự nghiệp, đảng, đoàn thểHĐLĐ Hợp đồng lao động
Trang 10LỜI CAM ĐOAN 1
LỜI CẢM ƠN 2
DANH MỤC VIẾT TẮT i
DANH MỤC BẢNG, HÌNH ii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1
2 Tổng quan nghiên cứu 2
3 Mục tiêu nghiên cứu 3
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4.1 Đối tượng nghiên cứu 3
4.2 Phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 4
5.1 Khung nghiên cứu 4
5.2 Phương pháp thu thập số liệu 4
5.3.Phương pháp phân tích 4
6 Kết cấu của luận văn 5
CHƯƠNG 1 6
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ 6
QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI 6
BẢO HIỂM XÃ HỘI 6
1.1 Bảo hiểm xã hội bắt buộc 6
1.1.1 Khái niệm Bảo hiểm xã hội bắt buộc 6
1.1.2 Đặc điểm Bảo hiểm xã hội bắt buộc 8
1.1.3 Vai trò của Bảo hiểm xã hội bắt buộc 10
1.1.3.1 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với người lao động và gia đình họ 10
1.1.3.2 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với xã hội 10
1.1.3.3 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với nền kinh tế thị trường 11
Trang 111.2.2 Mục tiêu quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 12
1.2.3 Nội dung quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại bảo hiểm xã hội huyện .15
1.2.3.1 Bộ máy quản lý thu BHXH bắt buộc 15
1.2.3.2 Lập Kế hoặc thu BHXH bắt buộc 15
1.2.3.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch thu BHXH bắt buộc 22
1.2.3.4.Thanh tra, kiểm tra BHXH bắt buộc 28
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 30
1.2.4.1 Yếu tố thuộc về chính sách, luật pháp nhà nước trong từng giai đoạn phát triển 30
1.2.4.2 Yếu tố thuộc về Bảo hiểm xã hội huyện 33
1.2.4.3 Yếu tố thuộc về người đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc 33
1.2.4.4 Các yếu tố khác 34
1.3 Kinh nghiệm quản lý thu Bảo hiểm xã hội của một số địa phương 35
1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương 35
1.3.1.1 Kinh nghiệm của BHXH Thành phố Hà Nội 35
1.3.1.2 Kinh nghiệm của BHXH tỉnh Nam Định 36
1.3.1.3 Kinh nghiệm của BHXH tỉnh Vĩnh Phúc 37
1.3.2 Bài học rút ra về quản lý thu Bảo hiểm xã hội cho huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La 39
CHƯƠNG 2 40
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM 40
XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI 40
HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA 40
2.1 Khái quát về Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La 40
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu 40
Trang 122.1.3 Cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu 43
2.1.4 Kết quả thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu giai đoạn 2015-2017 44
2.2 Thực trạng quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La 49
2.2.1 Bộ máy quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 49
2.2.2Thực trạng lập kế hoạch thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 50
2.2.3 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 59
2.2.4 Thực trạng kiểm soát thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 70
2.3 Đánh giá quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La 74
2.3.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân 74
2.3.1.1 Những kết quả đạt được 74
2.3.1.2 Nguyên nhân đạt được 77
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 80
2.3.2.1 Những hạn chế 80
2.3.2.2 Nguyên nhân của hạn chế 81
Một bộ phận cán bộ thu chưa chuyên nghiệp, năng lực, trình độ và kỹ năng còn hạn chế, thiếu chương trình đào tạo tiên tiến, chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn nghiệp vụ, chưa sâu sát cơ sở, việc nghiên cứu áp dụng văn bản còn máy móc xử lý công việc chưa linh hoạt 86
CHƯƠNG 3 87
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN THUẬN CHÂU TỈNH SƠN LA 87
3.1 Phương hướng hoàn thiện quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La đến năm 2020 87
3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La đến năm 2020 88
3.2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục thực hiện Luật BHXH 88
Trang 133.2.4 Khắc phục nợ đọng tiền đóng bảo hiểm xã hội 94
3.2.5 Tăng cường thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm, cưỡng chế về bảo hiểm xã hội 96
3.2.6 Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong quản lý thu bảo hiểm xã hội .99 3.2.7 Tăng cường số lượng, nâng cao chất lượng cho cán bộ, công chức, viên chức làm công tác bảo hiểm xã hội 100
3.3 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc 101
3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ 101
3.3.2 Kiến nghị với Bảo hiểm xã hội Việt Nam 102
3.3.3 Kiến nghị với BHXH tỉnh Sơn La 103
3.3.4 Kiến nghị với Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Thuận Châu 103
3.3.5 Kiến nghị với chủ sử dụng lao động 104
3.3.6 Kiến nghị với người lao động 104
KẾT LUẬN 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO 107
HÌNH Hình 2 1: Bộ máy tổ chức của BHXH huyện Thuận Châu 40
Trang 14PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta phát triển khá và hội nhập sâurộng vào nền kinh tế thế giới, thu hút một lực lượng lớn lao động xã hội tham gialàm việc, tăng thu nhập và ổn định đời sống Tuy nhiên, nền kinh tế hội nhập vàphát triển cũng là lúc các doanh nghiệp và người lao động phải đương đầu với nhiềunguy cơ và thách thức lớn, trong đó có phá sản, thất nghiệp, ốm đau, tai nạn laođộng, bệnh nghề nghiệp dẫn đến mất đi khả năng lao động…sẽ là những thách thứclớn đối với các doanh nghiệp và người lao động
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
