Giáo trình Luật Tố tụng hình sự Việt Nam (Tái bản năm 2018): Phần 1 có nội dung trình bày những vấn đề chung của Luật Tố tụng hình sự, nhiệm vụ và các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hình sự,... Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1GIAOTRINH
LUAT TO TUNG HINH SU
VI:eT NAM
GIAOTRINH LUAT TO TUNG HINH SU
VI:eT NAM
Trang 2394-2018/CXBIPH/43-188/CAND 394-2018/CXBIPH/43-188/CAND
Trang 3TRUONG B~ HQC LU~T HA NQI
·GIAOTRINH LUAT T6.TUNG HINH Slf
-(Ttii biin /On thw 15 co sua aJi, bJ sung)
NIIA XUAT BAN CONG AN NHAN DAN
HANQI-2018
TRUONG B~ HQC LU~T HA NQI
·GIAOTRINH LUAT T6.TUNG HINH Slf
-(Ttii biin /On thw 15 co sua aJi, bJ sung)
NIIA XUAT BAN CONG AN NHAN DAN
HANQI-2018
Trang 4Chu bien PGS.TS HOANG THJ MINH SdN
T?p th~ tac gia Chuangl PGS.TS HOANG THl MINH SdN
Chuang II PGS.TS HOANG THl MINH SdN
TS PHAN THl THANH MAl Chuang III TS PHAN THl THANH MAl
ChuanglV TS PHAN THl THANH MAl
ChuangV PGS.TS TUN VAN BQ
ChuangVl TS VU GlA LAM
Chuang VII PGS.TS NGUYEN VAN HUYEN
TS NGUYEN HAl NINH Chuang VIII PGS.TS NGUYEN VAN HUYEN
TS VU GlA LAM ChuanglX TS VU GlA LAM
TS NGUYEN HAl NINH Chuang X PGS.TS HOANG THl MINH SdN
ChuangXl TS MAl THANH HlEU
ThS HOANG VAN HANH Chuang XII TS MAl THANH HlEU
ThS HOANG VAN HANH ChuangXIIl TS PHAN THl THANH MAl
ThS HOANG VAN HANH
Chu bien PGS.TS HOANG THJ MINH SdN
T?p th~ tac gia Chuangl PGS.TS HOANG THl MINH SdN Chuang II PGS.TS HOANG THl MINH SdN
TS PHAN THl THANH MAl Chuang III TS PHAN THl THANH MAl ChuanglV TS PHAN THl THANH MAl ChuangV PGS.TS TUN VAN BQ ChuangVl TS VU GlA LAM
Chuang VII PGS.TS NGUYEN VAN HUYEN
TS NGUYEN HAl NINH Chuang VIII PGS.TS NGUYEN VAN HUYEN
TS VU GlA LAM ChuanglX TS VU GlA LAM
TS NGUYEN HAl NINH Chuang X PGS.TS HOANG THl MINH SdN ChuangXl TS MAl THANH HlEU
ThS HOANG VAN HANH Chuang XII TS MAl THANH HlEU
ThS HOANG VAN HANH ChuangXIIl TS PHAN THl THANH MAl
ThS HOANG VAN HANH
Trang 5L(JI GICH THI~U
B(J luc;it t6 t~mg hinh Slf nam 20 J5 cua nu&c C(Jng hoa xli h(Ji
chu nghfa Vi¢t Nam du(Jc Qu6c h(Ji khoa XIII thong qua tgi ki
h9p thu JO va c6 hi?u ll!c thi hanh tir ngay OJ thang OJ nam 20J8
V 6'i m1:1c tieu xdy dz.mg B(J lu(lt t6 t1:1ng hinh Slf thl!c Slf khoa h9c,
tdn b(J c6 tinh kha thi cao, !a cong c1:1 phap li siic ben di ddu
tranh hiru hi¢u v&i m9i t(Ji phgm, thao ga nhiing vu&ng miic, bdt
c(lp trong thl!C tiin; tang CU'O'llg trach nhi¢m cua ca quan CO thdm
quy~n tdn hanh t6 t1:1ng trong vi?c ton tr9ng, baa v¢, baa dam
quy~n con ngu&i, quy€n c6ng ddn dli duQ'c Hiin phap nam 20 J3
quy djnh, B(J lu(lt t6 tx,mg hinh Slf nam 20 J5 ki thira nhfmg quy
dinh con phil h9'[J trong B(J lu(lt t6 t~mg .hinh Slf nam 2003; logi
b6, sua d6i nhung quy dtnh khong con phil h9jJ; b6 sung, xdy
difng nhi~u quy djnh m&i phil h9P v&i nhiingyeu cdu thl!C tiin
cua nu&c ta B(J lwj.t t6 f¥ng hinh Slf !a can cu phap li quan tr9ng
nhdt quy ajnh trinh (If, thu f7!C kh&i t6, lfiJu tra, truy t6, Xet XU va
m(Jt s6 thu f¥C thi hanh an hinh Slf,' nhi¢m V¥, quy~n hgn va m6i
quan h¢ giua cac ca quan c6 thdm quy~n tdn hanh t6 tl,lng;
nhi?m V¥, quy~n hgn, trach nhi?m cua ngucn c6 thdm quy€n tdn
hanh t6 t1:1ng; quyJn Va nghfa V~l CUa nguai tham gia t6 t1:1ng, CO"
quan, tJ ch{tc, CO nhdn va h(Yp tac qu6c fi trong t6 t1:1ng hinh Slf,
nhlim chu d(Jng phong ngira, ng{m ch(m t(Ji phgm, phat hi?n chinh
xac, nhanh chong va xu li cong minh, kjp thm m9i hanh vi phgm
t(Ji, khong di l9t t(Ji phgm, khong lam oan ngu&i vo t(Ji; gop phdn
baa v? cong.li, bao · v? quy€n con ngum, quy~n cong ddn, baa v?
