Trong cơ hội ĐT này, các cấp quản lý kinh tế, các cấp chính quyền, các tổ chức quốc tế nếu được mời, các doanh nghiệp, các tầng lớp dân cư có liênquan đến dự án sẽ tham gia ở mức độ khác
Trang 11 KHÁI QUÁT CÁC BƯỚC NGHIÊN CỨU VÀ HÌNH THÀNH MỘT DỰ ÁN ĐẦU TƯ
1.1 Khái niệm dự án đầu tư
Dự án đầu tư là tổng thể các giải pháp sử dụng các nguồn tài nguyên hữuhạn hiện có trong một thời gian xác định để tạo ra những lợi ích thiết thực chonhà đầu tư và cho xã hội
Đặc điểm của dự án đầu tư
Có tính cụ thể và ục tiêu xác định
Tạo nên một thực thể mới
Có sự tác động tích cực của con người
Có độ bất định và rủi ro
Có giới hạn về thời gian và các nguồn lực
1.2 Nghiên cứu phát hiện cơ hội đầu tư
1.2.1 Phân loại cơ hội đầu tư
Căn cứ vào phạm vi đầu tư, cơ hội đầu tư được nghiên cứu phân chia ralàm 2 loại
a Cơ hội đầu tư chung
- Khái niệm: là cơ hội đầu tư được xem xét ở cấp độ ngành, vùng, cảnước hoặc cho một loại tài nguyên thiên nhiên của đất nước, ứng với mỗi cơhội đầu tư, ta có một dự án
Trong cơ hội ĐT này, các cấp quản lý kinh tế, các cấp chính quyền, các
tổ chức quốc tế (nếu được mời), các doanh nghiệp, các tầng lớp dân cư có liênquan đến dự án sẽ tham gia (ở mức độ khác nhau) vào quá trình nghiên cứu
và sàng lọc các dự án, chọn ra một số dự án thích hợp với tình hình phát triển
và khả năng của nền kinh tế, với thứ tự ưu tiên trong chiến lược phát triểnkinh tế-xã hội của vùng, của đất nước hoặc chiến lược phát triển sản xuất kinhdoanh dịch vụ của ngành và hứa hẹn hiệu quả kinh tế, tài chính khả quan
- Mục tiêu nghiên cứu cơ hội đầu tư chung: Nghiên cứu cơ hội đầu tưchung nhằm phát hiện những lĩnh vực, những bộ phận hoạt động kinh tế – xãhội cần và có thể được đầu tư trong từng thời kỳ phát triển kinh tế – xã hộicủa ngành, vùng, đất nước hoặc của từng loại tài nguyên thiên nhiên của đấtnước, từ đó hình thành các dự án sơ bộ
b Cơ hội đầu tư cụ thể
Trang 2- Khái niệm: là các cơ hội đầu tư được xem xét ở cấp độ từng đơn vị sảnxuất kinh doanh dịch vụ
- Mục tiêu nghiên cứu cơ hội đầu tư cụ thể: nhằm phát hiên những khâu,những giải pháp kinh tế, kĩ thuật trong hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụcủa đơn vị cần và có thể được đầu tư trong từng kì kế hoạch, để vừa phục vụcho việc thực hiện chiến lược phát triển kinh doanh, dịch vụ của đợn vị vừađáp ứng mục tiêu phát triển của ngành, vùng và đất nước
1.2.2 Căn cứ để phát hiện và nghiên cứu cơ hội đầu tư
- Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của vùng, của đất nước, của địaphương hoặc chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh của ngành, của cơ sở.Đây là định hướng lâu dài cho sự phát triển
- Nhu cầu của thị trường trong nước và thế giới về các mặt hàng hoặcdịch vụ cụ thể nào đó
- Hiện trạng của sản xuất và cung cấp các mặt hàng và hoạt động dịch vụ
đó trong nước và trên thế giới còn chỗ trống trong một thời gian tương đốidài, ít nhất cũng vượt thời gian thu hồi vốn đầu tư
- Tiềm năng sẵn có về tài nguyên thiên nhiên, lao động, tài chính, quan
hệ quốc tế… có khả năng khai thác để có thể chiếm lĩnh được chỗ trống trongsản xuất và tiến hành các hoạt động dịch vụ trong nước và thế giới Những lợithế so sánh với thị trường ngoài nước, so với các địa phương, các đơn vị kháctrong nước
- Những kết quả về tài chính, kinh tế- xã hội sẽ đạt được nếu thực hiệnđầu tư
1.2.3 Mục tiêu của việc nghiên cứu và phát hiện cơ hội đầu tư
Mục tiêu của việc nghiên cứu này là xác định một cách nhanh chóng và
ít tốn kém nhưng lại dễ thấy về các khả năng đầu tư trên cơ sở những thôngtin cơ bản đưa ra đủ để làm cho các khả năng đầu tưu phải cân nhắc, xem xét
