Mục tiêu cần đạt -Kiến thức: Học sinh nắm chắc khái niệm văn tự sự, những yếu tố cần thiết trong văn tự sự, biết xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả biểu cảm -Kỹ năng: Có kĩ nă
Trang 1Tuần : 1
Tiết : 1
Ngày soạn : 15/ 8/2010Ngày dạy : 17/08/2010
- Kỹ năng : Có kỹ năng phát hiện chủ đề văn bản qua tìm hiểu các bộ phận của văn bản
* TT : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiiện nh thế nào ?
II Chuẩn bị
- SGK, tài liệu tham khảo, giáo án
III Các bớc lên lớp
1 ổn định tổ chức: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
GV kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của hs.
Có thể có một hoặc nhiều chủ đề
- Ca ngợi vẻ đẹp của ngời
Trang 2trong “cuộc chia tay ” đợc
thể hiện nh thế nào ? qua
nhan đề, cốt truyện, tình tiết
trong truyện ?
Bổ sung
2 anh em về chia tay cô
giáo, các bạn -> chia tay,
H/s nêu
H/s tìm các chi tiết
+ Thuỷ và Thành đau khổ khóc suốt đêm
+ Sáng sớm Thành đau buồn ra vờn ngồi một mình, em gái theo ra
+ Hai anh em chia đồ chơi
+ Trớc lúc lên xe, Thuỷ
đổi lại cho anh hai đồ
- Cảm thông với thân phận của ngời phụ nữ trong xã hội cũ
b Bạn đến chơi nhà“ ”(Nguyễn Khuyến)
c Văn bản Cuộc chia“
tay của những con búp
bê ”(Khánh Hoài)
- Các phần của văn bản
Trang 3- Lµm BT – v¨n b¶n “Rõng cä quª t«i” – trang 10,11 Ng÷ v¨n 8.
- T×m hiÓu l¹i “T«i ®i häc” – c¸c h×nh ¶nh so s¸nh trong v¨n b¶n
Trang 4
Tuần : 2
Tiết : 2
Ngày soạn : 20/8/2010Ngày dạy : 24/08/2010
Rèn kỹ năng tạo lập văn bản
I Mục tiêu cần đạt
- Kiến thức : Tiếp tục tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản qua việc tìm phân tích những từ ngữ hình ảnh cụ thể trong văn bản
-Kỹ năng :Từ đó có kỹ năng triển khai một đề bài thành dàn ý có tính mạch lạc
* TT : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiện ở một số văn bản
12’ Yêu cầu HS đọc lại văn bản
1 Rừng cọ quê tôi
Nguyễn Thái Văn( Văn 8)
- Chủ đề:
Rừng cọ là vẻ đẹp của vùng sông Thao
Tình yêu mến quê nhà của ngời sông Thao.+ Rừng cọ quê tôi.+ Rừng cọ trập trùng
Trang 510’
