BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KÌ MÔN VĂN HÓA MIỀN TRUNG TÂY NGUYÊN

1.1 Phạm vi địa lý, lãnh thổ của vùng văn hóa miền Trung:Miền Trung Việt Nam Trung Bộ có phía Bắc giáp khu vực đồng bằng Sông Hồng và Trung du miền núi vùng Bắc Bộ; phía Nam giáp các tỉn

BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KÌ MÔN VĂN HÓA MIỀN TRUNG TÂY NGUYÊN

MỤC LỤC

1 Vùng văn hóa miền Trung 3

1.1 Phạm vi địa lý, lãnh thổ của vùng văn hóa miền Trung 3

1.2 Đặc điểm về lịch sử và xã hội vùng văn hóa miền Trung 4

1.3 Đặc điểm về lịch sử và xã hội vùng văn hóa miền Trung 5

2 Thành tựu văn hóa đặc sắc của vùng văn hóa Tây Nguyên 8

3 Nhân vật lịch sử văn hóa ấn tượng của miền Trung 11

3.1 Tiểu sử về vua Quang Trung 11

3.2 Cùng Nguyễn Nhạc dựng cờ khởi nghĩa 12

3.3 Lãnh đạo thắng lợi hai cuộc kháng chiến chống Xiêm và Thanh 13

3.4 Chấm dứt tình trạng Đàng trong và đàng ngoài 14

3.5 Sáng lập một vương triều Tây Sơn tiến bộ 15

4 Tài liệu tham khảo 17

1 Trình bày phạm vi địa lý, lãnh thổ và phân tích những đặc điểm về lịch

sử, xã hội của vùng văn hóa miền Trung? Lấy ví dụ cụ thể để minh họa

1.1 Phạm vi địa lý, lãnh thổ của vùng văn hóa miền Trung:

Miền Trung Việt Nam (Trung Bộ) có phía Bắc giáp khu vực đồng bằng Sông Hồng và Trung du miền núi vùng Bắc Bộ; phía Nam giáp các tỉnh Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu vùng Nam Bộ; phía Đông giáp Biển Đông; phía Tây giáp 2 nước Lào và Campuchia Dải đất miền Trung được bao bọc bởi những dãy núi chạy dọc bờ phía Tây và sườn bờ biển phía Đông, vùng

có chiều ngang theo hướng Đông - Tây hẹp nhất Việt Nam (khoảng 50 km) và nằm trên địa bàn tỉnh Quảng Bình

Địa hình miền Trung gồm 3 khu vực cơ bản là Bắc Trung Bộ, Tây

Nguyên và Nam Trung Bộ

Bắc Trung Bộ bao gồm các dãy núi phía Tây Nơi giáp Lào có độ cao trung bình và thấp Riêng miền núi phía Tây tỉnh Thanh Hoá có độ cao từ 1000

- 1500m Khu vực miền núi Nghệ An - Hà Tĩnh là đầu nguồn của dãy Trường Sơn có địa hình rất hiểm trở, phần lớn các núi cao nằm rải rác ở đây Các miền đồng bằng có tổng diện tích khoảng 6.200km2, trong đó đồng bằng Thanh Hoá

do nguồn phù sa từ sông Mã và sông Chu bồi đắp, chiếm gần một nửa diện tích

và là đồng bằng rộng nhất của Trung Bộ

Tây Nguyên có diện tích khoảng 54.473,7km2, nằm về vị trí phía Tây và Tây Nam Trung Bộ (phía Tây dãy Trường Sơn) Tây Nguyên có phía Tây giáp

2 nước Lào và Campuchia, phía Đông giáp khu vực kinh tế Nam Trung Bộ và phía Nam giáp khu vực Đông Nam Bộ Địa hình Tây Nguyên đa dạng, phức tạp, chủ yếu là cao nguyên với núi cao ở độ cao từ 250 - 2500m