5
L(JI GICH THI~U
B(J luc;it t6 t~mg hinh Slf nam 20 J5 cua nu&c C(Jng hoa xli h(Ji chu nghfa Vi¢t Nam du(Jc Qu6c h(Ji khoa XIII thong qua tgi ki h9p thu JO va c6 hi?u ll!c thi hanh tir ngay OJ thang OJ nam 20J8
V 6'i m1:1c tieu xdy dz.mg B(J lu(lt t6 t1:1ng hinh Slf thl!c Slf khoa h9c, tdn b(J c6 tinh kha thi cao, !a cong c1:1 phap li siic ben di ddu tranh hiru hi¢u v&i m9i t(Ji phgm, thao ga nhiing vu&ng miic, bdt c(lp trong thl!C tiin; tang CU'O'llg trach nhi¢m cua ca quan CO thdm
quy~n tdn hanh t6 t1:1ng trong vi?c ton tr9ng, baa v¢, baa dam
quy~n con ngu&i, quy€n c6ng ddn dli duQ'c Hiin phap nam 20 J3
quy djnh, B(J lu(lt t6 tx,mg hinh Slf nam 20 J5 ki thira nhfmg quy dinh con phil h9'[J trong B(J lu(lt t6 t~mg .hinh Slf nam 2003; logi b6, sua d6i nhung quy dtnh khong con phil h9jJ; b6 sung, xdy difng nhi~u quy djnh m&i phil h9P v&i nhiingyeu cdu thl!C tiin cua nu&c ta B(J lwj.t t6 f¥ng hinh Slf !a can cu phap li quan tr9ng nhdt quy ajnh trinh (If, thu f7!C kh&i t6, lfiJu tra, truy t6, Xet XU va m(Jt s6 thu f¥C thi hanh an hinh Slf,' nhi¢m V¥, quy~n hgn va m6i
quan h¢ giua cac ca quan c6 thdm quy~n tdn hanh t6 tl,lng; nhi?m V¥, quy~n hgn, trach nhi?m cua ngucn c6 thdm quy€n tdn hanh t6 t1:1ng; quyJn Va nghfa V~l CUa nguai tham gia t6 t1:1ng, CO"
quan, tJ ch{tc, CO nhdn va h(Yp tac qu6c fi trong t6 t1:1ng hinh Slf,
nhlim chu d(Jng phong ngira, ng{m ch(m t(Ji phgm, phat hi?n chinh xac, nhanh chong va xu li cong minh, kjp thm m9i hanh vi phgm t(Ji, khong di l9t t(Ji phgm, khong lam oan ngu&i vo t(Ji; gop phdn baa v? cong.li, bao · v? quy€n con ngum, quy~n cong ddn, baa v?
