Thực tiễn và vai trò cuủa thực tiễn đối với nhận thức

I - Thế nào là nhận thức ?Quả cam Mắt Tay Mũi Lưỡi tròn nhẵn thơm Nhận thức của con người bắt nguồn từ thực tiễn quá trình đó trải qua hai giai đoạn : Nhận thức cảm tính và nhận thức l

Mục tiêu :

- Hiểu được thế nào là nhận thức ? Thế nào là thực tiễn ? Thực tiễn có vai trò như thế nào đối với nhận thức ?

- Giải thích đươc mọi sự hiểu biết của con người đều bắt nguồn từ thực tiễn

- Có ý thức tìm hiểu thực tế và khắc phục tình trạng chỉ học lý thuyết mà không thực hành , luôn vận dụng những

điều đã học vào cuộc sống

I - Thế nào là nhận thức ?

Quả cam

Mắt

Tay Mũi

Lưỡi

tròn

nhẵn thơm

Nhận thức của con người bắt nguồn từ thực tiễn

quá trình đó trải qua hai giai đoạn : Nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính

VD

1- Nhận thức cảm tính

Quả táo

hình tròn

màu đỏ (xanh)

vị ngọt

Cảm giác là sự phản ánh từng mặt , thuộc tính riêng lẻ ,

bên ngoài của SV-HT Cảm giác nảy sinh là do sự tác động

trực tiếp của SV-HT lên giác quan của con người

Trực quan sinh động

- GĐ đầu của QTNT gồm 3 giai đoạn : cảm giác , tri giác , biểu tượng

Do các giác quan đem lại

b- Tri giác

thị giác

vị giác khứu giác

đỏ (xanh) chua (ngọt)

thơm

Tri giác

Tri giác là sự phản ánh tổng hợp những mặt , những thuộc tính bên ngoài của SV-HT , tri giác

được hình thành trên cơ sở những cảm giác

C- Biểu tượng

VD: 1- Xoa hai bàn tay vào nhau - bàn tay ấm 

Ma sát sinh nhiệt 2- Ma sát ?  sẽ có nhiệt được sinh ra ! 3- Quả táo  màu đỏ(xanh) , ngọt , thơm !

Biểu tượng là hình ảnh về SV-HT được giữ lại trong trí nhớ , biểu tượng xuất hiện nhờ sự hoạt động phối hợp của các giác quan và có

sự tham gia của các yếu tố phân tích ,

tổng hợp và trừu tượng hoá

2- Nhận thức lý tính Tư duy trừu tượng Đây là giai đoạn cao của quá trình nhận thức ,Gồm :

Khái niệm , Phán đoán , Suy lý

a -Khái niệm :

Hãy nêu định nghĩa về quả táo ?

VD:( Là một loại quả có hình dáng hơi tròn , màu đỏ hoặc

xanh và vị ngọt… )

KN là sự phản ánh những thuộc tính , những mối liên hệ phổ biến , bản chất của

một tập hợp các SV-HT cùng loại

Khái niệm được hình thành

bằng con đường nào ?

Khái niệm được hình thành bằng con đường tư duy trừu tư ợng và được diễn đạt bằng một

hoặc một cụm từ

b- Phán đoán (PĐ)

 PĐ là sự vận dụng các KN để khẳng định , hoặc phủ định một thuộc tính , một mối liên hệ

nào đó của sự vật, hiện tượng

? PĐ được hình thành bằng con đường nào,cho

ví dụ về phán đoán?

 PĐ được hình thành bằng con đường tư duy

trừu tượng và được diễn đạt dưới các hình thức mệnh đề,hoặc câu theo đúng quy tắc ngữ pháp

C/.Suy lý (Suy luận).

Dựa vào những phán đoán đã có làm tiền đề để rút ra một phán đoán mới

làm kết luận VD- Trên núi có khói PĐ tiền đề

- Trên núi có lửa cháy PĐ kết luận

vậy

Nhận thức là quá trình phản ánh sự vật , hiện tư ợng của thế giới khách quan vào bộ óc của con người , để tạo nên những

II- Thực tiễn:

VD :

- Đi lao động đào mương

- Đi tham quan viện bảo tàng

- Tham gia vào đội tuyển thi

-Hành trình tuổi thanh niên

- Nghiên cứu chế tạo ra ROBOT

Hoạt động LĐSX Hoạt động thực tế Hoạt động xã hội

Hoạt động khoa học

Tiết 2 – Bài

7

Khái niệm :

Thực tiễn là toàn bộ những hoạt động vật chất có mục đích , mang tính lịch sử – xã hội của con

người nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội

III- Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức

1- Thực tiễn là cơ sở của nhận thức

- Đào đất thấy đất mềm

- Đập đá thấy đá rắn hơn đất

? Sử dụng đất vào viêc gì !

? Sử dụng đá vào việc gì !

- Những tri thức về thiên văn , toán học , trồng trọt …của ngư

ời xưa đều được hình thành từ việc quan sát thời tiết , …

- Khi biết chế tạo công cụ lao động tư duy con người đã

phát triển hơn

 Mọi hiểu biết của con người đều trực tiếp nảy sinh

 nhận thức của con người

cũng phải vận động theo mới

thúc đẩy được sự nhận thức mới

cho phù hợp với thực tiễn

3/ Thực tiễn là mục đích của nhận thức

 Các tri thức khoa học chỉ có giá trị khi tri thức đó được bắt nguồn từ thực

tiễn và vận dụng trở lại thực tiễn

- “ Lý luận mà không liên hệ với thực

tiễn là lý luận suông ”(HCM)

4- Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý

? Chân lý ! ( Là những tri thức đúng đắn phù

hợp với quy luật khách quan ).

