Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh quảng ninh

Kết quả đạt được của Luận văn Về lý luận, luận văn làm rõ được khái niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa củapháp luật về thi hành án dân sự tại Việt Nam; Những nội dung cơ bản của pháp luật

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự - Nghiên cứu

thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh

Ngành: Luật Kinh tế

Mã số: 8380107

Họ và tên: Vũ Đình Tú Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Ngọc Sơn

Hà Nội - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình do tôi tự nghiên cứu kết hợp với

sự hướng dẫn khoa học của PGS, TS Bùi Ngọc Sơn Số liệu nêu trong luận văn

được thu thập từ nguồn thực tế, được công bố trên các báo cáo của các cơ quan nhànước; được đăng tải trên các tạp chí, báo chí, các website hợp pháp Những thôngtin và nội dung nêu trong đề tài đều dựa trên nghiên cứu thực tế và hoàn toàn đúngvới nguồn trích dẫn

Hà Nội, ngày 03 tháng 11 năm 2019

Tác giả luận văn

Vũ Đình Tú

LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc tới PGS, TS Bùi Ngọc Sơn là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn tôi cả chuyên môn, phương pháp nghiên cứu và chỉ bảo tôi nhiều kinh nghiệm trong thời

gian thực hiện đề tài

Xin được chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Luật, Khoa Đàotạo sau đại học, trường Đại học Ngoại Thương đã tạo những điều kiện tốt nhất đểtác giả thực hiện luận văn Xin trân trọng cảm ơn các chuyên gia trong các lĩnh vựcliên quan dã đóng góp những thông tin vô cùng quý báu và những ý kiến xác đáng,

để tác giả có thể hoàn thành nghiên cứu này

Mặc dù với sự cố gắng của bản thân, luận văn vẫn còn những thiếu sót Tôimong nhận được sự góp ý chân thành của các Thầy Cô, đồng nghiệp và bạn bè đểluận văn được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 03 tháng 11 năm 2019

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Vũ Đình Tú

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU vii

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 11

1.1 Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về thi hành án dân sự 11

1.1.1 Khái niệm pháp luật về thi hành án dân sự 11

1.1.2 Đặc điểm của pháp luật về thi hành án dân sự 13

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa của pháp luật về thi hành án dân sự 15

1.2 Những nội dung cơ bản của pháp luật về thi hành án dân sự 15

1.2.1 Quy định về tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên 15 1.2.2 Quy định pháp luật về thủ tục thi hành án dân sự 16

1.2.3 Quy định về khiếu nại, tố cáo và kháng nghị về thi hành án dân sự 17

1.2.4 Quy định về xứ lý vi phạm về thi hành án dân sự 22

1.3 Các yếu tố tác động đến việc hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự 25 1.3.1 Yếu tố khách quan 25

1.3.2 Yếu tố chủ quan 27

1.4 Kinh nghiệm hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự của một số nước 27 1.4.1 Kinh nghiệm của Indonesia 27

1.4.2 Kinh nghiệm của Singapore 28

1.4.3 Kinh nghiệm của Liên bang Nga 28

1.4.4 Các bài học rút ra cho Việt Nam 29

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ Ở VIỆT NAM - NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN TẠI TỈNH QUẢNG NINH 31

2.1 Lược sử về sự hình thành và phát triển của pháp luật về thi hành án dân sự

ở Việt Nam 31

2.1.1 Thời kỳ từ tháng 8/1945 đến năm 1989 31

2.1.2 Giai đoạn từ 01/01/1990 đến 30 tháng 6 năm 1993 33

2.1.3 Giai đoạn từ 1993 đến trước khi có Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 2004 34

2.1.4 Giai đoạn từ khi ban hành Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 2004 đến trước khi có Luật Thi hành án dân sự năm 2008 35

2.1.5 Giai đoạn từ năm 2008 cho đến nay 35

2.2 Phân tích thực trạng pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt Nam và thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh 36

2.2.1 Thực trạng các quy định về tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án dân sự 36

2.2.2 Thực trạng quy định của pháp luật về thủ tục thi hành án dân sự 39

2.2.3 Thực trạng quy định về khiếu nại và tố cáo, kháng nghị về thi hành án dân sự 46

2.2.4 Thực trạng quy định về xứ lý vi phạm trong thi hành án dân sự 49

2.3 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt Nam và thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh 51

2.3.1 Yếu tố khách quan 51

2.3.2 Yếu tố chủ quan 54

2.4 Đánh giá thực trạng pháp luật về thi hành án dân sự tại Việt Nam 56

2.4.1 Kết quả đạt được 56

2.4.2 Các mặt hạn chế 60

2.4.3 Nguyên nhân 61

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI VIỆT NAM 65

3.1 Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự 65

3.1.1 Giải pháp hoàn thiện vấn đề về thời hạn và cách tính thời hạn 65

3.1.2 Giải pháp hoàn thiện về nội dung đã tuyên với các bản án, quyết định củaTòa án cần tuyên rõ ràng, cụ thể, có thể thi hành trên thực tế 683.1.3 Giải pháp hoàn thiện về một số quy định của Luật thi hành án dân sự 693.1.4 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về thi hành án dân sựtrên địa bàn tỉnh Quảng Ninh 72

3.2 Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự 73

3.2.1 Kiến nghị về sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thi hành án dân

sự 733.2.2 Kiến nghị về hoàn thiện pháp luật 783.2.3 Kiến nghị về việc kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao trách nhiệm chođội ngũ Chấp hành viên trong quá trình thực thi pháp luật thi hành án dân sự.79

3.2.4 Kiến nghị việc nâng cao nhận thức của các chủ thể thực hiện pháp luật vềthi hành án dân sự cũng như nâng cao ý thức trong công tác thi hành án dân sựtại các địa phương 803.2.5 Kiến nghị việc tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát việc xử lý viphạm pháp luật thi hành án dân sự 82

KẾT LUẬN 84 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 86

Từ viết tắt Tiếng Việt

BTTH Bồi thường thiệt hại

CHV Chấp hành viên

CQTHADS Cơ quan thi hành án dân sự

CQTHA Cơ quan thi hành án

THADS Thi hành án dân sự

UBND Ủy ban nhân dân

VKSND Viện kiểm sát nhân dân

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Luận văn thạc sĩ với đề tài “Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự

-Nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh”, thuộc ngành Luật học, chuyên ngành

Luật kinh tế được thực hiện đúng tiến độ nhà trường đã qui định Luận văn đã đạtđược một số kết quả về lý luận và thực tiễn, đồng thời có khả năng ứng dụng trongthực tiễn, cụ thể:

1 Kết quả đạt được của Luận văn

Về lý luận, luận văn làm rõ được khái niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa củapháp luật về thi hành án dân sự tại Việt Nam; Những nội dung cơ bản của pháp luật

về thi hành án dân sự tại Việt Nam như quy định về tổ chức bộ máy cơ quan thihành án dân sự, chấp hành viên, quy định pháp luật về thủ tục thi hành án dân sự,quy định về khiếu nại, tố cáo và kháng nghị thi hành án dân sự, quy định về xử lý viphạm trong thi hành án dân sự; Các yếu tố tác động đến việc hoàn thiện pháp luật vềthi hành án dân sự và kinh nghiệm của một số nước về hoàn thiện pháp luật thi hành

án dân sự

Về thực tiễn, Luận văn phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật về thi hành

án dân sự tại tỉnh Quảng Ninh theo bốn nội dung như sau: Thực trạng các quy định

về tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án dân sự tại tỉnh Quảng Ninh; Thực trạng quyđịnh của pháp luật về thủ tục thi hành án dân sự; Thực trạng quy định về khiếu nại,

tố cáo và kháng nghị về thi hành án dân sự; Thực trạng quy định về xử lý vi phạmtrong thi hành án dân sự

Trên cơ sở phân tích thực trạng pháp luật về thi hành án dân sự tại tỉnh QuảngNinh chỉ ra nhưng bất cập và nguyên nhân của những bất cập là: (1) Luật THADS chưaxác định hoạt động THADS trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh là hoạt động tố tụng, là khâucuối cùng thực hiện kết quả hoạt động của quyền tư pháp, do đó, có sự cắt khúc, táchrời giữa hoạt động xét xử với hoạt động thi hành án; (2) Một số quy định về quyền,trách nhiệm của các bên trong thi hành án còn bất cập; (3) Một số quy định của LuậtTHADS về trình tự, thủ tục thi hành án còn bất cập;(4) Việc xác định trách nhiệm củachính quyền địa phương trong phối hợp thực hiện một số nhiệm vụ công

tác THADS trên địa bàn còn chưa cụ thể Luận văn cũng nêu ra nguyên nhân củavướng mắc trong việc áp dụng các quy định về THADS của cơ quan THADS do hệthống các quy định pháp luật về công tác thực hiện quy định về THADS chưa thật

sự chặt chẽ và hoàn thiện

2 Khả năng ứng dụng thực tiễn của Luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức trongquá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện chính sách và pháp luật về thi hành ándân sự tại Việt Nam Một số phương hướng, giải pháp và kiến nghị trong luận văn

có giá trị tham khảo đối với các cơ quan lập pháp khi sửa đổi các quy định của phápluật về thi hành án dân sự

Luận văn là tài liệu có khả năng nghiên cứu để ứng dụng trong thực tiễn thihành án dân sự tại tỉnh Quảng Ninh nói riêng

Luận văn cũng là tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên cao học cónghiên cứu hoặc học tập môn pháp luật về thi hành án dân sự nói chung và các mônhọc khác có liên quan

