Sách giao bài tập học phần văn học Việt Nam

SÁCH GIAO BÀI TẬP HỌC PHẦN VĂN HỌC VIỆT NAM 1. Tên học phần: Văn học Việt Nam (Vietnamese Literature ) 2. Mục tiêu Mục tiêu về kiến thức: + Qua phần văn học dân gian, sinh viên nắm được kiến thức dẫn luận về văn học dân gian, hệ thống khái niệm cơ bản của khoa học nghiên cứu Văn học dân gian và folklore, các phương pháp, các thao tác khoa học để tiếp cận đối tượng văn học dân gian. Trang bị kiến thức cho sinh viên về khoa học phân loại, đặc trưng văn học dân gian người Việt cũng như kiến thức bước đầu về văn học dân gian các tộc người khác của dân tộc Việt Nam thống nhất cùng những kiến thức về các thể loại thuộc các loại hình tự sự, trữ tình, luận lí và sân khấu dân gian. + Văn học Việt Nam từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX giúp sinh viên nắm được diện mạo và thành tựu văn học qua từng chặng đường phát triển, những đặc điểm sáng tác của các tác giả tiêu biểu, những vấn đề mang tính quy luật của văn học sử; sự phát triển của các loại hình tác giả. + Văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến nay trang bị cho người học những tri thức có hệ thống và cơ bản về vị trí, diện mạo, quá trình phát triển về các thành tựu chủ yếu qua các thể loại, các tác giả và tác phẩm tiêu biểu, các trào lưu và bộ phận chính của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến tháng 81945 và từ 1945 đến nay. Mục tiêu về kĩ năng: + Trang bị khả năng mô tả folklore cho sinh viên, khả năng tổng thuật lịch sử vấn đề nghiên cứu văn học dân gian, nhận diện, xử lí dị bản, phân tích tác phẩm văn học dân gian trên các phương diện nghệ thuật ngôn từ, nghệ thuật diễn xướng, văn hóa, khả năng tiếp cận văn học dân gian theo nhiều góc độ quy chiếu khác nhau. + Giúp sinh viên có khả năng phát hiện, nhận diện, phân tích, đánh giá, nghiên cứu, giảng dạy những vấn đề của văn học viết và khả năng tiếp cận tác phẩm văn chương dưới góc nhìn văn hóa. Mục tiêu về thái độ: + Giúp sinh viên có hiểu biết và đánh giá đúng đắn về giá trị của văn học Việt Nam. Từ đó, bồi dưỡng cho sinh viên lòng say mê môn học và lòng yêu nước với thái độ trân trọng tự hào về di sản văn học của dân tộc. + Sinh viên có ý thức khẳng định bản sắc văn hóa của một quốc gia độc lập, đa tộc người trong tiến trình hội nhập văn hóa thế giới và sẵn sàng ứng dụng những giá trị của nền văn học Việt Nam vào việc xây dựng một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.

Trang 1

SÁCH GIAO BÀI TẬP HỌC PHẦN VĂN HỌC VIỆT NAM

1 Tên học phần: Văn học Việt Nam (Vietnamese Literature )

2 Mục tiêu

- Mục tiêu về kiến thức:

+ Qua phần văn học dân gian, sinh viên nắm được kiến thức dẫn luận về văn học dân gian, hệ thống khái niệm cơ bản của khoa học nghiên cứu Văn học dân gian và folklore, các phương pháp, các thao tác khoa học để tiếp cận đối tượng văn học dân gian Trang bị kiến thức cho sinh viên về khoa học phân loại, đặc trưng văn học dân gian người Việt cũng như kiến thức bước đầu về văn học dân gian các tộc người khác của dân tộc Việt Nam thống nhất cùng những kiến thức về các thể loại thuộc các loại hình tự sự, trữ tình, luận lí và sân khấu dân gian

+ Văn học Việt Nam từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX giúp sinh viên nắm được diện mạo và thành tựu văn học qua từng chặng đường phát triển, những đặc điểm sáng tác của các tác giả tiêu biểu, những vấn đề mang tính quy luật của văn học sử; sự phát triển của các loại hình tác giả

+ Văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến nay trang bị cho người học những tri thức có hệ thống và cơ bản về vị trí, diện mạo, quá trình phát triển về các thành tựu chủ yếu qua các thể loại, các tác giả và tác phẩm tiêu biểu, các trào lưu và bộ phận chính của văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến tháng 8/1945 và từ 1945 đến nay

- Mục tiêu về kĩ năng:

+ Trang bị khả năng mô tả folklore cho sinh viên, khả năng tổng thuật lịch sử vấn

đề nghiên cứu văn học dân gian, nhận diện, xử lí dị bản, phân tích tác phẩm văn học dân gian trên các phương diện nghệ thuật ngôn từ, nghệ thuật diễn xướng, văn hóa, khả năng tiếp cận văn học dân gian theo nhiều góc độ quy chiếu khác nhau

Trang 2

+ Giúp sinh viên có khả năng phát hiện, nhận diện, phân tích, đánh giá, nghiên cứu, giảng dạy những vấn đề của văn học viết và khả năng tiếp cận tác phẩm văn chương dưới góc nhìn văn hóa

- Mục tiêu về thái độ:

+ Giúp sinh viên có hiểu biết và đánh giá đúng đắn về giá trị của văn học Việt Nam

Từ đó, bồi dưỡng cho sinh viên lòng say mê môn học và lòng yêu nước với thái độ trân trọng tự hào về di sản văn học của dân tộc

+ Sinh viên có ý thức khẳng định bản sắc văn hóa của một quốc gia độc lập, đa tộc người trong tiến trình hội nhập văn hóa thế giới và sẵn sàng ứng dụng những giá trị của nền văn học Việt Nam vào việc xây dựng một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

3 Yêu cầu của học phần

3.1 Giảng viên

- Lên lớp đầy đủ

- Cung cấp đủ các thông tin về môn học tới sinh viên

- Công khai điểm chuyên cần, điểm kiểm tra và danh sách cấm thi tới sinh viên trước khi kết thúc học phần

3.2 Sinh viên

3.2.1 Sinh viên phải tham gia đầy đủ số giờ học trên lớp theo qui định (không nghỉ quá 20% tổng số giờ học)

3.2.2.Sinh viên phải thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ (chuẩn bị bài ở nhà, đọc tài liệu, tham gia thảo luận và làm các bài tập tại lớp, làm kiểm tra giữa môn và thi hết môn) theo đúng yêu cầu của giảng viên phụ trách môn học

Trang 3

3.2.3.Sinh viên vi phạm qui định (nghỉ học, đi muộn không có lí do chính đáng; không làm bài tập, bài thi, nộp bài không đúng hạn; vi phạm quy chế thi; trích dẫn tài liệu và làm bài gian dối…) tuỳ theo mức độ sẽ bị trừ điểm thành phần tương ứng

3.2.4.Sinh viên thiếu một trong các điểm thành phần sẽ không có điểm cho toàn môn học

4 Thời lượng của bài học (Áp dụng cho từng bài học)

Phần Văn học dân gian:

Chương 1: Dẫn luận về văn học dân gian (5 tiết)

1.1 Định nghĩa văn học dân gian (1 tiết)

1.2 Các đặc trưng cơ bản của văn học dân gian (1 tiết)

1.3 Phân loại văn học dân gian (1 tiết)

1.4 Giá trị của văn học dân gian (2 tiết)

Chương 2: Các thể loại tiêu biểu của văn học dân gian Việt Nam (15 tiết)

2.1 Thần thoại (2 tiết)

2.2 Truyền thuyết (3 tiết)

2.3 Truyện cổ tích (5 tiết)

2.4 Ca dao, dân ca (5 tiết)

Phần Văn học trung đại:

Chương 1: Tổng quan văn học trung đại Việt Nam (6 tiết)

Chương 2: Văn học Phật giáo (5 tiết)

Chương 3: Văn học Nhà Nho (5 tiết)

Chương 4: Trào lưu nhân đạo chủ nghĩa thế kỉ XVIII – nửa đầu thế kỉ XIX (6 tiết)

Trang 4

Phần Văn học hiện đại:

Văn học Việt Nam 1900 - 1945:

Chương 1: Khái quát văn học Việt Nam 1900 – 1945 (2 (tiết)

Chương 2: Văn học yêu nước và cách mạng 1900 – 1945 ( 2,0 tiết)

Chương 3: Trào lưu văn học lãng mạn 1900 – 1930 (2,5 tiết)

