Tiểu luận môn nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm

Thành phố Phan Rang Tháp Chàm là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của tỉnh Ninh Thuận, có 15 phường và 01 xã, có diện tích 79,188 km² (Niên giám Thống kê Thành phố Phan Rang Tháp Chàm 2017), Phía Bắc giáp huyện Bác Ái và huyện Ninh Hải, Phía Tây giáp huyện Ninh Sơn, Phía Nam giáp huyện Ninh Phước, Phía Đông giáp biển Đông. Thành phố có 111 khu phố, 06 thôn, có 173.904 người (2016). Trong đó có 87.713 nam và 86.191 nữ với mật độ dân số 2.196 ngườikm2 (2016). Cơ cấu dân số của thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là cơ cấu dân số trẻ, đây là nơi có nguồn lao động dồi dào. Tuy nhiên, số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động còn chiếm tỷ lệ cao, người dân một số khu vực như Đông Hải, Mỹ Đông chủ yếu làm nghề đi biển, theo mùa vụ, một số mùa vụ nhàn rỗi, không có việc làm, người dân tụ tập, ăn chơi, nhậu nhẹt, đó là một trong những yếu tố dẫn đến những hoạt động phạm pháp xảy ra trên địa bàn thành phố. Trong thời gian vừa qua, bên cạnh những thành tựu trên các lĩnh vực kinh tế văn hóa – xã hội – an ninh quốc phòng thì tình trạng tội phạm, tệ nạn xã hội có diễn biến phức tạp, chiều hướng gia tăng. Có rất nhiều loại tội phạm xảy ra trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm. Tuy nhiên, một trong những loại tội phạm gây nhức nhối là tình hình tội phạm ma túy. Theo thống kê của Cơ quan CSĐT Công an thành phố Phan Rang Tháp Chàm, từ năm 2013 đến năm 2017 trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm xảy ra 1.124 vụ phạm pháp hình sự trong đó có 125 vụ tội phạm liên quan đến ma túy, chiếm 11,12%. Thủ đoạn phạm tội của các đối tượng ngày càng tinh vi, xảo quyệt, manh động, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, làm xôn xao dư luận xã hội. Thực trạng trên là một vấn đề đáng báo động. Với tình hình trên, tác giả chọn đề tài “Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận” để nghiên cứu. Đây là vấn đề có cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn nhằm cung cấp thêm các luận cứ khoa học cho công tác đấu tranh, phòng, chống loại tội phạm này trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực trạng nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, tiểu luận kiến giải và đề xuất hệ thống các biện pháp mang tính đồng bộ và căn cơ để tăng cường phòng ngừa tình hình tội này ở địa phương. Để đạt được mục đích nghiên cứu, tiểu luận tập trung giải quyết những nhiệm vụ sau: Một là, phân tích những vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm. Hai là, nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận từ năm 2013 đến năm 2017. Dự báo tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm. Ba là, đề xuất các biện pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Tiểu luận nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm. Tiểu luận lấy các quan điểm khoa học được nêu trong tội phạm học, thực tiễn nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm để nghiên cứu các vấn đề thuộc nội dung nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu: + Về chuyên ngành, tiểu luận được nghiên cứu dưới góc độ chuyên ngành tội phạm học và phòng ngừa tội phạm. + Về tội danh, tiểu luận đề cập đến tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy quy định tại Điều 194 của Bộ luật hình sự năm 1999, điều 251 Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017). + Về không gian: tại địa bàn thành phố Phan Rang Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận + Về thời gian: số liệu thống kê trong 05 năm từ năm 2013 đến năm 2017. 4. Phương pháp nghiên cứu Tiểu luận được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như hệ thống các quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam và của Nhà nước Việt Nam về tội phạm và phòng ngừa tình hình tội phạm. Đề tài tiểu luận còn được nghiên cứu trên cơ sở tổng thể áp dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp quy nạp và diễn dịch; phương pháp mô tả; so sánh; lịch sử; thống kê; hệ thống; nghiên cứu hồ sơ và các phương pháp chuyên biệt khác của tội phạm học.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu

Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm là trung tâm kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội của tỉnh Ninh Thuận, có 15 phường và 01 xã, có diện tích79,188 km² (Niên giám Thống kê Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm 2017),Phía Bắc giáp huyện Bác Ái và huyện Ninh Hải, Phía Tây giáp huyện NinhSơn, Phía Nam giáp huyện Ninh Phước, Phía Đông giáp biển Đông

Thành phố có 111 khu phố, 06 thôn, có 173.904 người (2016) Trong đó

có 87.713 nam và 86.191 nữ với mật độ dân số 2.196 người/km2 (2016) Cơcấu dân số của thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là cơ cấu dân số trẻ, đây lànơi có nguồn lao động dồi dào Tuy nhiên, số người thất nghiệp trong độ tuổilao động còn chiếm tỷ lệ cao, người dân một số khu vực như Đông Hải, MỹĐông chủ yếu làm nghề đi biển, theo mùa vụ, một số mùa vụ nhàn rỗi, không

có việc làm, người dân tụ tập, ăn chơi, nhậu nhẹt, đó là một trong những yếu

tố dẫn đến những hoạt động phạm pháp xảy ra trên địa bàn thành phố

Trong thời gian vừa qua, bên cạnh những thành tựu trên các lĩnh vựckinh tế - văn hóa – xã hội – an ninh quốc phòng thì tình trạng tội phạm, tệ nạn

xã hội có diễn biến phức tạp, chiều hướng gia tăng Có rất nhiều loại tội phạmxảy ra trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm Tuy nhiên, một trongnhững loại tội phạm gây nhức nhối là tình hình tội phạm ma túy Theo thống

kê của Cơ quan CSĐT Công an thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, từ năm

2013 đến năm 2017 trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm xảy ra1.124 vụ phạm pháp hình sự trong đó có 125 vụ tội phạm liên quan đến matúy, chiếm 11,12% Thủ đoạn phạm tội của các đối tượng ngày càng tinh vi,xảo quyệt, manh động, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, làm xôn xao

dư luận xã hội Thực trạng trên là một vấn đề đáng báo động

Với tình hình trên, tác giả chọn đề tài “Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận” để nghiên cứu Đây là vấn đề có cấp

thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn nhằm cung cấp thêm các luận cứ khoahọc cho công tác đấu tranh, phòng, chống loại tội phạm này trên địa bàn thànhphố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

- Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực trạng nguyênnhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bànthành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, tiểu luận kiến giải và đềxuất hệ thống các biện pháp mang tính đồng bộ và căn cơ để tăng cườngphòng ngừa tình hình tội này ở địa phương

- Để đạt được mục đích nghiên cứu, tiểu luận tập trung giải quyếtnhững nhiệm vụ sau:

Một là, phân tích những vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện

của tình hình tội phạm

Hai là, nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép

chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận

từ năm 2013 đến năm 2017 Dự báo tình hình tội mua bán trái phép chất matúy trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm

Ba là, đề xuất các biện pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội mua

bán trái phép chất ma túy trên địa bàn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Tiểu luận nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện của tình hình tộiphạm mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang - ThápChàm Tiểu luận lấy các quan điểm khoa học được nêu trong tội phạm học,

ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm để nghiên cứu các vấn

đề thuộc nội dung nghiên cứu

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về chuyên ngành, tiểu luận được nghiên cứu dưới góc độ chuyênngành tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

+ Về tội danh, tiểu luận đề cập đến tình hình tội mua bán trái phép chất

ma túy quy định tại Điều 194 của Bộ luật hình sự năm 1999, điều 251 Bộ luậthình sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017)

+ Về không gian: tại địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnhNinh Thuận

+ Về thời gian: số liệu thống kê trong 05 năm từ năm 2013 đến năm2017

4 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của Chủ nghĩaMác - Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như hệ thống các quan điểm củaĐảng cộng sản Việt Nam và của Nhà nước Việt Nam về tội phạm và phòngngừa tình hình tội phạm

Đề tài tiểu luận còn được nghiên cứu trên cơ sở tổng thể áp dụng cácphương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phương pháp phân tích và tổng hợp;phương pháp quy nạp và diễn dịch; phương pháp mô tả; so sánh; lịch sử;thống kê; hệ thống; nghiên cứu hồ sơ và các phương pháp chuyên biệt kháccủa tội phạm học

Chương 1: Những vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của tình

hình tội phạm mua bán trái phép chất ma túy 1.1 Khái niệm nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy và ý nghĩa việc nghiên cứu

1.1.1 Khái niệm nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy

“Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất

ma túy là những hiện tượng, quá trình xã hội tiêu cực mà trong sự tương tác lẫn nhau ở hai cấp độ làm phát sinh tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy”.