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Thi hành án là một trong những hoạt động thể hiện sự nghiêm minh của phápluật, tính uy nghiêm của nhà nước Hoạt động thi hành án là hoạt động đưa các bản án,quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật ra thi hành trên thực tế Bản án, quyếtđịnh của tòa án nhân danh nhà nước khi được chấp hành nghiêm chỉnh có tác động trựctiếp đến lòng tin của nhân dân đối với pháp luật Vì vậy, hoạt động thi hành án có một ýnghĩa vô cùng quan trọng trong việc giữ vững kỷ cương phép nước, củng cố pháp chế

và trật tự pháp luật, đảm bảo cho quyền lực tư pháp được thực thi trên thực tế

Ở Việt Nam để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và tăng cường phápchế xã hội chủ nghĩa, ngoài chức năng của cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án thì

cơ quan thi hành án dân sự giữ một vai trò đặc biệt và là một mắt xích không thểthiếu của quá trình tố tụng Mọi phán quyết của Tòa án chỉ là những quyết định trêngiấy và không thể phát huy hết hiệu quả trên thực tế nếu không được thi hành đúng

và đầy đủ, nhất là trong lĩnh vực thi hành án dân sự Trong điều kiện kinh tế pháttriển như hiện nay, khi nước ta đang xây dựng một nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa, vô số các quan hệ giao dịch được phát sinh dẫn đến cáctranh chấp cũng nhiều hơn, số lượng công việc mà các cơ quan tư pháp phải giảiquyết vì thế cũng ngày càng tăng, và tính chất cũng phức tạp hơn Đòi hỏi tất yếuđặt ra là các cơ quan tư pháp nói chung và cơ quan thi hành án dân sự nói riêng phảihoạt động sao cho đạt hiệu quả cao nhất nhằm đảm bảo pháp luật được thực thi

Luật Thi hành án dân sự được Quốc hội thông qua ngày 14/11/2008 và cóhiệu lực thi hành ngày 1/7/2009 là cơ sở pháp lý quan trọng cho tổ chức và hoạtđộng thi hành án dân sự Qua năm năm thi hành luật, công tác thi hành án dân sự đãtừng bước đi vào nề nếp và có những chuyển biến tích cực

Tuy nhiên, quá trình thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2008 cũng cho thấynhiều nội dung, quy định của Luật không còn phù hợp với thực tiễn, tạo ra trở lực choquá trình thi hành án, chưa thực sự đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Vì vậy, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Thi hành án dân sự 2014 đã được Quốc

hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ 01/7/2015, có nhiều điểm mới về thủ tục thihành án dân sự.

Quảng Ninh là một tỉnh có số lượng án bàn giao và thụ lý hàng năm tươngđối lớn Trong những năm qua, công tác thi hành án dân sự ở Quảng Ninh đã đạtđược những kết quả đáng ghi nhận, luôn hoàn thành tốt chỉ tiêu Quốc hội và Chínhphủ giao cho Nhiều vụ việc khó khăn, phức tạp, tồn đọng lâu năm đã được tổ chứcthi hành dứt điểm Kết quả đạt được nói trên phản ánh sự cố gắng, nỗ lực của toànngành tư pháp nói chung, cũng như đội ngũ cán bộ thi hành án dân sự nói riêng, sựquan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương; sự phối hợpđồng bộ, chặt chẽ của các ngành hữu quan trong việc thi hành án dân sự

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, cũng như nhiều tỉnh trên cảnước, thực trạng thi hành án dân sự ở Quảng Ninh vẫn còn bộc lộ nhiều vấn đề tồntại, yếu kém, chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới hiệnnay Lượng án tồn đọng qua các năm còn rất lớn Tình trạng trên có nhiều nguyênnhân khác nhau như: pháp luật thi hành án dân sự hiện hành còn thiếu tính khả thi,nhiều điểm còn chưa rõ ràng, bất cập; một số cán bộ thi hành án nhất là đội ngũchấp hành viên còn thiếu trách nhiệm trong công việc, có thái độ hách dịch, vòi vĩnhkhiến cho quần chúng nhân dân bức xúc; ở một số nơi cấp ủy, chính quyền các cấpchưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc thực hiện tổ chức, chỉ đạothi hành án dân sự theo quy định của pháp luật Thực tế đó, đòi hỏi việc hoàn thiệnpháp luật thi hành án dân sự, đảm bảo cho các các quyết định và bản án dân sự cóhiệu lực pháp luật được thi hành trong thực tế trở nên cấp thiết

Với những lý do trên tôi chọn đề tài: “Hoàn thiện pháp luật về thi hành án

dân sự - Nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh” làm luận văn thạc sĩ Luật học.

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Ở Việt Nam, đã có một số công trình nghiên cứu về vấn đề thi hành án dân

sự như:

- Tài liệu giảng dạy "Kỹ năng thi hành án dân sự" của Học viện Tư pháp năm

2005 Công trình đã phân tích, tổng hợp những quy định cơ bản và kỹ năng, nghiệp

vụ trong thi hành án dân sự rút ra từ thực tiễn thi hành án dân sự như: kỹ năng kiểmtra, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành án dân sự; kỹ năng tiếp công dân; kỹnăng xác minh điều kiện thi hành án

- Sách "Sổ tay chấp hành viên" của tác giả Lê Thu Hà xuất bản năm 2009.Công trình khái quát quy định pháp luật về thi hành án dân sự trên cơ sở Luật Thihành án dân sự 2008, theo đó phân tích các quy định pháp luật về thi hành án dân sự

và các kỹ năng cần thiết cho chấp hành viên trong quá trình thực hiện các trình tự,thủ tục thi hành án dân sự

- Sách "Xử lý tình huống trong thi hành án dân sự và các văn bản pháp luật

về thi hành án dân sự" của tác giả Nguyễn Thanh Thuỷ, Lê Thị Kim Dung, sáchxuất bản năm 2010 Công trình phân tích, tổng hợp các tình huống phát sinh trongthực tiễn thi hành án dân sự đòi hỏi có sự nhận thức thống nhất trong cách hiểu và

áp dụng các quy định pháp luật về trình tự, thủ tục thi hành án dân sự, trong đó chủyếu là quy định pháp luật về cưỡng chế thi hành án dân sự

- Sách "Một số vấn đề về hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam"của tác giả Lê Thu Hà, sách xuất bản năm 2011 Nội dung cơ bản của công trình làphân tích, hệ thống hóa khái quát quá trình hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự

ở nước ta từ năm 1945 đến năm 2011, trên cơ sở đó đánh giá thực trạng nhữngvướng mắc, bất cập của pháp luật thi hành án dân sự theo Luật Thi hành án dân sựnăm 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành

-Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ "Những cơ sở lý luận và thực tiễn về chếđịnh Thừa phát lại", mã số 95-98-114/ĐT do Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý - Bộ

Tư pháp và Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì thực hiện Đề tài đã chỉ

rõ những quy định về thừa phát lại và vấn đề áp dụng trong thực tiễn ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

- Luận án tiến sĩ "Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự ở Việt Nam hiệnnay" của tác giả Nguyễn Thanh Thủy được hoàn thành năm 2006 Luận án đã phân

tích, làm rõ một số vấn đề lý luận về hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự nhưkhái niệm, bản chất, đặc điểm thi hành án dân sự; nội dung, tiêu chí đánh giá mức

độ hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự

- Luận án tiến sĩ "Pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động thi hành án dân sự

ở Việt Nam hiện nay" của tác giả Nguyễn Quang Thái hoàn thanh năm 2008 Luận

án đã phân tích yêu cầu, phương hướng, giải pháp đảm bảo tính pháp chế trong hoạtđộng thi hành án dân sự

- Luận án tiến sĩ "Hiệu quả áp dụng pháp luật trong thi hành án dân sự ở ViệtNam" của tác giả Đặng Đình Quyền được hoàn thành năm 2012 Luận án đã phân tích

cơ sở lý luận về hiệu quả áp dụng pháp luật trong thi hành án dân sự ở Việt Nam,

trong đó nêu bật các tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả áp dụngpháp luật trong công tác thi hành án dân sự

- Luận văn thạc sĩ "Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự đáp ứng yêu cầu cảicách tư pháp" của tác giả Trần Phương Hồng được hoàn thành năm 2012 Tác giảluận văn đã phân tích một số vấn đề lý luận về hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sựnhư: khái niệm, vai trò, đặc điểm pháp luật thi hành án dân sự để từ đó đánh giá thựctrạng hệ thống pháp luật thi hành án dân sự ở Việt Nam trước yêu cầu cải cách tư pháp

- Luận văn thạc sỹ của Lê Anh Tuấn về "Đổi mới thủ tục thi hành án dân sự

ở Việt Nam" năm 2014 Bên đã có nội dung nghiên cứu về thi hành án dân sự ởnhững góc độ, khía cạnh và mức độ khác nhau Ở một số công trình cũng đã đề cậpđến vấn đề thực trạng và giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định về thi hành án dân

sự, nhưng kể từ khi Luật Thi hành án dân sự năm 2008 được ban hành cho tới nay

- Luận văn thạc sĩ "Đánh giá các quy định pháp luật về thi hành án dân sự hiệnhành trong mối quan hệ với hệ thống pháp luật" của tác giả Lê Thị Hoàng Thanh đượcviết năm 2012 Công trình của tác giả đã phân tích những vướng mắc, bất cập của môhình tổ chức và hoạt động thi hành án dân sự ở Việt Nam, qua đó kiến nghị các giảipháp hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật

có liên quan, đặc biệt là các quy định nhằm nâng cao tính minh bạch trong việc quản lý tài sản, thu nhập của cá nhân nhằm đảm bảo hiệu quả thi hành án dân sự

- Luận văn thạc sỹ “Hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự ở Việt Nam hiệnnay” Trần Mạnh Quân Khoa Luật: Trình bày cơ sở lý luận về khái niệm, đặc điểm,vai trò và nội dung của pháp luật thi hành án dân sự Đánh giá đúng đắn về thựctrạng pháp luật thi hành án dân sự hiện hành và trong mối quan hệ với hệ thốngpháp luật nói chung Đưa ra những giải pháp và kiến nghị để hoàn thiện pháp luậtthi hành án dân sự Việt Nam.

