Tìm hiểu về tổ chức bộ máy của hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP TRUNG CẤP CHÍNH TRỊ Chủ đề: Tìm hiểu về tổ chức bộ máy của hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay.Nghiên cứu về hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay để hiểu rõ vị trí pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu bộ máy tòa án ở nước ta là một việc làm cần thiết. Vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “ Tìm hiểu về tổ chức bộ máy của hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay” làm tiểu luận của mình.

TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP TRUNG CẤP CHÍNH TRỊ

Chủ đề: Tìm hiểu về tổ chức bộ máy của hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay

I MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết

Bước vào thế kỷ XXI, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, đờisống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao, quốc phòng an ninhđược giữ vững, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng Một lần nữa thực tế ấy đã chứngminh việc lựa chọn con đường độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta màđứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh là hoàn toàn đúng đắn Sinh thời, Người đã khẳngđịnh: " chỉ có chế độ của chúng ta mới thật sự phục vụ lợi ích của nhân dân, trước hết lànhân dân lao động, bảo đảm mọi quyền lợi của nhân dân, mở rộng dân chủ để nhân dânthật sự tham gia quản lý Nhà nước Vì vậy cho nên nhân dân ta đưa hết khả năng làm trònnhiệm vụ người chủ nước nhà để xây dựng chủ nghĩa xã hội, làm cho nước ta mạnh, dân

ta giàu"1 Cho đến Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa

xã hội (Sửa đổi, bổ sung 2011) Đảng ta cũng nhấn mạnh: Xã hội xã hội chủ nghĩa mànhân dân ta xây dựng là xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Đểxây dựng được một xã hội như vậy cần có rất nhiều yếu tố, bên cạnh sự ủng hộ, tin tưởngcủa nhân dân vào sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng hơn bao giờ hết cần có phải có một bộmáy nhà nước của dân, do dân và vì dân, do dân lập nên, dân tin tưởng và dân ủng hộ.Nhà nước ấy đã cùng nhân dân ta vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để bảo vệ độc lập tự

do Ngày nay, bộ máy nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm các cơquan lập pháp, hành pháp, tư pháp đã không ngừng được củng cố, hoàn thiện để phát huycao độ quyền làm chủ của nhân dân và bảo vệ lợi ích cao nhất của nhân dân Một trongnhững cơ quan giữ vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và đảm bảo quyền và lợi ích hợppháp của nhân dân là cơ quan tư pháp trong đó có Tòa án nhân dân Tòa án nhân dân là

cơ quan tư pháp có vị trí đặc biệt trong bộ máy nhà nước Xã hội càng phát triển, đờisống vật chất và tinh thần càng được nâng cao, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng thìcác mối quan hệ xã hội ngày càng phong phú, phức tạp đòi hỏi các cơ quan nhà nướctrong đó có Tòa án nhân dân ngày càng phải củng cố và hoàn thiện Trong những nămqua, dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng vị trí, vai trò của Tà án nhân dân ngày càngđược khẳng định trong thực tiễn và được nhân dân tin tưởng Đứng trước yêu cầu củathời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cơ cấu tổ chức, chức năng,nhiệm vụ của Tòa án nhân dân cũng cần phải được đổi mới và hoàn thiện hơn nữa Tuynhiên, trong thực tiễn tổ chức và hoạt động của tòa án nhân dân các cấp vẫn còn tồn tạinhiều bất cập cần được khắc phục Tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân càng hiệuquả sẽ góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh đảm bảo cao nhất lợiích của nhân dân

1

Nghiên cứu về hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay để hiểu rõ vị trí pháp lý,chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu bộ máy tòa án ở nước ta là một việc làm cần thiết Vì vậy,

tôi lựa chọn đề tài “ Tìm hiểu về tổ chức bộ máy của hệ thống tòa án nhân dân ở nước

ta hiện nay” làm tiểu luận của mình.