? Tìm những hình ảnh so sánh
trong văn bản và nêu tác dụng
của hình ảnh đó đối với chủ đề
Chiếc cặp đã gợi nhớ kỷ niệm
lầm đầu tiên đi học lớp 1
b Cách đây 8 năm, ngày đầu
tiên đi học cấp 1, bà nội em đa
em đi vì bố mẹ em đi công tác
xa
c, Bà đã già nên không kịp đi
phố mua cặp mới cho em, em
đựng sách trong một cái túi
vải rất to của bà, trông rất ngộ
d, Hai bà cháu đến trờng,
không khi nh ngày hội em
- > rừng mặt trời
Thảo luận -> tìm những hình ảnh so sánh
Trình bày
Tôi quên thế nào nhmấy cành hoa tơi
ý nghĩ ấy nh một làn mây lớt ngang trên ngọn núi
“Tôi” làm cho những
kỉ niệm rõ rệt, sâu sắc hợn
3 Triển khai đề bài.
“Kể lại kỉ niệm ngày
đầu tiên đi học lớp 1 của em”
Cảm giác, tâm trạng của em, hồi hộp, lo lắng, bỡ ngỡ
Trang 6nh những lần khác đứng
nghiêm chỉnh
e, ấn tợng nhất là cô giáo
? Theo em hớng triển khai của
Trang 7Tuần : 3
Tiết : 3
Ngày soạn : 30/8/2010Ngày dạy : 31/08/2010
1, Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các
em nhỏ núp dới nón mẹ lần đầu tiên
đến trờng, lòng lại nao nức, xốn
xang
2, Cảm thấy con đờng quen đi học,
thấy lạ cảnh vật thay đổi
3, Muốn thử sức
4, Cảm thấy ngôi trờng có nhiều
thay đổi
H/s đọc bài tập Thảo luận nhóm Các nhóm trình bày kết quả thảo luận
Thảo luận nhanh
Trình bày, bổ sung
ý lạc chủ đề: (c,g)
Có nhiều ý hợp với chủ đề nhng do cách diễn đạt cha tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề
nh b, e
Bài 2(SGK- NV 8 tr14)Loại ý b, d
Bài 3 (trang 14)
Sắp xếp các ý theo một
th tự hợp lí sẽ là: a, b, c,
d, e
Trang 85, Cảm thấy gần gũi, thân thơng đối
với lớp học, với những ngời bạn
mới
? Để chứng minh cho luận điểm:
“sách có lợi ích rất lớn đối với con
ngời” Một bạn đã triển khai các ý
sau (Gv sử dụng bảng phụ)
a Sách giúp con ngời khám phá
mọi lĩnh vực của đời sống
b Sách giúp con ngời nhận thức
đ-ợc những vấn đề lớn của đời sống,
nắm bắt đợc quy luật tự nhiên
c Sách giúp con ngời hiểu đợc
chính bản thân con ngời
d Sách do con ngời làm ra
e Sách dạy bảo con ngời biết sống
hay, sống đẹp
g Sách đem lại sự th giãn thoải mái
cho con ngời sau những giờ lao
? Góp ý cho cách triển khai đề: “Kể
lại kỉ niệm ngày dầu tiên đi học lớp
1 của em”
+ Chú ý các ý lôgíc, mạch lạc
H/s sắp xếp lại các ý
H/s thảo luận
Trong các ý trên ý
d không đảm bảo tính thống nhất về chủ đề vì nó giải thích nguồn gốc của sách còn các ý trên nói về lợi ích của sách
Trình bày: ý dGiải thích
Nhận xét
Trình bày cách triển khai đề về nhà
Cả lớp góp ý, hoàn thiện cho bài cá
nhân
Bài tập bổ sung
Kết luận:
ý d không đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
Bài tập bổ sung
4 Củng cố: 3’
? Nhấn mạnh các yếu tố thể hiện tính thống nhất về chủ đề của văn bản
5 Hớng dẫn về nhà: 2’ - Viết bài dựa trên các ý đã sửa
- Chú ý kết hợp các phơng thức biểu đạt Tìm hiểu bố cục văn bản
Trang 9
Tuần : 4
Tiết : 4
Ngày soạn : 2/9/2010Ngày dạy : 7/9/2010
đen và Dê trắng cùng qua một chiếc
cầu hẹp Dê đen đi đằng này lại Dê
trắng đi đằng kia sang Con nào
cũng muốn tranh sang trớc, không
con nào chịu nhờng con nào Chúng
húc nhau cả hai đều rơi tõm xuống
suối ”
Tổ chức sắp xếp các phần các đoạn hợp lí -> thể hiện chủ đề
- Khai – chuyển
- Thừa – hợp
4 phần: đề, thực , luận, kết
Trang 10? Cho đề văn: Hãy giải thích câu
tục ngữ “Uống nớc nhớ nguồn’
TB: Dê đen con nào
KB: Còn lạiH/s đặt Nhận xét
Theo trình tự thời gian
nghĩa bóng: Khi ta hởng thành quả cần phải biết
ơn và nhớ đến công lao của những ngời đã tạo ra thành quả
Nhớ nguồn là phải nhớ
ơn tổ tiên Học tập tu dỡng, xây dựng đất nớc ngày càng giầu đẹp
3 Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài.