có sự quản lý của nhà nước, và cũng nhằm chia sẻ những rủi ro nêu trên, đặc biệtđối với người lao động, Bảo hiểm xã hội (BHXH) đã ra đời và đi vào hoạt động.BHXH là một trong những bộ phận cấu thành và đóng vai trò quan trọng trong cácchính sách xã hội Mục tiêu của BHXH là nhằm bù đắp một phần thu nhập cho ngườilao động và gia đình họ trong trường hợp bị giảm hoặc mất thu nhập Thực hiện tốtbảo hiểm xã hội đảm bảo người lao động an tâm sản xuất, chia sẻ rủi ro khi ốm đau,tai nạn, thất nghiệp, phần nào ổn định thu nhập, đảm bảo đời sống cho người laođộng…Việc chi trả các chế độ BHXH có thực hiện được hay không phụ thuộc vàokhả năng của quỹ BHXH mà quỹ BHXH có được phụ thuộc vào sự đóng góp của cácbên tham gia BHXH gồm: người lao động, chủ sử dụng lao động và hỗ trợ của Nhànước theo luật định Do đó công tác thu BHXH và quản lý thu BHXH có ý nghĩa hếtsức quan trong trong việc hình thành và ổn định quỹ BHXH Trong những năm qua,BHXH huyện Thuận Châu đã có nhiều chính sách khác nhau để cải thiện và nâng caochất lượng công tác quản lý thu BHXH trên địa bàn
Tuy nhiên, việc quản lý thu BHXH đã nảy sinh nhiều vấn đề bất cập như nhiềuđơn vị hành chính sự nghiệp chậm đóng, doanh nghiệp không tự nguyện đăng kýnộp, lẩn trốn, nợ đọng… gây ra tình trạng thất thoát quỹ, ảnh hưởng đến quyền lợicủa người lao động, gây khó khăn cho việc quản lý thu BHXH, ảnh hưởng tới hiệuquả hoạt động trong công tác thu nộp nói riêng và công tác cân bằng thu - chi nói
Trang 15chung, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển sự nghiệp BHXH Vì vậylàm thế nào để nâng cao chất lượng hoạt động quản lý thu BHXH luôn là yêu cầu
bức thiết của đơn vị Xuất phát từ thực tế trên, đề tài: “Quản lý thu Bảo hiểm xã
hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La” đã được học
viên lựa chọn để làm luận văn thạc sĩ
2 Tổng quan nghiên cứu
Từ năm 1995, sau hơn 20 năm thành lập và đi vào hoạt động của hệ thốngBHXH Việt Nam đã có trên một trăm công trình nghiên cứu của cán bộ lãnh đạo,quản lý, các chuyên gia trong ngành và ngoài ngành, từ đề tài cấp bộ, luận văn thạc
sỹ, luận án tiến sỹ đi sâu nghiên cứu những vấn đề chung, cũng như từng lĩnh vựcvực cụ thể về BHXH, nhưng về quản lý thu BHXH còn rất hạn chế, mới có một số
đề tài được nghiên cứu một cách có hệ thống, đó là:
- Nghiên cứu của Nguyễn Văn Châu (2006) về "Thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội hiện nay và các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác thu", Trên cơ
sở nghiên cứu kinh nghiệm quản lý thu BHXH của một số nước trên Thế giới vàtổng kết hoạt động thực tiễn của quản lý thu BHXH ở Việt Nam trước năm 1995
và đến năm 1996; tác giả làm rõ thực trạng hoạt động BHXH đặc biệt là công tácthu BHXH trong thời gian vừa qua, nhằm phân tích khả năng thu BHXH để bùđắp các chế độ BHXH, thay thế dần các nguồn chi lấy từ Ngân sách nhà nước,đồng thời đề xuất một số kiến nghị cụ thể nhằm cải tiến công tác thu BHXH ởViệt Nam
- Nghiên cứu của Dương Xuân Triệu (1999) về "Cơ sở khoa học hoàn thiện quy trình quản lý thu bảo hiểm xã hội", Trên cơ sở nghiên cứu 5 mô hình quản lý
thu BHXH của các nước trong khu vực và Thế giới, tác giả đã làm rõ một số kháiniệm xung quanh vấn đề thu BXHH, thực trạng quản lý thu BHXH, đồng thời đềxuất những giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình quản lý thu BHXH phù hợp vớitừng loại đối tượng ở Việt Nam
- Nghiên của Trần Quốc Túy (2000) về "Hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội khu vực doanh nghiệp ngoài quốcdoanh ở Việt nam” Đề tài nghiên cứu quá trình tổ chứcthực hiện thu BHXH khu vực doanh nghiệp
Trang 16ngoài quốc doanh từ năm 1995 đếnnăm 2000; làm rõ thêm cơ sở lý luận và
thực tiễn về quản lý thu BHXH khu vựcnày; thực trạng và
giải pháp hoàn thiện quản lý thu BHXH khu vực doanh nghiệpngoài quốc doanh ở Việt Nam
- Đề tài “Quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện
Thuận Châu, tỉnh Sơn La”được học viên lựa chọn để nghiên cứu, hiện tạichưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống trên địa bàn huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung nghiên cứu về quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảohiểm xã hội huyện
- Phân tích thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xãhội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyệnhuyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
- Quản lý thu BHXH bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện
4.2 Phạm vi nghiên cứu
* Phạm vi nội dung nghiên cứu
- Luận văn tiếp cận nghiên cứu theo quá trình quản lý: Hoạch định, tổ chứcthực thi và kiểm soát thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc
* Phạm vi không gian
- Đề tài tập trung nghiên cứu trên địa bàn huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
* Phạm vi thời gian
- Các số liệu phục vụ đánh giá thực trạng được thu thập trong khoảng thời gian
từ năm 2015 đến năm 2017, số liệu sơ cấp thu thập vào tháng 4 và tháng 5 năm
2018 Giải pháp đề xuất đến năm 2020
Trang 175 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Khung nghiên cứu
Mục tiêu quản lý thu BHXH của BHXH huyện
- Kiểm soát thực hiện
- Đảm bảo nguồnthu theo kế hoạch
- Đảm bảo các đối tượng chủ động tham gia nộp BHXH
Hình 1 : Khung nghiên cứu quản lý thu BHXH
5.2 Phương pháp thu thập số liệu
Thu thập số liệu thứ cấp: Luận văn tiến hành thu thập các số liệu từ báo cáokết quả hằng năm của BHXH huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La, các sách báo, tạp chíBHXH, các website Các luận án, luận văn có liên quan đến đề tài