2 Mục tiêu

- Lãm rõ cơ cấu tổ chức của hệ thống tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay

- Làm rõ những ưu điểm và hạn chế của bộ máy toàn án nhân dân ở nước

ta và đề xuất một số giải pháp

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của tiểu luận là tổ chức bộ máy của hệ thống tòa án nhândân ở nước ta

b Phạm vi nghiên cứu

Tiểu luận nghiên cứu về tổ chức bộ máy tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với các phương pháp lôgic và lịch sử, phân tích và tổnghợp so sánh

5.Ý nghĩa

Trên cơ sở nghiên cứu cơ cấu tổ chức của bộ máy tòa án nhân dân ở nước ta hiệnnay sẽ làm rõ hơn vị trí, vai trò của Tòa án nhân dân Đây là nguồn tư liệu tham khảo chocác cá nhân và cơ quan quan tâm tiếp tục nghiên cứu về vấn đề này

NỘI DUNG

Tòa án nhân dân là một bộ phận của cơ quan tư pháp Nhận thức, quan niệm vềquyền tư pháp đã xuất hiện rất sớm trong lịch sử loài người Từ thời cổ đại quyền tư pháplần đầu tiên được sử dụng trong Bộ luật Hammurabi với nghĩa là quyền lực xét xử (phân

xử, phán xét) Sự phát triển trong nhận thức về quyền tư pháp gắn liền với tư tưởng, họcthuyết phân quyền Xuất phát từ thực tiễn trong các xã hội chiếm hữu nô lệ và phongkiến, quyền lập pháp, quyền hành pháp, quyền tư pháp và việc thực hiện các quyền đónằm trong tay một nhà quân chủ vì vậy các chế độ xã hội đó là các xã hội chuyên quyền,độc đoán, không có sự phân quyền Tư tưởng phân quyền ra đời từ thời kỳ này nhằm hạnchế bớt sự chuyên quyền, độc đoán đó

Ngay từ thời Hy Lạp, La Mã cổ Đại người ta đã khẳng định: Ở đâu có pháp luật,thì ở đó phải có một hệ thống bảo đảm cho pháp luật được thi hành một cách nghiêmchỉnh Sự bảo đảm đó trước hết phải bằng hoạt động của các cơ quan trong hệ thống các

cơ quan nhà nước Các cơ quan nhà nước này có chức năng xét xử các hành vi vi phạmcác quy định pháp luật của Nhà nước Đó là hệ thống các cơ quan Tòa án

Tư tưởng phân quyền được kế thừa và phát triển trong chế độ tư sản; học thuyết

“phân chia quyền lực” của các học giả tư sản được ra đời, phát triển từ thế kỷ XVI đếnthế kỷ XVIII và đạt được những thành tựu nhất định Môngtexkiơ quan niệm rằng,quyền lực nhà nước cần phải được phân chia thành: quyền lập pháp, quyền hành pháp,quyền tư pháp và kiềm chế lẫn nhau; quyền tư pháp cần phải được độc lập, hoạt động xét

xử cần phải bảo đảm tính đúng đắn và khách quan Tuy nhiên, bộ máy nhà nước tư sảnnói chung và cơ quan tòa án nói riêng xét đến cùng là để bảo vệ lợi ích cho thiểu số giaicấp tư sản mà thôi

Chủ nghĩa Mác – Lênin cho rằng, quyền lực nhà nước là thống nhất, thống nhất vềbản chất, về mục tiêu, về định hướng hoạt động, bởi vì quyền lực nhà nước thuộc về nhân

dân Quyền lực nhân dân được hình thành dựa trên nguyên lý chủ quyền nhân dân,

quyền lực nhân dân là quyền lực tối cao và là quyền lực gốc trong xã hội dân chủ; nhândân trực tiếp thực hiện một phần quyền lực, ủy thác thực hiện quyền lực và kiểm tra,giám sát việc thực hiện quyền lực đã được ủy thác Quyền lực nhà nước là một bộ phậncủa quyền lực nhân dân được hình thành thông qua sự đồng thuận ủy quyền của nhân dânbằng chủ nghĩa lập hiến Bằng Hiến pháp nhân dân uỷ thác cho Nhà nước thực hiện mộtphần quyền lực của mình Với bản chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa có sự thống nhấtlợi ích giữa giai cấp công nhân và đa số nhân dân lao động nên các cơ quan nhà nướctrong đó có tòa án cũng hoạt động vì mục đích cao nhất là mang lại quyền và lợi ích caonhất cho nhân dân