Giữa nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất

ma túy có những phạm vi ảnh hưởng khác nhau Trong thực tế việc phân định

rõ đâu là nguyên nhân, đâu là điều kiện của tình hình tội mua bán trái phépchất ma túy là việc khó khăn và phức tạp Điều kiện đưa đến tình hình tội muabán trái phép chất ma túy cũng là các hiện tượng xã hội tiêu cực, nhưng khácvới nguyên nhân ở chỗ nó không làm phát sinh ra tội phạm mà nó chỉ tạo racác hoàn cảnh thuận lợi cho sự hình thành, tồn tại và phát triển của tình hìnhtội phạm mua bán trái phép chất ma túy Trong thực tiễn cũng như trong lýluận giữa nguyên nhân và điều kiện của tình trạng tội phạm trong một sốtrường hợp đối với hiện tượng tội phạm này là nguyên nhân, nhưng đối vớihiện tượng tội phạm khác nó lại là điều kiện

Tội phạm, như mọi hành vi khác của con người, suy cho đến cùng làkết quả của sự tác động lẫn nhau của cá nhân và hoàn cảnh khách quan bênngoài Trong sự tác động đó, quyết định thực hiện tội phạm được thông qua

và được thể hiện trong thực tế Do vậy, một mặt các nguyên nhân trực tiếpcủa việc thực hiện tội phạm cụ thể thể hiện các đặc điểm về nhu cầu, lợi ích,

mặt khác thể hiện ở tổng thể các hoàn cảnh bên ngoài quyết định sự hìnhthành động cơ và sự quyết tâm thực hiện tội phạm Ở đó, các nguyên nhân tácđộng lẫn nhau với các điều kiện và sự tác động đó hỗ trợ cho việc xuất hiện

Việc tìm ra quy luật phát sinh, tồn tại, phát triển của tình hình tội muabán trái phép chất ma túy để chủ động những điều kiện cần thiết là hoạt động

tư duy có định hướng chiếm vị trí rất quan trọng trong đấu tranh nhằm kiềmchế, đẩy lùi tội mua bán trái phép chất ma túy trong xã hội Thực tế chỉ rarằng, không thể áp dụng biện pháp phòng, chống tội mua bán trái phép chất

ma túy khi chúng ta chưa hiểu được từ đâu mà tội phạm sinh ra, dưới điềukiện nào mà tồn tại, phát triển trong những giai đoạn nhất định Đấu tranhphòng chống tội mua bán trái phép chất ma túy chỉ có thể đạt hiệu quả thật sựkhi đảm bảo thủ tiêu được những nguyên nhân và điều kiện của tình hình tộimua bán trái phép chất ma túy Nếu không xác định được hoặc xác định chưasát hợp về nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất

ma túy thì định hướng cho cuộc đấu tranh này cũng sẽ không đúng, việc giảiquyết những hiện tượng tiêu cực nói chung và tình hình tội mua bán trái phépchất ma túy nói riêng sẽ không đạt được hiệu quả

- Nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoạch định các chính sách kinh tế, xã hội, pháp luật, hình sự trước mắt và lâu dài.

Thực tế đã chỉ ra nguồn gốc phát sinh tội phạm không chỉ ở những hiệntượng tiêu cực mà ngay trong quá trình phát triển xã hội của nhà nước xã hộichủ nghĩa Trong quá trình xây dựng, nhà nước xã hội chủ nghĩa chưa thểhoàn thiện toàn bộ các vấn đề về đường lối, chính sách, chủ trương, tổ chứcthực hiện, mà trong đó còn nhiều hạn chế, bất cập tạo sơ hở để xảy ra tộiphạm Có những chính sách kinh tế xã hội nếu đứng ở góc độ này thì mangtính tích cực và đem lại hiệu quả nhất định, nhưng xét ở góc độ khác thì nó lạitạo ra sơ hở và được coi là nguồn làm phát sinh hoặc tạo điều kiện cho tộiphạm.

