Qua trinh hinh thanh quan the thich nghi

2- Đặc điểm của quần thể thích nghi - Hoàn thiện khả năng thích nghi của các sinh vật trong quần thể từ thế hệ này sang thế hệ khác.. Qua VD trên :C ơ sở di truyền của quá trình hình t

NhiÖt liÖt chµo mõng

c¸c thÇy c«

vÒ dù tiÕt häc !

Bài 27: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN

THỂ THÍCH NGHI

Hai dạng thích nghi của cùng 1 loại sâu sồi.

a) Sâu sồi mùa xuân b) Sâu sồi mùa hè

Quan sát và cho biết đặc điểm nào là đặc điểm thích

nghi của con sâu trên cây sồi ? Giải thích

Sâu sồi

I/ Khái niệm đặc điểm thích nghi:

Bài 27

Hình dạng,màu sắc giống chùm hoa cũng như cành cây đều là hình dạng thích nghi theo kiểu ngụy trang để trốn tránh kẻ thù

Còn việc thay đổi hình dạng là do khi sâu nở vào mùa xuân chúng ăn hoa sồi nên sâu có hình dạng chùm hoa còn mùa hè ăn lá sồi nên sâu có hình dạng cành

cây.

Đặc điểm thích nghi của con sâu trên cây sồi

Qua phân tích trên em hãy cho biết khái

niệm đặc điểm thích nghi ?

1- khái niệm đặc điểm thích nghi

là những đặc điểm chính giúp sinh vật sống sót tốt hơn.

Đặc điểm của quần thể thích nghi

được thể hiện như thế nào ?

2- Đặc điểm của quần thể thích nghi

- Hoàn thiện khả năng thích nghi của các sinh

vật trong quần thể từ thế hệ này sang thế hệ khác

- Làm tăng số lượng cá thể có kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi trong quần thể từ thế hệ này

sang thế hệ khác

II/Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1- Cơ sở di truyền của quá trình hình thành quần thể thích nghi

Ví dụ: Sự tăng cường sức đề kháng của vi khuẩn

? Các em nghiên cứu thông tin SGK phần II-1, rồi nêu VD.

VD: Khi pênixilin được sử dụng lần đầu tiên trên thế giới(1941) nó có hiệu lực rất mạnh trong

việc tiêu diệt các VK tụ cầu vàng gây bệnh cho

người nhưng chỉ ít năm sau hiệu lực này giảm đi rất nhanh và đến năm 1992 thì trên 95% các chủng VK này đều kháng lại được thuốc pênixilin.

Hiện tượng kháng thuốc ở VK được

giải thích ntn?

ABCDaBCDAbCD

ab

aBCDabCD

a và b

Tạo ra các tổ hợp gen kháng

pênixilin

CLTN làm thay đổi tần số các alen

Sinh s ản

pênixilin



CL TN

pênixilin 

QT tăng thêm

ĐB mới

ba

cd

c

d

Bi ến nạp,

T ải nạp

Qua VD trên :C ơ sở di truyền của quá trình hình thành quần thể thích nghi là gì?

Cơ sở di truyền của quá trình hình thành qthể

thích nghi là sự phát sinh và tích luỹ các alen quy định kiểu hình thích nghi

? Quần thể thích nghi hình thành nhanh hay chậm

phụ thuộc vào những yếu tố nào?

 Quá trình này phụ thuộc vào quá trình phát sinh

ĐB và tích luỹ ĐB; quá trình sinh sản và áp lực

nghi và không ngừng hoàn thiện khả năng thích

nghi của sinh vật trong quần thể qua các thế hệ

2-Thí nghiệm chứng minh vai trò của CLTN trong quá

trình hình thành quần thể thích nghi

• Đối tượng thí nghiệm: Loài bướm sâu đo (Biston betularia) sống trên thân cây bạch dương ở khu rừng bạch dương vùng ngoại ô thành phố Manchester (nước Anh) nên đa số bướm đều có cánh trắng, đôi khi có đột biến cánh đen

• Vào cuối thế kĩ XIX thành phố này trở thành phố công nghiệp đồng thời có hiện tượng “hóa đen” của loài bướm sâu đo này

Thảo luận , giải thích nguyên nhân “hóa

đen” của loài bướm ở rừng bạch dương

MT chưa ô nhiễm MT ô nhiễm

* Để chứng minh điều này, một số nhà khoa học đã tiến hành 2 thí nghiệm :

- Khi thành phố này chưa bị công nghiệp hóa, các rừng cây bạch dương chưa bị ô nhiễm nên thân cây màu trắng Do đó, trên nền thân cây màu trắng bướm trắng là biến dị có lợi vì

chim không phát hiện ra, trong khi đó đột biến bướm đen là

biến dị có hại vì rất dễ bị chim phát hiện và tiêu diệt → kết quả

là trong quần thể chủ yếu là bướm trắng, số lượng bướm đen rất hiếm

- Khi rừng cây bị khói từ các nhà máy làm cho thân cây bị

ám muội đen thì bướm trắng trở nên là biến dị bất lợi vì rất dễ

bị chim phát hiện và tiêu diệt nên số lượng bướm trắng giảm dần, đột biến bướm đen lại là biến dị có lợi, chim khó phát hiện nên có nhiều khả năng tồn tại nên số lượng tăng lên