- Bài viết “ Bàn về biện pháp phong tỏa tài sản tài khoản trong công tác thihành án dân sự hiện nay/ Thanh Hương // Dân chủ và pháp luật số chuyên đề tháng02/2013 - H.; 2013 - tr.23-26; 32 Bài viết trình bày tình hình phong tỏa tài khoản

và những khó khăn, bất cập trong công tác thi hành án dân sự, đồng thời đưa ra giảipháp kịp thời đối với việc áp dụng các biện pháp phong tỏa tài khoản

- Bài viết “Trao đổi về một số vướng mắc trong công tác thi hành án dân sự/Huỳnh Minh Khánh” đăng trên tạp chí Dân chủ và pháp luật số 1(250)/tháng 01/2013

- H.; 2013 - tr.46-51 Thi hành án là 1 trong những hoạt động thể hiện sự nghiêm minhcủa pháp luật, tính uy nghiêm của nhà nước Hoạt động thi hành án là hoạt động

đưa các bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật ra thi hành trên thực

tế Bài viết đưa ra ý kiến trao đổi về 1 số vướng mắc trong công tác thi hành án dân

sự, thông qua 1 số vụ việc cụ thể

- Bài viết “Một số giải pháp nâng cao chất lượng kiểm sát việc thi hành án dânsự/ Nguyễn Mạnh Hùng // Kiểm sát số Tân xuân/tháng 01/2013 - H.; 2013 - tr.24-

27.Trình bày 1 số giải pháp nâng cao chát lượng kiểm sát việc thi hành án dân sự:Cần tiếp tục quán triệt những nội dung của luật thi hành án dân sự, kiện toàn bộmáy, viện kiểm sát nhân dân cần chủ động phối hợp với các ngành hữu quan,

- Bài viết "Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự

hiện nay" của tác giả Lê Hùng Cường được viết năm 2017 đăng trên website http//:thads.moj.gov.vn Công trình tập trung phân tích những vướng mắc, bất cập phát sinh

từ thực tiễn trong quá trình thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2014 và các văn bảnhướng dẫn thi hành, cụ thể như: vướng mắc, bất cập về xác minh điều kiện thi hành án;thực hiện thông báo thi hành án; miễn, giảm trong thi hành án dân sự… Từ

đó, tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản để nâng cao hiệu quả công tác thi hành

sự, trong đó có thẩm quyền cưỡng chế tài sản để thi hành án

- Bài viết "Mô hình tổ chức thi hành án dân sự công ở một số nước trên thếgiới" của Chu Thị Hoa được hoàn thành năm 2012 đăng trên tạp chí TẠP CHÍNGHỀ LUẬT SỐ 1 NĂM 2007 Trong công trình này, tác giả tổng hợp và thông tin

về mô hình tổ chức thi hành án dân sự công ở một số nước, trong đó cơ quan, tổchức có thẩm quyền thi hành án được quyền thực hiện các biện pháp thi hành án vàcưỡng chế thi hành án để thi hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định của Tòa án

- Sách "Sổ tay nghiệp vụ thi hành án dân sự" của tác giả Nguyễn Văn Luyện,Nguyễn Thanh Thủy được xuất bản năm 2012 Công trình này phân tích, tổng hợp

các quy định pháp luật và kỹ năng thực tiễn giúp cho chấp hành viên, công chức thihành án dân sự có thể áp dụng, nâng cao hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ thi hành ándân sự được giao, trong đó có các vấn đề lý luận và thực tiễn về thi hành án dân sự

- Luận án tiến sỹ Luật học "Giám sát thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay",của tác giả Hoàng Thế Anh hoàn thành năm 2015 Luận án đã nghiên cứu một số vấn

đề lý luận về giám sát thi hành án dân sự, theo đó đã làm rõ giám sát thi hành án dân

sự với góc độ là một cơ chế, biện pháp để đảm bảo thực thi quyền lực nhà nước đốivới hoạt động thi hành án dân sự nhằm tổ chức thi hành có hiệu quả các bản án,quyết định dân sự có hiệu lực thi hành

- Luận án tiến sỹ Luật học "Thực hiện pháp luật về thi hành án dân sự ở tỉnh

Bà Rịa - Vũng Tàu" của tác giả Lại Anh Thắng hoàn thành năm 2010 Tác giả luận

văn phân tích một số vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật về thi hành án dân sự nhưkhái niệm, vai trò, đặc điểm của thực hiện pháp luật về thi hành án dân sự Trên cơ sởđánh giá thực trạng thực hiện pháp luật thi hành án dân sự trên địa bàn cụ thể là

tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tác giả luận văn đã đưa ra các giải nhằm tăng cường kỷcương và nâng cao chất lượng hiệu quả công tác thi hành án dân sự và xã hội hóa vềthi hành án dân sự; nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban chỉ đạo thi hành án dân sựcác cấp ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu…

Ngoài ra trên sách báo pháp lý, các diễn đàn pháp luật từ 2009 đến nay cũng

có rất nhiều bài nghiên cứu, trao đổi về thi hành án dân sự

Cũng có thể kể đến những nghiên cứu khác như cuốn sách tham khảo như:

“Một số vấn đề về hoàn thiện pháp luật Thi hành án dân sự Việt Nam”- Tácgiả Tiến sỹ Lê Thu Hà - Học viện Tư Pháp, xuất bản năm 2011

Các bài viết trên tạp chí Dân chủ và Pháp luật số chuyên đề về thi hành ándân sự các tháng 2/2012, tháng 4/2012, tháng 12/2012, tháng 03/2014; số chuyên đềtháng 6/2012 về thi hành án dân sự tồn đọng; số chuyên đề tháng 12/2013 về thựchiện Luật thi hành án dân sự … và rất nhiều các bài viết khác trong các sách báo,tạp chí nghiên cứu về thủ tục thi hành án dân sự như Tạp chí Nghề Luật của Họcviện Tư pháp, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp,…

Hiện nay, để đáp ứng nhu cầu cải cách tư pháp, Bộ tư pháp đã ban hành Luậtsửa đổi, bổ sung Luật Thi hành án dân sự Luật đã được Quốc hội thảo luận, cho ýkiến tại kỳ họp thứ 7( tháng 5/2014) và được biểu quyết thông qua vào kỳ họp thứ 8ngày 25/11/2014, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2015 vừa qua

Những công trình nghiên cứu nói trên đã nghiên cứu những vấn đề mang tínhtổng thể hoặc những khía cạnh, phạm vi cụ thể khác nhau của thi hành án dân sự.Nhưng đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào dưới góc độ lý luận và thựctrạng pháp luật, lý giải các nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng pháp luật, đề racác giải pháp hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự ở tỉnh Quảng Ninh

Trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc kết quả các công trình nghiên cứu, các bài viết,đồng thời bằng kinh nghiệm thực tiễn và những hiểu biết của mình, tác giả trình bàytrong luận văn cơ sở lý luận, nội dung pháp luật thi hành án dân sự, đánh giá thực tiễnthi hành pháp luật từ đó liên hệ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, đưa ra nhóm giải pháphoàn thiện các văn bản pháp luật đã ban hành trong lĩnh vực thi hành án dân sự, đáp

ứng vấn đề cấp bách của thực tiễn công tác thi hành án dân sự.

2.2 Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước

Cho đến nay ở nước ngoài chưa có công trình nào được công bố có liênquan trực tiếp đến đề tài nói trên

Từ việc tham khảo một số công trình nghiên cứu về thi hành án dân sự củatrong nước và các nước trên thế giới chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể về

Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự - Nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh Vì vậy, đề tài đã chọn không trùng lắp với các công trình đã công bố ở trong

và ngoài nước

3 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoànthiện pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt Nam

Để đạt được mục đích đó, đề tài cần giải quyết các mục tiêu sau:

- Làm rõ những vấn đề chung về pháp luật thi hành án dân sự

- Làm rõ thực trạng pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt Nam Nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh

- Làm rõ các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự tại Việt Nam

Để có thể đạt được mục đích đặt ra khi nghiên cứu đề tài, đòi hỏi đề tài phải giải quyết các vấn đề sau:

- Đề tài có nhiệm vụ hệ thống hóa những vấn đề lý luận về Thi hành án dân

sự theo quy định của Hiến pháp và Luật thi hành án dân sự hiện hành

- Nghiên cứu về thực tiễn áp dụng quy định về THADS trong thực tế tại tỉnhQuảng Ninh qua quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao Qua đó, tìmhiểu các thành tựu, hạn chế và các nguyên nhân của hoạt động THADS tại đơn vị;

Đề xuất những giải pháp nâng cao vai trò THADS của trong hệ thống Cơ quanTHADS nói chung và Cục THADS tỉnh Quảng Ninh nói riêng trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn củaPháp luật về thi hành án dân sự, trong đó, phần thực tiễn chủ yếu nghiên cứu tại tỉnhQuảng Ninh Đối tượng nghiên cứu về hoạt động thi hành án do các chủ thể theoLuật THADS ban hành Đối tượng nghiên cứu là hoạt động THADS theo quy địnhcủa Luật thi hành án dân sự hiện hành

Kinh nghiệm hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự ở một số nước như:Indonesia, Singapore, Liên bang Nga cũng là đối tượng nghiên cứu của đề tài