Nam Trung Bộ thuộc khu vực cận giáp biển Địa hình ở đây bao gồm đồng bằng ven biển và núi thấp, có chiều ngang theo hường Đông - Tây (trung bình 40 – 50 km), hạn hẹp hơn so với Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên Có hệ thống sông ngòi ngắn và dốc, bờ biển sâu với nhiều đoạn khúc khuỷu, thềm lục địa hẹp Các miền đồng bằng có diện tích không lớn do các dãy núi phía Tây trải dọc theo hướng Nam tiến dần ra sát biển và có hướng thu hẹp dần diện tích lại Đồng bằng chủ yếu do sông và biển bồi đắp, khi hình thành nên thường bám sát theo các chân núi

Xét chung, địa hình Trung Bộ có độ cao thấp dần từ khu vực miền núi xuống đồi gò trung du, xuôi xuống các đồng bằng phía trong dải cồn cát ven biển rồi ra đến các đảo ven bờ Miền trung nước ta có diện tích cồn cát lớn trải dài từ tỉnh Quảng Bình đến tỉnh Bình Thuận

Miền Trung được chia làm 3 tiểu vùng:

Bắc Trung Bộ Việt Nam gồm có 6 tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế Thời nhà Nguyễn vùng này, không

kể phủ Thừa Thiên còn được gọi là Hữu Trực Kỳ.

Nam Trung Bộ Việt Nam gồm 8 tỉnh thành theo thứ tự bắc-nam: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận

và Bình Thuận Thời nhà Nguyễn khu vực này là Tả Trực Kỳ

Tây Nguyên gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông và Lâm Đồng Thời nhà Nguyễn khu vực này là Hoàng Triều Cương Thổ

Hai vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ được gọi chung là Duyên hải miền Trung Khối núi Bạch Mã, nơi có đèo Hải Vân được coi là ranh giới giữa Bắc và Nam Trung Bộ.Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ có khi được gọi tắt là Nam Trung Bộ, khiến cho nhiều người hiểu là Nam Trung Bộ và Tây Nguyên tách riêng, từ đó một số tài liệu cũng gọi tách ra như vậy

1.2 Đặc điểm về lịch sử và xã hội vùng văn hóa miền Trung:

Nếu nhìn từ góc độ hành chính, lâu nay, người ta hay xếp Thanh - Nghệ - Tĩnh cũng thuộc Trung Bộ, và coi là Bắc Trung Bộ Có nhà địa lí học nói rằng, trên một ý nghĩa nào đó, châu thổ sông Mã, sông Cả chỉ là sự "nối dài của châu thổ Bắc Bộ" Chúng tôi không hoàn toàn nghĩ như vậy, song về mặt văn hóa, từ trước - sau công nguyên, Thanh - Nghệ - Tĩnh đã thuộc không gian văn hóa Đông Sơn, trước đó nữa, có những di tích có tính chất của văn hóa Phùng

Nguyên, nếu phải nhìn xa hơn thì cồn sò hến Đa Bút, cồn Cổ Ngựa và các di chỉ hang động xứ Thanh là thuộc về không gian văn hóa Hòa Bình, Bắc Sơn Cả giới địa học và dân tộc học, văn hóa học đều coi miền núi Thanh - Nghệ là sự nối dài cùng một dải của sơn hệ Tây Bắc - Bắc Bộ Cố nhiên, Thanh - Nghệ - Tĩnh đã là không gian văn hóa Việt cổ (Lạc Việt cũng với cách nghĩ như vậy, nên chúng tôi cho rằng vùng Thanh - Nghệ - Tĩnh thuộc vùng văn hóa Bắc Bộ)

Do vậy, vùng văn hóa Trung Bộ là vùng đất thuộc lãnh thổ các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận và thành phố Đà Nẵng hiện nay Nói đến miền Trung như một tổng thể hệ thống nằm trong tổng thể hệ thống Việt Nam, người ta thường chú ý đến các đặc điểm sau đây:

Thứ nhất, địa hình miền Trung hẹp theo chiều ngang Đông Tây, nếu quay mặt về đông thì trước mặt mỗi người dân Trung Bộ sẽ là Biển Đông, sau lưng là dãy Trường Sơn