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến vấn đề phụng công, thủ pháp,chí công, vô tư Vì vậy, Người đặc biệt lưu ý ngành tư pháp: Trong công tác xử án phảicông bằng, liêm khiết, trong sạch Như thế cũng chưa đủ Không thể chỉ hạn chế hoạtđộng của mình trong khung Tòa án Phải gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân Giúp dân,học dân để giúp mình thêm liêm khiết, thêm công bằng Thêm nữa là phải luôn luôn cốgắng học tập lý luận, học tập đường lối, chính sách của Chính phủ Sau hòa bình lập lại,ngày 22-3-1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp đến dự và nói chuyện với Hội nghị Tưpháp toàn quốc lần thứ 10 Bác nói: Cán bộ Tòa án cần góp phần thực hiện đúng đắn nềnpháp chế xã hội chủ nghĩa của nước ta, bảo vệ chế độ dân chủ nhân dân, quyền lợi củanhân dân; đồng thời phải ngăn ngừa, trừng trị những kẻ âm mưu phá hoại chế độ, pháhoại lợi ích của nhân dân, phá hoại công cuộc đấu tranh thống nhất Tổ quốc Ngành tưpháp muốn khắc phục khó khăn phải đoàn kết nhất trí thực sự, muốn đoàn kết thực sựphải dựa trên cơ sở lập trường vững vàng, tư tưởng sáng suốt, nội bộ dân chủ, phải giúp

đỡ nhau học tập tiến bộ, thật thà phê bình, tự phê bình Ðoàn kết sẽ giúp sức mạnh tập thểđược nhân lên, giúp các cá nhân vượt qua mọi khó khăn, có sức mạnh đoàn kết thì việckhó mấy cũng vượt qua được Người còn chỉ rõ, ngành tòa án muốn làm tốt cần phối hợpchặt chẽ với các cơ quan chính quyền, với các cơ quan tư pháp khác để hoàn thành nhiệm

vụ của Ðảng và nhân dân giao cho

Như vậy, trên cơ sở chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh chúng tanhận thấy vị trí, vai trò vô cùng quan trọng của Tòa án nhân dân trong việc xây dựng nhànước pháp quyền vững mạnh cũng như bảo vệ và phát huy quyền và lợi ích hợp pháp củanhân dân

1.1.2 Địa vị pháp lý của tòa án nhân dân

Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam, trong phạm vi chức năng của mình, có nhiệm vụ bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa,bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ tài sản của nhànước, của tập thể, bảo vệ tính mạng, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân.Trong hệ thống tư pháp, tòa án giữ một vị trí đặc biệt Tòa án nhân dân là cơ quanxét xử của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp (Điều

102 Hiến pháp 2013) Bằng hoạt động của mình, tòa án có vai trò hết sức quan trọngtrong việc giữ gìn, và đảm bảo công lý, bảo vệ pháp luật và quyền lợi của công dân – mộttrong những nhiệm vụ quan trọng bậc nhất của mối quốc gia Để thực hiện vai trò to lớnnày, tòa án là cơ quan duy nhất được Hiến pháp giao cho nhiệm vụ xét xử (tài phán) các

vụ việc tranh chấp trong các hoạt động của xã hội dựa trên cơ sở của pháp luật

Điều 2 Luật tổ chức Toà án nhân dân 2014 quy định: “Tòa án nhân dân là cơ quanxét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp Tòa ánnhân dân có nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệchế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổchức, cá nhân Bằng hoạt động của mình, tòa án góp phần giáo dục công dân trung thànhvới Tổ quốc, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn trọng những quy tắc của cuộc sống

xã hội, ý thức đấu tranh phòng, chống tội phạm, các vi phạm pháp luật khác”

Tư pháp là một chế định quan trọng của Hiến pháp bên cạnh các chế định không thểthiếu được của Hiến pháp với tư cách là một ngành luật của mỗi quốc gia là lập pháp vàhành pháp Quy định Hiến pháp trên chứng tỏ tầm quan trọng của hoạt động xét xử, việcthành lập tòa án này hay tòa án kia phải do cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất đượcnhân dân toàn quốc bầu ra, quyết định Và việc quy định ấy phải được ghi nhận, hay chỉ

ra trong bản văn luật có hiệu lực pháp lý cao nhât – tức là Hiến pháp Việc quy định này

để ngăn chặn việc thành lập một cách tùy tiện các loại hình xét xử của các cơ quan luậtpháp và nhất là của hành pháp Các cơ quan nhà nước khác kể cả Chính phủ lẫn Tòa ánnhân dân tối cao không được quyền tự thành lập ra một thứ tòa án theo ý chí chủ quancủa mình, để bảo vệ mình và hãm hại các chủ thể khác