Thu thập số liệu sơ cấp: Luận văn tiến hành phỏng vấn cán bộ quản lý thu
để làm rõ them thực trạng thu BHXH bắt buộc của huyện Thuận Châu tỉnh Sơn
La và đối tượng đóng BHXH bắt buộc để nhận biết các nhân tố ảnh hưởng đếnviệc đóng bảo hiểm Mỗi thành phần luận văn sẽ cho 5 đối tượng để phỏng vấnsâu Nhằm mục
Các cuộc phỏng vấn được thực hiện vào tháng 4 và tháng 5 năm 2018 tạihuyện Thuận Châu
5.3.Phương pháp phân tích
Nghiên cứu tư liệu, tài liệu về quản lý thu BHXH; các văn bản quy phạmphápluật về BHXH Phương pháp phân tích thống kê số liệu Phương pháp so sánh,tổng kết thực tiễn trên cơ sở các báo cáo tổng kết của BHXH huyện Thuận Châu,tỉnh Sơn La từ năm 2014 – 2017
Trang 186 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục các biểu đồ, bảng đồ, sơ đồ, Danhmục tài liệu tham khảo, Phụ lục và Mục lục Nội dung của luận văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thu Bảo hiểm
xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện
- Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo
hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
- Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý thu Bảo hiểm xã
hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
Trang 19CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ
QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TẠI
BẢO HIỂM XÃ HỘI
1.1 Bảo hiểm xã hội bắt buộc
1.1.1 Khái niệm Bảo hiểm xã hội bắt buộc
Theo từ điển Bách khoa: "BHXH là sự đảm bảo, thay thế hoặc bù đắpmột phần thu nhập cho người lao động khi họ mất hoặc giảm thu nhập do bị ốmđau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổigià, tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên thamgia BHXH, có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật, nhằm đảm bảo, an toànđời sống cho người lao động và gia đình họ, đồng thời góp phần đảm bảo an toàn
xã hội"
Tổ chức lao động quốc tế (ILO) đưa ra khái niệm về BHXH như sau:
“BHXH là sự bảo vệ mà xã hội cung cấp cho các thành viên của mình thông quamột loạt các biện pháp công cộng, nhằm chống lại những khó khăn về kinh tế và
xã hội dẫn đến việc ngừng hoặc giảm sút đáng kể về thu nhập gây ra bởi ốm đau,thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp, tàn tật, tuổi già, và chết; đồng thời bảođảm chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình đông con” Khái niệm này đã phảnánh được sự kết hợp hai mặt của BHXH là mặt kinh tế và mặt xã hội
Trang 20Còn theo quan niệm của BHXH Việt Nam: “BHXH là sự bảo vệ của xã hội đốivới người lao động thông qua việc huy động các nguồn đóng góp để trợ cấp cho họ,nhằm khắc phục những khó khăn về kinh tế và xã hội do bị ngừng hoặc bị giảm thunhập gây ra bởi ốm đau, thai sản, tai nạn, thất nghiệp, mất khả năng lao động, tuổi già
và chết Đồng thời, bảo đảm chăm sóc y tế và trợ cấp cho các thân nhân trong gia đìnhngười lao động, để góp phần ổn định cuộc sống của bản thân người lao động và giađình, góp phần an toàn xã hội” Quan niệm trên đây đã phản ánh đầy đủ hai mặt củaBHXH là mặt kinh tế và mặt xã hội, thể hiện bản chất của BHXH
Như vậy, có thể khái quát về BHXH như sau: “BHXH là hệ thống bảo đảmkhoản thu nhập thay thế cho người lao động trong các trường hợp bị giảm hoặc mấtkhả năng lao động hay mất việc làm, thông qua việc hình thành và sử dụng quỹ tàichính do sự đóng góp của các bên tham gia và có sự ủng hộ của Nhà nước, nhằmgóp phần bảo đảm ổn định đời sống cho người lao động và gia đình họ đồng thờigóp phần bảo vệ an toàn xã hội Đối tượng của BHXH chính là thu nhập bị biếnđộng giảm hoặc mất do bị giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc mất việc làm củanhững người lao động tham gia BHXH”
* Các loại hình BHXH
Có 2 loại BHXH: Bắt buộc và tự nguyện được quy định tại điều 3 Luật Bảohiểm xã hội số 58/2014/QH13 kỳ họp thứ 8 ngày 20/11/2014 Cụ thể như sau:
BHXH tự nguyện là loại hình BHXH do Nhà nước tổ chức mà người tham
gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình vàNhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởngchế độ hưu trí và tử tuất
Bảo hiểm xã hội bắt buộc: Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm
xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động bắt buộc phải tham gia
* Các chế độ bảo hiểm xã hội
Chế độ BHXH là sự cụ thể hoá chính sách BHXH, là hệ thống các quy định
cụ thể và chi tiết, là sự bố trí, sắp xếp các phương tiện để thực hiện BHXH đối với
Trang 21NLĐ Nói cách khác, đó là một hệ thống các quy định được pháp luật hoá về đốitượng hưởng, nghĩa vụ và mức đóng góp cho từng trường hợp BHXH cụ thể.
Hiện nay, tồn tại 9 chế độ BHXH, song tuỳ theo điều kiện kinh tế - xã hộicủa mỗi quốc gia trong từng thời kỳ, mà số lượng các chế độ được thực hiện ởmỗi nước khác nhau Ở nước ta, Điều 4 Luật BHXH quy định rõ các chế độBHXH, gồm:
−BHXH bắt buộc bao gồm các chế độ sau đây:
1.1.2 Đặc điểm Bảo hiểm xã hội bắt buộc
- Đặc điểm của BHXH bắt buộc
Cùng với quá trình phát triển, tiến bộ của loài người, BHXH bắt buộc là trụcột chính trong hệ thống an sinh xã hội của mỗi quốc gia, tạo cho người lao độngtrong xã hội có một sự đảm bảo về sản xuất cũng như đời sống vật chất và tinh thần
BHXH bắt buộc có những đặc điểm sau:
Một là, Mục đích hoạt động của BHXH không vì lợi nhuận mà vì quyền lời
Trang 22của người lao động và của cả cộng đồng BHXH bắt buộc hình thành là do mốiquan hệ giữa người chủ sử dụng lao động và người lao động Người chủ sử dụng laođộng và người lao động cùng tham gia và cùng được hưởng các chế độ BHXH
