tổng hợp lý thuyết bồi dưỡng HSG sinh học 9

Trả lời: *Giống nhau: _Đều phản ánh sự di truyền của 1 cặp tính trạng _Đều chỉ đúng khi tính trạng trội phải trội hoàn toàn _Pt\c về cặp tính trạng tơng phản *Khác nhau: Định luật đồng

Phần 1: Các quy luật di truyền Câu 1 : Nêu điều kiện nghiệm đúng của qui luật phân li?

Trả lời:

_Pt\c về cặp tính trạng tơng phản

_Tính trạng trội phải trội hoàn toàn

_Số cá thể thu đợc ở các thế hệ lai để phân tích phải đủ lớn

Câu 2 : So sánh định luật đồng tính và định luật phân li?

Trả lời:

*Giống nhau:

_Đều phản ánh sự di truyền của 1 cặp tính trạng

_Đều chỉ đúng khi tính trạng trội phải trội hoàn toàn

_Pt\c về cặp tính trạng tơng phản

*Khác nhau:

Định luật đồng tính Định luật phân tính

_Phản ánh kquả ở con lai F1 _Phản ánh kquả ở con lai F2

_F1đồng tính là tính trạng trội,tính trạng lặn không

_F1 chỉ xuất hiện 1 kgen dị hợp:Aa _F2 xuất hiện 3 kgen với tỉ lệ:1AA:2Aa:1aa

_Kết quả kiểu hình ở F1 đều nghiệm đúng với mọi

số lợng xuất hiện ở F1 Kết quả kiểu hình ở F2 chỉ nghiệm đúng khi số con lai thu đợc phải đủ lớn

Câu 3: Hiện tợng tính trạng trội hoàn toàn là gì?Hãy nêu VD và lập sơ đồ lai minh hoạ từ P ->F2 của phép lai 1 tính với tính trội không hoàn

toàn

Trả lời:

*Khái niệm:là hiện tợng gen trội át không hoàn toàn gen lặn ->thể dị hợp biểu hiện kiểu hình trung gian giữa tính trạng trội và tính trạng lặn

*VD và lập sơ đồ lai minh hoạ(HS tự hoàn thiện)

_Gợi ý:lấy vd màu hoa ở cây giao phấn

Câu 4:So sánh phép lai 1 cặp tính trạng trong 2 trờng hợp tính trội hoàn toàn và tính trội không hoàn toàn về cơ sở,cơ chế và kết quả ở F1 ,F2

Trả lời:

*Giống nhau:

_Cơ sở:đều có hiện tợng gen trội lấn át gen lặn

_Cơ chế:quá trình di truyền của tính trạng đều dựa trên sự phân li của cặp gen trong giảm phân tạo giao tử và sự tổ hợp của các gen trong thụ tinh tạo hợp tử

_Kết quả:+Nếu Pt\c ->F1 đồng tính ->F2 phân li tính trạng

+F1 đều mang kiểu gen dị hợp

+F2 đều có 1 đồng hợp trội:2 dị hợp:1 đồng hợp lặn

*Khác nhau:

_Cơ sở _Gen trội át hoàn toàn gen lặn _Gen trội át không hoàn toàn gen

lặn _Kết quả _F1 Đồng tính

_F2:3 trội:1 lặn _F1 đồng tính_F2 1 trội :2 trung gian:1 lặn

Câu 5: Nếu không dùng phép lai phân tích có thể sử dụng thí nghiệm lai nào khác để xác định một cơ thể có kiểu hình trội là thể đồng hợp

hay thể dị hợp ?

Trả lời:

Không dùng phép lai phân tích có thể xác định đợc một cơ có KH trội là ở thể đồng hợp hay dị hợp bằng cách cho cơ thể đó tự thụ phấn:

- Nếu kết quả thu đợc là đồng tính thì cơ thể đem lai là đồng hợp

(SĐL: AA x AA)

- Nếu kết quả thu đợc là phân tính theo tỉ lệ là 3:1 thì cơ thể đem lai là dị hợp

(SĐL: Aa x Aa )

Câu 6: Vì sao hiện tợng DTLK lại hạn chế sự xuất hiện BDTH?

Trả lời:

Trong cơ thể sinh vật chứa rất nhiều gen

Theo Menđen thì mỗi gen nằm trên 1 NST và di truyền độc lập với nhau do đó qua quá trình giảm phân sẽ tạo ra vô số loại giao tử và qua quá trình thụ tinh sẽ tạo ra vô số các biến dị tổ hợp

Còn theo Moocgan thì nhiều gen nằm trên 1 NST và các gen đó di truyền liên kết với nhau, do đó trong tr ờng hợp P thuần chủng khác nhau về 2, 3 hay nhiều cặp tính trạng đợc quy định bởi những cặp gen nằm trên cùng 1 cặp NST, thì ở F2 vẫn thu đ ợc những KH giống bố mẹ và phân li theo tỉ lệ 3:1, giống nh trong trờng hợp lai một cặp tính trạng ( tức là không làm xuất hiện các BDTH )

Vậy

Câu 7: Hiện tợng DTLK đã bổ sung cho quy luật PLĐL của Menđen nh thế nào?

Trả lời:

- Khi giải thích các thí nghiệm ( Định luật ) của mình Menđen cho rằng các tính trạng đ ợc quy định bởi các nhân tố di truyền.Và sau này thì đã đợc Moocgan khẳng định nhân tố di truyền chính là các gen tồn tại trên NST

- Theo Menđen thì mỗi gen nằm trên 1 NST và di truyền độc lập với nhau, nhng trên thực tế với mỗi loài SV thì số lợng gen trong tế bào

là rất lớn nhng số lợng NST lại có hạn do đó theo Moocgan là trên 1 NST có thể chứa nhiều gen và các gen đó đã di truyền cùng nhau( phụ thuộc

vào nhau)

Câu 8: Nêu ý nghĩa của sự phân li ĐL của các cặp tính trạng? vì sao nói rằng BDTH có ý nghĩa quan trọng đối với chọn giống?

Trả lời

a ý nghĩa của sự phân li độc lập các cặp tính trạng:

Hiện tợng phân li độc lập của các cặp tính trạng là cơ sở tạo ra nhiều biến dị tổ hợp, làm phong phú và đa dạng về KG và KH của sinh vật, có ý nghĩa quan trọng đối với tiến hoá và chọn giống

b Biến dị tổ hợp có ý nghĩa đối chọn giống thể hiện:

Trong chọn giống: nhờ có BDTH, trong các quần thể vật nuôi hay cây trồng luôn làm xuất hiện các tính trạng mới, qua đó giúp con ng ời dễ

dàng chọn lựa và giữ lại những dạng cơ thể ( những biến dị ) mang các đặc điểm phù hợp với lợi ích của con ngời để làm giống hoặc đa vào sản xuất để tạo ra những giống cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao

Câu 9: SS 2 trờng hợp trội hoàn toàn và trội không hoàn toàn trong lai 1 cặp tính trạng Vì sao trong trội không hoàn toàn không cần dùng phép lai phân tích cũng biết đợc thể đồng hợp trội và thể dị hợp?

Trả lời:

1.1 So sánh F1 và F2 trong lai 1 cặp tính trạng ở 2 trờng hợp trội hoàn toàn và trội không hoàn toàn:

* Giống nhau:

- Đây đều là phép lai 1 cặp tính trạng

- Bố mẹ đem lai đều thuần chủng

- Kết quả thu đợc về KH ở F1 là đều đồng tính

- Kết quả thu đợc về KG ở F1 là 100% có KG dị hợp và ở F2 đều thu đợc các KG với tỉ lệ: 1 : 2 : 1

* Khác nhau:

- Gen trội lấn át hoàn toàn gen lặn do đó KG dị hợp biểu

hiện KH của gen trội

- ở F1 thu đợc đồng loạt là KH mang tính trạng trội

- ở F2 thu đợc các KH theo tỉ lệ: 3 trội : 1 lặn

- Gen trội lấn át không hoàn toàn gen lặn do đó KG dị hợp biểu hiện KH trung gian giữa bố và mẹ

- ở F1 thu đợc đồng loạt là KH trung gian

- ở F2 thu đợc các KH theo tỉ lệ: 1 trội : 2 trung gian : 1 lặn

1.2 Trong trội không hoàn toàn không cần dùng phép lai phân tích cũng biết đợc thể đồng hợp trội và thể dị hợp dựa và KH vì trong trội không hoàn toàn thì KG dị hợp đã biểu hiện ra KH trung gian

Câu 10: Sự phân li ĐL và tổ hợp tự do của các NST xảy ra trong kì nào của GP và có ý nghĩa nh thế nào?