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về thời gian: phần thực trạng pháp luật về thi hành án dân sự đượcnghiên cứu chủ yếu từ năm 2013 đến năm 2018, các giải pháp được đề xuất cho giaiđoạn từ năm 2020 đến 2025

- Phạm vi về không gian: các vấn đề thuộc đối tượng nghiên cứu chủ yếu diễn ra

ở Việt Nam, đặc biệt là ở tỉnh Quảng Ninh Đề tài cũng nghiên cứu một số vấn đề

liên quan ở các nước như Indonesia, Singapore và Liên bang Nga

- Phạm vi về nội dung: Trong khuôn khổ đề tài này, luận văn tập trung nghiêncứu các nội dung cụ thể của pháp luật về thi hành án dân sự như tổ chức bộ máy cơ

quan thi hành án, thủ tục thi hành án dân sự, khiếu nại tố cáo, xử lý vi phạm trong THADS ở Việt Nam theo quy định pháp luật hiện hành

5 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành đề tài này, luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như sau:

- Phương pháp thu thập thông tin: Thu thập, phân tích và khai thác thông tin

từ các nguồn có sẵn liên quan đến đề tài nghiên cứu, bao gồm các Văn kiện, Nghị

quyết của Đảng; Luật, Nghị định của Chính phủ; các quy định của bộ ngành ở Trungương và địa phương; các công trình nghiên cứu, các báo cáo, tài liệu thống kê củachính quyền, ban ngành đoàn thể, tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp

tới thực hiện pháp luật về thi hành án dân sự ở nước ta nói chung và tỉnh Quảng Ninh nói riêng.

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phương pháp này được sử dụng chủ yếu

là trong Chương 1 và Chương 2 để phân tích các cơ sở lý luận, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam về thi hành án dân sự

- Phương pháp thống kê: Là phương pháp thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu,

tính toán các đặc trưng của đối tượng nghiên cứu nhằm phục vụ cho quá trình phântích, đánh giá về kết quả thi hành pháp luật về thi hành án dân sự ở tỉnh Quảng Ninhhiện nay

- Phương pháp khái quát hóa đối tượng nghiên cứu

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được bốcục thành 03 chương, cụ thể như sau:

Chương 1: Những vấn đề chung về pháp luật thi hành án dân sự.

Chương 2: Thực trạng pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt Nam Nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh Quảng Ninh.

Chương 3: Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự tại Việt Nam.

CHƯƠNG 1:

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 1.1 Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về thi hành án dân sự

1.1.1 Khái niệm pháp luật về thi hành án dân sự

Trước hết, để làm rõ khái niệm pháp luật thi hành án dân sự, cần tìm hiểu thihành án là gì? Thi hành án được hiểu là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩmquyền được tiến hành theo thủ tục trình tự pháp luật quy định, nhằm thực hiện cácbản án quyết định đã có hiệu lực pháp luật của tòa án

Thi hành án dân sự là giai đoạn kết thúc của tố tụng dân sự mà trong đó cơquan thi hành án đưa các bản án, quyết định đã có hiệu lực thi hành ra thi hànhnhằm bảo vệ quyền lợi của cá nhân, cơ quan, tổ chức Bản chất của thi hành án dân

sự là thi hành các quyết định của Tòa án tuyên trong bản án, quyết định mà khônggiải quyết lại nội dung vụ án và là giai đoạn bảo vệ quyền lợi cho các đương sự vềmặt thực tế Thi hành án dân sự có ý nghĩa vô cùng quan trọng đó là bảo đảm bản

án, quyết định của Tòa án có hiệu lực thực tế trong cuộc sống, bảo đảm quyền lợicủa đương sự bên cạnh đó thông qua việc thi hành án, Cơ quan thi hành án phát hiệnsai sót của Tòa án trong việc áp dụng pháp luật từ đó kiến nghị Tòa án có thẩmquyền kịp thời chỉ đạo công tác xét xử, hướng dẫn áp dụng pháp luật và kiến nghịtrong việc lập pháp

Các bản án, quyết định được thi hành án không chỉ là các bản án, quyết địnhđược ban hành bởi tòa án, của hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh và của trọng tàithương mại trong nước mà còn là những phán quyết được ban hành bởi Tòa án nướcngoài và quyết định của Trọng tài nước ngoài nhưng được tòa án Việt Nam côngnhận và cho thi hành trên lãnh thổ Việt Nam Như vậy, trên cơ sở đó có thể đưa ra

khái niệm như sau: Thi hành án dân sự là việc tổ chức thi hành những bản án, quyết định về phần dân sự của các cơ quan có thẩm quyền được thực hiện bởi cơ quan thi hành án dân sự theo trình tự thủ tục chặt chẽ theo qui định của pháp luật

về thi hành án dân sự, nhằm đảm bảo quyền và lơi ích hợp pháp theo các quyết định trong các bản án, quyết định đã tuyên.

Theo quy định tại Điều 1 và 2 Luật Thi hành án dân sự năm 2008( sửa đổi,

bổ sung năm 2014), THADS là hoạt động của nhiều tổ chức và cá nhân, bao gồm cả

cơ quan THADS trong quá trình tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án,Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh và Trọng tài thương mại Các bản án, quyết địnhđược THADS bao gồm: bản án, quyết định về dân sự, hình phạt tiền, tịch thu tàisản, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính, xử lý vật chứng, tài sản, án phí và quyếtđịnh dân sự trong bản án, quyết định hình sự, phần tài sản trong bản án, quyết địnhhành chính của Tòa án, quyết định của Tòa án giải quyết phá sản, quyết định xử lý

vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sảncủa bên phải thi hành và phán quyết, quyết định của Trọng tài thương mại hoặcnhững bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm được thi hành án ngay, mặc dù cóthể bị kháng cáo, kháng nghị Hoạt động THADS trên địa bàn tỉnh Quảng Ninhđược thực hiện theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục theo quy định của Luật THADS,các văn bản hướng dẫn thi hành và các văn bản quy phạm phát luật có liên quan

Như vậy, Thi hành án dân sự là hoạt động của nhiều tổ chức và cá nhân được thực hiện theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật THADS và pháp luật có liên quan trong quá trình tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh và Trọng tài thương mại.

Các quan hệ xã hội cụ thể phát sinh trong quá trình thi hành và chấp hànhhình phạt như: Việc đưa bản án ra thi hành, chỉ định cơ quan tổ chức thi hành, tổchức lực lượng, cơ sở vật chất đảm bảo cho việc thi hành án; Luật Thi hành án dân

sự năm 2008( sửa đổi, bổ sung năm 2014) ngoài những quy định trên còn qui định

về quyền và nghĩa vụ của người chấp hành án; nghĩa vụ của cơ quan nhà nước hữuquan do pháp luật hành chính - tư pháp, hay nói cách khác, do pháp luật thi hành

án dân sự điều chỉnh

Pháp luật thi hành án dân sự là một bộ phận cấu thành hệ thống pháp luật ViệtNam Pháp luật THADS được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm tổng thể các văn bản quyphạm pháp luật do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành có chứa đựng cácquy phạm pháp luật từ Hiến pháp, BLHS, BLDS, BLTTHS, BLTTDS đến các

văn bản chuyên ngành về THADS như Luật thi hành án dân sự và các văn bản hướngdẫn thi hành…thì đều coi là pháp luật THADS Quá trình hình thành và phát triển củapháp luật THADS tuy còn nhiều tồn tại nhất định, nhưng pháp luật THADS đã đượcchuyển hóa vai trò lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, ý chí của nhân dân và đồng thuận của

xã hội để tạo nền tảng cho hoạt động của cơ quan THADS Trên cơ sở đó, có thể đưa ra

khái niệm pháp luật THADS như sau: Pháp luật THADS là hệ thống các quy tắc xử sự

chung( quy phạm pháp luật) thể chế hóa đường lối của Đảng, thể hiện ý chí của nhân dân, do các cơ quan nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện trên cơ sở giáo dục, thuyết phục, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình thi hành án dân sự Pháp luật thi hành án dân sự được cấu thành bởi hệ thống quy phạm pháp luật

được quy định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau như: Hiến pháp, Luậtcho đến những văn bản hướng dẫn thi hành do Chính phủ, các Bộ, ban ngành hay chínhquyền địa phương ban hành

1.1.2 Đặc điểm của pháp luật về thi hành án dân sự

Pháp luật thi hành án dân sự có những đặc điểm sau:

- Thời điểm thực hiện pháp luật thi hành án dân sự, được diễn ra ngay sau khi bản án quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật Vì vậy, có thể nói không

có kết quả của hoạt động xét xử thì cũng không có hoạt động thi hành án Tuynhiên, thi hành án lại không phải là giai đoạn tố tụng; bản án và quyết định của tòa

án đã có hiệu lực pháp luật không phải là cơ sở duy nhất để tiến hành các hoạt độngthi hành án; thi hành án đòi hỏi những nguyên tắc, thủ tục và cách thức hoạt độngriêng Ví dụ, để có thể tiến hành các hoạt động thi hành án thì phải có quyết định thihành án và phải dựa trên những quy định cụ thể về thi hành án

- Pháp luật thi hành án dân sự có tính chấp hành, vì thi hành án chỉ được tiến

hành trong khuôn khổ pháp luật quy định nhằm thực hiện các các bản án và quyếtđịnh của toà án đã có hiệu lực pháp luật Tuy nhiên, ở đây tính chất chấp hành trongthi hành án có những nét riêng thể hiện ở chỗ: Thứ nhất, nó chủ yếu do cơ quan tưpháp ( theo nghĩa rộng) hay đối tượng phải thi hành án tiến hành; thứ hai, cơ sở đểtiến hành các hoạt động thi hành án bao gồm các quy định của pháp luật(được thể

hiện trong các văn bản quy phạm pháp luật) và bản án, quyết định của toà án(văn bản