Hai là, trong BHXH bắt buộc, việc phân phối sử dụng quỹ được chia
Ba là, BHXH bắt buộc hoạt động theo nguyên tắc "cộng đồng - lấy số đông
bù cho số ít" tức là dùng số tiền đóng góp nhỏ của số đông người tham gia BHXH
để bù đắp, chia sẻ cho một số ít người với số tiền lớn hơn so với số đóng góp củatừng người trong trường hợp họ gặp rủi ro
Bốn là, hoạt động BHXH bắt buộc là một loại hoạt động dịch vụ công, mang
tính xã hội cao; lấy hiệu quả xã hội làm mục tiêu hoạt động Đây là điểm khác biệt rõrệt của BHXH bắt buộc so với các loại hình BH mang tính kinh doanh khác
- Nguyên tắc của BHXH bắt buộc
BHXH bắt buộc có những nguyên tắc hoạt động mang tính phổ biến và nhấtquán đó là:
Thứ nhất, Mức hưởng BHXH được tính trên cơ sở mức đóng, thời gian đóng
BHXH và có chia sẻ giữa những người tham gia BHXH
Thứ hai, Mức đóng BHXH bắt buộc được tính trên cơ sở tiền lương tháng
của người lao động
Thứ ba, Người lao động vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc vừa có thời
gian đóng BHXH tự nguyện được hưởng chế độ hưu trí và chế độ tử tuất trên cơ sởthời gian đã đóng BHXH Thời gian đóng BHXH đã được tính hưởng BHXH mộtlần thì không tính vào thời gian làm cơ sở tính hưởng các chế độ BHXH
Thứ tư: Quỹ BHXH được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh
bạch; được sử dụng đúng mục đích và được hạch toán độc lập theo các quỹ thành
Trang 23phầ, các nhóm đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định và chế
độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định
Thứ năm: Việc thực hiện BHXH phải đơn giản, dễ dàng, thuận tiện, bảo đảm
kịp thời và đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHXH
1.1.3 Vai trò của Bảo hiểm xã hội bắt buộc
BHXH là chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, là trụ cột chính trong hệthống an sinh xã hội của Nhà nước và giữ một vai trò quan trọng trong đời sốngkinh tế xã hội ở nước ta Kể từ khi ra đời và phát triển cho đến nay, BHXH luôngiữ vững bản chất là một hoạt động vừa mang tính tính kinh tế, vừa mang tínhcộng đồng lại vừa mang tính nhân văn, xã hội, được thể hiện trên những mặt chủyếu sau:
1.1.3.1 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với người lao động và gia đình họ Thứ nhất, BHXH giúp cho bản thân người lao động và thân nhân của họ có
thu nhập ổn định Vì trong quá trình làm việc, hàng tháng người lao động phải tríchmột phần tiền lương tiền công để tham gia BHXH Và trong trường hợp rủi ro, họ sẽđược nhận một phần để bù đắp cho những phần thu nhập bị mất hoặc bị giảm
Thứ hai, Bên cạnh vai trò giúp người lao động và thân nhân của họ đảm bảo
được nguồn thu nhập ổn định, đảm bảo cuộc sống hàng ngày, thì việc tham giaBHXH có nghĩa tinh thần rất lớn cho người lao động, giúp họ yên tâm công tác, lạcquan trong cuộc sống, dồn hết tâm sức trong công việc
1.1.3.2 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với xã hội
Thứ nhất, mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân nói chung cũng như giữa
Nhà nước và người sử dụng lao động, người lao động không ngừng được tăngcường, gắn kết chặt chẽ
Thứ hai, BHXH giúp cho mọi người có điều kiện đảm bảo cuộc sống, đặc
biệt đối với những người có hoàn cảnh bất hạnh BHXH thể hiện chủ nghĩa nhânvăn mình vì mọi người
Thứ ba, BHXH đã giúp cho xã hội phát triển bền vững, thể hiện tinh thần
chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau, lá lành đùm lá rách, thể hiện truyền thống tương thântương ái
Trang 24Thứ tư, BHXH bắt buộc chính là một trong những công cụ giúp cho việc
bình đẳng xã hội Vì bên cạnh việc tạo điều kiện cho người lao động yên tâm côngtác, đảm bảo cuộc sống thì BHXH bắt buộc còn là công cụ để phân phối lại thunhập trong cộng đồng
1.1.3.3 Vai trò của BHXH bắt buộc đối với nền kinh tế thị trường
Thứ nhất, trong nền kinh tế thị trường, việc phân hóa giàu nghèo càng trở
nên rõ nét, kèm theo đó là sự bất bình đẳng trong thu nhập, trong các ngành nghềkhác nhau giữa các tầng lớp trong xã hội Có một thực tế là, trong cuộc sống đôi khinhững rủi ro sẽ xảy ra bất kể lúc nào và đối với bất kể ai, đặc biệt là rơi vào nhữngngười có hoàn cảnh khó khăn thì chính cuộc sống của họ sẽ được chia sẻ, giúp đỡbởi chính sách BHXH
Thứ hai, về phía doanh nghiệp, những rủi ro mà người lao động gặp phải đã
được cơ quan BHXH chi trả, vì vậy doanh nghiệp sẽ không lo về vấn đề tài chính.Với tình hình tài chính được ổn định, doanh nghiệp tập trung vào sản xuất kinhdoanh Chính vì vậy, hệ thống BHXH đã tạo tiền đề cho phát triển kinh tế thịtrường, góp phần đảm bảo ổn định xã hội
Thứ ba, nhờ chính sách BHXH mà người lao động yên tâm công tác, nâng
cao tinh thần trách nhiệm, sáng tạo trong sản xuất, gắn bó tận tình với doanhnghiệp, làm cho mối quan hệ trong thị trường lao động trở nên lành mạnh hơn Điềunày giúp doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế của đất nước nói chung phát triển ổnđịnh, bền vững
Thứ tư, qũy BHXH bắt buộc đã tạo công ăn việc làm cho người lao động.
Bởi vì qũy BHXH là do các bên đóng góp, được tích tụ tập trung rất lớn và mộtphần quỹ nhàn rỗi sẽ được đầu tư vào các dự án, công trình phát triển kinh tế củaNhà nước
Thứ năm, BHXH bắt buộc thực hiện phân phối lại thu nhập theo cả chiều
ngang và chiều dọc theo nguyên tắc ‘số đông bù số ít’, BHXH bắt buộc chính làđộng lực cho nền kinh tế phát triển Thông qua sự phân phối lại thu nhập đã tạo ra
sự bình đẳng trong xã hội, làm lành mạnh hóa thị trường lao động
Trang 251.2 Quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xãhội huyện