Trả lời:

- Sự PLĐL và tổ hợp tự do của các NST xảy ra trong kì giữa( tổ hợp tự do ) và kì sau( phân li độc lập ) của quá trình giảm phân

- ý nghĩa: Sự PLĐL và tổ hợp tự do của các NST góp phần tạo ra nhiều loại giao tử, do đó trong quá trình thụ tinh các giao tử đó tổ hợp

với nhau để tạo ra nhiều loại biến dị tổ hợp có ý nghĩa quan trọng trong tiến hoá và trong chọn giống, và tạo nên sự đa dạng trong sinh vật

Câu 12: Vì sao BDTH là rất phong phú ở các loài giao phối? Vì sao ở các loài SS sinh dỡng không có loại biến dị này?

Trả lời:

- BDTH là rất phong phú ở các loài giao phối vì: trong cơ thể của sinh vật số lợng gen là rất nhiều, và phần lớn các gen tồn tại ở trạng

thái dị hợp do đó trong quá trình phát sinh giao tử đã tạo ra vô số các loại giao tử ( nếu có n cặp gen dị hợp phân li độc lập sẽ cho ra 2n loại giao

tử ) , và trong quá trình thụ tinh các loại giao tử đó lại tổ hợp tự do ngẫu nhiên với nhau do đó đã tạo ra vô số các biến dị tổ hợp, tạo nên sự đa dạng về KG, phong phú về KH ở các loài giao phối

- ở các loài SS sinh dỡng thì lớn lên và phát triển chủ yếu bằng hình thức nguyên phân không có sự kết hợp của giao tử đực và giao tử cái

do đó thế hệ con cái sinh ra là giống với cơ thể bố mẹ ban đầu VD: hiện tợng gặp phổ biến tron tự nhiên là hình thức giâm, chiết, ghép cây

Câu 13: : Sự DTĐL của các cặp tính trạng là gì ? Nguyên nhân của hiện tợng nói trên và cho vd để chứng minh?

Trả lời:

a: Sự DTĐL của các cặp tính trạng

-Là hiện tợng các cặp tính trạng di truyền không thuộc vào nhau.Sự di truyền của cặp tính trạng này độc lập với sự di truyền của các cặp tính trạng khác

b.Nguyên nhân:

-Các cặp gen qui định các cặp tính trạng nằm trên các cặp NST khác nhau.Vì vậy trong giảm phân, các cặp gen này PLĐL cùng với các cặp NST mang chúng, trong thụ tinh các cặp gen lại có khả năng tổ hợp tự do với nhau

c.VD:Pt/c vàng trơnì xanh nhăn (giao phấn)

F1:100% Vàng ,trơn

F1ìF1 :vàng trơn ì vàng ,trơn

F2:9 V-T: 3V-N: 3X-T :1X-N

-Qua kết quả trên thấy ở P, F1 gen qui định hạt vàng tổ hợp với gen qui định hạt trơn,xanh với nhăn Tuy nhiên do các gen PLĐL và tổ hợp tự do nên xuất

hiện 2 kiểu hình mới :xanh-trơn và xanh- nhăn

-Có thể khái quát sự xuất hiện kiểu hình do sự PLĐL và tổ hợp tự do của các gen qui định các tính trạng

(V-X) (T-N)= 2ì2 =4 KH………

Câu 14

Phát biểu qui luật PLĐL và nêu các điều kiện nghiệm đúng của qui luật PLĐL của các cặp tính trạng?

Trả lời:

-Qui luật:khi lai 2 cơ thể………

-Điều kiện nghiệm đúng:

+Các cặp P phải thuần chủng về các cặp tính trạng đợc theo dõi

+Tính trạng trội phải trội hoàn toàn

+Số lợng cá thể thu đợc ở thế hệ lai đem phân tích phải đủ lớn

+Các cặp gen qui định các cặp tính trạng phải PLĐL với nhau(nằm trên các cặp NST khác nhau)

Câu 15

So sánh ĐLPL với ĐLPLĐL vvề 2 cặp tính trạng?

Trả lời:

*Giống nhau:

-Đều có các điều kiện nghiệm đúng giống nhau:

+Pt/c về cặp tính trạng đợc theo dõi

+T2 trội phải trội hoàn toàn

+Số lợng cá thể thu đợc phải đủ lớn

-ở F2 đều có sự phân li T2 (xuất hiện nhiều kiểu hình)

-Cơ chế của sự di truyền các tính trạng đều dựa vào sự phân li của các cặp gen trong giảm phân tạo giao tử và sự tổ hợp của các gen trong thụ tinh tạo hợp tử

*Khác nhau:

-Phản ánh sự di truyền của 1 cặp T2 -Của 2 cặp T2

-F1dị hợp 1 cặp gen(Aa)2 giao tử -F1dị hợp 2 cặp gen(AaBb)4

giao tử

-F2 Có 2 loại KH:3trội:1 lặn -F2 có 4 loại KH:9 :3 :3 :1

-F2 có 4 tổ hợp với 3 kiểu gen -F2 có 16 tổ hợp với 9 kiểu gen

C

âu16: Nêu khái niệm và lấy VD về BDTH?Vì sao BDTH là nguồn nguyên liệu quan trọng đối với chọn giống và tiến hoá?

Trả lời:

*Khái niệm:các kiểu hìn khác của P do sự PLĐL của các cặp tính trạng đã đa đến sự tổ hợp lại các tính trạng của P BDTH

*VD:đậu hà lan thuần chủng:V-T ì X-N

F1……….F2

Có BDTH:V-N ,X-T

*BDTH là nguồn nguyên liệu……… vì:

-Vì BDTH tạo ra ở sinh vật nhiều kiểu gen ,kiểu hình tăng tính đa dạng ở sinh vật

+Trong tiến hoá:tính đa dạng ở sinh vật là nguồn nguyên liệu cho quá trình chọn lọc tự nhiên và giúp cho loài có thể sinh sống và phân bố rộng rãi

+Trong chọn giống:tính đa dạng ở sinh vật giúp con ngời dễ dàng chọn ,giữ lại các đặc điểm mà nhà sản xuất muốn

II*NGUYÊN PHÂN

Câu 1:

NST là gì? Giải thích cấu tạo và chức năng của NST?

Trả lời:1.Khái niệm: NST là cấu trúc nằm trong nhân của tế bào, dễ bắt mầu khi nhuộm kiềm tính

2.Cấu tạo:

-Quan sát rõ ở kì giữa… 2 crômatit đính ở tâm động

-Tại tâm động NST có eo thứ nhất, chia nó thành 2 cánh Trên cánh một số NST còn có eo thứ hai

-Mỗi crômatit: 1ADN+ 1 pr loại histôn

3.Chức năng:

NST biến đổi  AND biến đổi gen biến đổi tính trang biến đổi

AND nhân đôi NST nhân đôi thông tin di truyền truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác

Câu 2: NST có tính đặc trng theo loài sinh vật và đặc trng so với các cấu trúc khác trong tế bào ở những yếu tố nào? Hãy giải thích và chứng

minh?

