Bài viết nghiên cứu về sự biến đổi khí hậu tác động tới các hệ sinh thái đất ngập nước từ đó đề xuất một số biện pháp cải thiện như gia cố, hoàn thiện hệ thống đê bao, hạn chế khí thải CO2, khai thác thế mạnh của lũ và sống chung với lũ...
Trang 1Mdi trueng va phat trilii bin vfltog
yBien floi khi hau tac flong toi
cac he sinh thai flat ngSp mrofc
O NGUYEN THj HA
Van phdng Bang uj? - Bp Tdi Nguyen vd Mpi tnidng
Ddt ngdp nUdc Id nhifng
vung ddt hay nhDfng he
sinh thdi vd cdng da dang,
phong phd, tdn tai d khap trdn the
gidi ndi ehung va Viet Nam ndi
rieng, va cd tdc dyng nhieu mdt
ddi vdi tu nhidn vd ddi sdng ei^a
cac cdng ddng dan cu Dat ngdp
nudc la noi sinh sdng eda mot so
lupng ldn cdc lodi ddng vat va thyc
vat, trong dd cd nhieu lodi quy
hiem Ddng thdi, ddt ngdp nude
eung ddng mdt vai trd vd eung
quan trpng trong vide giam nhe va
thfch dng vdi BDKH Tuy nhidn,
trong thdi gian qua, do nhdng
nguyen nhan khac nhau, ede he
sinh thai dat ngdp nudc b Viet
Nam cung nhu tren the gidi dang
bi giam dien tfch va suy thodi d
mde dp nghiem trgng, dde bidt Id
eae he sinh thdi dd't ngdp nude d vung ven bien, anh hudng tdi ddi sdng cda cdng ddng dja phuong
Dudi tdc ddng cda bidn ddi khf hau, eac hd sinh thai dat ngdp nudc chju nhdng hit ro ndng ne nhat, so vdi ede he sinh thai tren can vd bien, vi vdy can diy manh hon nda edng tac quan ly, bao tdn dat ngdp nude nham thfch dng vd giam nhe tdc ddng cda BDKH
trong dieu kien hien nay theo cae ITnh vye, cde vdng, trong khudn khd cda cae vdn ban phdp ludt ve dng phd vdi BDKH vd phdng chdng, giam nhe ttiien tai
Bien dli khf hdu ngay cang trd ndn rd net va ed nhiimg tdc ddng khdng nhd len khdng chi cdng ddng, ma edn tae ddng manh me len cac he sinh thdi dat
ngap nudc DUdi tdc~ddng cua BDKH, ede he sinh thai dd't ngap nude ndi ehung, dat ngdp nUdc vdng Ddng Thap Mudi ndi rieng chiu rdi ro ndng ne nhat so vdi c^c
he sinh thdl tren can vd biln do s;; thay ddi ve nhiet dp, lupng mifa
va dde bidt Id tan suat va cUdng
dp cda nhdng tran Id vd han hdn Cac hien tupng thdl tiet cyc doan nhu bao, lu, ret hai, nang ndng, hda hoan va nhdng thay dli dieu kien sinh thai khae se ddn den eae tham hpa khdn ludng eho con ngudi
Ddng Thap Mudi la mdt viJng trung, nam trgn ven trong ^a b6n
ha luu sdng Cdu Long, Id noi cudi cdng edn tdn tai he sinh ttidi diln hinh rdng lau, sdy ngdp nudc, mot trong sd cac he sinh ttidi cd difin
4 4 Tdi nguy§n vQ Mdi tnidng | Kyi-Tiiang 12/2015
Trang 2tich ngdp nude kha ldn d Viet Nam
Cung nhu cac vung dat ngdp nudc
khac trong dieu kien phdt trien kinh
te ddi mdi dd't nudc, ddn sd gia
tdng, viec khai pha Dong Thdp
Mudi dem lai hidu qua ve kinh td
khien vung phai ddi mdt vdi nhtmg
ttideh ttidc khdng nho ve ONMT,
bao ve hd da dang sinh thai, dde
bidt la su BDKH
Td mpt vung dd't chet, noi md
cac chuyen gia nude ngodi tdng
lae dau vd khang djnh: Khdng t h i
khai phd, hodc mudn khai thac
trdng Ida phai xd ly 1 ha tdn ca
trieu USD Nhung hidn khu vye
Ddng Thdp Mudi da trd thdnh mdt
trong nhiifng vua lua ldn cua ca
nUdc, cudc sdng cda ngudi dan
ngay cdng sung tde hdn Tuy
nhien, di lam dupe nhiifng dieu
dd, Dong Thdp MUdi da va dang
phai ddnh ddi nhieu thd, mdi
trudng sinh thdi eua vung dat
ngdp nudc nay dang phai ddi mdt
vdi nhieu ap luc to ldn, hoat ddng
san xuat cdng nghiep, phdt triln
du lich, nude biln dang, BDKH
Hien nay BDKH anh hudng
den vung Ddng Thap Mudi ngdy
edng rd net vd nguy eo eda anh
hudng do BOKH ngay edng gay
bat lpi eho vung nay K l td sau
ndm 1996, lu dau ngudn ddng