và đi đến quyết định có triển khai tiếp sang giai đoạn nghiên cứu sau haykhông
Bản chất của việc nghiên cứu còn khá sơ sài Việc xác định đầu vào,đầu ra hiệu quả tài chính kinh tế;xã hội của cơ hội đầu tư thường dựa vào cácước tính tổng hợp hoặc các dự án tương tự đang hoạt động ở trong nước hoặcnước ngoài
Trang 3→ Vậy nên muốn tiến hành mục tiêu này thì việc nghiên cứu và phát triển
các cơ hội đầu tư ở mọi cấp độ phải được tiến hành thường xuyên để cung cấpcác dự án sơ bộ cho nghiên cứu tiền khả thi và khả thi, từ đó xác định đượcdanh mục các dựu án đầu tư cần thực hiện trong từng thời kì kế hoạch
1.3 Nghiên cứu tiền khả thi
Là bước nghiên cứu sâu hơn các khía cạnh mà khi xem xét cơ hội đầu
tư còn thấy phân vân chưa chắc chắn, nhằm tiếp tục lựa chọn, sàng lọc các cơhội đầu tư (đã được xác định ở cấp độ ngành, vùng hoặc cả nước) hoặc đểkhẳng định lại cơ hội đầu tư đã được lựa chọn có đảm bảo tính khả thi haykhông
1.3.1 Mục đích
- Loại bỏ các dự án bấp bênh (về thị trường, về kỹ thuật)
- Cân nhắc vào ưu tiên trong chiến lược phát triển để quyết định giai đoạn sẽđầu tư hoặc không đầu tư
1.3.2 Nội dung nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu tiền khả thi bao gồm các vấn đề sau đây:
- Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu tư, các điều kiện thuận lợi và khó khăn
- Dự kiến quy mô đầu tư, hình thức đầu tư
- Chọn khu vực địa điểm xây dựng và dự kiến diện tích sử dụng trên cơ sởgiảm tới mức tối đa việc sử dụng đất và những ảnh hưởng về môi trường , xãhội và tái định cư
- Phân tích, lựa chọn sơ bộ về công nghệ, kỹ thuật và các điều kiện cung cấpvật tư thiết bị, nguyên liệu, năng lượng, dịch vụ, hạ tầng
- Phân tích , lựa chọn sơ bộ các phương án xây dựng
- Xác định sơ bộ tổng mức đầu tư , phương án huy động các nguồn vốn , khảnăng hoàn vốn và trả nợ , thu lãi
- Tính toán sơ bộ hiệu quả đầu tư về mặt kinh tế xã hội của dự án
- Xác định tính độc lập khi vận hành , khai thác của các dự án thành phầnhoặc tiểu dự án
Đặc điểm nghiên cứu các vấn đề ở giai đoạn này là
- Chưa chính xác, chưa chi tiết, chỉ ở mức trung bình
Trang 4- Xem xét ở trạng thái tĩnh
Giải thích: Đây là đánh giá sơ bộ lần 1 cho dự án:
- Yêu cầu: Thời gian thực hiện nhanh, ngắn gọn để quyết định xem có tiếp tụcdùng nguồn lực và thời gian tiếp tục nghiên cứu dự án nữa hay không
- Nếu dự án có thể bước qua vòng đánh giá tiền khả thi thì sẽ tiến hành phântích khả thi dự án sâu hơn => Khả năng đầu tư của dự án
- Nếu dự án không vượt qua được vòng đánh giá tiền khả thi: loại bỏ dự ánhoặc xác định giai đoạn phù hợp chiến lược đầu tư
VÍ DỤ: Khi nghiên cứu dự án đầu tư của hàng SUBWAY ở quận Cầu Giấy
- Điều kiện phải đầu tư:
Thương hiệu SUBWAY đã về Việt Nam được rất nhiều năm, đã xâydựng thương hiệu ở TP Hồ Chí Minh được 3 năm và có nhu cầu mở rộngthương hiệu ra cả nước Thị trường tiêu biểu và tiềm năng nhất khu vực MiềnBắc là Hà Nội
=> Nhất định phải mở 1 cửa hàng tại Hà Nội, từ đó mới có thể xây dựng nhậndiện tại miền Bắc v lan tỏa ra các thành phố vệ tinh xung quanh
- Thuận lợi – Khó khăn
Tỉ lệ người trẻ cao, thích nghi với xu hướng tốt
Các thương hiệu có sẵn từ Hà Nội có cơ hội tiếp cận tốt hơn khi mở ởcác tỉnh lân cận
Với vị thế là nhà cung cấp đồ ăn có lợi cho sức khỏe, SUBWAY thâmnhập được cả những phân khúc thị trường mà các đại gia khác tronglàng fast- food chỉ bất lực đứng nhìn (bệnh viện là một ví dụ)
- Khó khăn
+ Tại Hà Nội hiện nay đang có nhiều thương hệu đồ ăn nhanh phát triển nhưLotte, KFC,McDonald’s… phát triển đã nhiều năm
Trang 5+ Độ nhận diện tại HN chưa có
+ Giá thuê mặt bằng lớn
+ Tìm đơn vị chuyển giao thương hiệu hay tự Công ty chi nhánh Việt Nam sẽtriển khai?