Chương 4: Trào lưu văn học hiện thực 1930 – 1945 (2,5 tiết)

Văn học 1945 – nay:

Bài 1 Văn học Việt Nam từ 1945 đến 1975

Chương 1 Những đặc điểm cơ bản và thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ

1945 đến 1975 (5 tiết)

Chương 2 Các tác gia tiêu biểu (5 tiết)

Bài 2 Văn học Việt Nam từ 1975 đến nay

1975 đến nay (5 tiết)

Chương 2 Một số tác giả tiêu biểu (5 tiết)

5 Học liệu của bài học

5.1 Phần Văn học dân gian

Chương 1: Dẫn luận về văn học dân gian

1.1 Định nghĩa về văn học dân gian

Trang 5

- Nguyễn Bích Hà, 2010, Giáo trình Văn học dân gian Việt Nam, NXB Đại học Sư

phạm, Bản lưu tại Thư viện trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, mã số

Vv – m, 15121

- Đinh Gia Khánh – Chu Xuân Diên – Võ Quang Nhơn, 2006 (Tái bản nhiều lần), Văn học dân gian Việt Nam, NXB Giáo dục – Hà Nội, Bản lưu tại Trung tâm Học liệu –

Đại học Thái Nguyên, 398.09597/ KHA, GT 0000003452 – GT 0000003467

1.2 Đặc trưng của văn học dân gian

Vv – m, 15121

1.3 Phân loại văn học dân gian

Nguyễn Bích Hà, 2010, Giáo trình Văn học dân gian Việt Nam, NXB Đại học Sư

Vv – m, 15121

1.4 Giá trị của văn học dân gian

Vv – m, 15121

Trang 6

Chương 2: Các thể loại tiêu biểu của văn học dân gian Việt Nam

2.1 Thần thoại

Vv – m, 15121

2.2 Truyền thuyết

Lê Chí Quế - Võ Quang Nhơn – Nguyễn Hùng Vĩ, 1991 (Tái bản nhiều lần): Văn học dân gian NXB Đại học và Trung học chuyên nghiệp – Hà Nội.

2.3 Truyện cổ tích

Lê Chí Quế - Võ Quang Nhơn – Nguyễn Hùng Vĩ, 1991 (Tái bản nhiều lần): Văn học dân gian NXB Đại học và Trung học chuyên nghiệp – Hà Nội.

2.4 Ca dao, dân ca

Nguyễn Xuân Kính, 2004, Thi pháp ca dao, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

5.2 Phần Văn học Việt Nam từ thế kỉ X – thế kỉ XIX

Chương 1: Tổng quan văn học trung đại Việt Nam

- Trần Nho Thìn (2008), Văn học trung đại Việt nam dưới góc nhìn văn hóa,

NXB Giáo dục

- Trần Đình Sử (2005), Thi pháp văn học trung đại Việt Nam, NXB Đại học

quốc gia

Trang 7

- Đinh Gia Khánh, Bùi Duy Tân, Mai Cao Chương (1998) Văn học Việt Nam thế kỷ X- nửa đầu thế kỷ XVIII, NXB Giáo dục (đã tái bản nhiều lần).

- Trần Ngọc Vương (chủ biên) (2007) Văn học Việt Nam từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX, những vấn đề lý luận và lịch sử, NXB Giáo dục

- Nguyễn Phạm Hùng (2001), Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XX,

NXB Đại học quốc gia Hà Nội

Chương 2: Văn học Phật giáo

NXB Giáo dục

- Trần Đình Sử (2005), Thi pháp văn học trung đại Việt Nam, NXB Đại học

quốc gia

- Đinh Gia Khánh, Bùi Duy Tân, Mai Cao Chương (1998) Văn học Việt Nam thế kỷ X- nửa đầu thế kỷ XVIII, NXB Giáo dục (đã tái bản nhiều lần).

-Nguyễn Phạm Hùng (1996), Văn học Lý Trần nhìn từ thể loại, NXB Giáo dục.