1.2.1 Khái niệm quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc
Quản lý thu BHXH là quá trình tác động của các cơ quan BHXH đốivớimọi tổchức cá nhân có liên quan đến thu BHXH theo một quy trình từ xácđịnh đốitượng thu, mức thu, phương thức thu, lập kế hoạch thu đến tổ chứcthực hiện kếhoạch và kiểm tra đánh giá việc thực hiện thu BHXH nhằm đạtđược mục tiêu thuđúng, thu đủ, thu kịp thời tiền BHXH của đối tượng tham giaBHXH vào QuỹBHXH nhằm đáp ứng nguồn kinh phí chi trả các chế độ BHXHdựa trên nguyêntắc có đóng, có hưởng”
Hoạt động quản lý thu BHXH đóng vai trò quan trọng đối với Thu BHXH.Trong quá trình tiến hành công tác thu với phương châm là thu đúng đối tượng,đúng phạm vi thu, đúng thời gian và quan trọng hơn nữa là thu được đủ số tiền đóngBHXH từ các đối tượng tham gia BHXH thì việc tăng cường công tác quản lý thuBHXH là vấn đề được các cơ quan quản lý và mọi người rất quan tâm Để hìnhthành nên một kế hoạch thu, một chính sách thu BHXH thích ứng với cơ chế quảnlý kinh tế đang trong quá trình đổi mới, đòi hỏi phải nghiên cứu, giải quyết hàngloạt vấn đề cả về lý luận và thực tiễn
1.2.2 Mục tiêu quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc
1.2.2.1 Phát triển quỹ Bảo hiểm xã hội
Theo quy định của Luật BHXH:
“ Quỹ bảo hiểm xã hội là một quỹ tài chính độc lập, tập trung nằm ngoài ngân sách nhà nước dùng để chi trả các chế độ bảo hiểm
xã hội cho người lao động”
Có thể nói Quỹ BHXH là bộ phận quan trọng nhất của ngànhBHXH, nó gắn liền với sự tồn tại và phát triển của ngành BHXH, ởnước ta hiện nay thì quỹ BHXH được hình thành từ 3 nguồn chủyếu:
- Đóng góp của người lao động, chủ sử dụng lao động và
Trang 26phần hỗ trợ từ Ngân sách nhà nước Ngoài sự tham gia đóng gópcủa người sử dụng lao động, người lao động và Nhà nước QuỹBHXH còn được hình thành từ các nguồn khác như: tiền sử phạt đốivới các đơn vị vi phạm theo điều lệ BHXH, các khoản hỗ trợ, việntrợ của các tổ chức trong và ngoài nước, các khoản lãi từ hoạtđộng đầu tư tài chính từ phần quỹ BHXH nhàn rỗi…
Trong cơ cấu chi từ quỹ BHXH thì chi trả cho các chế độ BHXH
là rất lớn, chiếm phần lớn nguồn quỹ BHXH vì đây là mục tiêu cơbản nhất của BHXH: bảo đảm ổn định cuộc sống cho người laođộng, cho các hoạt động của các đơn vị, tổ chức Trong thực tếviệc chi trả cho các chế độ BHXH diễn ra thường xuyên, liên tục với
số lượng chi phí lớn trên phạm vi rộng lớn Một trong những khoảnchi thường xuyên hàng tháng đó là chi lương hưu cho những ngườilao động đã nghỉ công tác và chi trả trợ cấp BHXH hàng tháng chothân nhân của người lao động, người đang nghỉ hưu khi họ khôngmay qua đời
Nguồn chi thứ hai trong quỹ BHXH đó là chi phí dự trữ, thựcchất đây là quá trình tích luỹ lâu dài trong qúa trình sử dụng quỹBHXH định kỳ hàng tháng, quý, năm cơ quan BHXH giữi hay tríchlại một phần quỹ BHXH của mình để thành lập nên quỹ dự phòng,
dự trữ BHXH Quỹ này chỉ được sử dụng trong những trường hợpkhi nhu cầu chi trả quá lớn dẫn đến thâm hụt quỹ BHXH như tronglúc đồng tiền mất giá và do hội đồng quản lý quyết định
Do sự ảnh hưởng và tầm quan trọng của quỹ BHXH, nên mụctiêu đầu tiên của quản lý thu BHXH là phải luôn phát triển quỹBHXH, đảm bảo quỹ BHXH luôn dương, đủ điều kiện để duy trì bộmáy ngành BHXH và chi trả các chế độ, trợ cấp BHXH cho ngườilao động
1.2.2.2.Chống thất thoát quỹ Bảo hiểm xã hội
Trang 27Bên cạnh mục tiêu phát triển quỹ BHXH, mục tiêu chống thấtthoát quỹ BHXH cũng là một mục tiêu quan trọng,luôn tồn tại songsong trong công tác quản lý thu BHXH Khi quỹ BHXH được pháttriển một cách ổn định nhưng công tác quản lý thu BHXH khôngđạt hiệu quả cao, để xảy ra tình trạng thất thoát quỹ BHXH thì hậuquả để lại hết sức nghiêm trọng, dẫn đến âm quỹ BHXH, ảnhhưởng tới toàn bộ hệ thống Trên thực tế cho thấy: Việc buông lỏngquản lý và sử dụng kinh doanh của các cơ quan chức năng dẫnđến tình trạng có doanh nghiệp đăng ký thành lập nhưng khôngđăng ký sử dụng lao động Khi sử dụng lao động không có hợpđồng lao động cụ thể, hoặc kê khai số lao động thấp hơn thực tế,không đảm bảo các điều kiện qui định của Bộ luật lao động nhằmtrốn tránh trách nhiệm của mình đối với người lao động Do đó cơquan BHXH không có cơ sở xác định hình thức hợp đồng lao động
để khai thác đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; bên cạnh đó mứctiền lương tiền công để tham gia BHXH cũng chưa đúng với thực tếthu nhập của người lao động; thường thấp hơn nhiều so với mứclương thực tế họ phải đóng cho người lao động
Ngoài các hình thức trốn đóng BHXH của chủ sử dụng laođộng với người lao động thì việc nợ đọng BHXH và nộp chậm BHXHcủa các chủ sử dụng lao động cũng là vấn đề cần quan tâm, nhất
là các chủ sử dụng lao động là các doanh nghiệp ngoài quốcdoanh
Hiện nay tuy đã có chế tài xử phạt vi phạm về BHXH nhưngcòn chưa hợp lý, qui định về mức nộp phạt còn quá thấp, nên chưa
có tính cưỡng chế và không mang lại hiệu quả cao, các quy định
về xử phạt, truy tố hinh sự cá nhân chủ sử dụng lao động khi pháthiện có hành vi trốn đóng BHXH còn chung chung, chưa rõ ràng,chưa đủ mạnh để răn đe Vì vậy trong công tác quản lý thu BHXH
Trang 28để đạt hiệu quả cao và chống tình trạng thất thoát quỹ BHXH thìngành BHXH ngoài các biện pháp nghiệp vụ nhằm tăng cườngquản lý đối tượng thì cũng luôn phối hợp chặt chẽ với các banngành chức năng như: công an, liên đoàn lao động, ngành laođộng thương binh và xã hội, ngành thuế, ủy ban nhân dân cáccấp… tăng cường giám sát, điều tra nắm bắt tình hình thực tế củacác doanh nghiệp trên địa bàn để tìm ra biện pháp quản lý hiệuquả.