Thứ hai, địa hình miền Trung Bộ chia cắt theo chiều dọc Bắc Nam, bởi các đèo là những dãy núi đồi tách từ Trường Sơn đâm ngang ra biển Nếu tính

từ Tam Điệp đèo Ba Dội thuộc xứ Thanh thì cứ một đèo, một đèo lại một đèo, lặp đi lặp lại qua đèo Hoàng Mai, đèo Ngang, đèo Hải Vân, đèo Cù Mông v.v

Đây là chỉ kể các đèo con, chứ thật ra còn nhiều đèo khác, chẳng hạn đèo Lý Hòa, núi Lễ Dễ (hay núi Ma Cô) ở giữa Quảng Bình, đèo Bình Đê ở khoảng giữa Quảng Ngãi và Bình Định Dưới chân đèo là các sông lớn nhỏ, đều chảy ngang theo chiều Đông Tây ra biển, sông ngắn, nước biếc xanh, ít phù sa, châu thổ hẹp, nhiều cửa sông sâu tạo thành các vịnh, cảng Vận động tạo sơn còn

"ném" ra biển xa các đảo và quần đảo Chưa kể các quần đảo san hô xa khơi như Hoàng Sa, Trường Sa, chỉ nói các hòn đảo gần bờ như Hòn Gió (Quảng Bình); Cồn Cỏ (Quảng Trị), Cù Lao Chàm (Quảng Nam), Lý Sơn (Quảng

Ngãi), Phú Quý (Phú Yên), Hòn Tre (Khánh Hòa) v.v , tạo ra những "bình phong" ngăn chặn bớt sóng gió Biển Đông Suốt dải đất miền Trung Bộ, đường

bờ biển Việt Nam "ưỡn" cong, "lồi" ra phía sau Biển Đông, đành rằng hướng gió bão, sóng thần, nhưng luồng cá biển cũng chạy gần bờ hơn, so với miền Bắc Sát bờ biển, từ Quảng Bình trở vô Nam, Ngãi, Bình, Phú có các dải cồn cát chạy dọc dài bắc Nam ghi dấu những đường biển cũ Ở giữa các dải cồn cát là một vùng trũng nối phân bố xóm làng và ruộng lúa ngày nay Chân cồn là những bàu nước ngọt

Thứ ba là khí hậu, miền Trung lại có mùa mưa lệch pha với hai đầu Bắc Nam đất nước, ở miền Trung, lại gặp gió Tây rất khô nóng, thổi từ Lào qua (xưa người vẫn gọi là gió Lào tạo ra sự khô rang cho miền Trung, như Chế Lan Viên từng thốt lên chua xót: Ôi gió Lào ơi, Ngươi đừng thổi nữa - Những ruộng đói mùa, những đồng đói cỏ - Những đồi sim không đủ quả nuôi người

Mặt khác, với Đại Việt, từ năm 1059, vùng Quảng Bình thuộc về nhà Lý, năm 1336, Châu Ô, Châu Lý (tức vùng Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế ngày nay) thuộc về nhà Trần, năm 1470 vùng đất từ núi Thạch Bi (nay thuộc Phú Yên) trở

ra thuộc nhà Lê Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn phủ xứ Thuận Hóa Từ đó, Nguyễn Hoàng bắt đầu "kinh doanh dải đất' (chữ dùng của GS Đinh Gia

Khánh) miền Trung Nói khác đi là sự nghiệp khai phá miền Trung được đẩy lên một bước mới Rồi hai trăm năm chiến tranh giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài, miền Trung trở thành lãnh địa được các chúa Nguyễn tạo ra vô ý thức đối kháng với Đàng Ngoài Kinh đô của vương triều này là vùng Phú Xuân Phong trào nông dân khởi nghĩa thế kỉ XVIII làm lung lay chế độ phong kiến Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi vua ở Phú Xuân, đất nước được thống nhất trên cơ bản Năm 1802, dựa vào thế lực của phương Tây, Nguyễn Ánh chiến thắng vương triều Tây Sơn, cai quản một đất nước thống nhất Từ 1802 đến