Bên cạnh những thành tựu về kinh tế cũng bộc lộ nhiều mặt trái về xãhội: như sự bất bình đẳng, sự phân hóa giàu nghèo sâu sắc, sự xuống cấp củađạo đức xã hội, của văn hóa, sự hình thành lối sống thực dụng, trụy lạc, sựquản lý, giáo dục của gia đình bị buông lỏng do một số cha mẹ chỉ tập trungvào các hoạt động của kinh tế thị trường

Ngoài ra, tình trạng thất nghiệp ngày càng gia tăng là một yếu tố tácđộng mạnh mẽ đến tình hình tội phạm Từ một cuộc sống thuần nông, naychuyển đổi cơ cấu kinh tế, nhiều gia đình được đền bù giải tỏa có rất nhiềutiền đã làm cho một bộ phận thanh thiếu niên là con em trong các gia đình nàykhông thích làm việc mà ăn chơi lêu lổng, bị bạn bè rủ rê vào con đườngnghiện ngập

Bên cạnh đó, tại thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tuy là một đô thịtrung tâm của tỉnh nhưng nhìn chung người dân còn nghèo, cơ cấu kinh tế cònnặng về nông nghiệp, một bộ phận không nhỏ người dân làm nghề đi biển,theo mùa vụ, khi biển động hoặc sau một đợt đi biển về thường có tư tưởng ănchơi, xả hơi, dó đó sa vào các tệ nạn trong đó có ma túy, từ tệ nạn ma túy dẫnđến các hành vi như tàng trữ và mua bán trái phép chất ma túy

1.2 Phân loại nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy

- Căn cứ phạm vi và mức độ tác động của nguyên nhân và điều kiện trong việc làm phát sinh tình hình tội mua bán trái phép chát ma túy, có thể chia thành:

+ Nguyên nhân và điều kiện chủ yếu làm phát sinh tình hình tội muabán trái phép chất ma túy là những nhân tố đóng vai trò chủ chốt trong việclàm phát sinh tội mua bán trái phép chất ma túy và những nhân tố này chiếm

tỷ lệ đáng kể trong tổng số các nhân tố làm phát sinh tình hình tội mua bántrái phép chất ma túy

+ Nguyên nhân và điều kiện thứ yếu làm phát sinh tình hình tội muabán trái phép chất ma túy là những nhân tố chỉ đóng vai trò hạn chế và chiếm

tỷ trọng không đáng kể trong tổng số các nhân tố phát sinh tình hình tội muabán trái phép chất ma túy

- Căn cứ vào nguồn gốc xuất hiện, có thể chia nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy thành nguyên nhân và điều kiện bắt nguồn từ môi trường sống và nguyên nhân và điều kiện xuất phát từ phía người phạm tội, cụ thể:

+ Nguyên nhân và điều kiện bắt nguồn từ môi trường sống là tổng hợpcác hiện tượng xã hội tiêu cực hình thành, tồn tại trong môi trường sống của

cá nhân có thể tác động, ảnh hưởng đến cá nhân ở mức độ nhất định từ đó làmphát sinh tội mua bán trái phép chất ma túy Ví dụ như các hành vi lệch chuẩntrong môi trường gia đình có cấu trúc không hoàn hảo, môi trường nhiều tệnạn xã hội…

+ Nguyên nhân và điều kiện xuất phát từ phía người phạm tội là tổnghợp những nhân tố tiêu cực thuộc về nhân thân người phạm tội có thể tácđộng, ảnh hưởng đến việc phát sinh tội mua bán trái phép chất ma túy của

người phạm tội Những nhân tố tiêu cực này có thể là dấu hiệu thuộc về sinhhọc, tâm lý, xã hội – nghề nghiệp của người phạm tội.