+ Theo thứ tự thời gian
+ Theo tâm lí cảm xúc
+ Theo quan hệ khách quan đt
+ Theo lôgíc chủ quan của ngời viết
BT: Giải thích câu tục ngữ “uống nớc nhớ nguồn” Dàn ý
a Nên hiểu câu tục ngữ ntn ?
b Tại sao uống nớc -> nhớ nguồn
c Nhớ nguồn ta phải làm gì
Trang 11Tuần : 5
Tiết : 5
Ngày soạn : 20/ 9/2010Ngày dạy : 21/ 9/2010
tạo nên văn bản bắt đầu từ chỗ viết
hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng
dấu chấm xuống dòng và thờng
biểu đạt một ý tơng đối hoàn
Cho ví dụ trên bảng phụ
Trần Đăng Khoa rất biết yêu
Các từ ngữ đợc lặp lại nhiều lần -> duy trì đối tợng
H/s nêu
Thảo luận nhóm
Trình bày Câu chủ đề: Trần Đăng Khoa rất biết yêu thơng
Từ ngữ chủ đề: Trần
I Cách xây dựng đoạn văn trong văn bản
1.Thế nào là đoạn văn
- Là một bộ phận của văn bản là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản
2.Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn.
- Từ ngữ chủ đề: Từ ngữ đợc lặp đi lặp lại
- Câu chủ đề: Mang nội dung khái quát đủ chủ
vị đứng đầu hoặc cuối
đoạn văn
Trang 12(1) (2) (3)
Trang 13Tuần : 6
Tiết : 6
Ngày soạn : 27/ 9/2010Ngày dạy : 28 / 9/2010
12’ ? Cho các đoạn văn sau, hãy xác
định cách trình bày nội dung
trong đoạn văn đó
a, Chẳng có nơi nào nh sông
Thao quê tôi, rừng cọ trập trùng
Thân cọ cao vút Búp cọ dài nh
thanh kiếm sắc Lá cọ tròn xoè ra
nhiều phiến nhọn dài
b, Rừng của chúng ta có rất nhiều
loại gỗ quý.Ví dụ nh Pơmu, đinh,
lim, táu ,lát lànhững loại cây gỗ
có giá trị xuất khẩu cao Hoặc
tam thất quế, hồi là những cây
Đoạn b: Đoạn diễn dịch
Câu chủ đề câu 1
Đoạn c: Đoạn quy nạp
Đoạn văn gồm 4 câuCâu 1: Làng xóm ta đói rách
Bài tập 2:
Đoạn a trình bày theo cách diễn dịch
Đoạn văn gồm có 4 câu
Đoạn b: Đoạn diễn dịch
Đoạn c: Đoạn quy nạp
Đoạn văn gồm 4 câu
Trang 1410’
tập thể Đâu đâu cũng có trờng
học, nhà gửi trẻ, nhà hộ sinh, câu
lạc bộ , sân và kho của HTX, nhà
mới của xã viên
Đời sống vật chất ngày càng ấm
no , đời sống tinh thàn ngày càng
tiến bộ
d , Cũng nh tôi mấy cậu học trò
mới bỡ ngỡ đứng nép bên ngời
thân, chỉ dám nhìn một nửa hay
đi từng bớc nhẹ Họ nh con chim
con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng
trời rộng muốn bay, nhng còn
ngập ngừng e sợ Họ thèm vụng
và ớc ao thầm đợc nh những ngời
học trò cũ, biết lớp, biết thày để
khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ
GV nhận xét các nhóm
GV kết luận
Viết đoạn văn triển khai câu chủ
đề theo 2 cách diẽn dịch và quy
nạp
Gv nhận xét bổ sung và chữa lỗi
cho học sinh
? Để làm đợc đề văn: Kể lại kỷ
niệm ngày đầu tiên đi học lớp
một của em Em hãy dự định xấp
Câu 4: Khái quát lại vấn
đề (câu chủ đề)
Đoạn d: Đoạn song hành
Đoạn văn gồm 3 câuKhông có câu chủ đề, nội dung các câu không bao hàm nhau, diễn đạt từng ý song song
Học sinh viết đoạn văn theo hai cách
Học sinh trình bàyNhận xét đoạn văn của bạn
a Kỉ niệm khi ở nhà
b Khi kết thúc buổi học
c Kỉ niệm suốt dọc ờng đến lớp
đ-d Kỉ niệm trong buổi lễ khai giảng
e Kỉ niệm trong lớp buổi học đầu tiên
H/s chọn một ý từ dàn bài trên viết thành một
Bài tập 4:
Sắp xếp hợp lí
a, c, d, e, b
4 Củng cố 3’
Trang 15? Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ?