5
Trang 6chi tl9 xfi h9i chit nghfa, baa v¢ l(li ich cita Nha nu&c; quyJn va
/(Ji fch h(J'p phap cita t6 chuc, Ca nhdn, giao d71-c mQi nguOi y thuc
tudn thit phap luqt, ddu tranh phong ngita va ch6ng t9i phgm
Vi¢c ndm vfmg cac nf)i dung ca bcm tren ta hit sue cdn thiit a6i
v6i m6i can b9 lam c6ng tac bqo v? phap luqt, m6i sinh vien, h9c
vien cita Truimg Dgi h9c Luqt Ha N9i - nhfmg nguOi dang nghien
CU'U vi cac nganh luqt noi chung va luqt t6 f¥ng hinh ST! noi rieng
· Di dap zmg nhu cdu giang dgy, h9c tqp va· nghien ·clu cita·
giang vien, sinh vi en, h9c vien, TruimgDqi h9c Luqt Ha N9i dii
t6 chuc biensogn va.chinh sua, b6 sung Giao trinh luqt tt,mghinh
ST! Vi¢t Nam tren cas& kl thita cac giao trinh ail dtt9'C xudt ban •
tru&c ddy Giclo trinh do PGS TS Hoang ThjMinh San lam chit
bien va nhom tac gia baa g6m cac pho giao su, · tiln si; thgc si dii
CO· nhiJu nam lam c6ng tac nghien CUu, giang dqy va hogt df)ng
th11c tiln trong cac ca quan baa v¢ phap luqt tham gia bien sogn
Giao trinh luqt tlt11-ng hinh s11 Vi¢t Nam du9'c.bien so¢n d11a
tren cd sa li lwjn chinh th6ng, cac quy tltnh ·trong Bf)luqt t6 tt;tng
hinh S7! nam 2015 va nhfmg van ban'phap /ugt khac vJ t6 fl:mg
hinh S7!dfi i1u9'c·ban hanh
Tuy nhl.en, do rihfmg hgn chi khach qitan ci1ng nhtt chit quan
trong qua trinh bien so(m nen diao trinh khong ircmh khoi nhtmg·
diim thiiu'sot Chung t6i mongnhqn t!U9'C szj gop y cita cac nha
khoa hQC, cac can bf} giang dqy VG bt;in dQC ad !dn tai bah sau
Giao trinh sehoan chinh han
Xin trdn tr9ng gi&i thi¢u v&i bqn d9c Giao trinh litqt t6 tt,mg
hinh S7! Vi¢t Nam
6
chi tl9 xfi h9i chit nghfa, baa v¢ l(li ich cita Nha nu&c; quyJn va
/(Ji fch h(J'p phap cita t6 chuc, Ca nhdn, giao d71-c mQi nguOi y thuc tudn thit phap luqt, ddu tranh phong ngita va ch6ng t9i phgm Vi¢c ndm vfmg cac nf)i dung ca bcm tren ta hit sue cdn thiit a6i v6i m6i can b9 lam c6ng tac bqo v? phap luqt, m6i sinh vien, h9c vien cita Truimg Dgi h9c Luqt Ha N9i - nhfmg nguOi dang nghien
CU'U vi cac nganh luqt noi chung va luqt t6 f¥ng hinh ST! noi rieng
· Di dap zmg nhu cdu giang dgy, h9c tqp va· nghien ·clu cita· giang vien, sinh vi en, h9c vien, TruimgDqi h9c Luqt Ha N9i dii t6 chuc biensogn va.chinh sua, b6 sung Giao trinh luqt tt,mghinh ST! Vi¢t Nam tren cas& kl thita cac giao trinh ail dtt9'C xudt ban • tru&c ddy Giclo trinh do PGS TS Hoang ThjMinh San lam chit bien va nhom tac gia baa g6m cac pho giao su, · tiln si; thgc si dii
CO· nhiJu nam lam c6ng tac nghien CUu, giang dqy va hogt df)ng th11c tiln trong cac ca quan baa v¢ phap luqt tham gia bien sogn Giao trinh luqt tlt11-ng hinh s11 Vi¢t Nam du9'c.bien so¢n d11a tren cd sa li lwjn chinh th6ng, cac quy tltnh ·trong Bf)luqt t6 tt;tng hinh S7! nam 2015 va nhfmg van ban'phap /ugt khac vJ t6 fl:mg hinh S7!dfi i1u9'c·ban hanh
Tuy nhl.en, do rihfmg hgn chi khach qitan ci1ng nhtt chit quan trong qua trinh bien so(m nen diao trinh khong ircmh khoi nhtmg· diim thiiu'sot Chung t6i mongnhqn t!U9'C szj gop y cita cac nha khoa hQC, cac can bf} giang dqy VG bt;in dQC ad !dn tai bah sau Giao trinh sehoan chinh han