Trả lời:

-Một NST có tính đặc trng theo loài SV

Đặc trng bởi số lợng, hình dạng

+Số lợng: Trong tế bào sinh dỡng(xôma), tổ hợp các NST TB (2n) là dặc trng riêng vd

 Số NST trong giao tử (nguyên đơn) cũng là đăc trng riêng vd…

+Hinh dạng: có hình dạng đacự trng riêng quan sát rõ nhất ở kì giữa của quá trình phân bào…

Đặc trng khác so với cấu trúc khác:

-Trong tế bào 2n, NST luôn xếp thành cặp, hầu hết là các cặp …

Câu 3: Nguyên phân là gì? Trình bày những biến đổi và hoạy động của NST trong từng thời kì của quá trình nguyên phân

Trả lời:

Khái niệm nguyên phân:

-Là phơng thức sinh sản của tế bào và sự lớn lên của cơ thể, đồng thời duy trì ổn định bộ NST đặc trng cảu những loài sinh sản vô tính

Diễn biến của NST

-Kì đầu (2n đơn nhânđôI 2 kép)

-Kì đầu (2n kép)

-Kì giữa (2n kép)

-Kì sau (4n đơn)

-Kì cuối (2n đơn)

Câu 4: Thế nào là NST kép, cặp NST tơng đồng

Trả lời:

Khái niệm:

-NST kép là NST đợc tạo ra từ sự 2 NST, gồm 2 crôtit giống hệt nhau và dính nhau ở TĐ, mang tính chất một nguồn gốc…

-Cặp NST tơng đồng gồm 2 NST độc lập với nhau, giống nhau về hình dạng, kích thớc,mang tíh chất 2 nguồn gốc…

Phân biệt:

-Chỉ là 1 NST gồm 2 crômatít giống nhau, dính ở TĐ

-Mang tính chất 1 nguồn gốc

-2 crômatít hoạt động nh một thể thống nhất

-Gồm 2 NST độc lập giống nhau về hình dạng, kích th-ớc

-Mang tính chất 2 nguồn gốc…

-Hai NST hoạt động độc lạp với nhau

Câu 5:

Hãy giải thích ý nghĩa của nguyên phân đối với di truyền và đối với sinh trởng, phat triển của cơ thể

Trả lời:

Đối với DT:

-NP là phơng thức truyền đạt, ổn định bộ NST đặc trng của loai qua các thế hệ TB trong quá trình phát sinh cá thể ở các loài sinh sản vô tính

Bộ NST đặc trng của loài đợc ổn định qua các thế hệ nhờ sự kết hợp giữa 2 cơ chế  2 NST (kì TG) và phân li NST (Kì sau)

Đối với sinh trởng, phát triển cơ thể:

-NPsố lợng TB tăng  mô, cơ quan phát triển  cơ thể đa bào lớn lên

-NP phát triển mạnh ở các mô, cơ quan còn non NP bị ức chế khi mô, cơ quan đạt tới khối lợng tới hạn

-NP tạo các TB mới thay thế các TB bị tổn thơng( chết)

Câu 6: Những biến đổi hình thái NST đợc biểu hiện qua sự đóng và duỗi xoắn điển hình ở các kì nào? Tại sao nói sự đóng và duỗi có tính chất

chu kì?

Trả lời:

-ở kì trung gian  đầu  giữa  sau  cuối

-Qúa trình đóng và duỗi xoắn của NST đợc lặp đi, lặp lại theo những giai đoạn và thời gian xác định Vì vậy nó có tính chất chu kì

Câu 7: NST là gì? Cấu trúc của NST đợc biểu hiện rõ nhất vào lúc nào? Hãy mô tả cấu trúc đó? Những đặc trng cơ bản của NST?

Trả lời

1 Khái niệm NST:

NST là cấu trúc nằm trong nhân tế bào, dễ bị bắt màu bằng thuôc nhuộm mang tính kiềm Có số lợng, hình dạng, kích thớc đặc trng cho từng loài NST có khả năng tự nhân đôi, phân li, tổ hợp ổn định qua các thế hệ NST có khả năng bị đột biến thay đổi số l ợng, cấu trúc tạo ra những đặc trng di truyền mới

2 NST có cấu trúc đặc trng đợc biểu hiện rõ nhất, có thể quan sát đợc dới kính hiển vi vào kì giữa của quá trình phân bào ( nguyên phân, giảm phân ), lúc này NST co ngắn cực đại

3 Cấu trúc của NST ở kì giữa:.

NST có dạng kép gồm 2 crômatit ( 2 nhiễm sắc tử chị em ) giống hệt nhau và dính với nhau tại tâm động( eo thứ nhất – eo thứ cấp ), là

điểm đính của NST vào sợi tơ vô sắc trong quá trình phân bào, nhờ đó khi các sợi tơ vô sắc thì các NST di chuyển đợc về các cực tế bào Một số NST còn có eo thứ hai ( eo thứ cấp ) là nơi tổng hợp ARN ribôxôm

NST của các loài có nhiều hình dạng khác nhau nh: hình hạt, hình que, hình chữ V, hình móc

NST có kích thớc: chiều dài từ 0,5 đến 50 muycrômet, đờng kính từ 0,2 đến 2 muycrômet

Crômatit cấu trúc lên NST đợc cấu tạo từ 1 phân tử ADN và prôtêin loại histôn

4 Những đặc trng cơ bản của NST:

- Mỗi loài sinh vật đều có bộ NST đặc trng về số lợng, hình dạng, kích thớc và cấu trúc Đây là đặc trng để phân biệt các loài với nhau, không phản ánh trình độ tiến hoá cao hay thấp

- ở những loài giao phối, tế bào sinh dỡng mang bộ NST lỡng bội, trong đó các NST tồn tại thành từng cặp tơng đồng (trong đó 1 có nguồn gốc từ bố, 1 có nguồn gốc từ mẹ )

- Các NST còn đặc trng về số lợng, thành phần, trình tự phân bố các gen trên mỗi NST

Câu8: Cơ chế nào đảm bảo cho bộ NST của loài ổn định? Những chức năng cơ bản của NST?

Trả lời:

1 Cơ chế đảm bảo cho bộ NST của loài ổn định:

- ở các loài giao phối bộ NST của loài đợc duy trì ổn định qua các thế hệ cơ thể nhờ sự kết hợp 3 quá trình: Nguyên phân, giảm phân, thụ tinh

Trong đó các sự kiện quan trọng nhất là: sự tự nhân đôi, phân li, tổ hợp của các NST trong nguyên phân và giảm phân, sự tổ hợp các NST t

-ơng đồng có nguồn gốc từ bố và từ mẹ trong quá trình thụ tinh.

+ Nhờ khả năng tự nhân đôi và phân li chính xác mà bộ NST lỡng bội từ hợp tử đợc sao chép y nguyên cho tế bào con

+ Nhờ sự tự nhân đôi, kết hợp với sự phân li độc lập của các NST tơng đồng trong giảm phân mà tạo nên các giao tử chứa bộ NST đơn bội + Trong quá trình thụ tinh 2 giao tử đơn bội của cơ thể đực và cơ thể cái kết hợp với nhau, do đó mà bộ NST lỡng bội củat loài đợc khôi phục

- ở các loài sinh sản sinh dỡng bộ NST của loài đợc duy trì ổn định qua các thế hệ nhờ cơ chế nguyên phân

2 Chức năng cơ bản của NST:

- Là vật chất mang thông tin di truyền

- Có khả năng tự nhân đôi, phân li, tổ hợp trong nguyên phân, giảm phân, thụ tinh nhằm đảm bảo sự truyền đạt thông tin di truyền ổn định ở cấp độ tế bào

- NST chứa các gen có cấu trúc khác nhau, mỗi gen giữ một chức năng di truyền nhất định

- Những biến đổi về số lợng, cấu trúc của NST sẽ gây ra những biến đổi ở các tính trạng di truyền

Câu 9: Trình bày những điểm giống và khác nhau giữa quá trình tạo trứng và quấ trình tạo tinh trùng?

