Chiến lược phân biệt giá cấp 3 và cách thức áp dụng của tập đoàn điện lực việt nam

Với sức mạnh là được định giá bán, nhà độc quyền có thể làm tăng lợi nhuận bằng cách phân biệt đối xử với các khách hàng khác nhau thông qua giá bán sản phẩm.. Phân biệt giá cấp 3: là đị

LỜI MỞ ĐẦU

Thị trường là nơi mà mọi người gặp gỡ giữa bên bán là những người cung cấp và điều hòa các sản phẩm dịch vụ với bên mua đảm bảo nhu cầu tiêu thụ ổn định, nhờ đó duy trì được sản xuất và hoạt động thị trường Cạnh tranh là kết quả của nền kinh tế thị trường tự do gồm nhiều doanh nghiệp cùng tồn tại để tranh giành cùng một lợi ích Cạnh trang là động lực của cải tiến và phát triển

Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân khác nhau mà có sự tồi tại của độc quyền: do nhà nước bảo hộ, có bằng phát minh sáng chế, độc quyền yếu tố đầu vào, hay độc quyền tự nhiên do đạt được tính kinh tế theo quy mô

Đối với ngành điện nước ta hiện nay, EVN là tổ chức duy nhất kinh doanh điện trên toàn quốc, chưa có sự cạnh tranh mang tính chất thị trường ở bất

cứ hoạt động nào trong ngành điện Với lợi thế độc quyền, EVN đã sử dụng nhiều chính sách về giá để tăng lợi nhuận cho tổ chức Trong đó, chiến lược phân biệt giá cấp 3 được EVN áp dụng hiệu quả

Bài tiểu luận “ Chiến lược phân biệt giá cấp 3 và cách thức áp dụng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam” này nhằm mục đích đưa ra một cái nhìn chi tiết về chiến lược phân biệt giá cấp 3 đồng thời cho thấy sự vận dụng vào thực tiễn chính sách này của tổ chức EVN

Dù đã cố gắng và cẩn trọng thực hiện bài tiểu luận này, xong bài tiểu luận chắc chắn vẫn còn những khiếm khuyết, em rất mong nhận được nhận xét

và góp ý của cô để rút kinh nghiệm, bổ sung kiến thức hoàn thành tốt hơn bài tiểu luận

Em xin chân thành cảm ơn!

PHẦN NỘI DUNG

A CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Doanh nghiệp độc quyền là khi doanh nghiệp đó là nhà phân phối duy nhất của một hàng hóa hay dịch vụ Trong trường hợp không có sự can thiệp của chính phủ, doanh nghiệp độc quyền có quyền tự do đặt ra mức giá mà họ chọn, và thường

sẽ định giá sao cho lợi nhuận tối đa

Thị trường độc quyền là thị trường chỉ có duy nhất một nhà cung cấp và sản phẩm bán ra cũng là duy nhất Các doanh nghiệp độc quyền, vì mục đích tối đa hóa lợi nhuận mà thường định giá cao và giới hạn lượng cung Vì thế, chính phủ luôn tìm cách kiểm soát các ngành công nghiệp độc quyền bằng cách áp dụng các biện pháp kiểm soát giá, tìm cách tách doanh nghiệp độc quyền ra thành các doanh nghiệp cạnh tranh nhau

II PHÂN BIỆT GIÁ

1 Phân biệt giá là gì?

Phân biệt giá là bán các đơn vị khác nhau của cùng một sản phẩm với các mức giá khác nhau Để thực hiện chính sách phân biệt giá, điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp được định giá bán, tức là phải có sức mạnh thị trường

Với sức mạnh là được định giá bán, nhà độc quyền có thể làm tăng lợi nhuận bằng cách phân biệt đối xử với các khách hàng khác nhau thông qua giá bán sản phẩm Điều này sẽ làm chuyển giao thặng dư tiêu dung của khách hàng sang lợi nhuận của doanh nghiệp

2 Ưu và nhược điểm của chính sách phân biệt giá

• Ưu điểm

Các công ty sẽ có thể tăng doanh thu: Sự phân biệt đối xử về giá sẽ cho

phép một số doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh nếu không sẽ bị lỗ Ví dụ

như sự phân biệt giá cả rất quan trọng đối với các công ty vận chuyển có mức giá khác nhau cho các thời vụ cao điểm và đỉnh cao Nếu không có sự phân biệt về giá

cả, họ có thể không hoạt động hoặc không thể cung cấp các dịch vụ ngoài giờ cao điểm

