tiểu luận dự báo kinh tế dự báo dân số việt nam từ năm 2018 đến năm 2027

GIỚI THIỆU VỀ SỐ LIỆUĐể mô tả, giới thiệu về bộ số liệu dân số pop qua các chỉ sổ của một chuỗi số liệu ta thực hiện lện mô tả thống kê trên phần mềm eview như sau: Bước 1:Mở file poulat

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ SỐ LIỆU

Để mô tả, giới thiệu về bộ số liệu dân số (pop) qua các chỉ sổ của một chuỗi số liệu ta thực hiện lện mô tả thống kê trên phần mềm eview như sau:

Bước 1:Mở file poulation trong Eview, click chuột vào pop

Bước 2: trên thanh công cụ của phần mềm Eview, chọn vào Quick => Group

statistic => Descreptive Statistic => Common simple

1

Bước 3: Ta có bảng kết quả mô tả như sau:

Từ bảng kết quả ta có thể thấy được các giá trị thống kê của chuỗi pop như sau:

CHƯƠNG 2 CHẠY CÁC MÔ HÌNH

Để xác định các mô hình có thể dự báo cho một bộ số liệu, điều đầu tiên cần phảixác định bộ số liệu này có yếu tố mùa vụ hay không

Đầu tiên, chọn file pop( dân số) ta chọn view => Graph Tại box graph typekhông thấy có yếu tố mùa vụ Cho nên các mô hình để dự báo cho chuỗi dân số nàybao gồm mô hình Double, Holt và ARIMA

Với bộ số liệu, các năm muốn dự báo là từ năm 2018 đến năm 2027, nên ta mởrộng bộ số liệu thêm 10 năm ta làm như sau

Tại workfile ta mở rộng range

3

Ta được như sau

4

2.1 Mô hình Double

Bước 1: Tại cửa sổ workfile Population , ta chọn Proc => Exponential

Smoothing

5

Bước 2: Chọn Simple Smoothing Tại cửa sổ này ta chọn mô hình dự báo Double

6

Bước 3: Ta có kết quả dự báo cho chuỗi này như sau:

Từ kết quả của cửa sổ dự báo ta có RMSE là 125706.5Kết quả dự báo năm 2018- 2027 như sau:

7

2.2 Mô hình san chuỗi Holt

Bước 1: Tại cửa sổ workfile Population , ta chọn Proc => Exponential

Smoothing

8

Bước 2: Chọn Simple Smoothing Tại cửa sổ này ta chọn mô hình dự báo

Holt-Winter - No Seasonal

9

Bước 3: Ta có kết quả dự báo cho chuỗi này như sau:

Tại cửa sổ dự báo ta có kết quả của RMSE là 43704.67Kết quả dự báo năm 2018- 2027 như sau:

10

2.3 Mô hình ARIMA

Để chạy được mô hình ARIMA thì bước đầu tiên phải xác định được chuỗi này

có dừng hay không ta làm như sau

Bước 1: Kiểm tra tính dừng của chuỗi

Tại cửa sổ workfile của Population, ta chọn View=> Unit Root Test

Tại cửa sổ Unit Root Test này, chuỗi chỉ dừng ở sai phân bậc 2

11

Tại Prob ở sai phân bậc 2 là 0.0202 nhỏ hơn mức an pha là 0.05 nên thỏa mãn việc chuỗi dừng tại sai phân này.

Chuỗi pop sau khi sai chuyển sai phân bậc 2 sẽ là d(pop,2)

12

Bước 2: Xác định p, q dựa vào giản đồ tương quan ACF

Cũng tại cửa sổ workfile Population này, tại View chọn Correlogram và chọn sai phân bậc 2, ta có kết quả như sau:

Tại giản đồ này, ta lựa chọn được hệ số trương quan tại ar(1) ma(1) và ma(2)

13

Bước 3: Ước lượng mô hình

Ta sử dụng câu lệnh ước lượng như sau

Ls d(log(pop),2) c ar(1) ma(1) ma(2)

Lựa chọn d(log(pop),2) là vì khi chạy ước lượng với d(pop,2) thì khi kiểm định nhiễu không vượt qua được kiểm định này