1945, nhà Nguyễn đặt kinh đô ở Huế Như vậy là miền Trung, đã có một thời ít nhất với ba vương triều: các chúa Nguyễn, nhà Tây Sơn, nhà Nguyễn, có xứ Huế, là thủ phủ của xứ Đàng Trong, kinh đô của cả nước Trải qua tiến trình

lịch sử, vùng Trung Bộ là trạm trung chuyển, đất đứng chân để người Việt tiến

về phía Nam mở cõi, lại là vùng biên viễn của Đại Việt, nơi diễn ra sự giao lưu trực tiếp giữa người Việt và người Chăm…

Chính những đặc điểm tự nhiên, xã hội, lịch sử này của Trung Bộ sẽ tạo cho vùng văn hóa Trung Bộ những đặc điểm riêng, so với các vùng văn hóa Việt Nam

1.3 Đặc điểm về văn hóa của miền Trung:

Do vị thế địa chính trị, địa văn hoá đặc biệt của xứ Huế nên xứ Huế đã như một tiểu vùng có gương mặt văn hoá khá độc đáo, vì thế chúng tôi xin trình bày những đặc điểm chung của vùng Trung Bộ và nhìn nhận riêng vùng văn hoá Huế

Khác với Nam Bộ được khai phá muộn hơn, khác với Bắc bộ là địa bàn

tụ cư và khai thác lâu đời của người Việt, vùng Trung Bộ một thời kì dài thuọc các tiểu quốc của vương quốc Chămpa trước khi người Việt vào nơi này Nền văn hoá Chămpa một thời rạng rỡ như một ánh hào quang hắt lên mặt nước trong buổi chiều tà Vì vậy, đặc điểm thứ nhất của vùng văn hoá Trung Bộ phải

là một vùng đất chứa nhiều dấu tích văn hoá Chămpa

Dọc miền Trung, nhiều di sản văn hoá hữu thể còn tồn tại trên mặt đất

Đó là các tháp Chăm phơi sương gió cùng năm tháng Lịch sử đi qua bao nỗi thăng trầm, cuộc đời phải trải qua con dâu bể, tháp Chăm vẫn sừng sững như một dấu tích không thể phai mờ Ở Huế theo tác giả Trần Đại Vinh còn tháp đôi Liễu, Cốc Thượng, tháp Núi Rùa Ở Quảng Nam, Đà Nẵng tại Mỹ Sơn đã có 7 tháp “đại diện tiêu biểu cho tất cả các giai đoạn và phong cách nghệ thuật kiến trúc Chămpa”, tại Bằng An có 1 tháp tại Đồng Dương có một tháp, tại Chiên Đàn có 3 tháp, tại Khương Mỹ có 3 tháp… Có thể nói, khó có vùng văn hoá nào

ở nước ta lại có nhiều tháp Chăm như ở Trung Bộ

Ngoài các tháp, di vật văn hoá Chămpa còn trên mặt đất, trong lòng đất khá nhiều Đó là các tượng bà Pô Nagar, tuợng chó, đặc biệt là tượng linga, yoni, các phù điêu, trụ đá, bia đá…

Cùng các di sản văn hoá hữu thể, vùng Trung Bộ còn khá nhiều các di sản văn hoá vô thể của văn hoá Chămpa Đó là các tín ngưỡng dân gian của người Chăm như thờ bà mẹ xứ sở, thờ cá voi, thờ thần biển…

Mặt khác, Trung Bộ là vùng đất được người Việt khai phá theo kiểu tiệm tiến Sự cộng cư với người Chăm, thái độ ứng xử với những vốn văn hoá hiện diện trên mặt đất tàng ẩn dưới lòng đất theo bản chất hiền hoà của người Việttạo cho sự giao lưu văn hoá ở đâycó những điểm khác biệt Trước hết, người Việt tiếp nhận những di sản văn hoá của người Chăm, Việt hoá biến thành di tích văn

hoá của mình Tháp Chăm, đền Chăm khi người Chăm ra đi thì người Việt thờ cúng, sử dụng Chẳng hạn như tháp Bà ở Nha Trang vốn là một ngôi tháp của người Chăm, được người Việt sử dụng, coi như nơi thờ tự linh thiêng của tín ngưỡng thờ Mẫu- một tín ngưỡng của người Việt