Trả lời

1 Giống nhau:

- Đều xảy ra ở các TB sinh dục ở thời kì chín

- Đều diễn ra các hoạt dộng của NST là: nhân đôi, phân li, tổ hợp tự do

- Đều tạo thành các TB con có bộ NST đơn bội khác nhau về nguồn gốc

- Đều là cơ chế sinh học đảm bảo kế tục vật chất di truyền qua các thế hệ

2 Khác nhau:

- Kết thúc GP I tạo thành 2 TB có kích thớc bằng nhau

- Kết thúc quá trình giảm phân tạo thành 4 TB có kích

th-ớc bằng nhau, sau này phát triển thành các tinh trùng

- Tinh trùng có kích thớc bé gồm 3 phần: đầu, cổ, đuôi

- Cả 4 tinh trùng đều có khả năng trực tiếp tham gia vào

quá trình thụ tinh

- Kết thúc giảm phân I tạo thành 2 TB, trong đó: 1 TB có kích thớc lớn, 1 TB có kích thớc bé

- Kết thúc quá trình giảm phân tạo thành 4 TB trong đó:

có 1 TB có kích thớc lớn sau này phát triển thành trứng và

3 TB có kích thớc bé gọi là thể định hớng

- Trứng có kích thớc lớn và có dạng hình cầu

- Chỉ có trứng trực tiếp tham gia vào quá trình thụ tinh

Câu 10: Nêu những điểm giống nhau và khác nhau cơ bản giữa nguyên phân, giảm phân ý nghĩa của các quá trình đó?

Trả lời:

1 So sánh 2 quá trình nguyên phân và giảm phân:

a Giống nhau:

- Đều là sự phân bào có sự thành lập thoi vô sắc, nhân phân chia trớc, tế bào chất phân chia sau

- Đều có sự nhân đôi của NST(thực chất là sự tự nhân đôi của ADN) ở kì trung gian

- Đều trải qua các kì phân bào tơng tự nhau, diễn biến xảy ra ở các giai đoạn tơng tự nhau: NST đóng xoắn, trung thể tách làm đôi, thoi vô sắc đợc hình thành, màng nhân tiêu biến, NST tập trung và di chuyển về hai cực của tế bào, màng nhân tái lập, NST tháo xoắn, Tế bào chất phân chia

b Khác nhau:

- Xảy ra đối với TB sinh dỡng và TB sinh dục sơ khai

- Chỉ gồm 1 lần phân bào

- Không

- Tại kì giữa các NST kép tập trung thành 1 hàng trên mặt

phẳng xích đạo

- Tại kì sau có sự phân cắt của các NST kép thành 2 NST đơn

tại tâm động và các NST đơn phân li về 2 cực của tế bào

- Kết thúc kì cuối tạo thành 2 TB con giống nhau có bộ NST

lỡng bội đơn

- Không

- Kết quả: từ 1 TB mẹ tạo thành 2 TB con giống nhau, có bộ

- Xảy ra đối với các TB sinh dục ở thời kì chín

- Gồm 2 lần phân bào liên tiếp ( lần phân bào I là phân bào giảm phân, lần phân bào II là phân bào nguyên phân )

- ở kì đầu I có sự bắt chéo giữa 2 crômatit khác nguồn gốc dẫn tới sự tiếp hợp, trao đổi chéo giữa các NST trong cặp

t-ơng đồng( khác nguồn gốc )

- Tại kì giữa I các NST kép tập trung thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo

- Tại kì sau I diễn ra sự phân li của các NST ở trạng thái kép trong từng cặp tơng đồng.( Không có sự phân cắt tâm động )

- Kết thúc kì cuối I tạo thành 2 TB con có bộ NST đơn bội kép ( Đây là giai đoạn quan trọng, là cơ sở để tạo ra nhiều loại giao tử khác nhau )

- Các TB con sinh ra lại tiếp tục bớc vào lần phân bào thứ 2

- Kết quả: từ 1 TB mẹ tạo thành 4 TB con có bộ NST đơn bội

đơn ( giảm đi 1 nửa so với TB mẹ )

- Các TB con sinh ra sẽ phân hoá tạo thành giao tử

NST lỡng bội đơn

( giống nh ở TB mẹ )

- Các TB con sinh ra sẽ phân hoá tạo thành các loại TB sinh

dỡng khác nhau

2 ý nghĩa của nguyên phân và giảm phân:

- ý nghĩa của NP:

+ ổn định bộ NST đặc trng của loài qua các thế hệ tế bào của cùng 1 cơ thể ( Với những loài sinh sản vô tính)

+ Là phơng thức sinh sản của tế bào làm gia tăng số lợng, kích thớc của tế bào, dẫn đến sự lớn lên của cơ thể Khi cơ thể đã ngừng lớn nguyên phân giúp tái tạo các phần cơ thể bị tổn thơng, thay thế các tế bào già, tế bào chết…

- ý nghĩa của giảm phân:

+ Bộ NST trong giao tử giảm đi 1 nửa nhờ vậy khi qua quá trình thụ tinh bộ NST của loài đợc khôi phục

+ Trong giảm phân có xảy ra hiện tợng phân li độc lập, tổ hợp tự do của NST đã tạo nên nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc Đây

là cơ sở tạo nên các biến dị tổ hợp tạo nên tính đa dạng của sinh giới

Câu 11: Tại sao những diễn biến của NST ở kì sau của giảm phân I ( kì sau I ) là cơ chế tạo nên sự khác nhau về nguồn gốc NST trong bộ

đơn bội ở các TB con đợc tạo thành qua giảm phân?

Trả lời:

Trong TB NST xếp thành từng cặp Trong giảm phân:

- Vào kì trung gian I các cặp NST trở thành các cặp NST ở trạng thái kép Trong mỗi cặp luôn có một chiếc có nguồn gốc từ bố, 1 chiếc có nguồn gốc từ mẹ

- Đến kì giữa I các NST kép xếp thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào theo 1 cách ngẫu nhiên và mỗi cặp cùng nằm trên 1 sợi tơ vô sắc của thoi phân bào

- Vào kì sau I các NST kép trong cặp tơng đồng phân li về 2 cực của TB ( không có sự phân cắt tâm động ), chiếc có nguồn gốc từ bố đi về 1 cực và chiếc có nguồn gốc từ mẹ di chuyển về cực còn lại của TB

- Kết thúc kì cuối I tạo thành các 2 TB con trong đó: 1 TB chứa NST có nguồn gốc từ bố, 1 TB chứa NST có nguồn gốc từ mẹ trong cặp t ơng

đồng

Nh vậy, chính sự sắp xếp 1 cách ngẫu nhiên các NST ở kì giữa I và sự phân li không tách tâm động của các NST kép ở kì sau I là cơ chế tạo nên sự khác nhau về nguồn gốc NST trong bộ đơn bội ở các TB con đợc tạo thành qua giảm phân.

Câu 12: Trình bày vai trò của cặp NST thứ 23 trong việc xác định giới tính ở ngời?

Trả lời

- ở ngời cặp NST số 23 là cặp NST giới tính có vai trò xác định giới tính ở ngời, trong đó:

+ ở nam giới cặp này gồm 2 chiếc: 1 chiếc hình gậy, 1 chiếc hình móc và đợc kí hiệu là XY

+ ở nữ giới cặp NST này gồm 2 chiếc giống nhau và có hình gậy, đợc kí hiệu là XX

- NST giới tính mang các gen quy định các tính trạng liên quan và không liên quan tới giới tính

Câu 13: Trình bày cơ chế NST xác định giới tính ở ngời?

Trả lời

- Cơ chế NST xác định giới tính ở ngời đợc xác định bởi sự kết hợp 2 cơ chế là phân li của cặp NST giới tính trong GP và tổ hợp NST giới tính trong thụ tinh

+ ở nam giới khi giảm phân cho 2 loại tinh trùng mang X và mang Y với tỉ lệ ngang nhau; ở nữ giới khi giảm phân chỉ tạo ra 1 loại trứng mang X

+ Khi thụ tinh, nếu TB trứng gặp tinh trùng mang X thì hợp tử có cặp NST giới tính XX, phát triển thành con gái; nếu TB trứng gặp tinh trùng mang Y thì hợp tử có cặp NST giới tính XY, phát triển thành con trai

Viết sơ đồ về cơ chế hình thành giới tính ở ngời

Vì số lợng 2 loại tinh trùng mang X và mang Y chiếm tỉ lệ tơng đơng nên tỉ lệ con trai và con gái xấp xỉ bằng nhau

Câu 14: Cấu trúc của NST thờng và NST giới tínhgiống và khác nhau ở những điểm nào?