Xin trdn tr9ng gi&i thi¢u v&i bqn d9c Giao trinh litqt t6 tt,mg hinh S7! Vi¢t Nam
6
Trang 71 Khai ni~m lu't t6 tvng hmh· sv
Lu~it6 t\}ng hinh ~V Ht -~9t nganh Ju~t tr~ug he th6ngphap
lu~t, t6ng hgp' cac quy ph~ ph~p lu~t dieu chinh nhfu:lg qu~ h~
xa h9i phat sinh trong ho~t d()ng .khaj t6, dieu tra,·t~y t6, x6t xu
• •• ' •• ,- • - • ·- ' •• 1 • ' • •
Va t~i hiirili an h1nh S~l
, Dfiu tranh phong ngua va ch6ng t9i ph;;rm Ia vAn: de quan trQng ·
trong xa h()i B~ giai quy~t vAn d8 nay m9t each· kien -quy~t, kiP
thai, c6 hi~u qmi, Qu6c h9i da thong qua nhi6u v.an ban phap lu~t ·
quan tr<;>ng, trong dl§ B()lu~t hinh sv(BLHS) quy: dinh hanh Vhiao
la rrguy hi~m cho xJi h9i bi coila t9i ph?m va phai chiu hinh ph~t ·
Khi:c6 hanhvi ph~ t()i.xay ra, vi~c phat hi~n; xac dinh t9i ph?m
va ngucri ph?m t()i c6 y nghla · quan trQng trong :<tAu tranh ch6ng t9i
ph~m V6 vAn d@ nay VJ.' Lenin da chi ro·: ·"Tac dtmg ngiin ngira
cita ·hinh phqt holm tocm · khong phai o ch6 h'mh'pht;zt a6 phai
nijng ma 0 ch6 dii phqm t{ji thi khong thoat khoi bt trimg phqt
EJiJu quan tr9ng khong phai o ch6 dii phqm t9i · thi phai trinig phqt
1 Khai ni~m lu't t6 tvng hmh· sv
Lu~it6 t\}ng hinh ~V Ht -~9t nganh Ju~t tr~ug he th6ngphap
lu~t, t6ng hgp' cac quy ph~ ph~p lu~t dieu chinh nhfu:lg qu~ h~
xa h9i phat sinh trong ho~t d()ng .khaj t6, dieu tra,·t~y t6, x6t xu
va ngucri ph?m t()i c6 y nghla · quan trQng trong :<tAu tranh ch6ng t9i
ph~m V6 vAn d@ nay VJ.' Lenin da chi ro·: ·"Tac dtmg ngiin ngira cita ·hinh phqt holm tocm · khong phai o ch6 h'mh'pht;zt a6 phai nijng ma 0 ch6 dii phqm t{ji thi khong thoat khoi bt trimg phqt EJiJu quan tr9ng khong phai o ch6 dii phqm t9i · thi phai trinig phqt
7
Trang 8nqng ma lii a ch6 khong t(Ji ph(lm nao khong bt phat hi¢n ".(I)
DS bao dam phat hi~n chinh xac va xu li cong minh, kip thm
mQi h[mh vi ph~m t<)i, phong ngua, ngan ch?n t<)i ph1;UI1, khong d€
lQt t9i ph~m, khong Hun oan nguai vo t9i d6ng thm g6p phdn bao
v~ cong li, bao v~ quysn con nguai, quysn cong dan, bao v~ che
d9 xa h9i chu nghla, bao v~ lgi ich cua Nha nu6c, quySn va lgi ich
hgp phap CUa t6 chuc, ca nhan, giao d\lC IDQi ngum y thuc tuan
theo phap lu~t, d~u tranh phong ngua va ch6ng t<)i ph1;UI1, phap
lu~t dn phai quy dinh ch(lt che vS trlnh tlJ, thu tvc giai quy~t V\1
an hlnh S\1' Do v~y, B9 lu~t t6 tvng hlnh sv(BL TTHS) quy djnh
thu tvc khm t6, diSu tra, truy t6, xet xu va m9t s6 thu tvc thi hanh
an hlnh S"l)', nhi~m V\1; quy~n h~n Va m6t quan h~ gifra de CO quan
CO thftm quy~n ti€n hanh t6 tl)ng; nhi~m VlJ, quy~n h~n va trach
nhi~m cua nguai co thftm q\}y~n ti€n hanh t6 tvng; quy@n va nghia
V\1 cua nguai tham gia t6 tvng, ca quan, t6 chuc, ca nhan va hgp
tac qu6c t€ trong t6 tl)ng hlnh sv
Khi ti€p nh~ t6 giac, tin bao v@ t9i ph1;UI1, ki€n nghi kh6'i t6,
ca quan co thfim quysn ti€n hanh kiSm tra, xac minh n€u xac dinh
co d~u hi~u cua t9i ph1;Ull ho(lc khi ca quan c6 thftm quy@n ti€n
hanh t6 tvng trvc ti€p phat hi~n vv vi~c co d~u hi~u t9i ph~m thl