1.2.2.3 Đảm bảo An sinh xã hội
Đây là mục tiêu quan trọng nhất của quản lý thu BHXH, vìđảm bảo an sinh xã hội cũng là mục tiêu và nhiệm vụ của toànngành BHXH, ngành BHXH được ra đời và phát triển nhằm thựchiện mục tiêu này, ta đều biết: đảm bảo an sinh xã hội là tiền đề
cơ bản để ổn định chính trị và sự phát triển,tồn tại của mỗi quốcgia Mọi quốc gia phát triển luôn gắn liền với sự phát triển củacác chính sách an sinh xã hội
1.2.3 Nội dung quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại bảo hiểm xã hội huyện
1.2.3.1 Bộ máy quản lý thu BHXH bắt buộc
1.2.3.2 Lập Kế hoặc thu BHXH bắt buộc
• Xác định đối tượng thu Bảo hiểm xã hội
Căn cứ Luật bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 ngày20/11/2014; Căn cứ Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày11/11/2015 của Chính phủ hướng Quy định chi tiết một số điều củaLuật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc;Quyết định595/QĐ-BHXH ngày 14/04/2017 của Bảo hiểm xã hội Việt nam,V/vban hành quy trình thu BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN, quản
lý sổ BHXH, thẻ BHYT Quyđịnh đối tượng thu BHXH bao gồm:
a Với người lao động:
Trang 29- Người làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐxác định thời hạn, HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việcnhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cảHĐLĐ được ký kết giữa đơn vị với người đại diện theo pháp luậtcủa người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động
- Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật
về cán bộ, công chức và viên chức
- Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm côngtác khác trong tổ chức cơ yếu đối với trường hợp BHXH Bộ Quốcphòng, BHXH Công an nhân dân bàn giao cho BHXH tỉnh
- Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợptác xã có hưởng tiền lương;
- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn;
- Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tạiLuật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợpđồng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Nghịđịnh số 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 của Chính phủ quy địnhchi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc được ápdụng đối với các hợp đồng sau:
Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài vớidoanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ởnước ngoài, tổ chức sự nghiệp được phép đưa người lao động đilàm việc ở nước ngoài;
+/ Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài vớidoanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu hoặc tổ chức, cá nhân đầu tư
ra nước ngoài có đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài;
+/Hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoàitheo hình thức thực tập nâng cao tay nghề với doanh nghiệp đưangười lao động đi làm việc theo hình thức thực tập nâng cao taynghề;
Trang 30- Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại ViệtNam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấyphép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp(thực hiện từ ngày 01/01/2018 theo quy định của Chính phủ).
Người lao động lần đầu tham gia BHXH, cần phải cung cấpcho cơ quan BHXH những thông tin sau:
+/Tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham giaBHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS);
+/Đối với người được hưởng quyền lợi BHYT cao hơn: Giấy tờchứng minh
Mục đích của việc cung cấp thông tin nhập hồ sơ cá nhân vàochương trình quản lý thuTST để tránh trùng lặp
b Với Người sử dụng lao động:
Người sử dụng lao động gồm các khối sau đây:
- Khối doanh nghiệp nhà nước bao gồm các doanh nghiệp donhà nước thành lập, đầu tư vốn và quản lý với tư cách là chủ sởhữu, đang trong thời gian chuyển đổi thành công ty cổ phần theoLuật doanh nghiệp
- Khối doanh nghiệp Ngoài quốc doanh bao gồm: các doanhnghiệp Tư Nhân và các công ty TNHH
- Khối hành chính sự nghiệp bao gồm các cơ quan hành chínhnhà nước, người làm trong các cơ quan Đảng, các tổ chức chính trị,
tổ chức kinh tế, chính trị - xã hội, cán bộ xã, phường, thị trấn
Trang 31- Khối ngoài công lập bao gồm các đơn vị, y tế, nhà văn hóa,trung tâm thể dục thể thao, giáo dục tư thục …
- Mức thu Bảo hiểm xã hội
* Người lao động thuộc đối tượng thực hiện theo chế độ tiềnlương do Nhà nước quy định:
- Tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH là tiền lương theongạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụcấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có)
- Tiền lương, tiền công của người lao động quy định tại điểmnày được tính theo mức lương tối thiểu chung tại thời điểm đóng
* Người lao động đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người
sử dụng lao động quy định thì tiền lương, tiền công tháng đóngBHXH là mức tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao độngnhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểmđóng
- Tiền lương, tiền công để tính đóng BHXH của người quản lý
Trang 32doanh nghiệp là chủ sở hữu, Giám đốc doanh nghiệp tư nhân,thành viên hợp danh công ty hợp danh, Chủ tịch hội đồng thànhviên, Chủ tịch công ty, thành viên hội đồng quản trị, Tổng Giámđốc, Phó Tổng giám đốc, Giám đốc, phó giám đốc, kế toán trưởng
và kiểm soát viên là mức tiền lương do Điều lệ của Công ty quyđịnh nhưng phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về laođộng tỉnh, thành phố
- Tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH của người lao độngtrong hợp tác xã là mức tiền lương, tiền công được Đại hội xã viênthông qua và phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về laođộng theo phân cấp quản lý
Người lao động có tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồnglao động bằng ngoại tệ thì tiền lương, tiền công tháng đóng BHXHđược tính bằng đồng Việt Nam trên cơ sở tiền lương, tiền côngbằng ngoại tệ được chuyển đổi sang đồng Việt Nam theo tỷ giágiao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên Ngân hàng doNgân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm ngày 02tháng 01 cho 6 tháng đầu năm và ngày 01 tháng 7 cho 6 thángcuối năm Trường hợp trùng vào ngày nghỉ mà Ngân hàng Nhànước Việt Nam chưa công bố thì được lấy tỷ giá của ngày tiếptheoliền kề
* Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động thuộc cáccông ty nhà nước chuyển thành công ty cổ phần, công ty tráchnhiệm hữu hạn nhà nước một thành viên trở lên nếu áp dụngthang, bảng lương do Nhà nước quy định thì thực hiện đầy đủ cácquy định dưới đây:
- Phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động củatỉnh, thành phố nơi đóng trụ sở tại thời điểm chuyển đổi
- Thực hiện chuyển xếp lương, nâng bậc hoặc chuyển ngạch
Trang 33lương phải đúng theo quy định của Nhà nước đối với Công ty nhànước trên cơ sở thang lương, bảng lương đang áp dụng;
- Đóng BHXH trên cơ sở mức lương quy định tại điểm này
* Hằng tháng, người lao động đóng BHXH với mức đóng bằng8% mức tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH Người sử dụng laođộng, đóng bằng 17% trên quỹ tiền lương, tiền công tháng đóngBHXH của những người lao động với các mức cụ thể như sau:
Trường hợp mức tiền lương, tiền công tháng làm căn cứ đóngBHXH cao hơn 20 tháng lương tối thiểu chung thì mức tiền lương,tiền công tháng đóng BHXH bằng 20 tháng lương tối thiểu chung
- Phương thức thu Bảo hiểm xã hội
Hàng tháng, chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng, người
sử dụng lao động đóng BHXH trên quỹ tiền lương, tiền công củanhững người lao động tham gia BHXH ; đồng thời trích từ tiềnlương, tiền công tháng của từng người lao động theo mức quy định
để đóng cùng vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH mở tạiNgân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước
Hàng tháng, người sử dụng lao động được giữ lại 2% số phảinộp để chi trả kịp thời chế độ ốm đau, thai sản cho người lao động.Hàng quý thực hiện quyết toán, trường hợp tổng số tiền quyết toánnhỏ hơn số tiền giữ lại thì người sử dụng lao động phải nộp sốchênh lệch này vào tháng đầu quý sau
Người sử dụng lao động tham gia BHXH đóng trụ sở chính ởđịa bàn nào thì đăng ký tham gia đóng BHXH tại địa bàn đó theophân cấp của cơ quan BHXH Trường hợp đơn vị không đủ tư cáchpháp nhân, không có tài khoản, con dấu riêng thì đóng theo đơn vịquản lý cấp trên
Người sử dụng lao động đóng BHXH bằng hình thức chuyểnkhoản Trường hợp người sử dụng lao động hoặc người lao động
Trang 34đóng BHXH bằng tiền mặt thì cơ quan BHXH phải hướng dẫn thủtục nộp tiền vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH Nếungười sử dụng lao động hoặc người lao động nộp tiền mặt trực tiếptại cơ quan BHXH thì chậm nhất sau 3 ngày làm việc, cơ quanBHXH phảinộp tiền vào tài khoản chuyên thu mở tạiNgân hànghoặc Kho bạc Nhà nước.