Ở bước này, ta lựa chọn câu lệnh ước lượng với d(log(pop,2) mà không genr biếnlog(pop) để khi ra kết quả ước lượng không phải tách biến pop ra một lần nữa Sau khi ước lượng ta có kết quả như sau:

Có thể thấy rằng mô hình là có ý nghĩa khi các hệ số tương quan của AR tại 1,

MA tại 1 và 2 là có ý nghĩa thống kê khi Prob là nhỏ hơn 0.05

14

Bước 4: Kiểm định các điều kiện giả định của mô hình

+ Mô hình khả nghịch và ổn định

Với điều kiện là các giá trị trong mô hình phụ là phải đáp ứng yêu cầu năm trongkhoảng từ 0 đến 1 thì có nghĩa là mô hình này ổn định Cũng nhìn vào bảng kết quả khiước lượng mô hình ta có mô hình hồi quy phụ như sau:

Có thể thấy răng với mô hình này đã thỏa mãn điều kiện vè tính ổn định của môhình

+ Kiểm định nhiễu trắng:

Để kiểm định nhiễu ta làm như sau: Tại Equation vừa ước lượng ta chọn View =>Residual Diagnostics => Serial Correlation LM test( lựa chọn lags inclue là 36) ta cókết quả như sau:

15

Tại cửa sổ kết quả kiểm định nhiễu trắng thì gía trị Prob là 0.2927 Có thể kếtluận là nhiễu trắng bởi giá trị này đã lớn hơn mức an pha là 0.05

Bước 5: Sau khi kiểm tra các điều kiện giả định thành công thì ta tiến hành

Forcast cho chuỗi Population Tại cửa sổ Equation ta chọn Forcast trên thanh công cụ(lưu ý ở bước forcast này ta sẽ chọn series of forcast này là pop) và ta có kết quả nhưsau:

Với kết quả RMSE ở mô hình ARIMA cho chuỗi pop này là 12972792

16

Bước 6: Kiểm tra chất lượng dự báo

Ta tiến hành vẽ một biểu đò mà trong đó chưa chuỗi pop và popf( chuỗi pop sau

khi dự báo) Sử dụng câu lệnh: line pop popf

17

Để kiểm tra chất lượng ta chọn một đoạn gồm 5 năm từ năm 1964 đến 1969 ra đểkiểm tra sai số có được cho phép hay không

Sau khi kiểm tra ta có:

Dựa vào kết quả ta có thể thấy mức phần trăm sai lệch khi cắt 1 đoạn dự báongoài mẫu là 0.03% Mức sai sót này là nhỏ hơn mức 5% Do vậy việc dự báo chochuỗi pop này có thể tiến hành khi các quan sát của chuỗi này là tin tưởng được

18

Bước 7 : Dự báo cho chuỗi cần dự báo

Để dự báo cho dân số Việt Nam từ năm 2018 đến năm 2027 ta tiến hành Forcastngay tại Equation đang sử dụng ta chỉnh sửa thời gian cần dự báo vào cửa sửa sổ nhưsau:

19

Để nhìn được kết quả dự báo cuối cùng, ta tiến hành vẽ biểu đồ cho chuỗi pop

gốc và chuỗi popf sau khi đã dự báo thời gian cần dự báo với câu lệnh line pop popf

Kết quả thể hiện bằng biểu đồ sau khi dự báo cho chuỗi này được hoàn tất

Kết quả dự báo của mô hình ARIMA từ năm 2018 đến năm 2027 thể hệ qua bảngexcel như sau:

20

2.4 Kết luận

Sau khi đã chạy ba mô hình dự báo về dân số của Việt Nam từ năm 2018 đến năm

2027 bao gồm: Mô hình Double, Mô hình Holt- No seasonal và Mô hình Arima chochuỗi dân số(pop) Có thể thấy rằng dân số qua các năm đều có xu hướng tăng lên với

cả ba mô hình đã dự báo

Dựa trên kết quả dự báo cũng như là kết quả Root Mean Square Error( RMSE)của mỗi mô hình, nhóm xin lựa chọn kết quả dự báo của mô hình Holt – No Seasonalvới RMSE là nhỏ nhất( RMSE: 43704.67)

