Cập nhật kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam nhằm cung cấp những thông tin mới nhất về biểu hiện, xu thế biến đổi khí hậu trong quá khứ và kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng trong thế kỷ 21 ở Việt Nam.
Trang 1Nghien cufu - Trao doi
V Cap nliat i(ich ban bien doi Ichi hau va
nirdfc bien dang cho Viet Nam
O TRAN THUC NGUYEN VAN THANG, HUYNH TH! LAN HUONG, MAI VAN KHIEM, N G U Y I N XUAN HliN, DOAN HA PHONG
Vien Khoa hgc KhitOpng ThOy van vi Biin ddi khlh$u
K jch ban BDKH&NBD cho Viet Nam mdi nha't dupc c$p nhit theo id
trinh da dupc xic dfnh trong Chiin lupc qudc gia ve BDKH, nhim
cung cap nhiing thdng tin mdi nhat ve bleu hign, xu thi biin doi trang
qui khd va kich bin BDKH&NBD trong Thi ky21 d Vigt Nam
Kich bdn dupe xdy dpng dpa
tren cd sfl sau: Bao cdo ddnh gid
lan thuf 5 (AR5) cDa Ban Lien
ehfnh phii v l BDKH (IPCC); sd
Ii0u KTTV dupe cdp nhdt den
nam 2014; xu the bien BDKH,
NBD fl Vidt Nam; cdc md hinh khi
hdu todn d u vd md hinh khf hdu
Khu vuc dd phan gidi cao cho khu
vpc Vidt Nam, ede md hinh khi
quyln - dgi dUdng; cac nghidn
cdu cCia Vien Khoa hpc
KTTV&BDKH, Hdi ddng tU v i n
cDa Uy ban Qudc gia v l BDKH,
cac Vidn nghidn cijfu va truflng
Dgi hpc ciia Vidt Nam Thdng tin
kjch bdn dupc cung d p bao gdm:
Nhipt dd, mua (ndm, mua), cpc
doan khf h^u (bao, gid mua, ning
ndng, ret dgm ret hgi, ban hdn),
mpc NBD ddi vfli cdc tlnh ven
bien vd hdi ddo, nguy ed ngap
Cfng vdi cdc mute NBD Cac
khodng thdi gian cCia T h i kjf 21
dupe xet d i n , bao gdm: D l u t h i
k^ (tUdng lai gan, 2016 - 2035),
giiJfa T h i k^ (tUdng lai vPa, 2046
- 2065), vd cudi T h i kjf (tUdng lai
xa 2080 - 2099)
Kjch bdn bien ddi khi hgu va nifdc bien dang cho Vi#t Nam Kieh bim ndng dd khf nha kfnh:
Cdch tilp cdn mfli v l kjch bdn phat thdi Id kjch bdn phdt thdi chuin (Benchmark emissions scenarios) hay dudng ndng dd khf nhd kfnh dgi didn "Representative Concen-tration Pathways - RCP) da dUpc dCing trong AR5 c&a IPCC
Kjch bdn RCP chu trpng d i n ndng dd khf nhd kfnh chi2 khdng phdi cdc qua trinh phdt thdi trdn
cd sfl cdc gid djnh v l phdt triln cOa KT-XH, cdng nghd, ddn so,
RCP dua ra gid djnh ve dfch den
d l the gidi cd nhilu Ipa ehpn trong qud trlnh phat triln kinh t l , edng nghd, dan sd,„ Cd 4 kich bdn, gdm: RCP2.6, RCP4.5, RCP6.0, va RCP8.5 (Hinh 1)
Sd lieu dupc sd dung: So lidu
dOng trong tfnh toan dupe c^p nhdt dd'n ndm 2014, bao gdm: Sd lidu KTTV cDa 150 trgm quan trie trdn dat liln va hdi ddo; sd li^u mpc nude bien eua 17 trgm hdi vdn ven biln va hdi ddo; sd li$u
mpc nudc biln do dgc tiS ve tinh;
sd lidu dja hinh bdn dd ty Id 1:2.000, 1:5.000 va 1:10.000 dupc do dae bfli cac dp an thudc ChUdng trtnh mye tidu quoc gia dng phd vdi BDKH