Người lao động được cử đi học, thực tập, công tác, nghiêncứu, đi điều dưỡng ở trong và ngoài nước mà vẫn hưởng tiền lươnghoặc sinh hoạt phí ở đơn vị trước khi được cử đi thì vẫn phải đóng24% BHXH và 4,5% BHYT (nếu có); người lao động ký hợp đồng laođộng với nhiều đơn vị tại một thời điểm thì chỉ đăng ký đóng BHXH,BHYT theo một hợp đồng lao động
Những người chỉ tham gia BHYT: Cơ quan trực tiếp quản lýngười tham gia BHYT lập danh sách và đăng ký nơi khám chữabệnh cho người tham gia BHYT với cơ quan BHXH, hàng thángchuyển tiền đóng BHYT vào tài khoản chuyên thu của cơ quanBHXH mở tại Kho bạc Nhà nước Riêng người hưởng lương hưu, trợcấp BHXH, do BHXH Việt Nam thực hiện chuyển tiền từ quỹ BHXHbắt buộc sang quỹ BHYT bắt buộc
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động trong cácdoanh nghiệp thuộc lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn nào thìthực hiện đóng BHYT tại địa bàn đó theo phân cấp của cơ quanBHXH và phải gửi kèm theo danh sách lao động đã tham gia BHXHđược cơ quan BHXH thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơyếu Chính phủ xác nhận Số tiền đóng BHXH, BHYT trong kỳ đượctính đủ số tiền BHYT và tiền lãi do đóng chậm, đóng thiếu (nếu có)
Cơ quan BHXH Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Ban Cơ yếuChính phủ đóng BHXH cho người lao động, kể cả người lao độnglàm việc theo hợp đồng lao động trong các doanh nghiệp thuộc lực
Trang 35lượng vũ trang, trực tiếp vào tài khoản chuyên thu của cơ quanBHXH Việt Nam mở tại Kho bạc Nhà nước trung ương
Người sử dụng lao động là các doanh nghiệp sản xuất (nuôi,cấy, trồng trọt) thuộc ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, ngưnghiệp, diêm nghiệp thực hiện trả tiền lương, tiền công cho ngườilao động theo mùa vụ hoặc theo chu kỳ có thể đóng BHXH, BHYTtheo quý hoặc 6 tháng một lần nhưng phải xuất trình phương ánsản xuất và phương thức trả lương cho người lao động để cơ quanBHXH có căn cứ giải quyết
Hiện nay bên cạnh các Quy định trên, Chính phủ cũng banhành Nghị định 153/2016/NĐ-CP ngày 14/11/2016 quy định mứclương tối thiểu vùng đối với doanh nghiệp trong nước và lao độngViệt Nam làm việc cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cơquan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế và cá nhân người nướcngoài tại Việt Nam
1.2.3.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch thu BHXH bắt buộc
• Đối với cơ quan Bảo hiểm xã hội:
- BHXH các cấp tổ chức thống kê, theo dõi tình hình biếnđộng của người lao động tham gia BHXH để quản lý thu BHXH ;xây dựng các biện pháp quản lý người lao động tham gia BHXH,quản lý tiền thu BHXH
- Hàng tháng, phân tích, tổng hợp số liệu về tình hình thamgia BHXH trên địa bàn, thông báo đến người sử dụng lao độngchưa tham gia BHXH hoặc đã tham gia nhưng chưa đầy đủ để đônđốc, hướng dẫn người sử dụng lao động thực hiện
- Trường hợp người sử dụng lao động tham gia BHXH khôngthực hiện đầy đủ trách nhiệm đóng BHXH theo quy định của phápluật, cơ quan BHXH lập hồ sơ, kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền
để xử lý
Trang 36- Đối với người sử dụng lao động đang tham gia BHXH nhưngtrong vòng 6 tháng liền không đóng BHXH và cũng không quan hệ,giao dịch với cơ quan BHXH kể từ thông báo kết quả đóng BHXHlần cuối; cơ quan BHXH báo cáo với cơ quan quản lý lao động trênđịa bàn để kiểm tra và lập biên bản Căn cứ biên bản kiểm trahoặc chậm nhất sau 45 ngày kể từ ngày cơ quan BHXH báo cáo với
cơ quan quản lý lao động mà không nhận được ý kiến trả lời thì cơquan BHXH tạm thời đưa tên người sử dụng lao động ra khỏi sổ,báo cáo nghiệp vụ thu và lập hồ sơ theo dõi riêng
- Hàng tháng hoặc tháng đầu của kỳ sau (đơn vị đóng theokỳ), căn cứ hồ sơ đăng ký tham gia BHXH, các chứng từ chuyểntiền đóng BHXH của đơn vị; giấy báo có của Ngân hàng hoặc Khobạc Nhà nước trong tháng, để kiểm tra, đối chiếu và xác định sốngười tham gia BHXH, tổng quỹ tiền lương, số tiền phải đóng, sốtiền đã đóng, số tiền đóng thừa, thiếu và số tiền lãi chưa đóng,chậm đóng (nếu có); lập 02 bản “Thông báo kết quả đóng BHXH,BHYT bắt buộc" (mẫu C12-TS) gửi 01 bản cho đơn vị sử dụng laođộng trước ngày 10 tháng sau, 01 bản lưu tại cơ quan BHXH
- BHXH quận, huyện: hàng năm, căn cứ tình hình thực hiệnnăm trước và khả năng mở rộng người lao động tham gia BHXH,BHYT trên địa bàn lập 2 bản “ Kế hoạch thu BHXH, BHYT bắt buộcnăm sau “ (mẫu số K01-TS), gửi 1 bản đến BHXH tỉnh trước ngày05/11 hàng năm