Ví dụ cho quá trình tiếp biến văn hoá ở Trung Bộ của người Việt là tiếp thu tín ngưỡng bà mẹ xứ sở (Po Yan Ina Nagar) của người Chăm Với tín

ngưỡng thờ Mẫu ẩn trong tâm thức, khi vào Trung Bộ, người Việt gặp tín

ngưỡng này của người Chăm, họ đã tiếp thu các nữ thần Chăm và chuyển hoá thành các nữ thần Việt Nữ thần Mưjưk của người Chăm được biến thành bà Chúa Ngọc Câu chuyện mà Phan Thanh Giả ghi trên bia kí ở sau Tháp Bà là câu chuyện đã Việt hoá sự tích một nữ thần Chăm tại điện Hòn Chén, thánh mẫu Vân Hương (tức thánh mẫu Liễu Hạnh) được đưa vào điện thần cùng với

bà chúa Ngọc Nói khác đi là, sự tiếp biến văn hoá đã khiến diện mạo tín

ngưỡng của người Việt ở Trung Bộ thay đổi so với người Việt ở Bắc Bộ

So với thiên nhiên Bắc Bộ và Nam Bộ, Trung Bộ là vùng đệm, mang tính chất trung gian Vì thế, sự phản ánh thiên nhiên đa dạng của một vùng đất là đặc điểm thứ ba của vùng văn hoá này Yếu tố sông, biển, đồng bằng, đầm phá, núi non đều ánh xạ vào trong các thành tố văn hoá, từ diện mạo đến các phương diện khác Với Trung Bộ, làng làm nông nghiệp tồn tại đan xen với làng của ngư dân Bên cạnh lễ cúng đình của làng nông nghiệp là lễ cúng cá ông của làng làm nghề đánh cá Điều này là lẽ đương nhiên, bởi lẽ đồng bằng Trung Bộ thường là đồng bằng nhỏ hẹp, sát biển

Trong văn hoá đời thường, bữa ăn của cư dân Việt Trung Bộ đã bắt đầu

có sự thay đổi, nghiêng về các hải sản, đồ biển Nói cách khác, yếu tố biển đã đậm đà hơn trong cơ cấu bữa ăn của cư dân ở nơi đây

Mặt khác, người dân Việt Trung Bộ do tính chất khí hậu, nói rộng hơn là điều kiện tự nhiên chi phối nên sử dụng nhiều chất cay trong bữa ăn Tóm lại, vùng văn hoá Trung Bộ có những đặc điểm riêng của mình khi đặt trong tương quan với các vùng văn hóa khác

2 Hãy lựa chọn và giới thiệu một thành tựu văn hóa đặc sắc của vùng văn hóa Tây Nguyên? Lí do lựa chọn thành tựu đó?

Tây nguyên là một trong 3 tiểu vùng của miền Trung, bao gồm 5

tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng.Tây Nguyên với các

sắc thái văn hóa vô cùng phong phú và đa dạng, được biểu hiện qua kho tàng văn học truyền miệng, sử thi Tây Nguyên, qua nghệ thuật cồng chiêng, qua các

lễ hội của các dân tộc Tây Nguyên Thông qua các biểu hiện đặc sắc này, chúng

ta sẽ hiểu được những đặc điểm, bản sắc độc đáo, đặc thù của vùng văn hoá Tây

Nguyên – một vùng văn hoá hình thành và phát triển chủ yếu trên cơ cở của nền

“văn minh nương rẫy”, khác cơ bản so với “văn minh lúa nước” ở vùng dồng bằng Là nơi hội tụ nhiều nét văn hóa truyền thống của các đồng bào dân tộc Êđê, Jarai, M’nông cùng với những phong tục tập quán lễ hội đã tạo cho Tây Nguyên trở thành vùng văn hóa dân gian đa dạng và đặc sắc

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, giá trị văn hóa Tây Nguyên quy tụ ở các giá trị cơ bản: văn hóa hữu hình, văn hóa tinh thần và văn hóa nghệ thuật

Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là một trong những nét đặc sắc và đặc trưng của nền văn hóa dân tộc Việt Nam Dù trải qua bao nhiêu năm thì cồng chiêng vẫn luôn gắn bó với mọi hoạt động của công đồng dân cư sinh sống tại Tây Nguyên

Chính đồng bào các dân tộc ở vùng đất này đã thổi hồn và tiếp thêm sức sống cho cồng chiêng Tây Nguyên để những âm thanh khi ngân nga sâu lắng, khi thôi thúc trầm lắng, hòa quyện với tiếng suối, tiếng gió và với tiếng lòng của người dân Tây Nguyên sống mãi cùng với đất trời và con người Đây là một minh chứng độc đáo và cũng là một nét đặc trưng của truyền thống văn hóa dân tộc Tây Nguyên

Có giả thuyết cho rằng cồng chiêng Tây Nguyên bắt nguồn từ văn minh Đông Sơn – nền văn hóa đồng thau xuất hiện tại Đông Nam Á Tuy vậy, cồng chiêng Tây Nguyên của Việt Nam mang một nét rất đặc trưng và khác biệt, không thể nào nhầm lẫn với bất kì cồng chiêng nào ở những khu vực khác do tính cộng đồng rất cao Chính vì thế, tùy thuộc theo từng nhóm dân tộc, cồng chiêng sẽ được đánh bằng dùi hoặc bằng tay

Bắt rễ từ truyền thống văn hóa Đông Sơn, văn hóa âm nhạc cồng chiêng Tây Nguyên có lịch sử lâu đời, là phương tiện khẳng định cộng đồng và bản sắc văn hóa dân tộc của cộng đồng các dân tộc ở Tây Nguyên Cồng chiêng Tây Nguyên vẫn gắn bó vẹn nguyên dáng vẻ dân gian, thô mộc mà chắc khỏe, tinh

tế và sâu lắng nơi núi rừng đại ngàn, cùng với tiếng thác nước ào ạt chảy đêm, tạo nên một không gian văn hóa đậm chất Tây Nguyên

Các dàn cồng chiêng thường gồm nhiều bộ Mỗi bộ có số lượng khác nhau và đảm nhiệm những chức năng riêng trong cuộc hòa tấu Cồng chiêng có thể được dùng đơn lẻ hoặc dùng theo dàn, một bộ có từ 2 đến 12-13 chiếc, thậm chí có nơi tới 18-20 chiếc Trong một bộ chiêng có chiêng mẹ (chiêng cái) là quan trọng nhất Tên gọi của cồng chiêng có khi được đặt dựa theo âm thanh nhạc khí phát ra, có khi là tên gọi theo vị trí của nó trong dàn nhạc

Trong những dàn có từ 9 cồng chiêng trở lên thì có thêm cồng “cha” bên cạnh cồng “mẹ”, tiếp theo là các cồng “con”, cồng “cháu”… hình thành hệ thống gia đình, cồng “mẹ” luôn luôn đứng trước cồng “cha”, phù hợp với chế

độ mẫu hệ của người Tây Nguyên Khi biểu diễn, cồng “mẹ” và cồng “cha” đánh ra âm thanh trầm gần giống nhau để làm nền cho cả dàn nhạc Kế tiếp là 3 cồng “con” cùng đánh một lượt với nhau thành một hòa âm, có tác dụng như những cây cột chống đỡ trong ngôi nhà Những chiếc còn lại thì đánh so le theo thứ tự trước, sau, mau, chậm theo đúng quy định, phối hợp với nhau thành ra nét nhạc

Ở hầu hết các dân tộc Tây Nguyên, nghệ nhân đánh cồng chiêng phải là nam giới Riêng ngành Bin, dân tộc Ê đê, chỉ nữ giới mới được đánh cồng; người Mạ thì cả hai giới đều được đánh chiêng, nhưng thường chia ra làm hai dàn: chiêng nam, chiêng nữ Ngoài ra, ở nhiều dân tộc, dàn múa gồm nhiều thiếu nữ trẻ luôn đồng hành với bản nhạc chiêng Các điệu múa đều không thể thiếu khi diễn tấu các bài chiêng cồng