Thí nghiệm 1:

Thả 500 bướm đen vào

rừng cây bạch dương trồng trong

vùng không bị ô nhiễm (thân cây

màu trắng) Sau một thời gian,

người ta tiến hành bắt lại các con

bướm ở vùng rừng này và nhận

thấy hầu hết bướm bắt được đều

là bướm trắng Đồng thời khi

nghiên cứu thành phần thức ăn

trong dạ dày của các con chim

bắt được ở vùng này, người ta

thấy chim bắt được số lượng

bướm đen nhiều hơn so với

bướm trắng

Thí nghiệm 2:

Thả 500 bướm trắng vào rừng cây bạch dương trồng trong vùng bị ô nhiễm (thân cây màu xám đen) Sau một thời gian, người ta tiến hành bắt lại các con bướm ở vùng rừng này và nhận thấy hầu hết bướm bắt được đều là bướm đen Đồng thời khi nghiên cứu thành phần thức ăn trong dạ dày của các con chim bắt được ở vùng này,

người ta thấy chim bắt được số lượng bướm trắng nhiều hơn so với bướm đen

Từ thí nghiệm trên có nhận xét gì

về vai trò của CLTN?

 Vai trò của CLTN:

CLTN đóng vai trò sàng lọc,giữ lại những

cá thể có kiểu gen quy định KH thích nghi và

định hướng quá trình hình thành quần thể

thích nghi.

Em hãy nêu các ví dụ về sự thích nghi

của sinh vật?

Đây là một vài hình ảnh về đặc điểm thích nghi của các sinh vật

Sự thay đổi bộ lông của chó sói

vùng lạnh

Con bọ lá có đôi cánh giống

lá cây nên kẻ thù khó phát hiện

Hình dạng bắt chước

Có màu sắc nổi bật

III.SỰ HỢP LÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA CÁC ĐẶC ĐIỂM THÍCH NGHI:

Cá sống trong nước ra khỏi nước

bị chết Chim bay lượn trong không trung, khi xuống nước thì không sống được.

? Có phải sinh vật luôn thích nghi với mọi môi

trường không?

Đọc ví dụ SGK III

Mọi đặc điểm thích nghi chỉ là sự hợp

lí tương đối

Qua v í dụ ta có thể rút ra kết luận gì ?

Bài 27: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH QUẦN THỂ THÍCH NGHI

I/ Khái niệm đặc điểm thích nghi:

II/ Quá trình hình thành quần thể thích nghi

1- Cơ sở di truyền 2-Vai trò của CLTN

CỦNG CỐ

TRẮC NGHIỆM : Chọn một đáp án đúng nhất trong mỗi câu sau:

C âu 1: Ý nào trong các ý sau KHÔNG đúng?

A Khả năng thích nghi của sinh vật với môi trường mang tính tương đối

B Không thể có một sinh vật nào có nhiều đặc điểm thích nghi với nhiều môi trường khác nhau

C Khả năng thích nghi của sinh vật mang tính hoàn hảo

D Sinh vật có thể thích nghi với môi trường này nhưng không thích nghi với môi trường khác

Đáp án C

Câu 2 :Sâu ăn lá thường có màu xanh lục của lá cây là do

A.Ảnh hưởng trực tiếp của thức ăn là lá cây

B.Kết quả của sự biến đổi cơ thể sâu phù hợp với sự thay đổi điều kiện thức ăn

C.Sâu phải biến đổi màu sắc để lẫn trốn chim ăn sâu

D.Kết quả của quá trình chọn lọc những biến dị màu sắc có lợi cho sâu đã phát sinh ngẫu nhiên sẳn có trong quần thể

Đáp án D

Khi nghiên cứu về chọn lọc tự nhiên Đacuyn đã thấy, trên quần đảo Mađerơ có: 550 loài trong đó có: 350 loài bay

được và 200 loài không bay được.

(?) Trong trường hợp có gió thổi rất mạnh

thì loài nào sẽ có lợi,

loài nào không có lợi?

Các loài không bay được có lợi, các loài bay

được không có lợi.

(?) Trong trường hợp kẻ thù là các loài ăn sậu bọ thì loài nào có lợi, loài nào không có lợi?

Các loài bay được

có lợi, các loài không bay được không có lợi

Câu 2 :Điều nào sau đây giải thích đúng nhất hiện tượng quen thuốc, nhờn thuốc ở vi khuẩn ?

A.Do quần thể có vốn gen đa hình

B.Do các quần thể đã phát sinh từ trước hoặc mới phát sinh

C.Do ảnh hưởng trực tiếp của môi trường

D.Do sinh vật vốn có khả năng thích nghi với các loại thuốc