Ngoài nhiệm vụ xét xử, trong phạm vi chức năng của mình, tòa án có nhiệm vụ bảo

vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân; bảo vệ tài sản nhà nước,của tập thể; bảo vệ tính mạng tài sản, tự do nhân phẩm của nhân dân Bằng hoạt động củamình, tòa án góp phần giáo dục công dân trung thành với tổ quốc, chấp hành nghiêmchỉnh pháp luật, tôn trọng những nguyên tắc của cuộc sống xã hội, ý thức đấu tranhchống và phòng ngừa tội phạm và các vi phạm pháp luật khác

Trong xã hội chúng ta, việc kết tội một công dân là một việc làm cần phải hết sứcthận trọng, vì nó ảnh hưởng rất lớn đến danh dự, nhân phẩm, tài sản, sức khoẻ, tính mạng

và các quyền và lợi ích khác của họ Việc quy định Tòa án nhân dân là cơ quan duy nhất

có quyền xét xử các vụ án hình sự là nhằm bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp củacông dân, tránh những việc làm tùy tiện vì không phải bất cứ ai hoặc tổ chức nào cũng cóquyền kết tội một công dân Chỉ có tòa án là cơ quan được pháp luật của nhà nước quyđịnh có quyền thay mặt nhà nước mới có đủ điều kiện quy kết một người là có tội haykhông có tội và áp dụng hình phạt đối với người phạm tội; đảm bảo thực hiện được mụcđích hình phạt trừng trị kết hợp với cải tạo và giáo dục, kết hợp giữa phòng ngừa riêngvới phòng ngừa chung

Việc tuyên bố xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa càng đòi hỏi tòa ánnâng phải cao chất lượng và mở rộng phạm vi xét xử của mình Càng ngày tòa án càng

mở rộng phạm vi hoạt động của mình ra các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội:Ngoài những tòa án kinh tế, tòa án lao động, tòa hành chính, trong tương lai cần phải tínhđến cả tòa án Hiến pháp – một loại tòa án chuyên biệt xét xử các hành vi vi phạm Hiếnpháp của các quan chức cao cấp nhất của nhà nước và kể cả của Quốc hội

1.1.3 Cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân

Tòa án ở nước ta được tổ chức theo đơn vị hành chính - lãnh thổ với một hệ thốnggồm các Tòa án nhân dân được tổ chức từ Trung ương đến địa phương theo cấp hànhchính (từ cấp huyện trở lên); cụ thể là, ở trung ương có Tòa án nhân dân tối cao và Toà ánnhân dân cấp cao; ở mỗi đơn vị huyện (quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh có mộttòa án cấp huyện; ở mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có một tòa án cấp tỉnh Bên cạnh hệ thống Tòa án nhân dân, chúng ta thấy còn một bộ phận các tòa ánquân sự được tổ chức theo đơn vị quân đội, trong đó theo quy định của Luật tổ chức Tòa

án nhân dân thì tòa án quân sự Trung ương trực thuộc Tòa án nhân dân tối cao Tòa ánnhân dân tối cao có trách nhiệm giám đốc việc xét xử của các tòa án quân sự (Điều 134Hiến pháp 1992 cũng đã nhấn mạnh: Tòa án nhân dân tối cao tập trung vào công tác tổngkết xét xử, hướng dẫn các tòa án áp dụng pháp luật thống nhất và làm tốt chức năng giámđốc xét xử Đổi mới thủ tục giám đốc thẩm để bảo đảm việc xét xử vừa đúng đắn, vừanhanh chóng)

Chánh án tòa án quân sự Trung ương là Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao,thẩm phán tòa án quân sự Trung ương là thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Ngoài ratrong trường hợp đặc biệt thì Quốc hội có quyền thành lập các tòa án đặc biệt

Tuy nhiên, chúng ta cũng thấy rằng việc tổ chức theo đơn vị hành chính lãnh thổkhông phải là yếu tố thuần nhất trong hệ thống Tòa án nhân dân, bởi lẽ bên cạnh hệ thốngcác tòa án được tổ chức theo đơn vị hành chính - lãnh thổ thì có một hệ thống các tòa ánxét xử theo thẩm quyền - Tòa phúc thẩm được tổ chức tại các khu vực Hà Nội - Đà Nẵng

- Hồ Chí Minh Do đó, hiện nay việc tổ chức hệ thống tòa án tại nước ta là sự kết hợpgiữa thẩm quyền và hành chính - lãnh thổ chứ không riêng biệt là tổ chức theo một cấpriêng nào