- Căn cứ vào lĩnh vực hình thành nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy, có thể chia thành:

+ Nguyên nhân và điều kiện về kinh tế - xã hội Đây là những hiệntượng xã hội trong lĩnh vực kinh tế - xã hội có thể tác động làm phát sinh tìnhhình tội mua bán trái phép chất ma túy như quá trình chuyển đổi cơ chế quản

lý kinh tế, thất nghiệp, quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa, hoàn cảnhkinh tế gia đình khó khăn…

+ Nguyên nhân và điều kiện về văn hóa, giáo dục Đây là những hiệntượng xã hội tiêu cực trong lĩnh vực xây dựng, quản lý, triển khai thực hiệncác chính sách, chương trình về văn hóa, giáo dục có thể tác động ảnh hưởnglàm phát sinh tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy

+ Nguyên nhân và điều kiện về tổ chức, quản lý Đây là một số thiếusót, bất cập trong hoạt động của các cơ quan chức năng có thẩm quyền quản

lý trong lĩnh vực nhất định Thuộc về các nguyên nhân này có thể là các hiệntượng xã hội như: Buông lỏng quản lý, đùn đẩy trách nhiệm cho nhau, ý thứctinh thần trách nhiệm trong việc hợp tác giải quyết vụ việc…

+ Nguyên nhân và điều kiện thuộc thuộc lĩnh vực phát hiện và xử lý tộiphạm Việc chậm giải quyết những bức xúc xã hội hoặc xử lý chưa nghiêm,chưa kiên quyết triệt để trong đấu tranh với tội phạm có thể tác động, ảnhhưởng làm phát sinh tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy

Chương 2: Thực trạng nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang - Tháp Chàm 2.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội thành phố Phan Rang – Tháp Chàm 2.1.1 Đặc điểm vị trí địa lý, dân cư:

Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là đô thị loại II trực thuộc tỉnh NinhThuận Thành phố có 15 phường (Bảo An, Đài Sơn, Đạo Long, ĐôVinh, Đông Hải, Kinh Dinh, Mỹ Bình, Mỹ Đông, Mỹ Hải, Mỹ Hương, Phủ

Hà, Phước Mỹ, Tấn Tài, Thanh Sơn, Văn Hải) và 01 xã (Thành Hải) Thànhphố Phan Rang – Tháp Chàm có diện tích 79,188 km² (Niên giám Thống kêThành phố Phan Rang - Tháp Chàm 2016), Phía Bắc giáp huyện Bác Ái vàhuyện Ninh Hải, Phía Tây giáp huyện Ninh Sơn, Phía Nam giáp huyện NinhPhước, Phía Đông giáp biển Đông Mạng lưới giao thông đường bộ có quốc

lộ 1A, quốc lộ 27 chạy qua, có tuyến đường sắt Bắc – Nam và có ga ThápChàm, có cảng cá Đông Hải là nơi giao thương, mua bán hải sản Thành phố

có các trục đường chính như đường 16/4, đường Thống Nhất, đường Ngô Gia

Tự, đường 21/8, đường Yên Ninh, Hải Thượng Lãn ông và rất nhiều đườngnhánh khác Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là trung tâm kinh tế, vănhóa, xã hội của tỉnh Ninh Thuận, nơi đây tập trung các cơ quan nhà nước, tổchức xã hội, là đầu tàu kinh tế của cả tỉnh Cùng với sự phát triển của kinh tếthì tình hình tội phạm cũng diễn ra khá phức tạp, các phường giáp ranh nhưPhước Mỹ, Đô Vinh, Bảo An, Đông Hải, Đạo Long là những địa bàn hết sứcphức tạp về an ninh trật tự

Tuy là đô thị trung tâm của tỉnh nhưng tỉnh còn nghèo, tỷ trọng Côngnghiệp - xây dựng trong cơ cấu kinh tế còn thấp, ngư dân lao động sản xuấttheo mùa vụ, còn nhiều thời gian rảnh rỗi Xuất phát từ đặc điểm địa lý dân