bang sdng Cdu Long cd khuynh
hudng dinh lu xud't hidn sdm,
cudng sud't lu gia tdng vd thdi gian
duy tri lu ngan Ba nam lien
2000-2002 d ddng bang sdng Cdu Long
deu bj lu ldn (dinh lu ndm Idn hon
4,5m) Dinh lu ljch sdtai Tdn Chdu
(dau ngudn sdng Tien) dat 5,06 m
(ndm 2000) vd 1,91 m (ndm 2002)
tai My Thudn Tai Chdu Doc (dau
ngudn sdng Hau) dat 4,9 m (ndm
2000) vd 1,95 m tai Can Tho (ndm
2002) TU ndm 2003 den ndm
2010 lien tuc la nhiifng ndm lu nho
(dinh lu nhd hon 4,5 m) eung gay
nhieu khd khan eho san xuat eay Ida d vung Ddng Thap MUdi Mua
lu ndm 2011 dinh lu tai Tan Chau dat 4,87 m, eao thd 7 trong chuii
do 85 ndm qua Cac so lieu hai vdn cho biet trung binh myc nUdc cda Bien Ddng cd tdng len khoang
td 5 - 10 em trong vdng 40 ndm gan ddy Hidn nay van de trieu cudng bat thudng cd anh hudng den san xud't va ddi sdng d Ddng bang sdng CCfu Long va TP Hd Chi Minh
Bidn dli khf hau tac ddng tdi dat ngdp nude vung Ddng Thdp Mudi gay ra cde he luy nhu: Bien
dp nhiet tdng eao, nhiet dp vdo
buoi tnta cd kha ndng rat cao
Dieu nay lam thd't thodt lupng nudc do bde hon nhieu hdn, nhiet
dp cao ed anh hudng den ndng sud't cay trdng, nhat Id rau mau vd cay lua; thdi tiet thd't thudng, dan xen giua han hdn va mua gidng
Thdi tiet bat Igi anh hudng dd'n ndng suat vd pham ehd't cdy trdng; mda lu that thudng, ed nhieu nguy eo gida lu nhd vd lu ldn; trieu cudng cudi ndm lam eho tde do lu rut chdm hOn; trieu eUdng vao mua khd khu vye phfa Ddng va phfa Nam Ddng Thdp Mudi cd nguy co nhiem mdn vao mua khd
Cd the ndi, BDKH tac ddng tdi edc he sinh thai dat ngdp nudc theo nhieu each khdc nhau Bao tdn vd sd dyng khdn kheo dd't ngdp nUde se khdng t h i dat kdt qua cao neu khdng tinh tdi sy anh hudng cda yeu td bidn doi khi hdu
Nham han che sy tac dpng cda BDKH tdi tdi nguyen ddt ngdp nude ndi chung, chdng ta can phai ddy manh cdng tde bao tdn va sd dyng khdn kheo dat ngap nudc theo ttnh than eda Cdng ude Ramsar, Cdng Ude DDSH vd Cdng Ude Khung eda Lien Hpp
Qude ve BDKH trong dilu kien hidn nay nhu:
Tich eye triln khai cac giai phdp thfch dng vdi BOKH lien quan tdi dd't ngdp nudc trong Chuong trinh muc tieu qudc gia ung phd vdi BDKH, Ke hoach thyc hien Chien lupc qudc gia phdng ehdng vd giam nhe thien tai, cdc
ke hoaeh hdnh ddng cda eac bd, ngdnh va dja phUdng, theo cac finh vuc lien quan: Ndng nghiep, thdy san, y te vd sdc khoe, bao tdn DDSH, vung ven biln
Thuc hien cd hidu qua Chuong trinh trdng rdng ngap mdn ven bien dng phd vdi BDKH
Nang cao nhdn thdc cda cae nhdm dd'i tupng can bd quan ly va hoach dinh chfnh sach trong he thd'ng nhd trudng vd edng ddng ve BVMT, bao ton dat ngdp nudc, bao tdn tai nguydn, dng phd vdi BDKH va phat trien ben vdng Rieng ddi vdi vung dat ngap nudc Ddng Thdp Mudi, de dng phd vd thfch nghi vdi BDKH can thyc hien mdt sd giai phdp nhU: Tdng eudng gia cd nin cac dudng giao thdng, de bao chdng
lu tuyet ddi, nen nhd d cda dan vd cac cdng trinh cdng edng tren mdc lu lich sd (nam 2000); Gia cd vd hodn thien he thd'ng de bao lung de chd ddng bom nudc ra cuoi mua lu va ngdn
chdn lu vd sdm di bao ve an toan
san xud't 2 vu lua Hoan thien he thdng dy bdo thdi ttet, thdy vdn, xdm nhdp mdn d l ngudi ndng dan nam bat thdng ttn kjp thdi Tuydn truyen eho ngudi ddn y thde han ehe khf thai CO2 ra mdi trudng nhu dien khf hda trong dun ndu, bom nude, khdng ddt ddng,
xd dung mdy mde hpp ly Ngudi dan trong vung ngap lu phai chd dpng khai thde the manh cda lu
va sdng thfch nghi vdi lu.a Tgi nguyen yg Moi trudng | Ky 1-Thang 12/2015 4 5