Theo quy định của Điều 3 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014, hệ thống các cơquan xét xử của nhà nước ta gồm có: Tòa án nhân dân tối cao; Tòa án nhân dân cấp cao;Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Tòa án nhân dân huyện, quận, thị

xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương và tòa án quân sự

Tổ chức và hoạt động của các tòa án nhà nước ta hiện nay về cơ bản theo nguyêntắc lãnh thổ kết hợp với thẩm quyền xét xử Ở mỗi đơn vị huyện, thị xã, thành phố trựcthuộc tỉnh, ở mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có một tòa án Mỗi khu vực, khuquân sự cũng tổ chức một tòa án, còn ở trung ương có một Tòa án nhân dân tối cao

a Tòa án nhân dân tối cao

Tòa án nhân dân tối cao là cơ quan xét xử cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủnghĩa Việt Nam Tòa án nhân dân tối cao giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định củacác tòa án đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo quy định của luật tố tụng Tòa ánnhân dân tối cao giám đốc việc xét xử của các tòa án khác, trừ trường hợp do luật định Theo điều 21 Luật tổ chức Tòa án nhân dân 2014, cơ cấu tổ chức của Tòa án nhândân tối cao gồm: hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Bộ máy giúp việc; Cơ sởđào tạo, bồi dưỡng

Tòa án nhân dân tối cao có Chánh án, các Phó Chánh án, thẩm phán Tòa án nhândân tối cao, thẩm tra viên, Thư ký tòa án, công chức khác, viên chức và người lao động.Nhiệm kỳ của Tòa án nhân dân tối cao theo nhiệm kỳ của Quốc hội Chánh án Tòa ánnhân dân tối cao do Quốc hội bầu theo sự giới thiệu của chủ tịch nước Các Phó Chánh án

và thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao do Chủ Tịch nước bổ nhiệm, miễn nhiệm, cáchchức theo sự giới thiệu của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao

Tòa án nhân dân tối cao có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

- Tòa án nhân dân tối cao là cơ quan xét xử cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam Tòa án nhân dân tối cao giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định củacác tòa án đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo quy định của luật tố tụng

- Giám đốc việc xét xử của các tòa án khác, trừ trường hợp do luật định

- Tổng kết thực tiễn xét xử của các tòa án, bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luậttrong xét xử.

- Đào tạo; bồi dưỡng thẩm phán, hội thẩm, các chức danh khác của Tòa án nhândân

- Quản lý các Tòa án nhân dân và tòa án quân sự về tổ chức theo quy định của Luật

tổ chức toà án nhân dân và các luật có liên quan, bảo đảm độc lập giữa các tòa án

- Trình Quốc hội dự án luật, dự thảo nghị quyết; trình Ủy ban thường vụ Quốc hội

dự án pháp lệnh, dự thảo nghị quyết theo quy định của luật

Tòa án nhân dân tối cao có thẩm quyền xét xử:

- Giám đốc thẩm, tái thẩm những vụ án mà bản án, quyết định đã có hiệu lực phápluật bị kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng

- Phúc thẩm những vụ án mà bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luậtcủa tòa án cấp dưới trực tiếp bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật tốtụng

Sự hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao chủ yếu là hướng dẫn chung bằng vănbản như nghị quyết của hội đồng thẩm phán, thông tư, chỉ thị nhằm bảo đảm cho các Tòa

án nhân dân địa phương, tòa án quân sự áp dụng luật nghiêm chỉnh và thống nhất, phápchế xã hội chủ nghĩa được giữ vững Đối với những vụ án cụ thể thì về nguyên tắc, cáctòa án địa phương phải căn cứ vào các quy định của pháp luật và các văn bản hướng dẫnchung của Tòa án nhân dân tối cao và các thông tư liên ngành mà giải quyết Nếu cóvướng mắc, khó khăn, thì Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn về phương hướng và cáchthức giải quyết các vấn đề vướng mắc đó để tòa án cấp dưới tự giải quyết