áp dụng pháp luật) đã có hiệu lực pháp luật; thứ ba, mục đích cuối cùng của hoạt độngthi hành án là bảo đảm cho các nội dung của các bản án, quyết định của toà án đã cóhiệu lực pháp luật được thực thi chứ không phải là ra các văn bản áp dụng pháp luậthoặc các quyết định có tính điều hành, nét đặc trưng của cơ quan hành chính

- Pháp luật thi hành án dân sự có tính quản lí vì thi hành án luôn đòi hỏi các

yếu tố kế hoạch, tổ chức, đôn đốc, kiểm tra, xử lí nhằm tác động tới các đối tượngphải thi hành án để họ tự giác thi hành hoặc áp dụng các biện pháp buộc họ phải thihành nghĩa vụ đã được xác định trong các bản án, quyết định của toà án, phải tuân theocác quy định của pháp luật; giáo dục họ có ý thức tôn trọng pháp luật, tôn trọng lợi íchcủa cá nhân, tôn trọng kỉ luật nhà nước và trở thành người lương thiện (đối với nhữngngười bị kết án phạt tù) Ở đây, tính chất quản lí cũng có đặc trưng riêng về chủ thểquản lí, đối tượng và khách thể quản lí; phạm vi và phương pháp quản lý

- Pháp luật thi hành án dân sự kết hợp giữa phương pháp thuyết phục, giáo dục

và cưỡng chế, mệnh lệnh bắt buộc Trong thi hành án, phương pháp thuyết phục, giáo

dục có ý nghĩa quan trọng nhưng phương pháp mệnh lệnh, bắt buộc phải thi hành

có tính chất đặc thù Điều này xuất phát từ tính chất của thi hành án như đã nêu ởtrên Ngay cả trong trường hợp người phải thi hành án tự nguyện thực thi hànhnghĩa vụ của mình thì cũng là vì họ hiểu rằng toà án đã phán xét, sự thực đã đượclàm sáng tỏ( nghĩa là trước đó họ đã không tự nguyện) và nếu không thi hành thì họ

sẽ phải chịu các biện pháp cưỡng chế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Chủ thể tham gia pháp luật thi hành án dân sự bao gồm nhiều cơ quan chức năng, trên cơ sở quy định của pháp luật Có nhiều cơ quan tham gia vào quá trình thi hành án, nhất là trong việc tổ chức thi hành các bản án và quyết định của

toà án có những nội dung phức tạp Thực tế đã cho thấy rõ, trong thi hành án vai tròcủa các cơ quan tư pháp là rất quan trọng, nhất là các cơ quan thi hành án nhưngtrong nhiều trường hợp nếu không có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tư phápvới cơ quan hành pháp và có sự lãnh đạo của các tổ chức Đảng thì việc thi hành cácbản án phức tạp khó đạt được kết quả tốt

1.1.3 Vai trò, ý nghĩa của pháp luật về thi hành án dân sự

Pháp luật thi hành án dân sự là hoạt động mang tính quyền lực nhà nướcnhằm đưa một bản án, quyết định của Tòa án ra thi hành trên thực tế Đây là mộtcông việc có nhiều khó khăn, phức tạp nhằm thực thi công lý, đem lại công bằngcho xã hội, bảo vệ an ninh quốc gia Nếu mục đích của thi hành án dân sự không đạtđược thì mọi bản án, quyết định của Tòa án cũng chỉ nằm trên giấy tờ Chính vì vậy,

ý nghĩa của hoạt động thi hành án dân sự được thể hiện qua mấy điểm sau:

Một là, bảo đảm bản án, quyết định Tòa án có lực được thi hành một cách

nghiêm chỉnh, đúng pháp luật Từ đó có thể bảo đảm công lý, công bằng cho xã hội,bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cơ quan,

tổ chức, cá nhân khác trong xã hội

Hai là, ngoài tính bắt buộc, thi hành án dân sự còn có ý nghĩa giáo dục, cải tạo

người bị thi hành án để họ không có hành vi vi phạm mới và trở thành người có ích cho

xã hội Điều mang ý nghĩa hết sức quan trọng trong công tác thi hành án dân sự

, chính vì vậy cần thiết phải có sự vào cuộc của tất cả các sở, ban, ngành địa

phương, gia đình và toàn thể cộng đồng xã hội

Ba là, nâng cao ý thức pháp luật trong nhân dân để nhằm phòng ngừa hàng vi

vi phạm pháp luật khuyến khích nhân dân tham gia vào công cuộc đấu tranh phòng,chống hành vi phạm tội Ngoài ra, hạn chế sự kì thị của người dân với những ngườichấp hành xong án phạt trở về và làm việc

1.2 Những nội dung cơ bản của pháp luật về thi hành án dân sự

1.2.1 Quy định về tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên

1.2.1.1 Hệ thống tổ chức thi hành án dân sự

Vấn đề về hệ thống tổ chức cơ quan thi hành án dân sự có ý nghĩa rất quantrọng, quyết định hiệu quả của công tác thi hành án dân sự, nên việc quy địnhnguyên tắc về hệ thống tổ chức cơ quan thi hành án dân sự trong Luật, nhất là phânđịnh rõ cơ quan quản lý thi hành án dân sự và cơ quan thi hành án dân sự trong hệthống tổ chức là cần thiết, tạo cơ sở cho Chính phủ quy định cụ thể mô hình tổ chức

cơ quan thi hành án dân sự

Pháp luật về hệ thống tổ chức thi hành án dân sự quy định những nội dung cụthể sau:

+ Về hệ thống cơ quan quản lý thi hành án dân sự;

+ Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thi hành án dân sự;

+ Về biên chế, kinh phí, cơ sở vật chất của cơ quan thi hành án dân sự, trangphục, phù hiệu, chế độ đối với công chức làm công tác thi hành án dân sự

1.2.1.2 Chấp hành viên

Chấp hành viên là người được Nhà nước giao nhiệm vụ thi hành các bản án,quyết định theo quy định Để khắc phục những vướng mắc trong thời gian qua trongviệc tuyển dụng, bố trí sử dụng, điều động, luân chuyển Chấp hành viên, Luật thihành án dân sự quy định như sau về chấp hành viên:

+ Ngạch chấp hành viên;

+ Tiêu chuẩn bổ nhiệm chấp hành viên;

+ Điều kiện miễn nhiệm chấp hành viên

+ Nhiệm vụ, quyền hạn của chấp hành viên;

+ Những việc chấp hành viên không được làm

1.2.2 Quy định pháp luật về thủ tục thi hành án dân sự

1.2.2.1 Thủ tục thi hành án dân sự

Có quan điểm cho rằng thi hành án dân sự không phải là một thủ tục tố tụng

mà là một hoạt động mang tính chấp hành và điều hành quyết định của tòa án - cơquan tư pháp - mang tính chất của hoạt động quản lý hành chính - tư pháp… Thihành án không mang tính tố tụng thuần túy mà có nhiều tính chất của giai đoạnmang tính hành chính - tư pháp Thủ tục THADS do pháp luật quy định, chấp hànhviên cũng không được đặt ra trình tự, thủ tục và không tùy tiện trong quá trình tổchức thực hiện THA mà phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật Quá trìnhTHADS thực hiện thông qua nhiều thủ tục và theo một trình tự nhất định Thủ tụcTHA bao gồm nhiều bước để đưa một bản án, quyết định của tòa án ra thi hành

1.2.2.2 Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự

Điều 66 Luật thi hành án dân sự 2008, được sửa đổi bổ sung năm 2014, quyđịnh về các biện pháp bảo đảm thi hành án:

1 Chấp hành viên có quyền tự mình hoặc theo yêu cầu bằng văn bản củađương sự áp dụng ngay biện pháp bảo đảm thi hành án nhằm ngăn chặn việc tẩu tán,huỷ hoại tài sản, trốn tránh việc thi hành án Khi áp dụng biện pháp bảo đảm thihành án, Chấp hành viên không phải thông báo trước cho đương sự

2 Người yêu cầu Chấp hành viên áp dụng biện pháp bảo đảm phải chịu tráchnhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình Trường hợp yêu cầu áp dụng biện phápbảo đảm không đúng mà gây thiệt hại cho người bị áp dụng biện pháp bảo đảm hoặccho người thứ ba thì phải bồi thường

3 Các biện pháp bảo đảm thi hành án bao gồm:

a) Phong toả tài khoản;

b) Tạm giữ tài sản, giấy tờ;

c) Tạm dừng việc đăng ký, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng về tài sản

1.2.2.3 Cưỡng chế thi hành án dân sự

Điều 46 Luật Thi hành án dân sự quy định cưỡng chế thi hành án như sau:

1 Hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 45 của Luật này, người phải thihành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành án thì bị cưỡng chế

2 Không tổ chức cưỡng chế thi hành án trong thời gian từ 22 giờ đến 06 giờsáng ngày hôm sau, các ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật và cáctrường hợp đặc biệt khác do Chính phủ quy định

1.2.3 Quy định về khiếu nại, tố cáo và kháng nghị về thi hành án dân sự

Khiếu nại và tố cáo là hình thức đặc biệt để nhân dân lao động trực tiếp thamgia vào hoạt động quản lý nhà nước và quản lý xã hội nói chung, pháp luật thi hành

án dân sự nói riêng Cùng với quyền tố cáo thì quyền khiếu nại là một trong nhữngquyền chính trị pháp lý của công dân Vì vậy, quy định về khiếu nại và giải quyết

khiếu nại đóng vai trò to lớn trong việc mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huyquyền làm chủ của nhân dân, góp phần tích cực vào việc tăng cường và bảo đảmpháp chế.