- Dự kiến quy mô đầu tư:
+ Quy mô: Cửa hàng 70m2, gồm 3 tầng
+ Hình thức đầu tư: Công ty cổ phần NHÓM 4 - KTĐT, mua nhượng thươnghiêu SUBWAY Vietnam
+ Vốn điều lệ: 10.000.000
+ Dự mức tổng đầu tư: 52.203.400.000
- Địa điểm xây dựng và dự kiến diện tích sử dụng trên cơ sở giảm tới mức tối
đa việc sử dụng đất và những ảnh hưởng về môi trường , xã hội và tái định cư + Địa điểm: 40 Xuân Thủy, Cầu Giấy
+ Diện tích: 70m2, gồm 3 tầng
+ Tối đa diện tích không gian:
o Tầng 1: Khu vực order + Khu vực bếp và chuẩn bị đồ: 40m2
Khu vực bàn ngồi: 30m2
o Tầng 2: Không gian ăn uống: 50m2
Không gian dành cho bố mẹ gửi trẻ: 18m2
Không gian vệ sinh: 2m2
o Tầng 3: Không gian ăn uống trong nhà; 50m2
Không gian ăn ống ngoài trời 20m2
+ Phân tích, lựa chọn sơ bộ về công nghệ, kỹ thuật và các điều kiện cung cấpvật tư thiết bị, nguyên liệu, năng lượng, dịch vụ, hạ tầng
o Công nghệ đồ ăn và đồ uống: Độc quyền công thức từ SUBWAY
o Nguyên liệu: Lựa chọn các vùng nguyên liệu đầu vào trong khu vựcgần Hà Nội: Trang trại gà đạt chuẩn, nguồn rau sạch,…
o Nhân lực được đào tạo theo chuẩn phục vuj của SUBWAY
Trang 6+ Xác định sơ bộ tổng mức đầu tư , phương án huy động các nguồn vốn , khảnăng hoàn vốn và trả nợ , thu lãi:
o Tổng mức vốn đầu tư: 52.203.400.000
o Vốn điều lệ: 10.000.000.000
o Hình thức: công ty Cổ phần NHÓM 4 – KTĐT
o Huy động vốn: Góp cổ phần, vay nợ ngân hàng
o Hồi vốn và thu lãi trong quá trình bán hàng
+ Tính toán sơ bộ hiệu quả đầu tư về mặt kinh tế xã hội của dự án
Chi tiêu hàng tháng của người tiêu dùng vào việc ăn uống khoảng 40%thu nhập Dựa trên tệp khách hàng là người trong độ tuổi từ 16-39 tuổi, có thunhập trên 10 triệu đồng/tháng, dự tính ăn ngoài chiếm 45% trong tổng số tiền
bỏ ra phục vụ nhu cầu ăn uống Vậy trung bình một người sẽ bỏ ra 3,8 triệuđồng mỗi tháng để ăn ngoài, trong đó 8% lựa chọn SUBWAY Tệp kháchhàng trong độ tuổi từ 16-39 tuổi, có thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng chiếmkhoảng 50% dân số Hà Nội (7,5 triệu dân)
=> Trung bình mỗi tháng SUBWAY sẽ có doanh thu khoảng 1,1 tỷ đồng.Vậy trong năm 2020, doanh thu đạt mức 13 tỷ đồng
+ Xác định tính độc lập khi vận hành , khai thác của các dự án thành phầnhoặc tiểu dự án
o Dự án hoàn toàn độc lập khi vận hành, là dự án của SUBWAY ViệtNam
o Khai thác dự kiến sau 2,5 năm sẽ hoàn lại vốn
o Khai thác sau vận hành dưới các hình thức:
Kinh doanh tại cửa hàng
Chuyển nhượng thương hiệu: chi phí $15,000/ đơn vị =350.000.000 đồng ra khu vực miền Bắc
Hợp tác với các đối tác cung cấp đồ uống như Pepsico,…
1.3.3 Nội dung của báo cáo tiền khả thi
Trang 7Là sản phẩm cuối cùng của nghiên cứu tiền khả thi, chỉ nghiên cứu ởmức só bộ nhưng vẫn phải đầy đủ các nội dung của 1 dự án, có góc nhìn tổngthể và đa chiều về dự án Bao gồm các nội dung:
+ Người đại diện
+ Chức vụ người đại diện
+Các điều kiện kinh tế xã hội
+ Phân tích, đánh giá, dự báo về thị trường, khả năng xâm nhập thị trường,nhu cầu tăng thêm sản phẩm và dịch vụ
- Dự kiến hình thức đầu tư, quy mô và phương án sản xuất, dịch vụ