Và con số dự báo về dân số( đơn vị: người) của Việt Nam trong vòng 10 năm từnăm 2018 đến năm 2027 được thể hiện ở bảng sau đây:

21

CHƯƠNG 3 ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ TĂNG DÂN SỐ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1960 - 2017 VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIẢI

QUYẾT VẤN ĐỀ GIA TĂNG DÂN SỐ

3.1 Xu hướng của dân số

Hiện nay, Việt Nam là nước có quy mô dân số lớn, mật độ dân số cao và việc dân

số tăng lên theo từng năm là vấn đề mà nhà nước quan tâm nhiều năm qua

Dựa vào kết quả dự báo, có thể thấy dân số Việt Nam đang có xu hướng tăng lêntheo từng năm Một vài nguyên nhân chủ yếu có thể nêu ra như việc y tế cùng khoa họccông nghệ phát triển đã giúp cho con chủ động về mức sinh, chăm sóc thai nhi tốt vàgiảm được tỷ lệ tử Bên cạnh đó, thu nhập tăng và mức sống ngày càng cải thiện, conngười có điều kiện chăm sóc con cái và người già tốt hơn, kéo dài tuổi thọ Một phần,tại các vùng dân tộc công tác kế hoạch hóa gia đình vẫn chưa đạt được hiệu quả tốtnhất…

Tuy nhiên, dân số tăng là một bức tranh hai mặt, nó mang lại nhiều hạn chế chođất nước nhưng cũng có nhiều tác động tích cực cho sự phát triển trong tương lại

3.2 Tác động tích cực của dân số

Thứ nhất, Việt Nam có quy mô dân số lớn nên lực lượng lao động dồi dào, là

động lực tích cực thúc đẩy nền kinh tế, đặc biệt với những ngành cần nhiều lao động,thu hút đầu tư nước ngoài Trong nhiều năm qua, Việt Nam nhận được nhiều đầu tư từnước ngoài một phần nhờ yếu tố lao động dồi dào Nhiều khu công nghiệp mở ra đãmang lại công việc cho người lao động, nâng cao đời sống Bên cạnh đó, dân số đông

là dấu hiệu của một thị trường tiêu thụ rộng lớn, thúc đẩy sản xuất và phát triển Khinhìn thấy lợi thế này từ Việt Nam, các doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc đầu tư

và phát triển tại thị trường Việt Nam

Thứ hai, dân số tăng trong những năm qua và sắp tới sẽ mang lại dân số trẻ và sẽ

là nguồn lao động trẻ dồi dào trong tương lai Dân số trẻ với đặc điểm năng động, sángtạo, tiếp thu nhanh tiến bộ khoa học sẽ là nguồn lao động chất lượng Với tình trạng

22

nhiều nước trên thế giới hiện nay có xu hướng dân số ngày càng già hóa như Nhật Bảnhay Đức, trong tương lai với lực lượng lao động trẻ và chất lượng, Việt Nam sẽ cónhiều lợi thế trên thị trường lao động Để đạt được điều đó, nhà nước cần có chiến lượcphát triển từ bây giờ để có thể đào tạo ra lực lượng lao động tốt trong tương lai, phùhợp với xu thế phát triển thế giới Tuy nhiên cần phải xác định rõ tình trạng dân số trẻ

sẽ không kéo dài lâu khi mà thế hệ trẻ không còn muốn sinh nhiều con, dẫn đến tỷ lệtăng dân số không cao như trước Việc gia tăng dân số là tốt cho việc tăng cường laođộng đến những năm 2030

Thứ ba, dân số đông và tăng nhanh cũng mang lại thành phần dân tộc đa dạng.