Pháp luật thi hành án dân sự quy định về nội dung khiếu nại, tố cáo về thihành án dân sự quy định những nội dung cụ thể như sau:

+ Thời hiệu khiếu nại về thi hành án dân sự;

+ Thời hạn giải quyết khiếu nại theo từng loại hành vi khác nhau;

+ Tố cáo và giải quyết tố cáo trong thi hành án dân sự

1.2.3.1 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, kháng nghị về thi hành án dân sự

Theo quy định tại Điều 143 Luật Thi hành án dân sự, trong hệ thống cơ quanthi hành án dân sự do Bộ Tư pháp quản lý có 4 chức danh có thẩm quyền giải quyếtkhiếu nại, tố cáo là: (1) Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện( Chi Cụctrưởng Chi cục Thi hành án dân sự cấp huyện); (2) Thủ trưởng cơ quan thi hành ándân sự cấp tỉnh( Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự cấp tỉnh), (3) Thủ trưởng cơquan quản lý thi hành án dân sự thuộc Bộ Tư pháp( Tổng cục trưởng Tổng cục Thihành án dân sự) và (4) Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Theo quy định trên thì thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sựchỉ là người có thẩm quyền chứ không bao gồm cả cơ quan, tổ chức như quy định trongLuật Khiếu nại, Luật Tố cáo Một điểm khác nữa về thẩm quyền so với quy định củaLuật Khiếu nại, Luật Tố cáo là trong lĩnh vực thi hành án dân sự, Thủ trưởng cơ quanthi hành án dân sự chỉ có quyền giải quyết khiếu nại về quyết định, hành vi của cấpdưới chứ không có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định, hành

vi của chính mình; thẩm quyền này thuộc về thủ trưởng cơ quan cấp trên

Điều 157 Luật Thi hành án dân sự quy định người bị tố cáo thuộc thẩm quyềnquản lý của cơ quan, tổ chức nào thì người đứng đầu cơ quan, tổ chức đó có tráchnhiệm giải quyết Quy định này cho thấy, tố cáo trong thi hành án dân sự có sự khácbiệt so với Luật Tố cáo năm 2011 Theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Luật Tố cáo năm

2011, “Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công

vụ của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức do ngườiđứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức đó giải quyết”.Theo quy định của Luật Thi hành án dân sự thì Chi cục trưởng Chi cục Thi hành ándân sự giải quyết tố cáo đối với Phó Chi cục trưởng Chi cục thi hành án dân sự, Cụctrưởng Cục Thi hành án dân sự giải quyết tố cáo đối với Phó Cục trưởng Cục thihành án dân sự Có sự khác biệt trên là do hoạt động thi hành án là hoạt động tưpháp, các hoạt động của Thủ trưởng cơ quan thi hành án, Chấp hành viên cơ quanthi hành án đều được giám sát bởi Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, Phó Thủtrưởng cơ quan thi hành án đồng thời là Chấp hành viên, thực hiện các chức năngnhiệm vụ của Chấp hành viên Mặt khác, Phó Thủ trưởng cơ quan thi hành án thuộcthẩm quyền quản lý của người đứng đầu cơ quan đó nên người đứng đầu cơ quan đó

có trách nhiệm giải quyết tố cáo

Việc áp dụng đúng các quy định của pháp luật về thẩm quyền giải quyếtkhiếu nại, tố cáo trong thi hành án dân sự không những nhằm bảo đảm quyền khiếunại, tố cáo của đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mà còn bảo đảmcho quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo được khách quan, tránh tình trạng khiếunại, tố cáo tràn lan, hoặc đùn đẩy trách nhiệm giải quyết khiếu nại, tố cáo…

* Tại các Điều 28, 30 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, Điều

12, Điều 160 Luật Thi hành án dân sự( sửa đổi, bổ sung năm 2014) quy định về banhành kiến nghị, kháng nghị đối với Tòa án, cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hànhviên, cơ quan tổ chức, cá nhân; nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong việc banhành kết luận kiểm sát, thực hiện quyền kiến nghị, kháng nghị; nội dung kiến nghị; đốitượng, thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát… Theo quy định tại Điều 34 Quy chếcông tác Kiểm sát thi hành án dân sự, thi hành án hành chính( Ban hành kèm Quyếtđịnh 810/QĐ-VKSTC năm 2016) thì nội dung này được quy định như sau:

Viện kiểm sát nhân dân thực hiện quyền kháng nghị đối với quyết định và hành

vi của Thủ trưởng, CHV Cơ quan THADS cùng cấp và cấp dưới, Thừa phát lại khi có

vi phạm pháp Luật nghiêm trọng, ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của đương

sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án dân sự và trong

giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án dân sự để yêu cầu đình chỉ việc thi hành án,thu hồi, sửa đổi, bổ sung, hủy quyết định có vi phạm pháp Luật trong việc thi hành án

và trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án; chấm dứt hành vi vi phạmpháp Luật theo Điều 28 và Điều 30 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014,Điều 12 và Điều 160 Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014

Kháng nghị phải bảo đảm đúng thời hạn theo quy định tại Điều 160 Luật Thihành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2014); phải bằng văn bản theo mẫu quy định,

do lãnh đạo Viện ký Nội dung kháng nghị phải nêu rõ tên cơ quan bị kháng nghị;chức vụ, chức danh của cá nhân bị kháng nghị; quyết định hoặc hành vi vi phạmpháp Luật bị kháng nghị; các yêu cầu cần thực hiện, thời hạn trả lời kháng nghị Khinêu các vi phạm, cần viện dẫn đầy đủ các quy định của pháp Luật làm căn cứ xácđịnh vi phạm Kháng nghị được gửi cho đối tượng bị kháng nghị, cho cơ quan chủquản của họ và cho Viện kiểm sát cấp trên để báo cáo

Viện kiểm sát đã kháng nghị có trách nhiệm theo dõi việc trả lời và thực hiệnkháng nghị theo quy định tại Điều 161 Luật Thi hành án dân sự( sửa đổi, bổ sung năm2014) Khi cần thiết thì tổ chức phúc tra việc thực hiện các yêu cầu trong kháng nghị;hoặc thông qua trực tiếp kiểm sát định kỳ để phúc tra việc thực hiện kháng nghị

1.2.3.2 Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo, kháng nghị về thi hành án dân sự

Quyền và nghĩa vụ của người tố cáo

1 Người tố cáo có các quyền sau đây:

a) Gửi đơn hoặc trực tiếp tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyềntheo quy định của pháp luật;

b) Được giữ bí mật họ, tên, địa chỉ, bút tích và các thông tin cá nhân khác củamình;

c) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thông báo về việc thụ lýgiải quyết tố cáo, thông báo chuyển vụ việc tố cáo sang cơ quan có thẩm quyền giải quyết, thông báo kết quả giải quyết tố cáo;

d) Tố cáo tiếp khi có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo của cơ quan, tổchức, cá nhân có thẩm quyền không đúng pháp luật hoặc quá thời hạn quy định mà

tố cáo không được giải quyết;

đ) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền bảo vệ khi bị đe dọa, trảthù, trù dập;

e) Được khen thưởng theo quy định của pháp luật

2 Người tố cáo có các nghĩa vụ sau đây:

a) Nêu rõ họ, tên, địa chỉ của mình;

b) Trình bày trung thực về nội dung tố cáo; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung tố cáo mà mình có được;

c) Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo của mình;

d) Bồi thường thiệt hại do hành vi cố ý tố cáo sai sự thật của mình gây ra

1.2.3.3 Quyền và nghĩa vụ của người bị khiếu nại, tố cáo, kháng nghị về thi hành

án dân sự

1 Người bị tố cáo có các quyền sau đây:

a) Được thông báo về nội dung tố cáo;

b) Đưa ra chứng cứ để chứng minh nội dung tố cáo là không đúng sự thật;c) Nhận thông báo kết luận nội dung tố cáo;

d) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý người cố ý tố cáo sai sự thật, người cố ý giải quyết tố cáo trái pháp luật;

đ) Được khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, được xin lỗi, cảichính công khai, được bồi thường thiệt hại do việc tố cáo, giải quyết tố cáo khôngđúng gây ra

2 Người bị tố cáo có các nghĩa vụ sau đây:

a) Giải trình bằng văn bản về hành vi bị tố cáo; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan khi cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền yêu cầu;

b) Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định xử lý của cơ quan, tổ chức, cá nhân có

thẩm quyền;

c) Bồi thường, bồi hoàn thiệt hại do hành vi trái pháp luật của mình gây ra

1.2.3.4 Trình tự giải quyết khiếu nại, tố cáo, kháng nghị về thi hành án dân sự

Trình tự thủ tục giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành án dân sự, người

có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo phải tuân theo các quy định mang tínhchất khung trong Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, đồng thời phải áp dụng đúng các quyđịnh cụ thể tại các điều từ Điều 143 đến Điều 158 Luật Thi hành án dân sự, Điều 38Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết vàhướng dẫn thi hành một số điều của Luật thi hành án dân sự và Thông tư số02/2016/TT-BTP ngày 01/02/2016 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định quy trìnhgiải quyết đơn khiếu nại, tố cáo, đề nghị, kiến nghị, phản ánh trong thi hành án dân

sự Đây là những quy định pháp luật quan trọng nhất, mang tính trung tâm trong cả

hệ thống quy phạm pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành án dân

sự Bao gồm các quy định về hoạt động cụ thể của quá trình giải quyết khiếu nại, tốcáo (như đối thoại với đương sự, xác minh, giám định, kết luận, ra quyết định giảiquyết kiếu nại, kết luận nội dung tố cáo…); trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại lầnđầu và lần hai; trình tự thủ tục giải quyết tố cáo, xem xét lại Kết luận nội dung tốcáo của cấp dưới; thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo… Gắn liền đó là quyền vànghĩa vụ cụ thể của người khiếu nại, tố cáo người bị khiếu nại, tố cáo, người giảiquyết khiếu nại, tố cáo và cá nhân, tổ chức có liên quan