Trả lời

a Giống nhau:

- Trong TB sinh dỡng đều tồn tại thành từng cặp, mỗi cặp NST gồm 2 NST đơn thuộc 2 nguồn gốc Trong TB giao tử tồn tại thành từng chiếc

- Có kích thớc và hình dạng đặc trng cho mỗi loài

- Đều có khả năng bị đột biến làm thay đổi số lợng và cấu trúc NST

b Khác nhau:

- Thờng gồm nhiều cặp NST ( lớn hơn 1 cặp), luôn tồn tại

thành từng cặp NST tơng đồng

- Gen trên NST thờng tồn tại thành từng cặp gen tơng ứng

- Mang gen quy định các tính trạng thờng của cơ thể

- Chỉ có 1 cặp, có thể tồn tại thành cặp tơng đồng hoặc không tơng đồng tuỳ giới tính và tuỳ từng loài

- Gen trên NST giới tính XY tồn tại thành nhiều vùng

- Mang gen quy định tính trạng thờng và gen quy định tính trạng liên quan tới giới tính

Câu 15: Khái niệm về thụ tinh Giải thích ý nghĩa của giảm phân và thụ tinh

Trả lời

1 Khái niệm về thụ tinh

Thụ tinh là sự kết hợp giữa 1 giao tử đực ( tinh trùng )và 1 giao tử cái ( Trứng ) để tạo thành hợp tử

2 ý nghĩa của GP,TT:

+ Trong quá trình giảm phân đã tạo ra các giao tử trong đó bộ NST giảm đi 1 nửa nhờ vậy qua quá trình thụ tinh bộ NST của loài đ ợc khôi phục Vậy hai quá trình giảm phân và thụ tinh giúp ổn định bộ NST ( 2n) đặc trng qua các thế hệ của loài

+ Trong giảm phân có xảy ra hiện tợng phân li độc lập, tổ hợp tự do của NST đã tạo nên nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc

+ Trong quá trình thụ tinh có sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao tử đã tạo nên vô số biến dị tổ hợp, từ đó tạo nên sự đa dạng, phong phú ở những loài sinh sản hữu tính

Câu 16: Giải thích các yếu tố ảnh hởng tới sự phân hoá giới tính và nêu ứng dụng kiến thức về di truyền giới tính trong sản xuất?

Trả lời

1 Các yếu tố ảnh hởng đến sự phân hoá giới tính:

- Nếu hoocmôn sinh dục tác động vào những giai đoạn sớm trong sự phát triển cá thể có thể làm biến đổi giới tính tuy cặp NST giới tính vẫn không đổi

VD: dùng metyl testostêrôn tác động vào cá vàng cái làm cá cái biến thành cá đực.

- Ngoài ra các yếu tố của môi trờng nh: nhiệt độ, cờng độ ánh sáng, nồng độ cacbonic cũng ảnh hởng đến sự phân hoá giới tính

VD: + ở một số loài rùa, nếu trứng đợc ủ ở nhiệt độ dới 28 0 C sẽ nở thành con đực, còn ở nhiệt độ trên 32 0 C trứng nở thành con cái.

+ Thầu dầu đợc trồng trong ánh sáng cờng độ yếu thì số hoa đực giảm.

2 ứng dụng kiến thức về di truyền giới tính trong sản xuất:

Nắm đợc cơ chế xác định giới tính và các yếu tố ảnh hởng tơí sự phân hoá giới tính ngời ta có thể chủ động điều chỉnh tỉ lệ đực : cái ở vật nuôi cho phù hợp với mục đích sản xuất

VD: Tạo ra toàn tằm đực ( tằm đực cho nhiều tơ hơn tằm cái ), nhiều bê để nuôi lấy thịt , nhiều bê cái để nuôi lấy sữa.

Câu 1: Trình bày những biến đổi và hoạt động của NST trong gp

Trả lời:

- Kì đầu

- Kì giữa

- Kì sau

- Kì cuối

AAaaaBBbb( 2n kép) AAaaaBBbb( 2n kép)

- Cha tách: AAaaaBBbb( 2n kép)

- Đã tách: AABB, aabb

Giống kì sau đã tách

-Giống với kì cuối I( n kép)

- Cuối( n đơn)

AB, ab

Ab, aB

Câu 17: So sánh biến đổi và hoạt động của NST trong nguyên phân, giảm phân.

Trả lời:

*Giống nhau:

- NST có những biến đổi và hoạt động giống nhau: trớc khi bớc vào phân bào NST nhân đôiNST kép, đón xoắn, tháo xoắn, xếp hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào, phân li về 2 cực của TB…

*Khác nhau:

-Đầu

-Giữa

-Sau

-Không xảy ra sự tiếp hợp và bắt chéo NST

-Các NST kép tập trung thành 1 hàng trên mặt phẳng của miền xích đạo của thoi phôi bào -Các NST kép tách nhau ở tâm động  NST đơn phân li về 2 cực của TB

-NST tập trung 1 lần trên miền xính đạo của thoi phôi bào và 1 lần phân li

-Xảy ra -Tập trung thành 2 hàng

-Các NST kép phân li về các cực của TB nhng không tách TĐ

-2 lần tập trung và 2 lần phân li

Câu 18:

- Trong nguyên phân, giảm phân ngoại trừ NST, các cấu trúc khác trong TB đã có những biến đổi ntn? Nêu ý nghĩa của những biến đổi đó Trả lời:

-Trong nguyên phân, giảm phân ngoài NST thì trung tử, thoi phôi bào, mang nhân và nhân con, màng TB đều biến đổi và có ý nghĩa

Trung tử Kì TG 2 tách đôidi chuyển về 2 cực của TB -Chuẩn bị cho sự hình thành thoi phôi bào ở

kì đầu Thoi p.bào -Hìnhd thành ở kì đầu, hòan chỉnh ở kì giữa,

biến mất ở kì cuối -Giúp cho NST gắn lên nó (kì giữa), co rút NST di chuyển về 2 cực TB(kì sau) Màng nhân, nhân

-Xuất hiện ở kì cuối

-Tạo điều kiện cho NST đợc tự do, dễ sắp xếp trên miền xích đạo, phân li

-Tái tạo trở lại cấu trúc đặc trng của TB

Câu 19: Giao tử là gì? Trình bày quá trình phát sinh giao tử đực và phát sinh giao tử cái ở động vật?

Trả lời:

-Khái niệm giao tử: Là những TB sinh dục đơn bội (n) đợc tạo ra từ sự giảm phân của TB sinh giao tử (tinh bào bậc 1 hoặc noãn bào bậc 1) và có khả năng thụ tinh để tạo ra giao tử Có 2 loại giao tử đực và cái

Câu 20: So sánh quá trình phát sinh giao tử đực và cái ở động vật

Trả lời:

* Giống nhau:

- Đều phát sinh từ các TB mầm sinh dục

- Đều trải qua 2 quá trình: nguyên phân của các TB mầm và giảm phân của các TB sinh giao tử( tinh bào b1 và noãn bào b1)

- Đều xảy ra trong tuyến sinh dục của cơ quan sinh dục

* Khác nhau:

- Xảy ra trong tuyến sinh dục đực( các tinh hoàn)

- Số lợng giao tử nhiều: 1 tinh bào b1 giảm phân cho 4

giao tử( tinh trùng)

- Trong cùng 1 loài giao tử đực có kích thớc nhỏ hơn

giao tử cái

- Xảy ra trong tuyến sinh dục cái( buồng trứng)

- Số lợng giao tử ít: 1 noãn bào b1 giảm phân cho 1 giao tử( trứng)

- Giao tử cái có kích thớc lớn do phải tích luỹ nhiều chất ddỡng để nuôi phôi ở giai đoạn đầu nếu xảy ra sự thụ tinh

Câu 21: Trình bày quá trình ssinh giao tử đực và giao tử cái ở thực vật của hoa?