? Đọc bài văn mẫu(đề BT4 ) Cuốn sách các dạng bài TLV T 155
Trang 16Tuần : 7
Tiết : 7
Ngày soạn :4/10/2010Ngày dạy : 5/10/2010Chủ đề 2
Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
-> viết để ngời đọc ngời nghe
hiểu đợc diễn biến ý nghĩa của
Là loại văn trong đó tác giả
giới thiệu, thuyết minh, miêu tả nhân vật, hành động tâm t tình cảm của nhân vật, kể lại diến biến của câu chuyện để ngời đọc hiểu diến biến, ý nghĩa câu chuyện
a Nhân vật
- Ngoại hình
- Hành động
Trang 17điểm vừa nêu.
? Thế nào là tình tiết truyện
? Liệt kê các sự việc trong:
“Đánh nhau với cối xay gió”
? Tình huống truyện là sự việc
gây bất ngờ Em hãy tìm tình
Tôi đi học: Ngày đầu tiên
đến trờng dự lễ khai giảng -> khóc
Trong lòng mẹ: Ngày mẹ về
Đánh nhau với cối xay gió:
Cối xay tởng là ngời khổng lồ
Chiếc lá cuối cùng
Ngôn ngữ độc thoại
Đối thoại
Thể hiện tâm t tình cảm tính cách nội tâm nhân vật
Thảo luận nhóm
- Tâm lí
- Ngôn ngữ
b.Xây dựng tình tiết truyện.
- Diến biến các sự việc
c Tình huống của truyện.
- Sự việc gây bất ngờ
d Ngôn ngữ kể.
- Ngôn ngữ độc thoại
- Ngôn ngữ đối thoại
Trang 18ChÞ DËu ng«n ng÷ nhÑ nhµng, tha thiÕt, lÔ phÐp, cã giäng van nµi cña ngêi yÕu thÕ.
Trang 19Tuần : 8
Tiết : 8
Ngày soạn : 10/10/2010Ngày dạy : 12/10/2010 Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm.
I Mục tiêu cần đạt
-Kiến thức: Học sinh nắm chắc khái niệm văn tự sự, những yếu tố cần thiết trong văn
tự sự, biết xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả biểu cảm
-Kỹ năng: Có kĩ năng viết đoạn văn tự sự, kết hợp tả và biểu cảm
* TT : Các yếu tố trong văn tự sự
II.Chuẩn bị
- SGK, Các tài liệu tham khảo khác, bảng phụ
- H/s xem lại bài
ở mỗi đầu lời thoại có dùng
dấu gạch ngang, trớc lời thoại
đã thấy khói bếp bay lên, tôi mừng rỡ gọi to:
- Mẹ ơi ! Mẹ về rồi phải không
- Mẹ tôi trả lời:
- Con gái mẹ về rồi cơ à ! hôm nay làm đồng xong sớm
mẹ về nấu cơm cho con, kẻo
đi học về đói lại không có cơm ăn
- Tôi xúc động ngập ngừng
2 Các yếu tố trong văn tự sự.
d Ngôn ngữ kể.
- Ngôn ngữ độc thoại
- Ngôn ngữ đối thoại
Trang 20Chuyển những câu kể sau
thành câu kể xen lẫn miêu tả
ngoài và đặc biệt là thể hiện
đ-ợc rất sinh động sự đau đớn
Sự việc cụ thể sinh động hơn
Cảm xúc: Vui buồn, giận
th-ơng, lo lắng, mong ớc, hi vọng, nhớ nhung
Cảm nghĩ cảm giác
Làng tôi có nhiều ngôi nhà ngói đỏ tơi trông mới đẹp làm sao
Chiếc xe đạp của em theo
e.Miêu tả trong văn
tự sự.