+ Mục tiêu của dự án
+ Sơ bộ phân tích các phương án sản phẩm và dịch vụ
+ Đề xuất các phương án về hình thức đầu tư (làm mới, cải tạo, mở rộng, đổimới kỹ thuật công nghệ…) và loại hình doanh nghiệp (doanh nghiệp nhànước, tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần…)
+ Tính toán đề xuất quy mô, công suất tăng thêm hoặc xây dựng mới
Trang 8- Xác định nhu cầu các yếu tố đầu vào, khả năng, giải pháp đảm bảo
+ Xác định nhu cầu nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, nước, khí… + Phân tích khả năng về nguồn, điều kiện, đảm bảo các nhu cầu trên
+ Đề xuất hướng về các giải pháp đảm bảo các yếu tố đầu vào
- Khu vực, địa điểm
+ Phân tích, đề nghị khu vực địa điểm xây dựng và dự kiến địa điểm cụ thể + Cần có từ 2 phương án trở lên để so sánh, lựa chọn
Mỗi phương án cần phân tích trên các mặt sau:
Các yêu cầu về mặt bằng cần thỏa mãn
Đánh giá tổng quát về các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm,kinh phí xây dựng, chi phí trong quá trình sản xuất, vận chuyển, tiêuthụ sản phẩm
Mối quan hệ trong quy hoạch tổng thể của ngành và vùng lãnh thổ
Các mặt xã hội của địa điểm: Những chính sách liên quan đến đầu tưphát triển khu vực Hiện trạng địa điểm Những thuận lợi khó khăntrong việc sử dụng mặt bằng Những phong tục tập quán liên quan đếnviệc quyết định địa điểm (các tài liệu nghiên cứu ở mức độ khái quát)
- Phân tích kỹ thuật công nghệ
+ Giới thiệu khái quát các loại hình công nghệ, ưu nhược điểm, những ảnhhưởng đến môi trường sinh thái Hướng giải quyết về nguồn và điều kiệncung cấp máy móc thiết bị Khả năng tiếp nhận Từ các so sánh nói trên đềnghị công nghệ lựa chọn
+ Các yêu cầu giải pháp xây dựng: các điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn.Các yêu cầu và đặc điểm xây lắp Sơ bộ dự kiến các giải pháp, kỹ thuật xâydựng và tổ chức thi công
- Sơ bộ phân tích về tác động môi trường và yêu cầu xử lý
- Sơ bộ ước tính nhu cầu lao động, giải pháp về tổ chức sản xuất
- Nguồn vốn và phân tích tài chính
+ Nguồn vốn và các điều kiện tạo nguồn Ước tính tổng mức đầu tư Phân ravốn cố định, vốn lưu động Khả năng, điều kiện huy động các nguồn vốn
Trang 9+ Ước tính chi phí giá thành sản phẩm, dự trù doanh thu, tính toán lời lỗ, khảnăng hoàn vốn, khả năng trả nợ (các chỉ tiêu tài chính chủ yếu) theo cácphương pháp giản đơn
- Phân tích lợi ích kinh tế xã hội
+ Ước tính các giá trị gia tăng, các đóng góp (tăng việc làm, thu nhập củangười lao động, thu ngân sách, tăng thu ngoại tệ…)
+ Các lợi ích về mặt xã hội, môi trường… kể cả những gì mà xã hội phải gánhchịu
- Các điều kiện vè tổ chức thực hiện
- Kết luận, kiến nghị
1.3.4 Những lưu ý trong báo cáo tiền khả thi
- Nêu những khía cạnh gây khó khăn cho việc thực hiện đầu tư và vận hànhcác kết quả của của đầu tư sau này đòi hỏi phải tổ chức các nghiên cứu chứcnăng hoặc nghiên cứu hỗ trợ
Mục đích: Dự trù những rủi ro lớn ảnh hưởng nhiều đến qua trình thực hiệnđầu tư