quy€t dinh khm t6 V\1 an hlnh S\1' theo thk quySn; ti€n hanh cac
ho~t d<)ng thu th~p, ki€m tra, d:inh gia ch(rng cu d€ chtrng minh
tQi ph~m va n,guai ph~m t<)i, l~p h6 SCY V\1 an hlnh S\1', ra ban k€t
lu~n di~u tra d~ nghi truy t6 chuy€n sang vi~n ki€m sat, n€u c6 du
chung cu d€ xac dinh co hanh vi ph1;Ull t<)i xay ra va nguai da th"l)'C
hi~n hanh vi ph1;UI1 t9i do N€u xet th~y vi~c kh6'i t6 V\1 an khong
CO din Clr ho(lc da h€t thai h~ di@u tra rna lchong ch(rng minh
dugc bi can da thvc hi~n tQi ph1;UI1 thl ca quan di@u tra ra ban k€t
lu~ diSu tra va quy€t djnh dlnh chi di~u tra N€u bi can bi b~nh
tam thAn ho(lc b~nh hi€m ngheo khac co chtrng nh~ cua h9i d6ng
(l).Xem: V.I Lenin toim tqp, T?p 4, Nxb S\f th~t, Ha N9i,tr 508
8
nqng ma lii a ch6 khong t(Ji ph(lm nao khong bt phat hi¢n ".(I)
DS bao dam phat hi~n chinh xac va xu li cong minh, kip thm mQi h[mh vi ph~m t<)i, phong ngua, ngan ch?n t<)i ph1;UI1, khong d€ lQt t9i ph~m, khong Hun oan nguai vo t9i d6ng thm g6p phdn bao
v~ cong li, bao v~ quysn con nguai, quysn cong dan, bao v~ che d9 xa h9i chu nghla, bao v~ lgi ich cua Nha nu6c, quySn va lgi ich hgp phap CUa t6 chuc, ca nhan, giao d\lC IDQi ngum y thuc tuan theo phap lu~t, d~u tranh phong ngua va ch6ng t<)i ph1;UI1, phap lu~t dn phai quy dinh ch(lt che vS trlnh tlJ, thu tvc giai quy~t V\1
an hlnh S\1' Do v~y, B9 lu~t t6 tvng hlnh sv(BL TTHS) quy djnh thu tvc khm t6, diSu tra, truy t6, xet xu va m9t s6 thu tvc thi hanh
an hlnh S"l)', nhi~m V\1; quy~n h~n Va m6t quan h~ gifra de CO quan
CO thftm quy~n ti€n hanh t6 tl)ng; nhi~m VlJ, quy~n h~n va trach nhi~m cua nguai co thftm q\}y~n ti€n hanh t6 tvng; quy@n va nghia
V\1 cua nguai tham gia t6 tvng, ca quan, t6 chuc, ca nhan va hgp tac qu6c t€ trong t6 tl)ng hlnh sv
Khi ti€p nh~ t6 giac, tin bao v@ t9i ph1;UI1, ki€n nghi kh6'i t6,
ca quan co thfim quysn ti€n hanh kiSm tra, xac minh n€u xac dinh
co d~u hi~u cua t9i ph1;Ull ho(lc khi ca quan c6 thftm quy@n ti€n hanh t6 tvng trvc ti€p phat hi~n vv vi~c co d~u hi~u t9i ph~m thl quy€t dinh khm t6 V\1 an hlnh S\1' theo thk quySn; ti€n hanh cac
ho~t d<)ng thu th~p, ki€m tra, d:inh gia ch(rng cu d€ chtrng minh tQi ph~m va n,guai ph~m t<)i, l~p h6 SCY V\1 an hlnh S\1', ra ban k€t lu~n di~u tra d~ nghi truy t6 chuy€n sang vi~n ki€m sat, n€u c6 du chung cu d€ xac dinh co hanh vi ph1;Ull t<)i xay ra va nguai da th"l)'C hi~n hanh vi ph1;UI1 t9i do N€u xet th~y vi~c kh6'i t6 V\1 an khong
CO din Clr ho(lc da h€t thai h~ di@u tra rna lchong ch(rng minh dugc bi can da thvc hi~n tQi ph1;UI1 thl ca quan di@u tra ra ban k€t lu~ diSu tra va quy€t djnh dlnh chi di~u tra N€u bi can bi b~nh tam thAn ho(lc b~nh hi€m ngheo khac co chtrng nh~ cua h9i d6ng
(l).Xem: V.I Lenin toim tqp, T?p 4, Nxb S\f th~t, Ha N9i,tr 508
8
Trang 9giam dinh phap y;< > chua xac dinh duqc bi can hay khong biSt bi
can dang a dau thl co quan di~u tra ra quySt dinh t~m dlnh chi
di~u tra Khi nh~n duqc h6 SO' Vl,l an va ban kSt lu~n di~u tra, tuy
tUng truemg hqp vi~n ki€m sat phai ra m9t trong cac quySt dinh