Làm nổi bật ngoại hình
Bài tậpBài 1:
Bài 2:
Đó là đoạn văn tả lại chân dung đau khổ của Lão Hạc với nhiều chi tiết rất độc đáo
Trang 21quằn quại về tinh thần của một
ngời trong giây phút ân hận
xót xa
4 Củng cố 3’
? Nêu quy trình xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự
5 Hớng dẫn về nhà 2’
- Viết đoạn văn tự sự xen lẫn yếu tố miêu tả và biểu cảm kể về vẻ đẹp của quê hơng em
_
Trang 22Tuần : 9
Tiết : 9
Ngày soạn : 17/10/2010Ngày dạy : 19/10/2010 Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)
Mở đầu nêu vấn đề gì ?
II Lập dàn ý của bài văn tự sự
1 Bố cục
A Mở bài
Giới thiệu sự việc, nhân vật và tình huống xẩy ra câu chuyện
Trang 23TB: Sự việc ấy xẩy ra ở đâu
vào lúc nào (thời gian hoàn
cảnh) với ai
Chuyện xẩy ra nh thế nào ?
Điều gì khiến bố mẹ em vui
lòng
Niềm vui của bố mẹ đợc thể
hiện nh thế nào ? Miêu tả
các biểu hiện của niềm vui
Bố mẹ em vui lòng vì em
có lòng tốt biết giúp đỡ ngời khác khi gặp khó khăn
Kết bài: Em rất vui vì
Việc làm của ngời ấy với em
Suy nghĩ cảm nhận của
Kết cục cảm nghĩ của ngời trong cuộc
1 Bài 1
Đề bài: Kể về một việc làm của em khiến bố
mẹ vui lòng
Có thể viết về các việc làm của em nh:
Đợc nhiều điểm tốt Giúp đỡ ngời khó khăn, ngời già
2 Bài 2
Kể về ngời thầy (cô giáo) của em
- MB: Ngời thầy giáo
mà em yêu quý nhất là thầy Thành
Thầy là ngời đã dậy em
Trang 24triển đoạn, kết đoạn em.
? Nêu dàn ý của bài văn tự sự
? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự
5 H ớng dẫn về nhà 2’
- Học bài, lập dàn ý cho đề văn sau: “Buổi sinh hoạt lớp làm em nhớ mãi”
Trang 25
Tuần : 10
Tiết : 10
Ngày soạn : 25/10/2010Ngày dạy : 26/10/2010 Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)
I Mục tiêu cần đạt
-Kiến thức: HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
-Kỹ năng: Có kỹ năng dựng đoạn văn, Có ý thức dựng đoạn văn, văn bản thống nhất
16’ ? Chuyển những câu kể sau đây
thành những câu kể có đan xen
yêú tố miêu tả hoặc yếu tố biểu
cảm
1 Tôi nhìn theo cái bóng của thằng
bé đang khuất dần phía cuối con
đờng
2 Tôi ngớc nhìn lên,thấy vòm
ph-ợng vĩ đã nở hoa từ bao giờ
3 Nghe tiếng hò của cô lái đò
trong bóng chiều tà ,lòng tôi chợt
1.Bài 1
Ví dụ câu 1Tôi thẫn thờ nhìn theo cái bóng dáng
bé nhỏ , cô đơn đang khuất dần phía cuối con đờng dài và hẹp
Trang 26dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong 5 đề tài sau
1 Kể chuyện một em bé đang hờn
dỗi mẹ
2 Kể chuyện một bạn học sinh
phạm lỗi
3 Kể chuyện con chim con tập
chuyền cành theo chim mẹ
yếu tố miêu tả và biểu cảm tránh
lạm dụng dẫn đến sai thể loại văn
bản
buồn man mác và nhớ tới quê hơng
4 Cô bé lặng lẽ dõi theo cánh chim lẻ loi trên bầu trời lòng lại buồn và nhớ tới quê hơng
Đó là lần đầu tiên và cũng là
lần cuối cùng tôi mắc lỗi,mà đến giờ tôi vẫn ghi sâu trong lòng
HS trình bày đoạn văn vừa viết
đầu tiên ấy còn in
đậm trong kí ức của tôi
- Kết bài:
Đó là bài học mà tôi
đã khắc sâu trong lòng Tôi thật biết ơn
mẹ, ngời đã dậy bảo cho tôi bài học đầu tiên và tự hứa sẽ
Trang 27biết thì bị mắng nên tôi chỉ chơi ở trong nhà.Tôi say sa đá bóng từ phòng trong ra phòng ngoài Tự nhiên nổi hứng, tôi liền đá
quả bóng lên cao chờ nó rơi xuống thì bắt Nhng không ngờ
không để mẹ phải phiền lòng nữa
Trang 28Tuần : 11
Tiết : 11