- Nội dung nghiên cứu hỗ trợ đối với các dự án khác nhau thường khác nhauNguyên nhân: tuỳ thuộc vào những đặc điểm về mặt kỹ thuật của dự án, vềnhu cầu thị trườngn đối với sản phẩm do dự án cung cấp, về tình hình pháttriển kinh tế và khoa học kỹ thuật trong nước và trên thế giới
- Nghiên cứu các khía cạnh của dự án về mặt kinh tế, tài chính, kỹ thuật, quảnlý
Mục đích: lựa chọn các quy mô thích hợp nhất đảm bảo cuối cùng đem lạihiệu quả kinh tế tài chính cao nhất cho chủ đầu tư và cho đất nước
- Nghiên cứu hỗ trợ vị trí thực hiện dự án đặc biệt quan trọng đối với các dự
án có chi phí vận chuyển đầu vào và đầu ra lớn (kể cả hao hụt tổn thất trongquá trình vận chuyển)
Mục đích: nhằm xác định vị trí thích hợp nhất về mặt địa lý vừa đảm bảo cácyêu cầu kỹ thuật trong hoạt động, vừa đảm bảo chi phí vận chuyển là thấpnhất
Trang 10- Nghiên cứu hỗ trợ để lựa chọn công nghệ, trang thiết bị tiến hành đối vớicác dự án đầu tư có chi phí đầu tư cho công nghệ và trang thiết bị là lớn, màcông nghệ và trang thiết bị này lại có nhiều nguồn cung cấp với giá cả khácnhau, các thông số kỹ thuật (công suất, tuổi thọ ), thông số kinh tế (chi phísản xuất, chất lượng sản phẩm, giá cả sản phẩm, giá cả sản phẩm có thể bánđược) khác nhau
Mục đích: Tìm ra giải pháp cho phần đầu tư vào đầu vào tốt nhất, giá thànhphù hợp nhất dành cho dự án
- Các nghiên cứu hỗ trợ có thể được tiến hành song song với nghiên cứu khảthi, và cũng có thể tiến hành sau nghiên cứu khả thi
Nguyên nhân: tuỳ thuộc thời điểm phát hiện các khía cạnh cần phải tổ chứcnghiên cứu sâu hơn
=> Chi phí cho nghiên cứu hỗ trợ nằm trong chi phí nghiên cứu khả thi
1.4 Nghiên cứu khả thi
Đây là bước sàng lọc lần cuối cùng để lựa chọn được dự án tối ưu,nhằm khẳng định cơ hội đầu tư có khả thi hay không, có vững chắc, hiệu quảhay không Ở bước nghiên cứu này, nội dung nghiên cứu cũng tương tự nhưgiai đoạn nghiên cứu tiền khả thi, nhưng khác nhau ở mức độ chi tiết hơn,chính xác hơn Điều này sẽ đảm bảo cho các kết quả nghiên cứu khả thi đạtđược độ chính xác cao Đối với các dự án đầu tư nhỏ, quá trình nghiên cứu cóthể gom lại làm một bước
1.4.1 Bản chất và mục đích của nghiên cứu khả thi
a Bản chất của nghiên cứu khả thi:
Xét về mặt hình thức, tài liệu nghiên cứu khả thi là một tập hợp hồ sơtrình bày một cách chi tiết và có hệ thống tính vững chắc, hiện thực của mộthoạt động sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội theo các khía cạnhthị trường, kỹ thuật, tài chính, tổ chức quản lý và kinh tế xã hội
b Mục đích của nghiên cứu khả thi:
Mục đích nghiên cứu khả thi là xem xét lần cuối cùng nhằm đi đếnnhững kết luận xác đáng về mọi vấn đề cơ bản của dự án bằng các số liệu đãđược tính toán cẩn thận, chi tiết, các đề án kinh tế - kỹ thuật, các lịch biểu vàtiến độ thực hiện dự án trước khi quyết định đầu tư chính thức
Trang 11Như vậy, nghiên cứ khả thi là một trong những công cụ thực hiện kếhoạch kinh tế của ngành, của địa phương và của cả nước, để biến kế hoạchthành hành động cụ thể và đem lại lợi ích kinh tế xã hội cho đất nước, lợi íchtài chính cho nhà đầu tư.