nhu tra h6 sa V\1 an d€ di~u tra b6 sung, t~ dlnh chi V\1 an, dlnh
chi V\1 an hay quy€t dinh truy t6 bi can trucrc toa an b&ng ban cao
tr~ng· ho~c b&ng quy€t dinh truy t6 (n€u V\1 an duqc giai quy€t
theo thu tl,lC nit gQn) Khi nh~ duqc h6 SO' do vi~n kiSm sat
chuy€n d~n, toa an nghien Clru h6 SO' va ra quySt dinh cAn thiSt dS
giai quyet Vl,l an hoi[ic quySt dinh dua V\1 an ra xet xu Ban an cua
toa an quyst dinh bi cao co t9i hay khong co t9i, hlnh ph~t va bi~n
phap tu phap
Qua trlnh tu khi khm t6 Vl,l an hlnh S\f dSn khi xet xu la m()t
qua trlnh phuc t~p, bao g6m nhi~u ho~t d()ng khac nhau, trong d6
xet xu la ho~t d()ng trung tam va mang tinh quy~t dinh Dieu 13
BLTTHS nam 2015 quy~inh:~ ''Ngu&i bj bu(Jc t(Ji au(Yc coi la
khong CO t(Ji cho ain khi aU(YC ChUng minh thea trznh t¥, thu tl,-IC
B9 luqt nay quy tljnh va c6 bim dn kit t(Ji cua toa dn dii c6 hi~u
[l:fC phdp luqt Khi khong au va khong thi lam sang to din cu ttJ
bu(Jc t(Ji, kit t(Ji theo trinh ll:f, thu tl,-IC do B9 luqt nay quy tljnh thi
ca quan, ngu&i c6 thdm quyJn tiin hanh t6 t1,-1ng phai kit luqn
ngu&i bj bu(Jc t9i khong c6 t(Ji" Nhu v~y, xet xu la m9t hlnh thuc
ho~t d()ng nha nu6c d~c bi~t do toa an thvc hi~n, nh&m xem xet va
giai quySt cac Vl,l an theo quy dinh cua phap lu~t n€ vi~c xet xu
duqc tiSn h¥ili dung ngum, dung t9i, dung phap Iu~t, V\1 an hlnh
sv phai duqc khm t6, dieu tra, truy t6 tru6c khi xet xu Sau khi xet
xu, toa an ra bim an tuyen b6 bi cao c6 t()i ho~c khong c6 t9i va
cac quySt dinh khac Bim an va quySt dinh cua toa an da c6 hi~u
h;rc phap lu~t phai duqc thi hanh va duqc CaC CO' quan, tf> chuc, Ca
nhan ton trQng Ca nhan va t6 chuc hiiu quan trong ph~m vi trach
nhi~m cua minh, phai chAp hanh nghiem chinh bim an v~ quy€t
dinh cua toa an Nhu v~y, t6 t1,1ng hlnh sv khong chi bao g6m ho~t
9
giam dinh phap y;< > chua xac dinh duqc bi can hay khong biSt bi can dang a dau thl co quan di~u tra ra quySt dinh t~m dlnh chi
di~u tra Khi nh~n duqc h6 SO' Vl,l an va ban kSt lu~n di~u tra, tuy
tUng truemg hqp vi~n ki€m sat phai ra m9t trong cac quySt dinh nhu tra h6 sa V\1 an d€ di~u tra b6 sung, t~ dlnh chi V\1 an, dlnh chi V\1 an hay quy€t dinh truy t6 bi can trucrc toa an b&ng ban cao
tr~ng· ho~c b&ng quy€t dinh truy t6 (n€u V\1 an duqc giai quy€t theo thu tl,lC nit gQn) Khi nh~ duqc h6 SO' do vi~n kiSm sat chuy€n d~n, toa an nghien Clru h6 SO' va ra quySt dinh cAn thiSt dS giai quyet Vl,l an hoi[ic quySt dinh dua V\1 an ra xet xu Ban an cua toa an quyst dinh bi cao co t9i hay khong co t9i, hlnh ph~t va bi~n
phap tu phap
Qua trlnh tu khi khm t6 Vl,l an hlnh S\f dSn khi xet xu la m()t qua trlnh phuc t~p, bao g6m nhi~u ho~t d()ng khac nhau, trong d6 xet xu la ho~t d()ng trung tam va mang tinh quy~t dinh Dieu 13 BLTTHS nam 2015 quy~inh:~ ''Ngu&i bj bu(Jc t(Ji au(Yc coi la khong CO t(Ji cho ain khi aU(YC ChUng minh thea trznh t¥, thu tl,-IC B9 luqt nay quy tljnh va c6 bim dn kit t(Ji cua toa dn dii c6 hi~u
[l:fC phdp luqt Khi khong au va khong thi lam sang to din cu ttJ bu(Jc t(Ji, kit t(Ji theo trinh ll:f, thu tl,-IC do B9 luqt nay quy tljnh thi