* Trình tự kháng nghị: được thực thực hiện theo Quy chế công tác Kiểm sátthi hành án dân sự, thi hành án hành chính (ban hành kèm Quyết định 810/QĐ-VKSTC năm 2016)

1.2.4 Quy định về xứ lý vi phạm về thi hành án dân sự

Nội dung về xử ý vi phạm về thi hành án dân sự bao gồm những nội dung cụ thể như:

1.2.4.1 Hành vi vi phạm trong thi hành án dân sự

Các hành vi vi phạm trong THADS có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, cóthể kể đến một số hành vi vi phạm trong THADS như sau:

Thứ nhất, Lãnh đạo, Kế toán, Thủ quỹ Cơ quan Thi hành án dân sự, quản lýbiên lai, tang vật thi hành án lỏng lẻo, không kiểm tra, kiểm soát quỹ thi hành ántheo định kỳ và đột xuất theo quy định tại Luật thi hành án dân sự năm 2008, sửađổi bổ sung đối với công tác quản lý, kiểm tra tài chính, kiểm soát nguồn tiền, tangvật trong kho Cơ quan Thi hành án dân sự, dẫn đến thất thoát tang vật vụ án; Chấphành viên dùng tang vật của vụ án thế chấp để vay tiền; Chấp hành viên thu tiền thihành án nhưng không nộp quỹ thi hành án, không chi trả cho công dân theo quyđịnh của pháp luật mà sử dụng cá nhân; tham ô tài sản; chiếm dụng, sử dụng tráiphép tiền quỹ thi hành án

Thứ hai, Chấp hành viên Cơ quan Thi hành án dân sự thiếu trách nhiệm trongviệc xác minh điều kiện của người phải thi hành án, tài sản của người phải thi hành

án để tiến hành kê biên, cưỡng chế theo đúng quy định của pháp luật; cố tình kéodài thời gian giải quyết việc thi hành án dẫn đến người phải thi hành án tẩu tán tàisản phải thi hành án, gây thiệt hại cho quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Thứ ba, thi hành án sai thẩm quyền; ra quyết định cưỡng chế thi hành án khichưa có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án, sửa chữa hồ sơ thihành án; ra quyết định cưỡng chế giao nhà trong khi người phải thi hành án đã thihành xong; không giao nhà cho người mua trúng đấu giá mà lập biên bản giao nhàcho người thuê nhà của người phải thi hành án; cố tình tổ chức thi hành án trái phápluật; chi trả tiền cho người được thi hành án không đúng quy định tại Điều 47 Luậtthi hành án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung, gây thiệt hại cho quyền và lợi ích hợppháp của người được thi hành án của công dân

Thứ tư, Chấp hành viên Cơ quan thi hành án dân sự không thực hiện việc niêmyết công khai thông báo bán đấu giá tài sản theo quy định của pháp luật; kê biên, lậpkhống biên bản xác minh điều kiện thi hành án; không thông báo cho các đồng sở hữubiết đối với tài sản kê biên là tài sản chung; kê biên tài sản quy nhất của người

phải thi hành án; không đưa những người trong điều kiện thừa kế tham gia với tưcách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan; không thi hành quyết định việc ápdụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợppháp của công dân.

Thứ năm, ra quyết định cưỡng chế thuộc tài sản riêng, không thuộc tài sản củangười phải thi hành án gây thiệt hại cho quyền, lợi ích hợp pháp của công dân; mặc dù

đã ký quyết định cưỡng chế giao nhà nhưng Cơ quan Thi hành án không tiến hành tổchức cưỡng chế giao nhà cho người mua trúng đấu giá, gây thiệt hại cho người trúngđấu giá; kéo dài chủ tục, thời gian kê biên tạo điều kiện cho người phải thi hành án tẩután, chuyển dịch tài sản; kê biên tài sản không đúng với nội dung bản án đã tuyên

Thứ sáu, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quá trình tổ chức thi hành án,sách nhiễu người được thi hành án để đòi tiền hối lộ; thu tiền đặt cọc xong khônghướng dẫn cho người đặt đọc làm thủ tục tham gia đấu giá, nhưng không làm thủtục hoàn trả số tiền đặt cọc theo quy định của Chính phủ theo quy định về đấu giátài sản trong thi hành án dân sự, gây thiệt hại cho người tham gia đấu giá

Thứ bảy, Lãnh đạo, cán bộ Cơ quan Thi hành án dân sự lập, ký ban hành phiếutrả lời xác minh bị án đã nộp tiền án phí không đúng với thục tế; lập biên bản khốngxác nhận sự việc đã thi hành xong bản án để tạo điều kiện cho phạm nhân được đặc xá

1.2.4.2 Thẩm quyền xử lý vi phạm trong thi hành án dân sự

Chủ thể có thẩm quyền XLVPPL trong THADS được pháp luật quy định cụthể theo từng loại VPPL cơ quan, tổ chức quản lý về THADS; Thủ trưởng cơ quanTHA, Chấp hành viên; cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia phối hợp giải quyết việcTHA; các cơ quan tiến hành tố tụng

1.2.4.3 Hình thức xử lý vi phạm trong thi hành án dân sự

Các hình thức xử lý vi phạm pháp luật trong thi hành án dân sự thể hiện trênmột số phương diện sau:

- XLVPPL hành chính trong THADS: là hoạt động quản lý nhà nước mangtính chế tài, cưỡng chế hành chính của cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền

nhân danh Nhà nước thực hiện theo quy định pháp luật đối với những hành vi vi phạm hành chính trong THADS.

- Xử lý tội phạm hình sự trong THADS: là hoạt động truy cứu trách nhiệmhình sự, kết tội và áp dụng hình phạt của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối vớingười đã thực hiện hành vi phạm tội gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm các quan

hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực THADS

- XLVPPL dân sự trong THADS: là hoạt động áp dụng pháp luật của Tòa ánhoặc chủ thể khác có thẩm quyền nhằm buộc những chủ thể thực hiện hành vi tráipháp luật xâm hại những quan hệ tài sản, quan hệ nhân thân có liên quan đến tàisản, quan hệ phi tài sản trong THADS phải thực hiện trách nhiệm dân sự theo quyđịnh pháp luật

-Xử lý vi phạm kỷ luật trong THADS: là hoạt động áp dụng pháp luật của cơquan nhà nước có thẩm quyền nhằm buộc cán bộ, công chức hoặc nhân viên THADSkhác phải chịu trách nhiệm kỷ luật theo quy định pháp luật do đã thực hiện hành vi tráivới những quy chế, quy tắc xác lập trật tự trong tổ chức và hoạt động THADS

- Trách nhiệm BTTH khi có hành vi gây thiệt hại trong khi thi hành công vụ

về THADS: là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ quan THADS trong việc thựchiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại và buộc cán bộ, công chức THADS thực hiệnnghĩa vụ hoàn trả theo quy định của pháp luật do đã thực hiện hành vi trái pháp luậtgây thiệt hại trong khi thi hành công vụ

- XLVPPL gây thiệt hại cho cơ quan THADS: là hoạt động áp dụng phápluật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm buộc cán bộ, công chức hoặc nhânviên THADS khác bồi thường về tài sản do có hành vi trái pháp luật làm mất mát,

hư hỏng trang bị, thiết bị hoặc gây thiệt hại về tài sản cho cơ quan THADS nhưngchưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự

1.3 Các yếu tố tác động đến việc hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự

1.3.1 Yếu tố khách quan

* Đường lối chính sách của Đảng về pháp luật thi hành án dân sự

Các chủ trương, chính sách của chính phủ, quy định pháp luật và chính trị: Cácnhân tố chính phủ, pháp luật và chính trị tác động đến tổ chức cũng như công tác thựcthi pháp luật THADS theo các hướng khác nhau Chúng có thể tạo ra cơ hội nhưngcũng có thể gây trở ngại, thậm chí là rủi ro thật sự cho tổ chức thực hiện trong thực tế.

* Nhu cầu quản lý đất nước hiện nay

Nhu cầu quản lý đất nước hiện nay, sự nhất quán về quan điểm chính sách sẽtạo điều kiện cho công tác đào tạo và phát triển được thực hiện một cách suôn sẻ hệthống pháp luật và yêu cầu của việc kiện toàn pháp luật THADS nói chung

* Yếu tố văn hóa - xã hội

Mục tiêu phát triển của cơ quan THADS: trong thực tế khi tiến hành mọihoạt động của cơ quan THADS nói chung và đối với công tác tuyển dụng nói riêngthì nhà quản trị đều phải căn cứ vào mục tiêu phát triển, chiến lược của cơ quanTHADS qua từng thời kỳ Để theo đuổi mục tiêu và chiến lược này cơ quanTHADS cần xác định và lựa chọn thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao để đápứng các yêu cầu và đạt được các mục tiêu đã đề ra

* Trình độ và kỹ thuật lập pháp

Các chính sách của nhà nước đưa ra có ảnh hưởng trực tiếp đến xây dựng độingũ chấp hành viên sơ cấp của cơ quan THADS đã được quy định rõ trong các vănbản pháp luật Hệ thống pháp luật về xây dựng đội ngũ chấp hành viên sơ cấp của

cơ quan THADS cần đảm bảo quy định rõ ràng, chi tiết và có hướng dẫn cụ thể vềphương thức, trình tự, thủ tục, đảm bảo thực hiện bằng các công cụ như thế nào…Ngoài ra, hệ thống văn bản cần mang tính chất dự báo, các quy định mang tính chấtđiều chỉnh, phạm vi điều chỉnh rộng ;

* Các tư tưởng, học thuyết pháp lý về thi hành án dân sự

Đối với vấn đề thi hành án dân sự nói riêng ở nước ta hiện nay đã và đang trởthành vấn đề nhận được nhiều quan tâm của các cơ quan NN có thẩm quyền và toàn

xã hội trong, ngoài nước thông qua những tư tưởng về THADS trong thực tế Nhậnthức được tầm quan trọng của lĩnh vực này, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước

cũng như điều chỉnh hiệu quả các quan hệ xã hội phát sinh thì pháp luật ngày càngđược sửa đổi, bổ sung một cách hoàn thiện hơn, trong đó có nội dung về đề xâydựng Cơ quan THADS ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển.