Ngày soạn : 29/10/2010Ngày dạy : 2/11/2010 Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)
i Mục tiêu cần đạt
-Kiến thức: HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
-Kỹ năng: Có kỹ năng dựng đoạn văn tự sự, chuyển thành đoạn văn xen lẫn yếu tố miêu tả biểu cảm.Có ý thức dựng đoạn văn, văn bản thống nhất về chủ đề
là lúc em đi học Trên đờng tới trờng, em đi qua cánh
đồng mầu của hợp tác xã
quê em
Từ xa trông cánh đồng nh một tấm thảm xanh mợt mà tơi tốt Xa xa thấp thoáng những bà con xã viên đang bắt sâu nhổ cỏ
Hai bên đờng là những hàng cà chua thẳng tắp, đ-
ợc các bác nông dân dựng dàn vững chắc Từng chùm
Trang 29phong phú
Gv gọi H/s đọc
Nhận xét, sửa lỗi trình bầy, bố
cục, cách mêu tả xây dựng sự
Cảnh bầu trời khi thu về:
Vòm trời, mây trời ánh nắng
Cảnh cánh đồng vào mùa thu:
Lúa chín, mầu sắc hơng vị, gió
thu, cảnh lao động
Cảnh trong vờn: Mầu sắc toàn
khu vờn trong nắng thu, không
khí trong vờn, những cây trái
chín về mùa thu ( Mầu sắc
h-ơng vị), lá cây chuyển mầu,
tiếng chim hót
Có thể xắp xếp ý theo thời
gian: Mùa thu chớm về -> Về
Gọi H/s trình bày đoạn văn
Thảo luận nhóm
Có thể kể, tả theo trình tự thời gian, hoặc không gian
Cảnh bầu trời, đến cánh
đồng, dồi đến cảnh sắc trong vờn
Hoặc kể tả theo trình tự thời gian:
Mùa thu chớm về (gió thu
se lạnh, nắng nhạt, hơng vị quả chín, bầu trời, cảnh vật chuyển mùa sang thu ->
đến thu về)
H/s viết đoạn vănTrình bầy đoạn văn
Nhận xét bài viết của bạn
2 Bài 2.
Viết đoạn văn kể lại cảnh thu về trên quê hơng em
Ví dụ:
Nếu mùa xuân ẩm
-ớt, mùa hạ nóng lực, mùa đông khô hanh
và lạnh giá thì mùa thu đem lại cho ngời
ta cảm giác mát mẻ, trong lành
Trang 30Tuần : 12
Tiết : 12
Ngày soạn : 7/11/2010Ngày dạy : 9/11/2010 Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)
I Mục tiêu cần đạt
-Kiến thức: HS nắm đợc vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự
sự, miêu tả và biểu cảm trong một VB hoàn chỉnh
-Kỹ năng: Có kỹ năng vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự Biết vận dụng những hiểu biết có đợc ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
II Chuẩn bị
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
III Hoạt động trên lớp
1, ổn định tổ chức: KT sĩ số 1’
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới 2’
- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề
I) Ôn tập các phơng thức: tự sự, miêu tả , biểu cảm
VB “ Bài học đờng đời
đầu tiên” ( trích “ Dế mèn phiêu lu kí “ của Tô Hoài
VB “ Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn
VB “ Tôi đi học “ của Thanh Tịnh
Trang 31
+ Tái hiện sự vật, hiện tợng
+ Thao tác: Quan sát, liên
Vậy các yếu tố miêu tả và
biểu cảm có vai trò nh thế nào
trong văn tự sự, tiết sau ta tìm
hiểu tiếp
Thao tác: Kể là chính+ Miêu tả: Tái hiện lại sự việc, hiện tợng
Thao tác: Quan sát, liên ởng, so sánh, nhận xét
t-+ Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái độ của mình với sự vật, hiện tợng
Thao tác : Bộc lộ trực tiếp những cảm xúc của chính ngời viết hoặc thông qua ý nghĩ, cảm xúc của các nhân vật
? Các phơng thức tự sự , miêu tả, biểu cảm có đặc điểm gì? Các thao tác
chính của các phơng thức đó? Có khi nào em thấy trong một VB chỉ
xuất hiện duy nhất một phơng thức biểu đạt không? Tại sao?