ca quan, ngu&i c6 thdm quyJn tiin hanh t6 t1,-1ng phai kit luqn ngu&i bj bu(Jc t9i khong c6 t(Ji" Nhu v~y, xet xu la m9t hlnh thuc
ho~t d()ng nha nu6c d~c bi~t do toa an thvc hi~n, nh&m xem xet va giai quySt cac Vl,l an theo quy dinh cua phap lu~t n€ vi~c xet xu duqc tiSn h¥ili dung ngum, dung t9i, dung phap Iu~t, V\1 an hlnh
sv phai duqc khm t6, dieu tra, truy t6 tru6c khi xet xu Sau khi xet
xu, toa an ra bim an tuyen b6 bi cao c6 t()i ho~c khong c6 t9i va cac quySt dinh khac Bim an va quySt dinh cua toa an da c6 hi~u
h;rc phap lu~t phai duqc thi hanh va duqc CaC CO' quan, tf> chuc, Ca nhan ton trQng Ca nhan va t6 chuc hiiu quan trong ph~m vi trach
nhi~m cua minh, phai chAp hanh nghiem chinh bim an v~ quy€t dinh cua toa an Nhu v~y, t6 t1,1ng hlnh sv khong chi bao g6m ho~t
9
Trang 10d(>ng Xet XU V\1 an rna COn bao g6m ca nhfrng ho<;tt d(>ng tru6c khi
xet xu (nhu kh6'i t6, di~u tra, truy t6) va nhfrng ho:;tt d(>ng sau khi
xet xu (nhu thi hanh an) M~t khac, d~ phat hi~n, xu li t()i ph<;tm va
nguai ph<;tm tQi, lu~t t6 t1,1ng hlnh SlJ con quy dinh SlJ tham gia t6
t1,1ng CUa nhfrng nguai CO lien quan d€n V\1 an, CUa ca nhan, CO:
quan va t6 chuc khac
T6 tvng hlnh SlJ la trinh tv, thu tvc giai quySt V\1 an hlnh SlJ
theo quy dinh cua phap lu~t (khai t6, di~u tra, truy t6, xet xu va
thi hanh an hlnh SlJ) T6 t1,1ng hlnh S\f bao g6m toan b(> ho<;tt d(>ng
cua CO' quim tiSn hanh t6 tvng (CO' quan di~u tra, vi~n ki€m sat, to a
~n); nguai tiSn hanh t6 tvng (thu truang, ph6 thu truang co quan
di~u tra, di~u tra vien, can b9 di~u tra; vi~n truang, ph6 vi~n
tr-uang vi~n ki~m sat, ki~m sat vien, ki~m tra viert; chanh an, ph6
chanh an toa an, th~m phan, h9i th~m va thu ki toa an, ki~m tra
vien); co quan duqc giao nhi~m vv tiSn hanh m9t s6 ho<;tt d(>ng
di~U tra ( cac CO' quan CUa bQ d(>i bien phong, cac CO' quan CUa hai
quan, Cac CO' quan CUa ki€m lam, CclC CO' quan CUa l1JC luqng canh
Sat bi~n, cac CO' quan CUa ki~m ngu, cac CO' quan CUa cong an nhan
dan duqc giao nhi~m V\1 tiSn hanh m(>t s6 ho;;tt d(>ng di~u tra, cac
co quan khac trong quan d(>i nhan dan duqc giao nhi~m V\1 tiSn
hanh m9t s6 ho<;tt d(>ng di~u tra; nguai duqc giao nhi~m vv tiSn
hanh m(>t s6 ho<;tt d(>ng di~u tra;Ol nguai tham gia t6 tvng (nguai ·
t6 giac, bao tin v~ t9i ph<;tm, kiSn nghi khai t6, nguai bi · gifr trong
truang hqp kh~n d.p, nguai bi b~t, nguai bi t:;tm giu, bi can, bi
cao, bi h<;1i, nguyen don dan SlJ, bj dan dan S\f, nguai CO quy@n
lqi, nghla vvlien quan dSn V\1 an; nguai lam chung, nguai chung
kiSn, nguai giam djnh, nguai dinh gia tai san, nguai phien dich,
nguai dich thu~t, nguai bao chua, nguai bao v~ quy~n va lqi ich
hqp phap cua bj h<;ti, duang SlJ, nguai bao V~ quy~n va lqi fch
hqp phap cua nguai bi t6 giac, bi kiSn nghi khai t6, nguai d<;ti
di~n theo phap lu~t cua phap · nhan ph<;tm t(>i, nguai d<;1i di~n khac
(l).Xem: Khofm 2 Di~u 35 BLTTHS nam 2015
10