1.4.2 Nội dung chủ yếu của nghiên cứu khả thi
Nội dung chủ yếu cụ thể của một dự án đầu tư bao gồm các vấn đề sau:
a Xem xét tình hình kinh tế tổng quát liên quan đến dự án đầu tư:
Có thể coi tình hình kinh tế tổng quát là nền tảng của dự án đầu tư, cóảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển và hiệu quả kinh tế tài chính của
dự án đầu tư Tình hình kinh tế tổng quát được đề cập trong dự án bao gồmcác vấn đề sau:
+ Điều kiện về địa lý tự nhiên (địa hình, khí hậu, địa chất ) có liênquan đến việc lựa chọn, thực hiện và phát huy hiệu quả của dự án sau này
+ Điều kiện về dân số và lao động có liên quan đến nhu cầu và khuynhhướng tiêu thụ sản phẩm, đến nguồn lao động cung cấp cho dự án
+ Tình hình chính trị, các chính sách và luật lệ có ảnh hưởng đến sựquan tâm của nhà đầu tư
+ Tình hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước, của địa phương, tìnhhình phát triển sản xuất kinh doanh của ngành, của cơ sở có ảnh hưởng đếnquá trình thực hiện và sự phát huy hiệu quả của sự dự án
+ Tình hình ngoại hối (cán cân thanh toán ngoại hối, dự trữ ngoại tệ, nợnần và tình hình thanh toán nợ ) đặc biệt đối với các dự án phải nhập khẩunguyên vật liệu, thiết bị
+ Hệ thống kinh tế và các chính sách bao gồm: cơ cấu tổ chức hệ thốngkinh tế theo ngành, theo quan hệ sở hữu, theo vùng lãnh thổ để đánh giá trình
độ và lợi thế so sánh của dự án đầu tư; các chính sách phát triển, cải cách kinh
tế, chuyển dịch cơ cấu nhằm đánh giá trình độ nhận thức, đổi mới tư duy vàmôi trường thuận cho đầu tư
+ Thực trạng kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dân theo thời hạn, theomức độ chi tiết, theo các mục tiêu, các ưu tiên, các công cụ tác động để từ đóthấy được khó khăn, thuận lợi, mức độ ưu tiên mà dự án sẽ được hưởng ứng,những hạn chế mà dự án phải tuân theo
b Nghiên cứu về thị trường:
Trang 12Thị trường là nhân tố quyết định việc lựa chọn mục tiêu và quy mô của
dự án
- Mục đích nghiên cứu thị trường ở đây nhằm xác định:
+ Thị trường cung cầu sản phẩm hoặc dịch vụ của dự án hiện tại, tiềmnăng phát triển của thị trường này trong tương lai, các yếu tố kinh tế và phikinh tế tác động đến nhu cầu của sản phẩm hoặc dịch vụ
+ Các biện pháp khuyến thị và tiếp thị cần thiết để có thể giúp cho việctiêu thụ sản phẩm của dự án (bao gồm cả chính sách giá cả, tổ chức, hệ thốngphân phối, bao bì, trang trí, quảng cáo )
+ Khả năng cạnh tranh của sản phẩm so với sản phẩm cùng loại có sẵn
và các sản phẩm có thể ra đời sau này
+ Hình thành nên ý tưởng phát triển một sản phẩm mới và lựa chọnchiến lược định vị đúng cho sản phẩm đó tại từng thị trường cụ thể
- Để nghiên cứu thị trường cần:
+ Các thông tin cần thiết cho nghiên cứu nhu cầu ở tầm vĩ mô và vi mô.Trường hợp thiếu thông tin, hoặc thông tin không đủ tin cậy, tuỳ thuộc vàomức thiếu thông tin có thể sử dụng các phương pháp khác nhau để đoán nhưngoại suy từ các trường hợp tương tự, từ tình hình của quá khứ, sử dụng cácthông tin gián tiếp có liên quan, tổ chức điều tra bằng phỏng vấn, hoặc khảosát lấy mẫu phân tích để bổ sung
+ Có các chuyên gia có kiến thức về sản phẩm của dự án, về những sảnphẩm có thể thay thế, về quy luật và cơ chế hoạt động của thị trường, phápluật, thương mại, chính trị, xã hội để có thể lựa chọn, phân tích và rút ra đượcnhững kết luận cụ thể và xác đáng
- Nội dung của nghiên cứu thị trường:
+ Đối với thị trường nội địa:
Nhu cầu hiện tại và tương lai về sản phẩm của dự án Xác định kháchhàng chính, khách hàng mới
Mức đáp ứng nhu cầu hiện
Ước lượng giá bán và chất lượng sản phẩm của dự án, dự kiến kiểudáng, bao bì để có thể cạnh tranh với các cơ sở sản xuất khác trong vàngoài nước, hiện tại và tương lai và chi phí cần thiết cho sự cạnh tranhnày