5, HD về nhà: ( 1phút)
- Học bài, nắm chắc đặc điểm của các phơng thức tự sự, miêu tả và biểu
cảm đã đợc học
Trang 32
Tuần : 13
Tiết : 13
Ngày soạn : 12/11/2010Ngày dạy :16/11/2010 Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)
II/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm
hợp với miêu tả và biểu cảm
đã học, em thấy yếu tố miêu
tả có vai trò gì trong VB tự
sự?
? Em thờng thấy những yếu
tố miêu tả nào xuất hiện
- Trả lời+ Miêu tả nhân vật+ Miêu tả cảnh thiên nhiên+ Miêu tả cảnh sinh hoạt
HS lấy VD cụ thể+ Miêu tả nhân vật: Đoạn văn
II) Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn
tự sự 1- Yếu tố miêu tả trong văn tự sự
Nhờ có yếu tố miêu tả mà có thể tái hiện cảnh vật, con ngời một cách cụ thể, sinh
động trong không gian, thời gian
Trang 33b Miêu tả cảnh thiên nhiên
c Miêu tả cảnh sinh hoạt
Mục đích: Cốt truyện hay
hơn, hấp dẫn hơn, nhân vật
hiện lên cụ thể sinh động
hơn
? Yếu tố miêu tả thờng đợc
thể hiện qua những dấu hiệu
nào ở VB tự sự?
GV chốt lại
miêu tả ngoại hình của Dế Mèn và Dế Choắt trong VB “ Bài học đờng đời đầu tiên”
của Tô Hoài+ Miêu tả cảnh thiên nhiên:
Đoạn văn đầu tiên của VB “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh+ Miêu tả cảnh sinh hoạt:
Đoạn văn miêu tả cảnh hộ đê trong VB “Sống chết mặc bay “ của Phạm Duy Tốn
- Nghe, kết hợp tự ghi
- Thảo luận, phát biểuQua các từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả và biểu cảm nh
Trang 34- Phát biểuBiểu cảm: Thể hiện thái độ, tình cảm của nhà văn với nhân vật, sự việc đợc kể
- Thảo luận, phát biểuBiểu cảm thông qua hai hình thức: trực tiếp qua cảm xúc của chính nhà văn với nhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm xúc, ý nghĩ của các nhân vật
- Nghe, tự ghi
- Nghe
2- Yếu tố biểu cảm trong văn tự sự
Trang 35tè biÓu c¶m thêng xuÊt hiÖn
qua nh÷ng dÊu hiÖu nµo
trong VB tù sù?
GV chèt l¹i
+ YÕu tè biÓu c¶m thêng
xuÊt hiÖn qua nh÷ng c©u
c¶m th¸n, nh÷ng c©u hái tu
tõ
- Suy nghÜ, tr¶ lêiQua nh÷ng c©u c¶m th¸n, nh÷ng c©u hái tu tõ
Trang 36Tuần : 14
Tiết : 14
Ngày soạn : 01/12/2007Ngày dạy :
Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu :
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự
sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
1- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu
tả và biểu cảm bất kì
? Để viết đợc đoạn văn tự sự kết hợp với
miêu tả và biểu cảm bất kì, ta thực hiện
theo mấy bớc? Là những bớc nào?