Tăng đầu tư : Các khoản thu nhập tăng này có thể được sử dụng cho nghiên

cứu và phát triển , điều này sẻ có lợi cho người tiêu dùng

Giá thấp hơn đối với một số đối tượng: Một số khách hàng sẽ được hưởng

lợi từ giá vé thấp hơn Ví dụ, người già được hưởng lợi từ việc giảm giá ở các công

ty vận chuyển; người già cũng là những người nghèo (không còn cơ hội kiếm tiền)

Họ sẵn sàng dành thời gian để nghiên cứu những thời điểm nào mà họ có thể đi được (chẳng hạn đi du lịch) vào lúc mà công ty có khuyến mãi (hạ giá)

Quản lý nhu cầu: Hãng hàng không có thể sử dụng cách phân biệt giá cả để

khuyến khích mọi người đi du lịch hay đi công tác vào những thời điểm không phổ biến (sáng sớm) Điều này giúp tránh quá đông đúc (quá tải) trong giờ hành chính cũng như phân tán nhu cầu

• Nhược điểm

Giá cao hơn cho một số đối tượng Dưới sự phân biệt giá cả, một số người tiêu dùng sẽ phải trả giá cao hơn (ví dụ như những người phải đi lại vào thời điểm bận rộn) Những mức giá cao hơn này có thể sẽ không hiệu quả vì P > MC

(Khi P = MC thì lợi nhuận đạt cực đại)

Có khả năng không công bằng: Phân biệt giá cả góp phần làm tăng bất bình

đẳng Những người trả giá thấp hơn có thể không phải là người nghèo nhất

Chi phí quản lý: Sẽ có chi phí hành chính trong việc tách các thị trường ra

nhiều phân khúc, điều này có thể dẫn đến giá cao hơn

Giá cắt cổ: Lợi nhuận từ việc phân biệt đối xử về giá có thể được sử dụng

để tài trợ cho việc định giá cắt cổ

3 Các hình thức phân biệt giá

Phân biệt giá cấp 1: nhà độc quyền định giá cho sản phẩm bằng đúng mức giá cao nhất mà khách hành sẵn sàng trả Khi đó toàn bộ thặng dư tiêu dùng chuyển

thành lợi nhuận của doanh nghiệp Để áp dụng được chiến lược này, doanh nghiệp phải có điều kiện tiếp xúc riêng với từng khách hàng và sản phẩm không thể trao đổi giữa những người tiêu dùng Chính sách này có thể áp dụng với các dịch vụ khám chữa bệnh hay tư vấn luật

Phân biệt giá cấp 2: nhà độc quyền chia hàng hóa thành từng khối và đặt giá khác nhau cho những khối này theo nguyên tắc là dùng càng nhiều giá càng rẻ Phân biệt giá cấp 2 làm lợi nhuận của doanh nghiệp tăng lên và thặng dư của người tiêu dùng cũng tăng lên do gia tăng đầu ra với chi phí ngày càng giảm Chính sách phân biệt giá này chỉ áp dụng được khi doanh nghiệp đạt được tình trạng hiệu suất tăng theo quy mô Các mặt hàng như điện, nước, điện thoại, taxi,… thường áp dụng chiến lược này

Phân biệt giá cấp 3: là định giá theo phân khúc khách hàng, nhà độc quyền đặt giá khác nhau cho các nhóm khách hàng khác nhau căn cứ vào nhu cầu của họ đối với sản phẩm

Phân biệt giá theo thời kì: nhà độc quyền đặt giá khác nhau cho các khách hàng căn cứ vào nhu cầu của họ về thời gian dùng sản phẩm Ta có thể thấy chiến lược này rõ nhất đối với Apple khi tung ra các dòng Iphone với mức giá rất cao và sau một thời gian thì giảm dần

Phân biệt giá theo thời điểm: nhà độc quyền đặt giá cho khách hàng tùy thuộc xem đó là thời điểm thông thường hay là thời điểm cao điểm chiến lược này thường được áp dụng đối với các dịch vụ vui chơi, giá taxi lúc giờ cao điểm,…