Trang 13+ Đối với thị trường xuất khẩu:
Khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu về mặt giá cả, kiểu dáng,chất lượng và sự phụ thuộc về cung ứng vật tư, khả năng tài chính,quản lý và kỹ thuật
Quy định của thị trường xuất khẩu về bao bì, phẩm chất, vệ sinh
Khế ước tiêu thụ sản phẩm: thời hạn, số lượng tiêu thụ, giá cả,…
Vấn đề tiêu thụ sản phẩm:Các cơ sở tiếp thị và phân phối sản phẩm vàchi phí kèm theo, sản phẩm dự kiến bán cho ai (qua hệ thống thươngnghiệp, bán trực tiếp, qua các đại lý ), phương thức thanh toán
1.4.3 Nội dung của báo cáo nghiên cứu khả thi
Sản phẩm cuối cùng của nghiên cứu khả thi là báo cáo nghiên cứu khảthi Nội dung chủ yếu của báo cáo này bao gồm:
- Những căn cứ để xác định sự cần thiết phải đầu tư
- Lựa chọn hình thức đầu tư
- Chương trình sản xuất và các yếu tố phải đáp ứng
- Các phương án địa điểm cụ thể phù hợp với quy hoạch xây dựng
- Phương án giải phóng mặt bằng, kế hoạch tái định cư
- Phân tích lựa chọn phương án kỹ thuật, công nghệ
- Các phương án kiến trúc, giải pháp xây dựng, thiết kế sơ bộ của các phương
án đề nghị lựa chọn, giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường
- Xác định rõ nguồn vốn, khả năng tài chính, tổng mức đầu tư và nhu cầu vốntheo tiến độ
- Phương án hoàn trả vốn đầu tư
- Phương án quản lý khai thác dự án và sử dụng lao động
- Phân tích hiệu quả đầu tư
- Các mốc thời gian chính thực hiện đầu tư
- Kiến nghị hình thức quản lý thực hiện dự án
Trang 14- Xác định chủ đầu tư.
- Mối quan hệ và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đến dự án
2 TRÌNH TỰ NGHIÊN CỨU VÀ LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ KHẢ THI 2.1 Xác định mục đích yêu cầu
Mục đích chung của việc lập dự án là xây dựng được dự án những nộidung có cơ sở khoa học, cơ sở thực tiễn và có tính khả thi cao để các cơ quanquản lý nhà nước chức năng xem xét và phê duyệt, các định chế tài chínhchấp thuận tài trợ vốn
Yêu cầu chung của việc lập dự án là phải xem xét, nghiên cứu một cáchtoàn diện với các phương án nghiên cứu, tính toán có cơ sở và phù hợp nhằmđảm bảo những yêu cầu đặt ra đối với một dự án đầu tư, tức bảo đảm tínhkhoa học, tính thực tiễn, tính pháp lý, tính thống nhất và tính phỏng định cócăn cứ
VD : Khi thực hiện một dự án chuỗi cửa hàng Subway ta cần xác định rõmục đích của dự án là cung cấp một hệ thống cửa hàng cung cấp thức ăn dinhdưỡng, đảm bảo vệ sinh và cung cấp nhanh hơn so với các cửa hàng thôngthường
Để xác định được mục đích này yêu cầu chúng ta phải dựa vào các yếu
tố như tính khả thi về mặt tài chính, tính khả thi về mặt kinh tế xã hội, các yếu
tố rủi ro …
2.2 Lập nhóm soạn thảo
Để tiến hành soạn thảo dự án, công việc trước hết phải tiến hành lập nhómsoạn thảo dự án Nhóm soạn thảo dự án gồm chủ nhiệm dự án và các thànhviên Số lượng các thành viên của nhóm phụ thuộc vào nội dung và quy môcủa dự án Chủ nhiệm dự án là người tổ chức và điều hành công tác lập dự
án Nhiệm vụ chính của chủ nhiệm dự án là:
Lập kế hoạch, lịch trình soạn thảo dự án (bao gồm cả ước lượng vàphân bổ kinh phí soạn thảo)
Phân công công việc cho các thành viên trong nhóm
Giám sát và điều phố hoạt động của các thành viên trong nhóm
Tập hợp các chuyên viên thuộc các lĩnh vực khác nhau để giải quyếtcác nội dung cụ thể của dự án
Tổng hợp kết quả nghiên cứu của nhóm soạn thảo
Trang 15Để hoàn thành nhiệm vụ trên, chủ nhiệm dự án phải là người có trình độchuyên môn và năng lực tổ chức nhất định Chủ nhiệm dự án cần được ổnđịnh trong cả quá trình soạn thảo và thực hiện dự án.