Trả lời:

*Giao tử đực:

- Mỗi TB mẹ của tiểu bào tử giao phối ra 4 tiểu bào tử đơn bội (n) sẽ hình thành 4 hạt phấn Trong 1 hạt phấn 1 nhân đơn bội phân chia :

+Nhân ống phấn

+Nhân sinh sản phân chia 2 giao tử đực

*G iao tử cái:

-Mỗi TB mẹ của đaịi bào tử  4 đại bào tử chỉ 1 đại bào tử sống sót và lớn lên Nhân của đại bào tử nhân 3 lần 8 nhân đơn bội nằm trong túi phôi giao tử cái (trứng)

Câu 22: So sánh qua trình tạo giao tử ở động vật, thực vật

Trả lời:

*Giống nhau:

-Đều xảy ra ở cơ quan sinh sản

-Giao tử đều đợc tạo thông qua quá trình giao phối của TB mẹ sinh ra chúng

-Trong cùng loài thì số lợng giao tử đực tạo ra luôn nhiều hơn số lợng giao tử cái

*Khác nhau:

-Xảy ra ở các tuyến sinh dục của cơ quan sinh dục

-Qúa trình xảy ra đơn giản hơn

-Giao tử đợc tạo thanh ngay sau quá trình giao phối

-Xảy ra ở hoa là cơ quan sinh sản Xảy ra phức tạp hơn

-Các TB con sau giao phối lại tiếp tục nguyen phân rồi mới phân hoá để tạ giao tử

Câu 23: Khái niệm về thụ tinh Giải thích ý nghĩa của của giao phối và thụ tinh?

Trả lời:

*Khái niệm: (SGK/135)

*ý nghĩa:

-Nhờ có giảm phân, giao tử đực tạo thanhf mang bộ NST đơn bội (n) và qua thụ tinh 1 đực + 1 cái 1 hợp tử(2n) Nh vậy, sự phối hợp các quá trình nguyên phân, giảm phân, tính trạng đã đảm bảo sự duy trì ổn định của bộ NST đặc trng của những loài sinh sản hữu tính qua các thế hệ cơ thể của loài

-Giảm phân tạo ra nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc NST, sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao tử trong thụ tinh tạo thành những hợp

tử mang những tổ hợp NST khác nhau BDTH phong phú ở những loìa sinh sản hữu tính tạo nguyên liệu cho tiến hoá và chọn giống Do đó ngời

ta thờng dùng phơng pháp lai hữu tính để tạo nhiều BDTH nhằm phục vụ cho công tác chọn giống

Câu 24: Hoa của cây đợc trồng bằng hạt thờng cho nhiều biến dị về mầu sắc hơn trồng theo phơng pháp giâm, chiết ghép? Giải thích?

Trả lời:

-Trong hạt chứa phôi phát triển từ hợp tử và phôi nhũ GP+TT

-Giâm, chiết, ghép NP

di truyền giới tính – di truyền liên kết

Câu 1: Nêu khái niệm và VD về NST GT và về sự phân hoá cặp NST GT ở SV?

Trả lời:

- Trong TB lỡng bội 2n ngoài NST thờng (A) luôn xếp thành các cặp tơng đồng giống nhau ở cả 2 giới thì còn có 1 cặp NST GT có thể tơng đồng( XX) ở giới này, hoặc không tơng đồng ở giới kia

- Lấy VD ở ngời hoặc ruồi giấm

+ NSTGT xác định tính đực hoặc tính cái và chứa gen qui định tính trạng thờng liên quan tới GT

- Sự phân chia GT của mỗi loà tuỳ thuộc vào sự có mặt của cặp NSTGT XX hay XY trong TB

VD…………

Câu 2 : So sánh NST thờng và NST GT về cấu tạo và chức năng

Trả lời:

* Giống nhau:

- Đều có tính đặc trng theo loài

- Đều đợc cấu tạo từ 2 thành phần: ADN và 1 loại pr histôn

- Cặp NST thờng và cặp NST GT ( XX) đều là cặp tơng đồng gồm 2 chiếc giống nhau

- Chức năng: + Chứa gen qui định tính trạng của cơ thể

+ Đều có các hoạt động giống nhau trong phân bào

* Khác nhau:

Cấu tạo - Có nhiều cặp trong TB lỡng bội

- Cặp NST luôn tơng đồng

- Giống nhau giữa cá thể đực, cái

- Chỉ có 1 cặp

- Cặp XY không tơng đồng

- Khác nhau giữa cá thể đực, cái Chức năng - Không qui định GT

- Chứa gen qui định tính trạng thờng - Qui định GT- Chứa gen qui định tính trạng

thờng có liên quan tới GT

Câu 3: Giải thích cơ chế sinh con trai và con gái ở ngời, có vẽ sơ đồ minh hoạ Vì sao ở ngời tỉ lệ nam: nữ trong cấu trúc dân số với qui mô lớn

luôn xấp xỉ 1:1?

( HS tự hoàn thiện)

Câu 4 : ở loài ruồi giấm 2n = 8 Hãy giải thích bộ NST trong TB giới đực cùng giới cái và cơ chế xác định GT ở loài này

( HS tự hoàn thiện)

Câu 5: Hãy giải thích cơ sở khoa học của việc điều chỉnh tỉ lệ đực: cái ở vật nuôi? Điều đó có ý nghĩa gì trong thực tiễn? Giải thích và nêu thí dụ?

Trả lời:

a CSKH:

- Ngoài GT do NST quyết định thì các điều kiện bên ngoài, hoocmôn sinh dục cũng ảnh hởng tới phân hoá GT

+ Tác động của hoocmôn sinh dục: vào giai đoạn sớm của quá trình phát triển của cơ thể có thể làm biến đổi GT ( không làm thay đổi cặp NST GT)

VD: Cá vàng cái  cá vàng đực khi có sự tác động của metyltestôtêrôn khi còn non

- Điều kiện bên ngoài: ánh sáng, nhiệt độ tác động lên quá trình nở của trứng, của cơ thể non hay thời gian thụ tinh …

VD: Rùa: to < 28oC trứng đực, to > 32oC trứngcái

b ý nghĩa:

- Để phù hợp với mục đích sản xuất và tạo ra lợi ích kinh tế cao nhất trong quá trình sản xuất

VD: muốn nuôi lợn để lấy thịt cần nuôi lợn đực…………

Câu 6: Di truyền liên kết là gì? Nguyên nhân của hiện tợng DTLK? Vì sao ruồi giấm là đối tợng nghiên cứu của Moocgan?

Trả lời:

- Khái niệm: - SGK/ 43

- Nguyên nhân: các gen qui định các cặp tính trạng nằm trên 1 cặp NST tơng đồng hay các gen qui định tính trạng nằm trên 1 NST, cùng phân li trong giảm phân tạo giao tử, cùng tổ hợp trong quá trình thụ tinh

- Ruồi giấm là đối tợng vì có các đặc điểm: vòng đời ngắn, dễ nuôi trong ống nghiệm, sinh sản nhanh, có nhiều biến dị…

Câu 7: Trình bày thí nghiệm của Moocgan và giải thích về hiện tợng DTLK của các cặp tính trạng?