Phân biệt giá hai phần: nhà độc quyền chia phần thanh toán của khách hàng

ra thành hai phần là phí mua quyền sử dụng hàng hóa và phí sử dụng hàng hóa

Giá bán kèm: nhà độc quyền bán kèm một hàng hóa có chất lượng tốt với một hàng hóa có chất lượng không tốt sao cho tổng giá của hai hàng hóa nhỏ hơn giá của hai thành phần

Bán trói buộc: là hình thức bán kèm nhưng bắt buộc người tiêu dùng phải mua để sử dụng được hàng hóa Ta có thể thấy trường hợp của máy ảnh dùng fim với sản phẩm bán kèm chính là fim ảnh

III PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 3

Trong trường hợp nhà độc quyền có thể phân chia các khành hàng của mình thành nhiều nhóm nhỏ với hành vi và phản ứng khác nhau, đồng thời các nhóm khách hàng này khi tiêu dùng sản phẩm hoàn toàn tách biệt nhau để không có sự trao đổi sản phẩm qua lại giữa các nhóm thì nhà độc quyền có thể thực hiện hình thức phân biệt giá cấp 3 Trong từng trường hợp việc phân chia khách hàng được căn cứ trên các tiêu thức khác nhau như thu nhập, độ tuổi, thị hiếu, thói quen tiêu dùng…

Chiến lược phân biệt giá này có thể được áp dụng đối với các mặt hàng như

vé máy bay, quần áo, đồ uống,…

Đồ thị trên minh họa cho trường hợp doanh nghiệp áp dụng phân biệt giá cấp 3

Nếu nhà độc quyền không thực hiện phân biệt giữa 2 nhóm khách hàng thì

sẽ bán mức giá P0 trên cả 2 thị trường trên với mức sản lượng tương ứng là Q0 theo nguyên tắc tối đa hoá lợi nhuận

Khi thực hiện phân biệt giá thì giá và sản lượng tối ưu đảm bảo cho hãng thu được lợi nhuận tối đa là mức giá và sản lượng sao cho doanh thu cận biên từ mỗi nhóm đều bằng chi phí cận biên và chi phí cận biên phụ thuộc vào tổng sản lượng sản xuất ra của nhà độc quyền Như vậy nguyên tắc phân chia sản lượng trên cho mỗi thị trường sẽ là: MR1 = MR2 = MC (tại mức Q0) với Q0 = Q1 + Q2 Khi

đó sản lượng bán trên thị trường 1 là Q1 với mức giá tương ứng P1 và sản lượng trên thị trường 2 là Q2 với giá là P2

B CÁCH THỨC ÁP DỤNG CHIẾN LƯỢC PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 3 CỦA TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM

Tổng Công ty Điện lực Việt Nam được chuyên đổi thành Tập đoàn Điện lực Việt Nam-EVN từ năm 2006 theo quyết định số 48/2006/QĐ-Ttg của Thủ tướng Chính phủ

EVN kinh doanh đa ngành Trong đó, sản xuất, kinh doanh điện năng viễn thông công cộng và cơ khí điện lực là ngành nghề kinh doanh chính; gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất kinh doanh và khoa học công nghệ, nghiên cứu triển khai đào tạo Ngày 25/06/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định số 975/QĐTtg về vận chuyển Công ty mẹ Tập đoàn Điện lực Việt Nam thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thuộc sở hữu Nhà nước Mục tiêu hoạt động của EVN thể hiện

rõ qua 3 tiêu chí: kinh doanh có lãi, bảo toàn phát triển vốn chủ sỡ hữu nhà nước đầu tư tại EVN và vốn của EVN đầu tư vào các doanh nghiệp khác; giư vai trò trung tâm để phát triển một Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam đa sở hữu, trong

dó sở hữu nhà nước là chi phối; tối đa hóa hiệu quả hoạt động của Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam

II EVN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 3

Hiện nay, với lợi thế độc quyền, là tổ chức duy nhất kinh doanh điện quốc gia, EVN áp dụng nhiều chính sách, chiến lược để có thể tối đa hóa lợi nhuận Trong đó, các chiến lược về giá, cụ thể là chiến lược về phân biệt giá cấp 3 được áp dụng hiệu quả

EVN phân chia khách hàng thành các nhóm đối tượng theo tiêu chí mục đích sử dụng điện năng, từ đó mà đặt ra các mức giá khác nhau cho từng nhóm khách hàng đó

Dưới đây là biểu giá bán lẻ điện tại thời điểm giờ bình thường của EVN:

Nhóm khách hàng

Giá bán điện(đồng/ KWh) Các

ngành sản

xuất

Cấp điện áp từ 22 kV đến dưới 110 kV 1.555

Khối

hành

chính, sự

nghiệp

Bệnh viện, nhà trẻ, mẫu giáo, trường phổ thông

Cấp điện từ 6 kV trở lên 1.659 Cấp điện dưới 6 kV 1.771 Chiếu sáng công cộng, đơn

vị hành chính sự nghiệp

Cấp điện từ 6 kV trở lên 1.827 Cấp điện dưới 6 kV 1.902 Kinh

doanh

Theo trang thông tin chính thức của Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Nhìn vào biểu giá trên ta thấy được EVN đã phân khúc khách hàng thành các nhóm đối tượng khách hàng dựa theo đặc điểm mục đích sử dụng điện của họ

Cụ thể, đối với nhóm đối tượng khách hàng hoạt động kinh doanh sẽ phải chịu mức giá điện vào khung giờ bình thường là cao nhất, lên tới 2.666 đồng/kWh Nhóm khách hàng này thường sẽ có thu nhập tương đối cao, mức sử dụng điện không quá lớn, do đó, vì vậy áp mức giá cao cho nhóm khách hàng này giúp cho Tập đoàn thu được nhiều lợi nhuận hơn Ngược lại, được hưởng mức giá điện thấp

nhất là khối ngành sản xuất, nhóm đối tượng khách hàng này cần tiêu thụ một lượng điện năng rất lớn để phục vụ sản xuất, do đó, đối với nhóm khách hàng này EVN định mức giá xuống tới 1.536 đồng/kWh mà vẫn thu được lợi nhuận cao

Riêng đối với nhóm khách hàng các hộ tiêu dùng sử dụng điện trong sinh hoạt, EVN áp dụng mức giá điện trung bình và theo thang giá 6 bậc với nguyên tắc lượng dùng vượt bậc sẽ được áp giá khác nhau và đắt hơn Có 2 lí do EVN áp dụng thang 6 bậc cho sinh hoạt Thứ nhất, việc áp dụng này cũng khiến cho Tập đoàn tăng được lợi nhuận, lượng dùng càng nhiều thì giá càng cao Thứ hai, chính điều

đó cũng tác động đến ý thức của người tiêu dùng cần tiết kiệm điện, vì khi tiêu dùng nhiều điện không những phải trả nhiều tiền do dùng với số lượng nhiều mà còn phải trả với giá đắt hơn

Điều cốt lõi ở chiến lược phân biệt giá cấp 3 mà EVN áp dụng chính là xác định mức giá và sản lượng tối ưu đối với mỗi nhóm khách hàng sao cho doanh thu cận biên từ mỗi nhóm phải bằng với chi phí cận biên, và chi phí cận biên phụ thuộc vào tổng lượng sản xuất ra của Tập đoàn Nguyên tắc phân chia sản lượng trên mỗi thị trường là MR1=MR2=…=MC tại Q* với Q1+Q2+…=Q* Từ đó mà đưa ra được mức giá phù hợp với từng nhóm khách hàng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 PGS.TS Cao Thúy Xiêm, PGS.TS Nguyễn Thị Tường Anh, 2008, nxb Đại học Kinh tế Quốc dân

2 https://text.123doc.org/document/4873277-tieu-luan-kinh-te-vi-mo-van-dung-ly-thuyet-phan-biet-gia-de-phan-tich-thi-truong-thuc-an-nhanh.htm

3 http://eldata3.neu.topica.vn/TXKHM02/Giao%20Trinh/TX

%20KHMI02_Bai%205_v1.0014107222.pdf

4

https://www.nhatkychucuoi.com/2018/03/phan-biet-gia-uu-va-nhuoc-diem.html

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

PHẦN NỘI DUNG 3

A CƠ SỞ LÝ THUYẾT 3

I THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN 3

II PHÂN BIỆT GIÁ 3

1 Phân biệt giá là gì? 3

2 Ưu và nhược điểm của chính sách phân biệt giá 3

3 Các hình thức phân biệt giá 5

III PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 3 6

B CÁCH THỨC ÁP DỤNG CHIẾN LƯỢC PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 3 CỦA TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM 7

I VÀI NÉT VỀ TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM 8

II EVN ÁP DỤNG CHÍNH SÁCH PHÂN BIỆT GIÁ CẤP 3 8

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

MỤC LỤC 12