Các thành viên của nhóm phải là những người có trình độ chuyên mônchuyên sâu về từng khía cạnh nội dung của dự án như: khía cạnh nghiên cứuthị trường, kỹ thuật, tổ chức quản lý và nhân sự, tài chính, kinh tế xã hội, đápứng được nội dung và yêu cầu của việc soạn thảo dự án
Ví dụ: khi tiến hành thực hiện dự án kinh doanh của chuỗi cửa hàng thức
ăn nhanh tốt cho sức khỏe Subway, trước hết cần tiến hành lập nhóm soạnthảo dự án Nhóm soạn thảo dự án gồm chủ nhiệm dự án và 05 thành viên.Chủ nhiệm dự án thực hiện lập kế hoạch, lịch trình soạn thảo dự án, thực hiệnphân công công việc cho các thành viên trong nhóm: 02 thành viên khảo sátthị trường, 01 thành viên tính toán chi phí, 01 thành viên nghiên cứu về côngnghệ và kỹ thuật, 01 thành viên nghiên cứu tổ chức bộ máy quản lý Ngoài racòn tập hợp các chuyên viên trong lĩnh vực công nghệ thực phẩm để nghiêncứu mức độ phù hợp của sản phẩm đối với thể trạng của người Việt Nam.Cuối cùng là tổng hợp kết quả nghiên cứu của nhóm soạn thảo và đề raphương án nên tập trung kinh doanh tại địa bàn quận Cầu Giấy
2.3 Các bước tiến hành nghiên cứu lập dự án đầu tư khả thi
Bước 1 Nhận dạng dự án đầu tư: Việc nhận dạng dự án được thực hiệnvới các nội dung cụ thể là:
- Xác định dự án thuộc loại nào; Dự án phát triển ngành, vùng hay dự án sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp ; dự án đầu tư mới hay cải tạo, mở rộng
- Xác định mục đích của dự án
- Xác định sự cần thiết phải có dự án
- Vị trí ưu tiên của dự án
Bước 2 Lập kế hoạch soạn thảo dự án đầu tư:
Chủ nhiệm dự án chủ trì việc lập kế hoạch soạn thảo dự án Kế hoạchsoạn thảo dự án thường bao gồm các nội dung sau:
- Xác định các bước công việc của quá trình soạn thảo dự án
- Dự tính phân công công việc cho các thành viên của nhóm soạn thảo
Trang 16- Dự tính các chuyên gia (ngoài nhóm soạn thảo) cần huy động tham gia giảiquyết những vấn đề thuộc nội dung dự án
- Xác định các điều kiện vật chất và phương tiện để thực hiện các công việcsoạn thảo dự án
- Dự trù kinh phí để thực hiện quá trình soạn thảo dự án Kinh phí cho côngtác soạn thảo dự án thông thường bao gồm các khoản chi phí chủ yếu sau: + Chi phí cho việc thu thập hay mua các thông tin, tư liệu cần thiết + Chi phí cho khảo sát, điều tra thực địa
+ Chi phí hành chính, văn phòng
+ Chi phí thù lao cho những người soạn thảo dự án
Mức kinh phí cho mỗi dự án cụ thể tùy thuộc quy mô dự án Loại dự án
và đặc điểm của việc soạn thảo dự án, nhất là điều kiện về thông tin, tư liệu vàyêu cầu khảo sát, điều tra thực địa để xây dựng dự án
- Xã hội; nghiên cứu về tổ chức, quản lý dự án
Bước 4 Lập đề cương chi tiết của dự án đầu tư: Được tiến hành sau khi
đề cương sơ bộ được thông qua ở đề cương chi tiết, các nội dung của đềcương sơ bộ càng được chi tiết hóa và cụ thể hóa càng tốt Cần tổ chức thảoluận xây dựng đề cương chi tiết ở nhóm soạn thảo để mọi thành viên đónggóp xây dựng đề cương, nắm vững các công việc và sự liên hệ giữa các côngviệc, đặc biệt là nắm vững phần việc được giao, tạo điều kiện để họ hoànthành tốt công việc của mình trong công tác soạn thảo dự án
Bước 5 Phân công công việc cho các thành viên của nhóm soạn thảo:Trên cơ sở đề cương chi tiết được chấp nhận, chủ nhiệm dự án phân công cáccông việc cho các thành viên của nhóm soạn thảo phù hợp với chuyên môncủa họ