Các dân tộc đoàn kết với nhau, phát huy truyền thống văn hóa, tạo nên sức mạnh pháttriển kinh tế trong nhiều lĩnh vực như văn hóa, du lịch kết hợp với kinh doanh…Những năm gần đây, Việt Nam đã tích cực phát triển văn hóa, du lịch dựa trên yếu tố

đa dạng hóa dân tộc để thúc đẩy kinh tế đi lên

3.3 Tác động tiêu cực của dân số

Dân đông và tăng nhanh gây nên sức ép lớn về vấn đề kinh tế - xã hội - môitrường

- Về kinh tế :

Phát triển kinh tế đòi hỏi không những tăng trưởng kinh tế mà còn cả dịch chuyển

cơ cấu của nền kinh tế theo hướng công nghiệp hoá và hiện đại hoá dẫn đến chuyểndịch cơ cấu lao động Gia tăng dân số nhanh, chưa phù hợp với tăng trưởng kinh tế,kĩm hãm sự phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và lãnh thổ Nhữngkhu vực, ngành nghề là lĩnh vực hoạt động có thu nhập tốt lại tạo ra được nhiều chỗlàm việc, cầu về lao động cao, sẽ thu hút lao động từ các vùng, miền và ngành nghềkhác đến, tạo nên những dòng di chuyển dân cư lớn, kể cả những người trong tuổi laođộng cũng như ngoài tuổi lao động Điều đó làm cho qui mô, cơ cấu, chất lượng dân

số, phân bố dân cư và lao động sẽ có những biến đổi nhất định, ảnh hưởng đáng kể đếncác chương trình, kế hoạch phát triển

Khi dân số tăng cao thì làm cho chất lượng nguồn nhân lực xuống thấp hoặc mứcthấp không thể cải thiện được Trong nhiều trường hợp, do cung lao động tăng vượt

23

quá cầu và quy mô nguồn lao động quá lớn đã gây nên nhiều áp lực về việc làm Cạnhtranh trên thị trường lao động để tìm kiếm việc làm trở nên khốc liệt hơn Muốn cóviệc làm và việc làm với thu nhập cao, đòi hỏi những người tham gia vào quá trình laođộng phải có trình độ chuyên môn cao - tức là lao động phải qua đào tạo Do đó năngsuất lao động không cao, khiến cho tốc độ tăng trưởng kinh tế ngày càng chậm lại.

- Về xã hội :

Các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt ở nhữngvùng miền núi Ở nước ta, do quy mô dân số tăng nhanh nên số lượng học sinh phổthông cũng không ngừng tăng lên Tình trạng thiếu việc làm đang là một trong nhữngnguyên nhân gia tăng các biểu hiện tiêu cực trong xã hội, nhất là tội phạm hình sự.Điều đáng nói là những người nhập cư vào thành phố một bộ phận ý thức sống đô thịcòn hạn chế Họ nhanh chóng “sao chép” những mặt trái của xã hội đô thị như cờ bạc,nghiện hút, mại dâm, trộm cắp… Sự gia tăng dân số cũng đang tác động mạnh mẽ đếnmôi trường và tài nguyên rừng bị tàn phá nghiêm trọng do việc di dân tự do từ các nơikhác đến miền núi, do du canh, du cư Với tốc độ phá rừng như hiện nay sẽ không còn

độ bao phủ, lũ lụt thường xuyên xảy ra là điều không thể tránh khỏi

Một nguyên nhân làm tồn tại tình trạng trên là do dân trí chưa được chuyển đổi,nhất là vùng nông thôn (chiếm gần 80% dân số) Bên cạnh đó, tâm lý xã hội cũ thích đẻnhiều con trai để có thêm lao động và nhờ cậy lúc tuổi già hoặc gặp lúc khó khăn đanggây ra tình trạng mất cân bằng giới tính Vì khi đó lao động chủ yếu bằng cơ bắp, đồngthời hệ thống bảo hiểm xã hội chưa đảm bảo cho người dân lúc ốm đau, hoạn nạn, tuổigià

- Về môi trường :

Sức ép lớn tới tài nguyên thiên nhiên và môi trường trái đất do khai thác quá mứccác nguồn tài nguyên phuc vụ cho các nhu cầu nhà ở, sản xuất lương thực, thực phẩm,sản xuất công nghiệp v.v Tạo ra các nguồn thải tập trung vượt quá khả năng tự phânhuỷ của môi trường tự nhiên trong các khu vực đô thị, khu sản xuất nông nghiệp, côngnghiệp