Phuang phip: PhUdng phdp
ehi tilt hda ddng ipc dupe dp dyng
d l tfnh toan xdy dpng kjch bdn BDKH Nam md hinh khf hdu todn eau vd khu vpc dupc dp dyng Mdi
md hinh cd cac phUdng dn tfnh todn khde nhau dpa tren ket qud
tis md hinh toan eau (IPCC, 2013)
Tdng cdng cd 16 phUdng dn tfnh todn PhUdng phdp thdng kd dupe
dp dpng d l hidu ehinh ket qud cua cdc md hinh ddng Ipc theo sd
Hinh 1 ViaydSamgixicbdcx^
^.f^^^^^^^^^
Trang 2nham phan dnh dieu kien ep the
cua dja phUdng va gidm sai sd he
thdng eua md hinh
Kjch bdn NBD dUpc xdy dpng
theo edc nghidn ciiu mdi nhat
cua IPCC va tham khdo kjch ban
eua ede nudc nhU: Ue, Ha Lan,
Singapore Mpc nUde dang tong
cpng tgi mpt khu vpc dupe xac
djnh la tdng eua edc thanh phan,
bao gom: Gian nfl nhiet va ddng
lUe; tan bang cua cac sdng bang,
nui bang tren Ipc dja; can bang
khd'i lupng be mat bang 6
Green-land; cdn bang khd'i lupng be mat
bdng 6 Nam Cpc; ddng lye bdng
d Greenland; Ddng Ipc bang 6 Nam
cue; thay dli lupng trO nUdc trdn
luc dja; dieu ch?nh dang tTnh bang
M0t sd kit qua chinh
Kjch ban BDKH cho Vidt
Nam ed the dupe tdm tat nhU sau:
Nhiet do trung binh: Nhiet dp
trung binh ndm, mua (ddng, xuan,
he, thu) 6 tat cd cde vung cua Viet
Nam d l u ed xu the tdng Theo
kjch ban RCP4.5, den eudi The
ky, d phia Bic nhidt dp tang phd
bien ti^ 1,9 •=• 2,4°C va S phfa Nam
td 1,7 V 1,9''C Nhiet dp epe trj ed
xu t h i tang rd rdt (Hinh 2)
Nhiet do cUc tn: Nhiet dp cue
trj ed xu the tdng so vdi trung binh
thdi ky 1986-2005 b tat ea cae
vung Den eudi the kf, theo kich
bdn RCP4.5 nhiet dp tdi eao trung
binh nam tang 1,7 -;- 2,7°C, eao
nhat la Ddng Bae, Dong Bang
Bdc Bd, thap nhd't la Nam Trung
Bd va Nam Bd Nhiet dp tdi thap
trung binh ndm tang 1,8 •;- 2,2''C
LUdng mUa nam vi mUa cUc
tri: Lupng mUa ndm ed xu the
tdng so vdi thdi ky ed sfl, lupng
mUa mua khd fl mdt sd vung ed
xu t h i giam Mua cue trj cd xu the
tang Dd'n cudi The ky, theo kieh
^
^ -^'
A
\0
•-*•
L 1 > ^ '
-J - - n
!—-^
—"—Jlf
Hinh 4 Kich ban mi/c nUdc biin dang
bdn RCP4.5 lupng mua ndm tang 20% Theo kjch bdn RCP8.5,
d hau hit ca nUde, phd bien tU 5 mdc tang nhilu nhat cd the trdn
•r 15%; mdt sd tfnh ven bien Ddng 20% d hau het dien tfeh Bac B6, bang Bae Bd, Bde Trung Bd, Trung Trung Bd, mdt phin Nam Trung Trung Bd cd the tang trdn Bd va Tdy Nguyen (Hinh 3)
Trang 3doan: So lupng bao vd dp thap
nhidt dfli trung binh cd xu t h i
gidm nhp hoae it thay doi nhung
bao mgnh ed xu the gia tdng Gid
mua miia he bat d l u sdm hdn
Sd ngdy ret ddm, ret hai 5 cac
t?nh miln phia Bae gidm Sd ngdy
nang ndng cd xu t h i tang d phan
Idn cd nude, Idn nhat la fl Ble
Trung Bd Han hdn trd nen khac
nghiet hdn fl mdt sd vung do nhiet
dd tang va IUdng mUa giam trong
miia khd
MOc nUdc biin ding: Vdo cuoi