Ngoài nhiệm vụ hướng dẫn tòa án cấp dưới đường lối xét xử và áp dụng luật thốngnhất Tòa án nhân dân tối cao còn giám đốc việc xét xử của các tòa án đó, tổng kết kinhnghiệm xét xử và thi hành án trong toàn ngành tòa án Giám đốc xét xử ở đây được hiểu

là tòa án cấp trên kiểm tra việc xét xử của tòa án cấp dưới để cải, sửa những quyết địnhxét xử không đúng Giám đốc xét xử nhằm bảo đảm pháp luật được áp dụng nghiêmchỉnh và thống nhất Giám đốc xét xử của tòa án cấp dưới thực hiện bằng những hìnhthức như: Xét lại những bản án và quyết định của tòa án cấp dưới; kiểm tra xét khiếu nạiđối với những việc làm vi phạm pháp luật của cán bộ tòa án; sơ kết, tổng kết công tác xét

xử Qua việc giám đốc xét xử của Tòa án nhân dân địa phương, tòa án quân sự, Tòa ánnhân dân tối cao kịp thời sửa chữa những thiếu sót của tòa án đó Đồng thời qua việcgiám đốc xét xử của tòa án các cấp, Tòa án nhân dân tối cao còn tổng kết về đường lốixét xử, góp phần bổ xung xây dựng hoàn thiện các văn bản pháp luật liên quan đến hoạtđộng tố tụng của tòa án

Để thực hiện quyền hạn một cách có hiệu quả, tòa án nhân dân tối cao phải cónhững các tổ chức hoạt động như: hội đồng thẩm phán và các Tòa chuyên trách

* hội đồng thẩm phán

Số lượng thành viên hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao không dưới 13người và không quá 17 người; gồm Chánh án, các Phó Chánh án Tòa nhân dân tối cao làthẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và các thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (Do Chánh

án Tòa án nhân dân tối cao, quyết định và phải được và Uỷ ban thường vụ Quốc hội phêchuẩn)

Phiên họp của hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao phải có ít nhất 2/3 tổng

số thành viên tham gia; quyết định của hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao phảiđược quá nửa tổng số thành viên biểu quyết tán thành Viện trưởng Viện kiểm sát nhândân tối cao, Bộ trưởng Bộ Tư pháp có trách nhiệm tham dự phiên họp của hội đồng thẩmphán Tòa án nhân dân tối cao khi thảo luận, thông qua nghị quyết của hội đồng thẩmphán Tòa án nhân dân tối cao Quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm của hội đồng thẩmphán Tòa án nhân dân tối cao là quyết định cao nhất, không bị kháng nghị

Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao là tổ chức hướng dẫn công tác xét xửcủa Tòa án nhân dân các cấp, đồng thời là tổ chức xét xử cao nhất theo thủ tục giám đốcthẩm hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ và quyền hạn sau:

Giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật bịkháng nghị theo quy định của luật tố tụng; Ban hành nghị quyết hướng dẫn các tòa án ápdụng thống nhất pháp luật

Lựa chọn quyết định giám đốc thẩm của hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tốicao, bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, có tính chuẩn mực của các tòa án, tổngkết phát triển thành án lệ và công bố án lệ để các tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xửThảo luận, góp ý kiến đối với báo cáo của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao vềcông tác của Tòa án nhân dân để trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịchnước

Tham gia ý kiến đối với dự án luật, dự thảo nghị quyết để trình Quốc hội, dự ánpháp lệnh, dự thảo nghị quyết để trình Ủy ban thường vụ Quốc hội

Hội đồng thẩm phán làm việc theo chế độ tập thể Quyết định của hội đồng phải cóquá nửa tổng số thành viên tán thành

b Tòa án nhân dân cấp cao

Cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân cấp cao gồm: Ủy ban thẩm phán Tòa án nhândân cấp cao; Tòa hình sự, Tòa dân sự, Tòa hành chính, Tòa kinh tế, Tòa lao động, Tòagia đình và người chưa thành niên Trường hợp cần thiết, Ủy ban thường vụ Quốc hộiquyết định thành lập Tòa chuyên trách khác theo đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dântối cao và Bộ máy giúp việc

Tòa án nhân dân cấp cao có Chánh án, các Phó Chánh án, Chánh tòa, các PhóChánh tòa, thẩm phán, thẩm tra viên, Thư ký tòa án, công chức khác và người lao động.Theo điều 29 Luật tổ chức Tòa án nhân dân 2014, Tòa án nhân dân cấp cao cónhiệm vụ:

- Phúc thẩm vụ việc mà bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ chưa có hiệu lực phápluật bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của luật tố tụng

- Giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa ánnhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã,thành phố thuộc tỉnh và tương đương thuộc phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ bị khángnghị theo quy định của luật tố tụng

Các Tòa chuyên trách Tòa án nhân dân cấp cao có nhiệm vụ phúc thẩm vụ việc màbản án, quyết định của Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thuộcphạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo, kháng nghịtheo quy định của luật tố tụng