24

Sự chênh lệch về tốc độ phát triển dân số giữa các nước công nghiệp hoá và cácnước đang phát triển gia tăng, dẫn đến sự nghèo đói ở các nước đang phát triển và sựtiêu phí dư thừa ở các nước công nghiệp hoá Sự chênh lệch ngày càng tăng giữa đô thị

và nông thôn, giữa các nước phát triển công nghiệp và các nước kém phát triển dẫn đến

sự di dân ở mọi hình thức

Sự gia tăng dân số đô thị và sự hình thành các thành phố lớn - siêu đô thị làm chomôi trường khu vực đô thị có nguy cơ bị suy thoái nghiêm trọng Nguồn cung cấp nướcsạch, nhà ở, cây xanh không đáp ứng kịp cho sự phát triển dân cư Ô nhiễm môi trườngkhông khí, nước tăng lên Các tệ nạn xã hội và vấn đề quản lý xã hội trong đô thị ngàycàng khó khăn

3.4 Một số giải pháp giải quyết vấn đề về dân số

Để phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao phục vụ quá trình công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam cần thực hiện đồng bộnhiều giải pháp:

- Về nền kinh tế:

Trước tiên trong ngắn hạn phải giải quyết vấn đề dân số Đối với vấn đề dân số:Cần phải duy trì mức sinh hợp lý, đồng thời giải quyết tình trạng mất cân bằng giớitính khi sinh ngày càng gia tăng (hiện ở mức 113,8 bé trai trên 100 bé gái) Để giảiquyết thực trạng này, ngành dân số tập trung tăng cường truyền thông giáo dục, vậnđộng để người dân thay đổi nhận thức, đồng thời cần có các chính sách ưu tiên nữ giới,những gia đình sinh con một bé là con gái; tăng cường thực thi pháp luật về nghiêmcấm lựa chọn giới tính khi sinh

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Sự phát triển của nền kinh tế phụ thuộc rấtlớn vào sự phát triển của của chất lượng nguồn nhân lực Muốn nâng cao chất lượnglao động cần cải tạo chất lượng giáo dục, nâng cao sức mạnh cả về thể chất để nguồnlao động có đầy đủ kĩ năng chuyên môn phù hợp với nhu cầu phát triển xã hội

- Về xã hội:

Cần giải quyết từ gốc rễ của vấn đề đó là vấn đề cải tạo nhận thức của người dân

Vì vậy cần đẩy mạnh đầu tư cho giáo dục nhằm nâng cao trình độ học vấn của người

25

dân Thu hút các doanh nghiệp đầu tư cơ sở vật chất cho nhà trường đào tạo nghề đểtạo ra nguồn lao động đáp ứng theo yêu cầu của doanh nghiệp sau này Bên cạnh đó,cũng cần có chính sách khuyến học cho các học sinh để tạo động lực cho học sinh cũngnhư gia đình cho con em đi học để nâng cao trình độ học vấn của người dân.

Rất nhiều các biện pháp tránh thai đã được áp dụng tại Việt Nam từ những năm

1980 Ở Mỹ, qui định cho phép người trên 18 tuổi mua thuốc tránh thai khẩn cấp vàonăm 2007 đã khiến doanh số loại thuốc này tăng gấp đôi Các biện pháp tránh thai giúpgiảm tỉ lệ sinh con ngoài ý muốn, góp phần lớn trong nỗ lực giảm dân số của các chínhphủ những năm gần đây Tất cả các biện pháp tránh thai đều ẩn chứa nguy cơ thất bại,khiến nhiều trường hợp, việc tránh thai không đạt hiệu quả như mong muốn Một sốbiện pháp “cực đoan” như triệt sản sẽ khiến người được thực hiện trở nên vô sinh, gâynên hậu quả vĩnh viễn đối với họ

tư vào các nghiên cứu và triển khai các biện pháp là giẩm xói mòn đất, áp dụng phươngpháp canh tác bền vững, do 80% người lao động của Việt Nam là lao động thuộc khuvực nông nghiệp nên vấn đề bảo vệ nguồn tài nguyên đất là rất quan trọng Chính phủcũng nên hạn chế, tránh sựu mất cân bằng giữa phát triển kinh tế vĩ mô và bảo vệ môitrường: chống lại các sức ép, bảo hộ và đảm bảo các thị trường quốc tế về hàng hóa vàdịch vụ, kể cả tài chính và công nghệ được mở cửa

26