Trả lời:

a Thí nghiệm:

Moocgan nghiên cứu 2 cặp tính trạng: màu sắc thân và độ dài cánh

Pt/c : xám, dài  đen, cụt

F1: 100% xám dài

♂F1: xám, dài  ♀ đen, cụt

FB : 1 xám, dài : 1 đen, cụt

b Giải thích( HS trình bày)

Câu 8 : So sánh qui luật PLĐL và hiện tợng di truyền liên kết về 2 cặp tính trạng

Trả lời:

* Giống nhau:

- Đều phản ánh sự di truyền của 2 cặp tính trạng

- Đều có hiện tợng gen trội át hoàn toàn gen lặn

- Cơ chế: phân li các gen trong tạo giao tử và tổ hợp các gen từ các giao tử trong thụ tinh

- Pt/c tơng phản, F1 mang KH 2 tính trạng trội

- F1 dị hợp 2 cặp gen  F2 phân li tính trạng

* Khác nhau:

- Mỗi gen nằm trên 1 NST

- Hai cặp T2 DTĐL và không phụ thuộc vào nhau

- Các gen PLĐL trong giảm phân tạo giao tử

- Làm xuất hiện nhiều BDTH

- Hai gen nằm trên 1 NST

- Hai cặp T2DT không độc lập và phụ thuộc vào nhau

- Các gen phân li cùng với nhau trong giảm phân tạo giao tử

- Hạn chế xuất hiện BDTH

Phần III: Phân tử ( ADN – ARN – Prôtêin ) ARN – ARN – Prôtêin ) Prôtêin )

Câu 1: So sánh quá trình tổng hợp ADN và quá trình tổng hợp ARN?

Trả lời:

a Giống nhau:

- Đều đợc tổng hợp dựa trên khuôn mẫu của phân tử ADN dới tác dụng của enzim

- Đều xảy ra chủ yếu trong nhân TB tại các NST ở kì TG lúc NST ở dạng sợi mảnh

- Đều có hiện tợng tách 2 mạch đơn ADN

- Đều diễn ra sự liên kết giữa các nu của môi trờng nội bào với các nu trên mạch ADN theo NTBS

- Đều tổng hợp dựa trên khuôn mẫu là phân tử AND

b Khác nhau:

- Xảy ra trên toàn bộ các gen của phân tử ADN

- Quá trình nhân đôi ADN diễn ra trên cả 2 mạch của

phân tử ADN theo 2 hớng ngợc nhau.

- Nguyên liệu dùng để tổng hợp là 4 loại nu: A,T,G,X

- Mạch mới đợc tổng hợp sẽ liên kết với mạch khuôn của

ADN mẹ để tạo thành phân tử ADN con

- Mỗi lần tổng hợp tạo ra 2 phân tử ADN con giống nhau

- Tổng hợp dựa trên 2 nguyên tắc là: NTBS và nguyên tắc

bán bảo toàn( giữ lại 1 nửa )

- Xảy ra trên 1 đoạn của ADN tơng ứng với 1 gen nào đó

- Chỉ có 1 mạch của gen trên ADN làm mạch khuôn

( Quá trình tổng hợp ARN diễn ra trên 1 mạch của gen )

- Nguyên liệu để tổng hợp là 4 loại nu: A,U,G,X

- Mạch ARN sau khi đợc tổng hợp sẽ rời nhân ra TBC để tham gia vào quá trình tổng hợp P

- Mỗi lần tổng hợp chỉ tạo ra 1 phân tử ARN

- Tổng hợp dựa trên 2 nguyên tắc là: NTBS và nguyên tắc khuôn mẫu

Câu 2: Tính đặc trng và đa dạng của ADN đợc thể hiện nh thế nào?

Trả lời

Tính đặc trng của ADN:

- Từ 4 loại nu ( A,T,G,X ) với số lợng và những cách sắp xếp xác định đã tạo ra các loại phân tử ADN đặc trng bởi bởi số lợng, thành phần và trình tự sắp xếp của các nu Từ đó đã tạo nên tính đặc trng của ADN

- Tỉ lệ A + T / G + X là đặc trng cho mỗi loài

Tính đa dạng của ADN:

- Với 4 loại nu với số lợng và những cách sắp xếp khác nhau đã tạo ra vô số loại phân tử AND khác nhau bởi số lợng, thành phần và trình

tự sắp xếp của các nu Từ đó đã tạo nên tính đa dạng của AND

Câu 3: So sánh phân tử ADN và phân tử ARN về cấu trúc?

Trả lời

1 Giống nhau:

- Đều cấu tạo theo nguyên tắc đa phân ( Gồm nhiều đơn phân )

- Các đơn phân liên kết với nhau tạo thành mạch đơn

- Mỗi đơn phân đều gồm 3 thành phần: Bazơ nitric, đờng C5, axit H3PO4

- Trên mạch đơn của ADN và ARN các đơn phân đèu liên kết với nhau bằng liên kết hoá trị

- Đều đặc trng bởi số lợng, thành phần và trình tự phân bố các đơn phân

2 Khác nhau:

ADN ARN

- Là đại phân tử có: kích thớc và khối lợng lớn, số lợng

đơn phân nhiều

- Có cấu trúc xoắn kép gồm 2 mạch liên kết với nhau theo

NTBS bằng các liên kết hiđrô

- Cấu tạo từ 4 loại nu: A,T G X

- Đờng cấu tạo nên đơn phân là đờng C5H10O4

- Là đa phân tử có kích thớc và khối lợng bé, số lợng đơn phân ít

- Có cấu trúc mạch đơn, có thể ở dạng thẳng hoặc xoắn

- Cấu tạo từ 4 loại nu là: A,U,G,X

- Đờng cấu tạo nên đơn phân là đờng C5H10O5

Câu 4: Nêu chức năng của ADN?

Trả lời

1 ADN nơi lu giữ thông tin di truyền:

- Bản chất hoá học của gen là ADN

- ADN chứa các gen, các gen khác nhau đợc phân bố dọc theo chiều dài của phân tử ADN, mà mỗi gen lại mang thông tin di truyền về cấu trúc của 1 loại Prôtêin Do đó ta nói ADN là nơi lu giữ thông tin di truyền

- ADN có khả năng bị biến đổi hình thành những thông tin di truyền mới

2 ADN có vai trò truyền đạt thông tin di truyền:

ADN có khả năng tự nhân đôi, từ đó dẫn tới sự tự nhân đôi của NST trong quá trình nguyên phân và giảm phân, do đó thông tin di truyền

đợc di truyền ổn định qua các thế hệ, đảm bảo sự sinh sôi nảy nở của SV

Câu 5: ở ngời tại sao các bệnh di truyền liên kết với giới tính thờng biểu hiện ở ngời nam, còn ít biểu hiện ở ngời nữ?

Trả lời

- Đa số các gen gây bệnh thờng là gen lặn

- ở ngời nữ giới do có cặp NST giới tính là XX nên khi mang gen gây bệnh thì phải ở trạng tháI đồng hợp mới có cơ hội biểu hiện, còn trong trạng tháI dị hợp thì bị gen trội tơng ứng trên NST giới tính X còn lại át chế do đó không biểu hiện đợc

- Còn ở nam giới có cặp NST giới tính là XY Mà NST X và Y không đồng dạng, một số gen có trên NST giới tính X nhng lại không có gen tơng ứng trên NST Y và ngợc lại Nên ở nam giới chỉ cần mang 1 gen lặn là sẽ biểu hiện ngay ra bệnh

Do đó ……

Câu 6: Nêu bản chất của mối quan hệ: ADN -> ARN -> Prôtêin -> tính trạng?

Câu 7: Nêu chức năng của P?

Câu 8: Tính đặc trng và đa dạng của Prôtêin do những yếu tố nào quy định?

Trả lời:

- Tính đặc trng: Các phân tử Protein đợc đặc trng bởi số lợng, thành phần, trình tự sắp xếp các aa, và cấu trúc không gian của chúng

- Tính đa dạng: với 4 yếu tố trên khi thay đổi sẽ tạo ra vô số dạng P khác nhau, do đó đã tạo nên tính đa dạng của P.

Câu 9: Giải thích đặc điểm cấu tạo hoá học của ADN?