Chương 3: Văn học Nhà Nho

NXB Giáo dục

- Trần Ngọc Vương (1999), Loại hình học tác giả văn học – Nhà Nho tài tử và văn học Việt Nam, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

Chương 4: Trào lưu nhân đạo chủ nghĩa thế kỉ XVIII – nửa đầu thế kỉ XIX

- Phạm Luận (phiên âm và chú giải ) (2012), Nguyễn Trãi Quốc âm thi tập,

NXB Giáo dục

Trang 8

NXB Giáo dục

- Trần Ngọc Vương (chủ biên) (2007) Văn học Việt Nam từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX, những vấn đề lý luận và lịch sử, NXB Giáo dục

- Nguyễn Phạm Hùng (2001), Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XX, NXB

Đại học quốc gia Hà Nội

5.3 Phần Văn học Việt Nam 1900 – 1945

Chương 1: Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám –

1945

- Phan Cự Đệ, Trần Đình Hượu, Nguyễn Hoành Khung, Lê Trí Dũng, Văn học Việt Nam 1900-1945, Nxb GD, 2006 Mã số Vv-M 6445( Bản lưu tại thư viện trường Đại

học khoa học Mã số: 895.92232 văn ( Bản lưu tại Trung tâm học liệu Đại học Thái Nguyên)

- Nguyễn Đăng Mạnh (2000), Giáo trình lịch sử văn học Việt Nam 1930 - 1945, Nxb

ĐHQGHN

Chương 2: Khuynh hướng văn học yêu nước và cách mạng từ đầu thế kỷ XX đến cách mạng tháng Tám – 1945

ĐHQGHN

- Nguyễn Văn Long (cb) (2008), Giáo trình văn học Việt Nam hiện đại (tập 1+2), Nxb

ĐHSP

Chương 3: Trào lưu văn học lãng mạn

- Trần Ngọc Vương (cb) (2010), Giáo trình văn học Việt Nam 30 năm đầu thế kỷ XX,

Nxb ĐHQGHN

Trang 9

- Trần Đình Hượu, Lê Chí Dũng, Văn học Việt Nam giai đoạn giao thời 1900-1930.

Chương 4: Trào lưu văn học hiện thực 1930 – 1945

ĐHQGHN

- Nguyễn Văn Long (cb) (2008), Giáo trình văn học Việt Nam hiện đại (tập 1+2), Nxb

ĐHSP

5.4 Phần Văn học Việt Nam 1945 - nay

Bài 1 Văn học Việt Nam từ 1945 đến 1975

Chương 1 Những đặc điểm cơ bản và thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam 1945

-1975 (5 tiết)

5 Nguyễn Văn Long (cb), Văn học Việt Nam hiện đại (tập II), NXB ĐH Sư phạm, 2010

10 Hoài Thanh, Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 1996.

11 Vũ Ngọc Phan, Nhà văn hiện đại, NXB Văn học, 1999.

12 Phan Cự Đệ - Hà Minh Đức, Nhà văn Việt Nam, Tập I, NXB ĐH và THCN, 1999.

13 Nguyễn Văn Long, Văn học Việt Nam trong thời đại mới, NXB Giáo dục, 2002.

Chương 2 Các tác gia tiêu biểu (5 tiết)

10 Hoài Thanh, Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 1996.

Bài 2 Văn học Việt Nam từ 1975 đến nay

Trang 10

1975 đến nay

Chương 2 Một số tác giả tiêu biểu

11 Vũ Ngọc Phan, Nhà văn hiện đại, NXB Văn học, 1999.

12 Phan Cự Đệ - Hà Minh Đức, Nhà văn Việt Nam, Tập I, NXB ĐH và THCN, 1999.

6 Bài tập (Áp dụng cho từng bài học)

6.1 Phần Văn học dân gian

1 Mối liên quan giữa các khái niệm văn hóa dân gian, nghệ thuật dân gian, folklore và khái niệm văn học dân gian?

2 Mô tả một diễn xướng văn học dân gian

3 Qua đặc trưng về tính truyền miệng của văn học dân gian, lí giải các đặc điểm về dị bản, ứng tác và tình trạng đa nghĩa của tác phẩm văn học dân gian?

4 Trình bày đặc trưng về tính nguyên hợp của văn học dân gian? Phân tích một tác phẩm, một hiện tượng, một thể loại văn học dân gian để làm rõ ý kiến đã trình bày?