Cồng chiêng cũng là một nhạc cụ rất phổ biến trong nền âm nhạc của các tộc người Việt Nam Nhưng với người Tây Nguyên, cồng chiêng là đại diện, là nguồn sống, là tín ngưỡng tâm linh Âm thanh khi ngân nga sâu lắng, khi thôi thúc, hòa quyện với tiếng suối, tiếng gió và với tiếng lòng sẽ sống mãi cùng với đất trời và con người Tây Nguyên Do đó, âm nhạc ở đây không đơn thuần là nghệ thuật mà có chức năng phục vụ một sự kiện đặc biệt trong xã hội hoặc trong đời sống hàng ngày

Tiếng cồng chiêng Tây Nguyên mang lại sự thiêng liêng vào cuộc sống, khiến mọi người cảm thấy được sống trong không gian thanh cao, tâm linh, huyền ảo Hơn thế nữa, tiếng cồng chiêng còn hòa nhịp âm vang gợi cho người

nghe như thấy được cả không gian sắn bắn, không gian nướng rẫy, không gian

lễ hội

Tiếng cồng chiêng gợi tả sự thổn thức trong lễ cầu sức khỏe, da diết ước mong trong ngày lễ phát rẫy trìa lúa và sự phấn khởi, mừng vui trong ngày lễ mùng thần lúa Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là một trong những di sản cần được bảo tồn và phát huy giá trị

Âm thanh cồng chiêng là sợi dây kết nối với cộng đồng một cách rất linh thiêng và thế tục, tâm niệm và cộng cam Cồng chiêng đã trở thành biểu tượng không thể thiếu trong cuộc sống của dân tộc Tây Nguyên Tiếng cồng chiêng không chỉ gợi lên những âm thanh huyền ảo mà nó còn đem đến một cảm xúc rạo rực khó tả trong lòng mỗi con người và tạo nên một sự đoàn kết mạnh mẽ của cả dân tộc

Hầu như mỗi sinh hoạt đều gắn với nét nhạc Lúc đứa trẻ mới lọt lòng thì già làng sử dụng cái cồng xưa cổ nhất đến bên giường để đánh lên những âm thanh đầu tiên lọt vào tai đứa bé, khẳng định nó là một phần của cộng đồng Khi đứa trẻ lớn lên, mỗi giai đoạn của đời sống, từ việc đồng áng cho đến những buổi gặp gỡ nam nữ, khi đón khách, lên nhà mới hay tang lễ… đều không thể thiếu tiếng cồng chiêng Không chỉ có vậy, tiếng cồng chiêng còn đem đến đời sống của người Tây Nguyên sự lãng mạn Đó chính là nguồn gốc của những áng

sử thi, thơ ca đi vào lòng người

Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ một món ăn tinh thần của người dân Tây Nguyên mà nó còn chứa đựng những sáng tạo mang tầm kiệt tác của nhân loại Nhờ sự tài hoa và khéo léo của người dân nơi đây đã biến một sản phẩm hàng hóa vốn không được đề cao trở thành một loại nhạc cụ tuyệt vời

Một trong những tâm điểm của lễ hội cồng chiêng thu hút được nhiều người tham gia là lễ đón nhận không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là Kiệt tác phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại Đây là một sự kiện văn hóa quan trọng được tổ chức trên địa bàn 5 tỉnh Tây Nguyên gồm Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông và Lâm Đồng Tại lễ hội này, cồng chiêng Tây Nguyên

sẽ được chính các nghệ nhân dân tộc trình diễn các xoay quanh chu kỳ vòng đời của con người và chu kỳ một năm sản xuất

Cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ là một biểu tượng gắn bó mật thiết trong cuộc sống thường ngày của người dân Tây Nguyên mà nó còn là tiếng nói của tâm linh, tâm hồn con người và diễn tả niềm vui, nỗi buồn trong đời sống lao động và sinh hoạt của họ Nhìn chung, văn hóa và âm nhạc cồng chiêng thể