the ky, theo kjch bdn RCP4.5 mpc
nude biln dang cao nhlt fl Wnu vpe
quan ddo Hoang Sa vd Trudng Sa;
58em (33 em -r 83 cm); thap nhat
fl khu vpc Mdng Cdi dd'n Hdn Dau:
53cm (32 cm -^ 75 cm) Theo kjch
ban RCP8.5, mpc NBD cao nhlt 6
khu vpc quin ddo Hodng Sa,
TrUdng Sa: 78 cm (52 em v 107
em); ttilp nhat d khu vpc Mdng Cdi
den Hdn Ddu: 72 cm {49 cm ^ 101
cm) (Hinh 4)
Nlu NBD Im, khoang 16,0%
didn tfeh DB sdng Hdng; 4,8% dien
tich tinh Qudng Ninh; 1,5% didn
tfeh cde tinh ven bien mien Trung
tis Thanh Hda den Binh Thudn;
17,8% di$n tfeh TP Hd Chi Minh;
4,8% didn tich Ba Rja - Vung Tdu;
40% didn tich DB sdng CCfu Long
ed nguy ed ngdp (Hinh 4)
Cac dao ed nguy cd ngdp
cao nhlt la eym dao Van Ddn,
Cdn Ddo va Phii Qudc Nguy cd
ngdp ddi vdi nhu'ng ddo thude
quan ddo Trudng Sa la khdng
Idn Cpm ddo Hoang Sa ed nguy
cd ngdp Idn hon, Idn nhlt Id tgi
cum ddo LUdi Liem vd Tri Tdn
Ket luan va khuyen nghj
sit dpng
Vide xay dung va thpc hidn
cac gidi phap Lfng phd vdi BDKH
a) Ven biln Viet Nam; b) DB sdng Hdng va Qudng Ninh;
c) DB sdng C&u Long
khdng nhd't thilt phdi tiln hanh
dai tra d quy md T h i kf, ma phdi
cd su phdn ky thpc hidn; can xac djnh dupe mUe dd Uu tien dpa tren nhu eau thUe tien, ngudn Ipc
cd dupc trong tPng giai doan d l lua ehpn kjch bdn phu hpp nhat
Hdi nghj todn d u ve BDKH nam
2015 da thanh edng vdi viee thdng qua Hidp djnh Paris ve khi hdu T i t cd cac qud'c gia trdn the gidi deu thdng nhd't hanh dpng de giO eho nhiet dp toan cau vdo cudi the ky tdng fl dUdi mdc 2°C
so vdi thdi ky tien cdng nghiep
Dilu nay ed nghTa la kjch ban RCP4.5 rat cd nhilu khd ndng xdy ra hdn so vdi cac kjch bdn RCP khdc Vi vdy, kjch ban RCP4.5 cd the dUpe dp dpng ddi vdi ede tidu ehuan thilt k l eho cdc cdng trinh mang tfnh khdng Idu ddi va cac quy hoach, ke hogch ngdn han Kjch ban RCP8.5 dupe dp dyng cho cdng trlnh mang tfnh vTnh ciiu, quy hoach,
ke hogch ddi ban
Kjch bdn BDKH&NBD ludn tdn tgi nhOng dilm ehUa chic
ehan vl cdn phy thude vao vide xdc djnh cae kjch bdn phat thdi khi nha kfnh, nhijfng hieu bie't cdn hgn che v l hd thdng khf hau toan
d u vd khu vpc, qua trinh tan bang, phUdng phap xdy dpng kjch bdn Do dd, khi sCf dpng kjch bdn trong danh gid tac ddng eua BDKH, can xem xet mpi khd ndng xdy ra eua khi hdu tUdng lai Hdi nghj toan eau ve BDKH ndm
2015 da de nghj IPCC vdo ndm
2018 cdng bd bdo cdo ddc biet ve kjch ban ndng dp khf nhd kfnh va ede tdc ddng khi nhiet dp toan eau tdng 1,5°C so vdi thdi ky tiln edng nghiep Trdn ed sfl dd, Vidt Nam eung se ed cdc cdp nhat tUdng dng
Tai li^u tham khdo
1) Bd TN&MT, 2009: Kich
ban BDKH, nudc biin dang cho Viet Nam
2) Bd TN&MT, 2012: Kich
ban BDKH node bien ding cho Viit Nam
3) BdTN&MT,2015:/<yc/7bdn
BDKH, nudc bien dang cho Viit Nam (DU thdo).«