5 Phân tích giá trị của văn học dân gian đối với một phong tục, lễ hội hoặc một tác phẩm văn học viết cụ thể

Trang 11

6 Trình bày tính nguyên hợp của thần thoại.

7 Cơ sở văn hóa, lịch sử nào cho việc hình thành và phát triển thể loại truyền thuyết trong văn học dân gian Việt Nam?

8 Tổng thuật các ý kiến xung quanh truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh.

9 Tổng thuật những ý kiến khác nhau về truyền thuyết An Dương Vương – Mị Châu – Trọng Thủy.

10 Mối quan hệ giữa truyền thuyết và lễ hội

11 Làm rõ đặc trưng thể loại qua truyền thuyết Thánh Gióng.

12 Phân biệt ba thể loại tự sự dân gian: thần thoại, truyền thuyết, truyện cổ tích

13 Tinh thần lạc quan của nhân dân được thể hiện trong những truyện cổ tich kết thúc không có hậu như thế nào?

14 So sánh vai trò của lực lượng thần kì trong hai truyện cổ tích: Thạch Sanh và Trương Chi.

15 Tổng thuật những ý kiến khác nhau về truyện cổ tích Tấm Cám.

16 So sánh sự khác nhau giữa hai dị bản ca dao sau:

Bản 1:

Mẹ em tham thúng xôi rền, Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng.

Em đã bảo mẹ rằng đừng,

Mẹ hấm mẹ hứ mẹ bưng ngay vào.

Bây giờ chồng thấp vợ cao,

Trang 12

Như đôi đũa lệch so sao cho bằng.

Bản 2:

Hai tay bưng quả xôi rền, Cha ham con heo trắng, mẹ ham tiền Cảnh Hưng.

Buổi xưa kia thưa thiệt xin đừng, Cha mẹ ép uổng biểu ưng kẻo già.

Bây giờ nghiệp báo oan gia,

Nó đánh trong nhà, nó đánh ra sân.

Mồ cha tám kiếp nợ trần,

Đi bán trầu héo mà bưng con về.

17 Phân tích bài ca dao sau:

Mình nói với ta mình hãy còn son,

Ta đi qua ngõ thấy con mình bò.

Con mình những lấm cùng tro,

Ta đi xách nước tắm cho con mình.

Con mình vừa đẹp vừa xinh Một nửa giống mình nửa lại giống ta.

18 Tổng thuật những ý kiến khác nhau về bài ca dao “Thằng Bờm có cái quạt mo…”.

19 Tổng thuật những ý kiến khác nhau về bài ca dao “Trèo lên cây bưởi hái hoa…”.

Trang 13

20 Tập hợp các dị bản xung quanh bài ca dao Tát nước đầu đình So sánh các dị bản

đó

21 Tập hợp tư liệu về những bài ca dao phản ánh lịch sử dân tộc Phân tích và bình luận tính chất của sự phản ánh

2 Phần Văn học Việt Nam từ thế kỉ X – thế kỉ XIX

22 Văn học trung đại Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề của văn học Trung Quốc Tuy nhiên trong tiến trình vận động và phát triển, văn học trung đại Việt Nam dần tìm cho mình những nét riêng khu biệt với văn học Trung Quốc Quan điểm của anh (chị)? Hãy chứng minh bằng các dữ kiện văn học

23 Theo anh chị, nếu dựa vào tiêu chí vay mượn, có thể chia thể loại của văn học trung đại Việt Nam thành những nhóm nào? Trình bày những thành tựu về thể loại của văn học Việt Nam từ nửa sau thế kỷ XVIII - nửa đầu XIX

24 Tại sao văn học Việt Nam nửa sau thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX là thời kỳ hoàng kim của văn học trung đại Việt Nam?

25 Những thành tựu chính của văn học Phật giáo Hãy nêu hiểu biết của anh chị về tác

phẩm Khóa hư lục (tác giả, ý nghĩa nhan đề, thể văn, nội dung chính, giá trị ).

26 Quan niệm văn học của nhà Nho? Các loại hình nhà Nho trong Văn học trung đại Việt Nam? Anh (chị) hãy chứng minh bằng tác phẩm văn chương tiêu biểu

27 Anh (chị) hãy nêu cách hiểu của mình về bài Thiền kệ sau:

Cư trần lạc đạo thả tùy duyên,

Cơ tắc xan hề khốn tắc miên

Gia trung hữu bảo hưu tầm mịch, Đối cảnh vô tâm mạc vấn Thiền

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	103 KB