cư như trên đã tạo nhiều ảnh hưởng tác động xấu đến trật tự an toàn xã hội và

tệ nạn xã hội dễ phát sinh ở các địa bàn giáp ranh Đây là nguy cơ đe dọa con

em gia đình trong khu vực này dễ bị lôi kéo, tác động dẫn đến có các hành vi

vi phạm pháp luật và phạm tội

Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm có 15 phường và 01 xã, có tới 111khu phố, 06 thôn, có 173.904 người (2016) Trong đó có 87.713 nam và86.191nữ với mật độ dân số 2.196 người/km2 (2016) Số người trong độ tuổi

từ 15-59 tuổi khoảng 106.285 người chiếm 61,12% dân số Cơ cấu dân số củathành phố Phan Rang – Tháp Chàm là cơ cấu dân số trẻ, đây là nơi có nguồnlao động dồi dào Tuy nhiên, số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động cònchiếm tỷ lệ cao, người dân một số khu vực như Đông Hải, Mỹ Đông chủ yếulàm nghề đi biển, theo mùa vụ, một số mùa vụ nhàn rỗi, không có việc làm,người dân tụ tập, ăn chơi, nhậu nhẹt, đó là một trong những yếu tố dẫn đếnnhững hoạt động phạm pháp xảy ra trên địa bàn thành phố

1.2.2 Đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội:

Là trung tâm của tỉnh Ninh Thuận, với những điều kiện thuận lợi về vịtrí địa lý và giao thông, thành phố Phan Rang – Tháp Chàm thu hút vốn đầu

tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế xã hộivới sự hình thành và phát triển của các cụm công nghiệp

Công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp: theo báo cáo của UBND thành phố

Phan Rang - Tháp Chàm, trong năm 2016, giá trị sản xuất công nghiệp - xâydựng ước đạt 6.288,96 tỷ đồng, các năm đều tăng hơn 10% so với năm trước

Xây dựng: Những năm vừa qua trên địa bàn triển khai nhiều dự án xây

dựng, giá trị sản xuất ngành xây dựng năm 2016 đạt 2.832,8 tỷ đồng

Thương mại - dịch vụ: Theo báo cáo của UBND Tp Phan Rang - Tháp

Chàm trong năm 2016, về thương mại - dịch vụ thì giá trị sản xuất ước đạt4.623,8 tỷ đồng

Nông nghiệp - thủy sản: Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp - thủy sản

ước đạt 1.111,4 tỷ đồng

Trên địa bàn trồng được một số cây mang thương hiệu, đặc trưng nhưcây nho, táo, được các ban ngành địa phương quan tâm tiếp tục củng cốthương hiệu hàng hóa cho sản phẩm

Thủy sản có giá trị sản xuất ước 621,6 tỷ, tổng lượng thủy sản khai thácnăm 2016 đạt 14.126,6 tấn

Về nuôi trồng thủy hải sản: tình hình nuôi trồng gặp nhiều khó khăn do

thời tiết nắng nóng kéo dài, xuất hiện nhiều dịch bệnh

Song song với việc phát triển kinh tế, Phan Rang – Tháp Chàm cũng

có những phát triển đáng ghi nhận trên các lĩnh vực: giáo dục, y tế, văn hóa,thể dục thể thao Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm là nơi tập trung nhiềutrường trường học Có 01 trường đại học, 01 trường cao đẳng, 4 trườngtrung học phổ thông, 10 trường trung học cơ sở, 31 trường tiểu học Cáccông trình phúc lợi như: trung tâm thể dục thể thao, trung tâm y tế, trungtâm văn hóa đều được chú trọng đầu tư khang trang sạch đẹp phục vụ chonhu cầu của người dân Tuy vậy, tỷ lệ hộ nghèo còn cao với 1.610 hộ,chiếm 3,37%, hộ cận nghèo còn 2.520 hộ chiếm 5,28% (2016)

2.2 Tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, Ninh Thuận từ năm 2013 đến năm 2017

2.2.1 Phần hiện của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận từ năm

2013 đến năm 2017:

Phần hiện của tình hình tội phạm là toàn bộ những hành vi phạm tội vàchủ thể của các hành vi đó đã được phát hiện, xử lý theo quy định của phápluật hình sự ở từng đơn vị hành chính, lãnh thổ, trong những thời gian nhấtđịnh và được ghi nhận trong thống kê hình sự

Như vậy, đối với tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy, phần hiệncủa nó được biểu hiện thông qua các tiêu chí đã được khái quát chung đó là:Mức độ, diễn biến, cơ cấu và tính chất của tình hình tội mua bán trái phépchất ma túy.