* Bối cảnh hội nhập quốc tế

Hội nhập và phát triển kinh tế, quốc tế thì yêu cầu kiện toàn hành lang pháp

lý kinh tế nói chung và THADS nói riêng là điều kiện quan trọng nhằm thi hành cácbản án, quyết định của các cơ quan tư pháp trong và ngoài nước Từ đó, đảm bảoquyền và lợi ích hợp pháp cho các đương sự trong quá trình yêu cầu THADS nóichung ở nước ta hiện nay

1.3.2 Yếu tố chủ quan

* Trình độ hiểu biết pháp luật của người dân

Ý thức pháp luật của các chủ thể của người dân là một trong những yếu tốđảm bảo cho việc thi hành pháp luật về THADS trong thực tế Ý thức pháp luật đầutiên là ý thức trong việc tuân thủ pháp luật của chính các chủ thể thực thi pháp luật

về thi hành án dân sự Đó cũng là sự hiểu biết và tôn trọng pháp luật là cơ sở để mỗi

cá nhân hình thành ý thức tuân theo pháp luật Do đó, các cơ quan nhà nước cầnthực hiện tốt các biện pháp tuyên truyền, giáo dục ý thức tôn trọng các quy định vềTHADS ở nước ta hiện nay

* Trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của người thực thi pháp luật

Trong quá trình xây dựng đội ngũ Chấp hành viên sơ cấp của Cơ quanTHADS cũng góp phần quan trọng không thể tách rời trong hoạt động nói trên.Năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ trong công tác quản lý nhà nước về pháp luậtthi hành án dân sự hiện nay ở nước ta luôn được quan tâm và trở thành một trongnhững điều kiện then chốt của hoạt động thi hành pháp luật về thi hành án dân sự ởnước ta trong giai đoạn mới

1.4 Kinh nghiệm hoàn thiện pháp luật thi hành án dân sự của một số nước

1.4.1 Kinh nghiệm của Indonesia

Về Thi hành án dân sự ở Indonesia được thực hiện bởi Thẩm phán Thẩm

quyền thi hành bản án của Thẩm phán thể hiện ngay ở tiêu đề của bản án ọvì công

lý dựa vào Thượng đế toàn năngú, tức là Thẩm phán được sử dụng sức mạnh cưỡngchế của bộ máy nhà nước để thi hành bản án Nếu người phải thi hành án không cóhoặc không đủ tài sản để thi hành, thì theo yêu cầu của bên thắng kiện, Chánh ánToà án cấp quận, huyện có thể trao lệnh cho Thừa phát lại để bắt người phải thihành án để tạm giam Người bị bắt có thể bị giam giữ trong thời hạn 3 năm

1.4.2 Kinh nghiệm của Singapore

Pháp luật THADS của Singapore nổi bật lên quy định về việc kê biên tài sản

và bán đấu giá tài sản để thi hành án, nếu người phải thi hành án vắng mặt, chốngđối thì nhân viên thi hành án có thể phá khoá vào nhà để kê biên tài sản; Quyết địnhthực hiện hoặc không thực hiện công việc nào đó (ví dụ: không được giao dịch trênthị trường chứng khoán); Chuyển tài sản từ người này sang người khác để thi hànhán; Yêu cầu người phải thi hành án phải ra khỏi chỗ ở của họ; Chuyển trẻ em chongười được nhận nuôi; cơ quan thi hành án có quyền kê biên bất cứ tài sản nào;trường hợp người phải thi hành án thấy việc kê biên hết tài sản làm cho họ khó khănthì có thể đệ đơn lên Tòa án xem xét

Vấn đề chúng ta có thể học hỏi qua kinh nghiệm các nước là pháp luật thihành án dân sự cần quy định nhiều biện pháp cưỡng chế mạnh mẽ và hiệu quả, vớitrình tự, thủ tục tuy không phức tạp, kéo dài nhưng chặt chẽ Bên cạnh đó, xuất phát

từ mục đích nhân đạo, pháp luật thi hành án dân sự cần quy định cụ thể các danhmục tài sản không được kê biên để bảo đảm cho người phải thi hành án và gia đình

họ có cuộc sống ổn định Về vấn đề này Claude Brenner nhận xét: “Có một giới hạntương đối phổ biến trong việc cưỡng chế thi hành án, đó là những tài sản và thunhập đáp ứng nhu cầu thiết yếu cho người phải thi hành án và gia đình thì khôngđược kê biên, bởi vì xã hội không được lợi gì nếu như các thành viên trong xã hội

đó bị rơi vào cảnh túng bấn”

1.4.3 Kinh nghiệm của Liên bang Nga

Cục Thi hành án liên bang được tổ chức theo Luật liên bang về Chấp hành viên,

ở địa phương có các cơ quan thi hành án địa phương Cục Thi hành án liên bang

do Chấp hành viên trưởng Liên bang Nga đứng đầu, là người được Tổng thống Liênbang Nga bổ nhiệm và miễn nhiệm Cục thi hành án liên bang được giao nhiệm vụ bảođảm trật tự tại Tòa án, thi hành văn bản thi hành án, áp dụng các biện pháp cưỡng chếkhác theo quy định của pháp luật và quyết định thi hành án; tổ chức việc kê biên và bántài sản kê biên; truy tìm con nợ và tài sản của họ; tham gia vào việc bảo vệ lợi ích củaLiên bang Nga với tư cách chủ nợ trong các vụ việc và vụ kiện phá sản.

1.4.4 Các bài học rút ra cho Việt Nam

Qua nghiên cứu mô hình tổ chức và những quy định pháp luật về thi hành ándân sự ở một số nước trên thế giới như nêu trên, có thể rút ra một số nhận xét sauđây:

Thứ nhất, nhìn chung tổ chức thi hành án dân sự các nước không giống nhau.

Tuy theo tình hình, đặc điểm kinh tế - xã hội, yếu tố truyền thống, tâm lý mà tổchức thi hành án dân sự của mỗi nước thể hiện dưới hình thức công, bán công hoặc

do tư nhân đảm nhiệm

Thứ hai, việc thi hành án chủ yếu căn cứ theo đơn yêu cầu của người được thi hành án, thể hiện khá đầy đủ quyền tự định đoạt của đương sự Các nước đều

quy định chế độ lệ phí thi hành án, nhìn chung các chi phí thi hành án do đương sựchịu, nhà nước chỉ hỗ trợ trong chừng mực cần thiết

Thứ ba, thẩm quyền của cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hành viên được

pháp luật quy định khá rộng và đảm bảo hiệu lực thực thi

Thứ tư, trình tự, thủ tục cưỡng chế thi hành án được quy định hết sức chặt chẽ, cụ thể bảo đảm hiệu lực thực thi bản án, quyết định, đồng thời lưu ý bảo vệ

quyền, lợi ích hợp pháp của các bên đương sự và người có liên quan

Tiểu kết chương 1

Quy định về THADS là một chế định pháp lý quan trọng, là cơ sở cần thiếttrong việc thiết lập và hoàn chỉnh một hệ thống pháp luật về THADS ở nước ta hiệnnay Việc xác định đặc điểm, vai trò, ý nghĩa trong việc THADS trong lĩnh vực này

sẽ hỗ trợ một phần lớn trong việc thiết lập các quy phạm pháp luật chặt chẽ nhằm

hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật về THADS tại Việt Nam Đây là nhiệm vụ quantrọng đối với nước ta trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước, đảm bảo hài hoàgiữa phát triển kinh tế và đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp các chủ thể Đồng thời,còn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các chủ thể khi tham gia vào quan hệ xã hộitrong lĩnh vực THADS Góp phần quan trọng trong hoạt động thi hành các bản án trênthực tế Cùng với thời gian thì những quy định về THADS đã được thay đổi nhằm phùhợp hơn với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta Qua đó, đảm bảo hoạt động thựchiện pháp luật là quá trình đưa pháp luật vào đời sống, áp dụng những quy định trongvăn bản vào hiện thực, góp phần đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật Chương Icủa Luận văn đã phân tích một cách khái quát cơ sở lý luận của việc THADS ở nước tahiện nay, bao gồm: Khái niệm và đặc điểm, vai trò và nội dung quy định về THADS.Trên cơ sở lý luận về THADS ở Chương I, tác giả vận dụng thực tiễn tại tỉnh QuảngNinh, đánh giá tình hình thi hành pháp luật, kết quả đạt được trong việc áp dụng vànhững hạn chế, khó khăn gặp phải trong quá trình thi hành, từ đó tìm ra nguyên nhâncủa những kết quả đạt được cũng như nguyên nhân của những hạn chế được trình bàytrong Chương 2 của luận văn.