GV chốt lại các ý chính của mỗi bớc
+ Xác định thứ tự kể
+ Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm
sẽ viết+ Viết thành đoạn với các yếu tố : Kể, tả, biểu cảm
- Nghe, tự ghi những thông tin chính
Trang 37+ Xác định nhân vật, sự việc định kể
+ Lựa chọn ngôi kể: Thứ nhất hay thứ
ba
+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ đâu,
diễn ra nh thế nào và kết thúc ra sao?
+ Viết thành đoạn với các yếu tố: kể,
miêu tả, biểu cảm
* Cần phải nắm vững 5 bớc thực hiện
khi viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu
tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn
? Bố cục một bài văn tự sự gồm mấy
phần? Là những phần nào?
Vậy cách viết các đoạn văn tự sự kết
hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục
một bài văn nh thế nào gời sau ta học
tiếp
- Trả lờiGồm 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài
Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:
Qua tiết học, HS nắm đợc
- Nắm đợc cách viết cụ thể để viết các đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn
B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo
- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
C/ Hoạt động trên lớp
Trang 381, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)
2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới
3, Bài mới ( 41 phút)
- GV nhắc lại kĩ năng viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm bất kì
để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)
III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự
sự có kết hợp với miêu tả và biểu
cảm( tiếp)
2- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu
tả và biểu cảm trong bố cục một bài
văn
a Đoạn mở bài
- GV cho HS hoạt động nhóm tìm ra
các cách viết đoạn mở bài
GV bổ sung và chốt lại mỗi cách cho
HS
* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết
hợp với miêu tả để giới thiệu sự việc,
nhân vật và tình huống xảy ra câu
chuyện
VD: Sách “ Một số kiến thức, kĩ năng
và bài tập nâng cao - Ngữ văn 8”
* Cách 2: Dùng phơngthức tự sự là
chính có kết hợp với biểu cảm để nêu
kết quả của sự việc hoặc kết cục số phận
- Đại diện các nhóm lần lợt phát biểu và bổ sung cho nhau
- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức cơ bản
Trang 39chính để dẫn dắt vào truyện ( thờng
dành cho những câu chuyện có tính chất
hồi tởng, hoài niệm)
VD: VB “ Tôi đi học”
b Thân bài
? Cách viết các đoạn thân bài nh thế
nào? Yếu tố nào đóng vai trò chủ đạo?
GV chốt
Viết các đoạn thân bài: Yếu tố tự sự
đóng vai trò chủ đạo ( có sự việc, nhân
vật); miêu tả và biểu cảm chỉ đợc vận
dụng khi cần thiết làm tăng sức hấp dẫn
cho truyện
c Kết bài
- Cho HS thảo luận nhóm, tìm ra các
cách viết đoạn kết bài
GV bổ sung, chốt lại
Cách viết đoạn kết bài
* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết
hợp với biểu cảm để nêu kết cục và cảm
nghĩ của ngời trong cuộc ( Ngời kể
chuyện hay một nhân vật nào đó)
* Cách 2: Dùng phơng thức biểu cảm là
chính để bày tỏ thái độ, tình cảm của
ng-ời trong cuộc
- Thảo luận nhóm, nêu cách viết đoạn kết bài
- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những kiến thức cơ bản
4, Củng cố ( 2 phút)
? Các cách viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm ? Trong bố cục này có nhất thiết đoạn văn nào cần đa yếu tố miêu tả và biểu cảm vào không?
5, HD về nhà: ( 1phút)
Trang 40Chủ đề 2
Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:
Qua tiết học, HS nắm đợc
- Củng cố và bổ sung kĩ năng viết đoạn văn tự sự và bài văn tự sự có kết hợp miêu tả
và biểu cảm
- Vận dụng các kĩ năng để thực hành viết các đoạn cụ thể thông qua bài tập
- Biết phát hiện và xác định đợc các đoạn văn tự sự có xen yếu tố miêu tả và biểu cảm B/ Chuẩn bị:
- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập
- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập
- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tếp nội dung bài học
IV) Vận dụng luyện tập
1- Phát hiện, xác định đợc các yếu tố
trong đoạn văn
- GV cho đoạn văn ngắn ( ghi trên bảng
phụ hoặc máy chiếu), yêu cầu HS đọc và
trả lời các câu hỏi ở cuối đoạn văn