Trả lời:

- Trình bày các ý:

* + Thuộc lại a xít nucleic, đại phân tử

+ Cấu tạo từ C, H, O, N, P

+ Theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là 4 loại nu

* Trong ADN, các nu liên kết với nhau theo chiều dọc  mạch (polinuleotit) Với hàng vạn , hàng triệu nu  ADN ở sinh vật có tính đa dạng,

đặc thù

+ Đa dạng

+ Đặc thù

Câu 2 : Giải thích cấu trúc không gian của phân tử ADN

Trả lời:

- Trình bày :

+ Cấu trúc: Chu kì (số cặp nu, đờng kính chiều cao)

+ Giữa các nu trên 2 mạch liên kết với nhau theo NTBS

+ Hệ quả của NTBS

Biết trình tự 1 mạch  mạch kia

A = T, G= X , A + G = T+ X

X

G

T

A





đặc trng cho từng loài

Câu 3: Hãy nêu các chức năng của ADN? để thực hiện đợc các chức năng đó, phân tử AND có những đặc điểm cấu tạo và hoạt động ntn?

Trả lời:

* Chức năng lu giữ TTDT

Truyền đạt TTDT qua các thế hệ TB và cơ thể khác loài

* Để thực hiện chức năng: lu giữ TTDT

- ADN mang gen, gen chứa TTDT Gen phân bố theo chiều dọc của AND ADN có cấu trúc 2 mạch xoắn kép  gen trên ADN ổn định  TTDT trên đợc ADN đợc ổn định

* Thực hiện chức năng truyền đạt TTDT

- ADN  2  TTDT truyền từ thế hệ này  khác

- ADN  2 là cơ sở phân tử của hiện tợng DT và sinh sản  duy trì đacự tính của từng loài ổn định qua các thế hệ  sinh vật sinh sôi nảy nở

Câu 4: Giải thích vì sao ngời ta nói sự  đôi của ADN có nguyên tắc bán bảo toàn? Điều đó có ý nghĩa gì trong quá trình truyền đạt TTDT? Giải

thích?

Trả lời:

- Bán bảo toàn: Gĩ lại 1 nửa

- Qúa trình tự 2 của ADN: ADN 2 mạch đơn

- Kết quả từ 1 ADN  2 ADN con giống nhau và giống mẹ Trong mỗi ADN con có 1 mạch của mẹ, 1 mạch của MT

- ý nghĩa: Nhờ giữ lại 1 mạch của mẹ làm mạch khuôn và các nu liên két theo NTBS  các nu lien két theo đúng trật tự  2 ADNcon giống hệt nhau và giống mẹ  TTDT đợc truyền qua thế hệ sau đợc ổn định

Câu 5: Trình bày khái niệm về gen? Nêu các điểm giống và khác nhau giữa gen với ADN và mối liên quan giữa hoạt động ADN với hoạt động

của gen?

Trả lời:

* Khái niệm về gen:

- Gen là một đoạn của phân tử ADN có chức năng di truyền xác định Mỗi gen chứa thông tin qui định cấu trúc của một loại pr nào đó gen cấu trúc Trung bình mỗi gen cáu trúc thờng có từ 600 cặp  1500 cặp nu Số lợng trong TB rất lớn Ruòi gấm 4000 gen

* So sánh giữa AND và gen

- Giống nhau: + Đều cấu tạo từ C, H, O, N, P, Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, các đơn phân gồm 4 loại nu

+ Đều có cấu trúc 2 mạch xoắn lại, các nu trên 2 mạch liên kết bởi liên kết H theo NTBS

- Khác nhau: Gen có kích thớc, khối lợng nhỏ, ADN chứa nhiều gen

* Liên quảntong hoạt động của ADN với hoạt động của gen

- ADN tháo xoắn và  2 và truyền TTDT

Câu 6: Mô tả cấu tạo hoá học chung của các loại ARN? Chức năng của các loại ARN trong TB?

Trả lời:

* Cấu tạo:

- Cấu tạo 1 mạch, từ các nguyên tố C, H, O, N, P

- Thuộc loại đại phân tử

- Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, đơn phân gồm có 4 loại: A, U, G, X

* Chức năng:

- mARN: Truyền đạt TT về cấu tạo của phân tử Pr cồn tổng hợp

- tARN: vận chuyển aa tới nơi tổng hợp Pr

- rARN: Cấu tạo nên ribô xôm = là nơi tổng hợp Pr

Câu 7: So sánh ADN với ARN về cấu tạo và chức năng?

Trả lời:

* Giống nhau:

- Cấu tạo:

+ Đại phân tử, có cấu trúc đa phân

+ Cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O, N, P

+ Đơn phân: Các nucleotit (A, G, X)

+ Giữa các đơn phân đều liên kết = photphođiste  mạch

* Chức năng:

Đều có chức năng trong QT tổng hợp pr để truyền đạt TTDT

* Khác nhau.

Cấu tạo - Có cấu trúc 2 mạch xoắn, có nu T

- Khối lợng lớn hơn ARN - Có cấu trúc 1 mạch , có nu U- Có kích thớc , khối lợng hơn ADN Chức năng - Chứa gen mang TT quy định cấu tạo phân

Câu 3: Giải thích qua trình tổng hợp ARN trong TB?

Trả lời:

- Dựa trên khuôn mẫu của gen, dới tác dụng cuae E, 1 đoạn AND(gen)  2 mạch đơn Một mạch làm khuôn, các nu trên liên kết với các nu của

MT theo NTBS

( Agen – UMT, Tgen – AMT, Ggen-XMT, Xgen- GMT)

- ARN rời nhân ra TB chất để tổng hợp ra pr

- Nếu mạch A RN đợc tổng hợp từ gen mang TT cấu trúc 1 loại pr thì đợc gọi là mARN tARN , rARN sau khi mạch đợ hoàn thành sẽ tạo thành cấu trúc bậc cao hơn để hoàn thành tARN ,rARN hoàn chỉnh

Câu 8 : So sánh qua trình tổng hợp ARN với quá trình nhân đôi ADN.

Trả lời:

* Giống nhau: Đều đợc tổng hợp từ khuôn mẫu ADN, dới tác dụng của E

- Diễn ra chủ yếu trong nhân, tại NST ở kì trung gian…

- Đều có hiện tợng tách ADN  mạch đơn

- Có hiện tợng liên kết các nu trên ADN với các nu của MT theo NTRS

* Khác nhau:

- Xảy ra trên 1 đoạn ADN (gen)

- Chỉ có 1 mạch làm khuôn

- Theo NTBS

- Kết quả: 1 gen 1 lần 1 phân tử ARN

- ARN tổng hợp xong ra TB chất

- Trên toàn bộ phân tử ADN

- 2 mạch làm khuôn

- Theo NTBS và BB toàn

- 1 ADN lần 2 ADN

- ADN vẫn ở trong nhân

Câu 9 Giải thính cấu tạo của phân tủ prôtein

Trả lời:

+ Cấu tạo:

+ Tính đa dạng : sự sắp xếp của các aa #  vô số pr #

nhiều bậc cấu trúc, nhiều chuỗi aa (bậc 4)

+ Tính đặc thù: Số lợng, thành phần và trình tự sắp xếp aa

Cấu trúc bậc 3(có hình dạng đặc trng)

Câu 10: Giải thích cấu tạo của phân tử prôtêin

Trả lời:

b Giống nhau:

* Cấu tạo :

- Thuộc loại đại phân tử, có khối lợng, kích thớc lớn trong TB

- Theo nguyên tắc đa phân, do nhiều đơn phân

- Giữa các đơn phân có các liên kết hoá học  mạch (chuỗi)

- Đều có tính đa dạng, đacự thù do thành phần, số lợng và trật tự các đơn phân quy định

* Chức năng:

- Đều có vai trò trong quá trình truyền đạt TT và TTDT của cơ thể

b Khác nhau

Cấu tạo ADN

- Cấu tạo 2 mạch song song và xoắn lại

- Đơn phân là các nu

- Có kích thớc, khối lợng lớn hơn pr

- Thành phần hoá học cấu tạo gồm C, H,

Prôtêin

- Có câú tạo bởi 1 hay nhiều chuỗi aa

- Đơn phân là các aa

- Có kích thớc, khối lợng nhỏ hơn