2.2.1.1 Thực trạng (mức độ) của tình hình tội mua bán trái phép chất

ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận

Mức độ của tình hình tội phạm là đặc điểm định lượng của tình hình tộiphạm, bao hàm tổng thể những hành vi phạm tội đã xảy ra trong thực tế vàcác chủ thể thực hiện các hành vi đó trong một đơn vị thời gian và không giannhất định

Mức độ của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy được phản ánhqua số vụ và số bị cáo đã được xét xử sơ thẩm hình sự về tội mua bán tráiphép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh NinhThuận từ năm 2013 đến năm 2017

Trong đề tài này, tác giả sử dụng số liệu thống kê thường xuyên của Cơquan CSĐT Công an thành phố, VKSND thành phố Phan Rang – Tháp Chàm

và số liệu thống kê của TAND thành phố Phan Rang – Tháp Chàm để đánhgiá mức độ của tình hình tội phạm Nó được xác định bằng số tuyệt đối vàtương đối trong thế so sánh với tình hình tội phạm chung trên địa bàn thànhphố Phan Rang – Tháp Chàm từ năm 2013 đến năm 2017

Khi nghiên cứu diễn biến tình hình tội phạm trong một khoảng thời gian

sẽ xác định được quy luật của tội phạm Kết quả nghiên cứu về diễn biến tìnhhình tội phạm là cơ sở cho việc dự báo tình hình tội phạm trong tương lai vàxây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động phòng, chống tội phạm Đồngthời là cơ sở để các nhà làm luật hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chungcũng như pháp luật hình sự nói riêng

ma túy theo số liệu thống kê của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa ánnhân dân thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, có thể thấy rằng, tội mua bántrái phép chất ma túy từ năm 2013 đến năm 2017 có nhiều diễn biến phức tạp,tăng giảm liên tục, năm 2017 số bị cáo phạm tội mua bán trái phép chất matúy giảm so với định gốc 2013 giảm 10% Công an thành phố Phan Rang –Tháp Chàm đã tổ chức triển khai mở nhiều đợt trấn áp tội phạm, đảm bảo anninh trật tự, an toàn xã hội trước trong và sau khi diễn ra các sự kiện Cấp ủycông an các địa phương cũng đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyềnđịa phương, phối hợp các ban ngành đoàn thể phải tổ chức đẩy mạnh công táctuyên truyền, phát động toàn dân tham gia bảo vệ an ninh tổ quốc, tố giác tộiphạm Tội mua bán trái phép chất ma túy có sự thay đổi mức độ tội phạm họcthể hiện hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự.

2.1.1.2 Cơ cấu của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm giai đoạn 2013-2017

Cơ cấu của tình hình tội phạm chính là đặc điểm định tính của tình hìnhtội phạm Nói đến cơ cấu của tình hình tội phạm là nói đến tính chất và cácmối tương quan vốn có bên trong của tình hình tội phạm, cũng như các quan

hệ giữa tình hình tội phạm với các hiện tượng, các quá trình kinh tế, xã hộikhác nhau Vì vậy, càng nghiên cứu làm rõ, khai thác được nhiều cơ cấu vàcác mối quan hệ tương quan bao nhiêu thì tính chất của tình hình tội mua bántrái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm càngđược làm rõ bấy nhiêu Đồng thời, càng có nhiều cơ sở để xác định nguyênnhân và điều kiện của tình hình tội phạm cũng như tìm ra các biện pháp ngănchặn và loại trừ tội phạm có hiệu quả

Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu, số liệu nêu trên, có thể nhận thấy một

số cơ cấu đặc trưng sau đây:

- Cơ cấu theo loại và mức hình phạt, tái phạm, tái phạm nguy hiểm: Số

bị cáo phạm tội có mức án từ 3 năm trở lên chiếm tỷ lệ cao, chiếm 65,87%trong tổng số bị cáo phạm cùng tội thể hiện tính chất mức độ nguy hiểm củaloại tội phạm này rất cao Bên cạnh đó, số bị cáo tái phạm và tái phạm nguyhiểm chiếm tỷ lệ tương đối cao (lần lượt là 25,28% và 9,57%).