- BHXH tỉnh, thành phố: Lập 2 bản dự toán thu BHXH, BHYTđối với người sử dụng lao động do tỉnh,thành phố quản lí, đồng thờitổng hợp toàn tỉnh,lập 2 bản “ Kế hoạch thu BHXH, BHYT bắt buộcnăm sau “ (mẫu số K01-TS) gửi bảo hiểm xã hội Việt Nam 1 bảntrước ngày 15/11 hàng năm
- Bảo hiểm xã hội Việt Nam: Căn cứ tình hình thực hiện kế
Trang 37hoạch năm trước và khả năng phát triển lao động năm sau của cácđịa phương, tổng hợp, lập và giao dự toán thu BHXH cho BHXH tỉnhtrước ngày 10/01 hàng năm
• Đối với đơn vị sử dụng lao động:
- Hàng tháng đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm đốichiếu số lao động, quỹ tiền lương và mức nộp BHXH thực tế trongtháng kèm danh sách lao động quỹ tiền lương trích nộp BHXH tạithời điểm đó với cơ quan BHXH trực tiếp quản lý thu theo phân cấptrước ngày 15 hàng tháng tại các biểu D02-TS
- Cung cấp đầy đủ, kịp thời các hồ sơ, tài liệu có liên quanđến quyền lợi về BHXH, của người lao động cho cơ quan BHXH đểcấp sổ BHXH, thẻ BHYT cho người lao động;
- Đóng BHXH đầy đủ, kịp thời cho người lao động theo quyđịnh
- Kiểm tra, đối chiếu với thông báo kết quả đóng BHXH của
cơ quan BHXH chuyển đến, nếu có chênh lệch thì phối hợp với cơquan BHXH để xác định lại trước ngày 15 tháng sau, từ ngày 15 trở
đi nếu người sử dụng lao động không có ý kiến phản hồi thì số liệu
mà cơ quan BHXH thông báo là số liệu đúng
- Thực hiện đầy đủ các quy định về lập hồ sơ; đăng ký thamgia BHXH trường hợp xác nhận hồ sơ đăng ký tham gia BHXH chongười lao động không đúng sự thật thì phải chịu trách nhiệm theoquy định của pháp luật
* Phân cấp quản lý:
- BHXH Việt Nam:
BHXH việt nam chỉ đạo hương dẫn và kiểm tra tình hình thựchiện công tác quản lý thu, cấp sổ BHXH thẻ BHYT trong toànngành bao gồm cả BHXH Bộ quốc phòng, bộ công an và ban cơ
Trang 38yếu chính phủ Xác định mức lãi suất bình quân trong năm củahoạt động đầu tư quỹ BHXH và thông báo cho BHXH tỉnh
- BHXH bộ quốc phòng, bộ công an và ban cơ yếu chính phủ:
Trực tiếp thu BHXH , cấp sổ BHXH và thẻ BHYT đối với người
sử dụng lao động do Bộ quốc phòng, Bộ công an, Ban cơ yếu chínhphủ quản lý, xây dựng kế hoạch thu và báo cáo quyết toán thuBHXH hàng năm với cơ quan BHXH Việt Nam
Trang 39Sơ đồ 1.1 Mô hình tổ chức thu BHXH bắt buộc
* Quản lý tiền thu bảo hiểm xã hội:
- Bảo hiểm xã hội tỉnh và Bảo hiểm xã hội quận không được
sử dụng tiền thubảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế vào bất cứ mụcđích gì (trừ trường hợp đặc biệt phải được Giám đốc Bảo hiểm xãhội Việt Nam chấp thuận bằng văn bản)
- Hàng quý, Bảo hiểm xã hội tỉnh (Phòng Kế hoạch – Tàichính) và Bảo hiểm xã hội huyện có trách nhiệm quyết toán , xácđịnh số tiền chênh lệch thừa thiếu, đồng thời gửi thông báoquyết toán cho phòng thu hoặc bộ phận thu để thực hiện thu kịpthời số tiền người sử dụng lao động chưa chi tiết vào tháng đầucủa quý sau
- Bảo hiểm xã hội Việt Nam thẩm định số thu bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế định kỳ 6 tháng hoặc hàng năm đối với Bảohiểm xã hội tỉnh, Bảo hiểm xã hội thuộc Bộ quốc phòng, Bộ công
an và Ban cơ yếu chính phủ
* Thông tin – Báo cáo:
Trang 40- Bảo hiểm xã hội tỉnh, quận: mở sổ chi tiết thu bảo hiểm xãhội, bảo hiểm y tế bắt buộc; thực hiện ghi số bảo hiểm bắt buộctheo hướng dẫn sử dụng biểu mẫu.
- Bảo hiểm xã hội tỉnh, huyện: thực hiện chế độ báo cáo tìnhhình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế bắt buộc; định kỳ tháng,quý, năm như sau:
• Bảo hiểm xã hội huyện, thành phố: Báo cáo tháng trướcngày 22 hàng tháng; báo cáo quý trước ngày cuối tháng của thángđầu quý sau
• Bảo hiểm xã hội tỉnh: Báo cáo tháng trước ngày 25 hàngtháng; báo cáo quý trước trước ngày cuối tháng của tháng đầu quýsau
• Bảo hiểm xã hội Bộ quốc phòng, Bộ công an và Ban cơ yếuchính phủ: Thực hiện báo cáo thu bảo hiểm xã hội 6 tháng đầunăm trước ngày 30/7 và báo cáo năm trước ngày 15/2 năm sau
* Quản lý hồ sơ, tài liệu:
Bảo hiểm xã hội tỉnh: cập nhật thông tin, dữ liệu của ngườitham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế để phục vụ kịp thời chocông tác nghiệp vụ quản lý
Bảo hiểm xã hội tỉnh: xây dựng hệ thống mã số đơn vị thamgia bảo hiểm xã hội áp dụng trong địa bàn tỉnh theo hướng dẫncủa Bảo hiểm xã hội Việt Nam Mã số bảo hiểm xã hội cấp cho đơn
vị để đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội được sử dụng thống nhấttrên hồ sơ, giấy tờ, sổ sách và báo cáo nghiệp vụ
Bảo hiểm xã hội các cấp: tổ chức phân loại, lưu trữ và bảoquản hồ sơ tài liệu thu bảo hiểm xã hội đảm bảo khoa học đểthuận tiện khai thác, sử dụng Thực hiện ứng dụng công nghệthông tin để quản lý người tham gia bảo hiểm xã hội; cấp sổ Bảohiểm xã hội, thủ tục bảo hiểm y tế cho người tham gia bảo hiểm