? Tại sao thực tiễn lại là tiêu chuẩn

của chân lý !

 Chỉ có đem những tri thức thu nhận được

ra kiểm nghiệm qua thực tiễn mới thấy rõ đư

ợc tính đúng đắn hay sai lầm của chúng

*Học sinh đọc tư liệu “ Nhà bác học Ga-li-lê ””

Tang thương vùng bão lũ

02/10/2009 5:02

Người dân di chuyển bằng thuyền trên mặt nước ngang mái nhà

- Ảnh: Ngô Đức Lợi

TƯ LỆU

(TNO) Đến sáng 2.10.2009, nhiều địa

phương trên địa bàn Quảng Ngãi và Kon Tum vẫn còn bị chia cắt do lũ Một số nơi nước bắt đầu rút để lại cảnh nhà cửa, ruộng

vườn hoang tàn, xơ xác.

Không điện, không nước, thiếu đói là thực trạng chung ở nhiều xã thuộc huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) Hàng trăm người lâm cảnh màn trời chiếu đất, trắng tay hoàn toàn

sau mưa bão

Nhiều nhà dân ở Kon Tum vẫn còn đang ngập trong bùn đất.

Bi cảnh tang thương đang đè nặng lên cuộc sống khó nghèo của người dân ở nhiều vùng quê

PV Thanh Nien Online ghi nhận một số hình ảnh tại một số vùng bão lũ tràn qua:

Mót lại từng hạt lúa sau lũ

… và rửa ngói để lợp lại nhà

Tang thương ập đến người đàn ông này khi người vợ yêu quý của

Đường sá ngập tràn bùn đất ở Bình Sơn

Ăn sống mì tôm lót dạ

Nhà dân ở Quảng Ngãi đổ nát

Hàng chục ngôi nhà ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) bị sụp đổ như thế này

 Sống trên mái nhà sau bão số 9:

Ngô Đức Lợi mới thoát khỏi rốn lũ

Bình) và kịp thời gửi cho Thanh

Niên Online mấy bức ảnh cảnh

ngập lụt kinh hoàng tại địa bàn này

Chiều 1.10, hàng trăm ngôi nhà tại xã Tân Hóa,

Người già và trẻ em được ưu tiên sống trên trần sát nóc nhà

 * Sáng nay 2.10.09, chúng tôi có mặt tại rốn lũ Tân Hóa, H.Minh Hóa (Quảng Bình) Trong khi nhiều nơi khác nước đã rút thì mực nước ở đây vẫn rất cao, nhiều nhà dân bị ngập ngang mái

 Chủ tịch UBND xã Tân Hóa Cao Văn Dương

cho biết: “Xã có 623 hộ, đến thời điểm này đã

có 510 nhà bị ngập, trong đó các thôn 1, 2, 3

ngập khoảng 3m; thôn 4 nặng nhất ngập trên

4m, nước chạm mái nhà; hàng chục nhà phải di dời tới nơi an toàn Toàn xã có 2.804 con trâu

bò, đàn lợn 1.321 con, chúng tôi đã vận động

bà con di chuyển gia súc, gia cầm lên các vùng cao như: Hung Nước, Hung Bôộc, Cùi, Môộng Ôông… và cố gắng đảm bảo đủ cỏ, rơm khô

cho chúng khoảng một tuần”

 Tân Hóa luôn bị ngập nặng mỗi khi mưa bão,

đặc biệt năm nay lụt rất to Vì thế nhà dân dù

làm cao mấy cũng thường bị ngập sát nóc

Cách chống chọi với lũ của bà con là làm tra

(trần nhà làm bằng gỗ) chắc chắn để lên ở mỗi khi có lũ hoặc di dời lên các ngọn núi cao xung quanh Những lúc này, cuộc sống người dân

gặp muôn vàn khó khăn bởi thiếu nước uống, thiếu ăn trầm trọng

 Thuyền đưa chúng tôi băng qua nhiều xóm làng

mà như đi giữa biển nước, đôi chỗ chỉ còn thấy chóp nhà, ngọn cây Ngay trên đường thuyền qua, ông Thái Xuân Năng, 55 tuổi ở tại thôn 3, nhìn ra ô cửa sổ nhỏ trên mái nhà bảo rằng:

“Nhà vẫn còn cấu (gạo) nhưng không nấu được nên đành ăn cháo bột ngô”

Lợn được đóng vào củi thả trên bè sống chung với lũ

Và đây là trường học

Từ thực tiễn bão, lũ ngày càng

dữ dội như trên cho ta nhận thức

Phải hành động ngay trước khi quá trể

để bảo vệ hành tinh này !

Tóm lại : Thực tiễn là cơ sở của nhận thức, là mục đích

của nhận thức và là tiêu

chuẩn để kiểm tra kết quả

đối với quá trình học tập của em ?

-Tổ 3 : Em hiểu như thế nào về nguyên lý giáo dục : Học

đi đôi với hành , giáo dục kết hợp với lao động sản xuất ,

nhà trường gắn liền với xã hội ?

-Tổ 4 : Dựa vào kiến thức đã học và thực tế cuộc sống , em

hãy giải thích quan điểm : Thực tiễn là cơ sở

của nhận thức ?

Chúc các

em học tốt