- Cơ cấu theo động cơ phạm tội: Qua nghiên cứu 20 bản án hình sự sơthẩm xét xử về tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn cho thấy trong

số 30 bị cáo phạm tội có 26 bị cáo động cơ phạm tội để lấy tiền sử dụng matúy tỷ lệ 86,67%

- Cơ cấu theo các đặc điểm nhân thân người phạm tội: Người phạm tộiphần lớn là nam giới, chiếm tỷ lệ 81,85%; Tỷ lệ dân tộc Kinh chiếm đa sốtrong tổng số bị cáo (91,47%); Phần lớn các bị cáo đều có trình độ văn hóathấp, chưa học hết cấp 2 chiếm tỷ lệ 61,91%; Độ tuổi từ Từ 18 đến 30 tuổi làchủ yếu (chiếm tỷ lệ 71,43%)

Qua số liệu thống kê của Cơ quan CSĐT Công an thành phố, VKSNDthành phố, TAND thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, số người phạm tội rảirác trong cộng đồng dân cư với nhiều loại nghề nghiệp khác nhau Tuy nhiên,đối tượng chủ yếu là người không có nghề nghiệp ổn định Tóm lại, xét theotiêu chí nghề nghiệp, những người phạm tội mua bán trái phép chất ma túytrên địa bàn tập trung hầu hết vào thành phần dân cư là người dân lao độngtay chân, với trình độ dân trí thấp, với thu nhập thấp trong xã hội với mộtphần không nhỏ những người không có việc làm hoặc có việc làm không ổnđịnh

- Cơ cấu theo nguyên nhân của tội phạm được xác định trong bản án sơthẩm: chủ yếu là do tâm lý, thói quen lười lao động, ham chơi, nghiện hút,muốn có tiền để đáp ứng nhu cầu hút chích

2.1.1.3.Tính chất của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên

Tính chất của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy được rút ratrên cơ sở nhận định Mức độ, diễn biến (động thái) và cơ cấu của tình hình tộiphạm này trong sự vận động trong không gian và thời gian nhất định, qua đó

nó cho biết về xu hướng, khuynh hướng phạm tội, mức độ nguy hiểm, phứctạp của tình hình tội phạm này

Qua phân tích trên cho phép đưa ra một số nhận định về tính chất củatình hình mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố Phan Rang –Tháp Chàm, Ninh Thuận từ năm 2013-2017 như sau:

Thứ nhất, tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy có xu hướng tập

trung vào vào người thực hiện hành vi phạm tội đó là: Nam giới, dân tộcKinh, không có việc làm hoặc việc làm không ổn định hoặc có việc làmnhưng phần lớn là những việc làm vận động tay chân, trình độ học vấn thấp,

độ tuổi chủ yếu từ 18 tuổi trở lên

Thứ hai, nguyên nhân dẫn đến việc phạm tội mua bán trái phép chất ma

túy phần lớn chỉ là cần tiền tiêu xài cá nhân, hút chích ma túy

Thứ hai, xét ở yếu tố hình phạt cũng đánh giá được tính nguy hiểm cao

của tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thành phố PhanRang – Tháp Chàm, Ninh Thuận giai đoạn 2013-2017, qua số liệu thống kêcho thấy rằng mức án từ 3 năm trở lên chiếm tỷ lệ cao chiếm 63,81% trongtổng số bị cáo bị xét xử, ngoài ra xem xét số liệu trên còn cho thấy số bị cáotái phạm và tái phạm nguy hiểm chiếm tỷ lệ cao Do đó, có thể thấy rằng hành

vi mua bán trái phép chất ma túy có tính chất, mức độ nguy hiểm cao

Tóm lại, tình hình tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn thànhphố Phan Rang – Tháp Chàm giai đoạn 2013-2017 có tính chất nguy hiểmcho xã hội cao và phức tạp Do đó, công tác phòng ngừa, đấu tranh với loạitội phạm này sẽ khó khăn, đòi hỏi có sự phối hợp của nhiều ngành, nhiều cấp,