d(>ng Xet XU V\1 an rna COn bao g6m ca nhfrng ho<;tt d(>ng tru6c khi xet xu (nhu kh6'i t6, di~u tra, truy t6) va nhfrng ho:;tt d(>ng sau khi xet xu (nhu thi hanh an) M~t khac, d~ phat hi~n, xu li t()i ph<;tm va nguai ph<;tm tQi, lu~t t6 t1,1ng hlnh SlJ con quy dinh SlJ tham gia t6 t1,1ng CUa nhfrng nguai CO lien quan d€n V\1 an, CUa ca nhan, CO: quan va t6 chuc khac
T6 tvng hlnh SlJ la trinh tv, thu tvc giai quySt V\1 an hlnh SlJ theo quy dinh cua phap lu~t (khai t6, di~u tra, truy t6, xet xu va thi hanh an hlnh SlJ) T6 t1,1ng hlnh S\f bao g6m toan b(> ho<;tt d(>ng cua CO' quim tiSn hanh t6 tvng (CO' quan di~u tra, vi~n ki€m sat, to a
~n); nguai tiSn hanh t6 tvng (thu truang, ph6 thu truang co quan
di~u tra, di~u tra vien, can b9 di~u tra; vi~n truang, ph6 vi~n
tr-uang vi~n ki~m sat, ki~m sat vien, ki~m tra viert; chanh an, ph6 chanh an toa an, th~m phan, h9i th~m va thu ki toa an, ki~m tra vien); co quan duqc giao nhi~m vv tiSn hanh m9t s6 ho<;tt d(>ng
di~U tra ( cac CO' quan CUa bQ d(>i bien phong, cac CO' quan CUa hai quan, Cac CO' quan CUa ki€m lam, CclC CO' quan CUa l1JC luqng canh Sat bi~n, cac CO' quan CUa ki~m ngu, cac CO' quan CUa cong an nhan dan duqc giao nhi~m V\1 tiSn hanh m(>t s6 ho;;tt d(>ng di~u tra, cac
co quan khac trong quan d(>i nhan dan duqc giao nhi~m V\1 tiSn hanh m9t s6 ho<;tt d(>ng di~u tra; nguai duqc giao nhi~m vv tiSn hanh m(>t s6 ho<;tt d(>ng di~u tra;Ol nguai tham gia t6 tvng (nguai · t6 giac, bao tin v~ t9i ph<;tm, kiSn nghi khai t6, nguai bi · gifr trong truang hqp kh~n d.p, nguai bi b~t, nguai bi t:;tm giu, bi can, bi cao, bi h<;1i, nguyen don dan SlJ, bj dan dan S\f, nguai CO quy@n lqi, nghla vvlien quan dSn V\1 an; nguai lam chung, nguai chung kiSn, nguai giam djnh, nguai dinh gia tai san, nguai phien dich, nguai dich thu~t, nguai bao chua, nguai bao v~ quy~n va lqi ich hqp phap cua bj h<;ti, duang SlJ, nguai bao V~ quy~n va lqi fch hqp phap cua nguai bi t6 giac, bi kiSn nghi khai t6, nguai d<;ti
di~n theo phap lu~t cua phap · nhan ph<;tm t(>i, nguai d<;1i di~n khac
(l).Xem: Khofm 2 Di~u 35 BLTTHS nam 2015
10
Trang 11theo quy dinh cua BL TTHS}, cua ca nhan, ca quan va t6 chuc
khac gop ph~n vao vi~c giai quy€t vv.an theo quy dinh cua Iu~t t6
t1,1ng hlnhsv
Nhu: da phan tfch a tren, qua trlnh giai quySt V\1 an phfu trai
qua nhi~w giai do(}.n khac nhau M6i giai do(}.n thvc hi~n nhi~m V\1
nhfit d!nh cua t6 tl,lng hlnh S\f Giai do(}.n t6 t1,1ng hlnh SlJ Ia nhltng
bu6c trong trlnh tv t6 t1,1ng c6 nhi~m V\1 rieng, mang d~c thu v€
phf:lm vi chli th6, hanh vi t6 tl,lng va van ban t6 tl,lng Theo chung
toi, Lu~t t6 t~ng hlnb s\T Vi~t Nam chia qua trlnh t6 tl,lng thanh
- Khm t6 V\1 an hlnh sv: Trong giai do(}.n khai t6 V\1 an hlnh
SlJ, CO' quan c6 thfun quySn xac dinh SlJ vi~c xay ra c6 <;~Au hi~u
cua t9i phl;lm hay k:hong de ra quySt dinh lchm t6 V\1 an hlnh sv;
quySt dinh khong khai t6 v1,1.an hlnh sv ho~c quySt dinh khac theo
quy dinh cua phap lu~t
.; E>iSu tra V\l an hlnh sv:Trong giai do(}.ll diSu tra, CO' quan c6
th~m· quysn ·ap d\mg cac bi~n phap thea quy ctinh cua phap lu~t,
ti€n hanh thu th~p,, kiBm tra va danh gia chung cu lam ro d6i
tuqng chl1ng minh d~ra k~tlu~ diSu tra dS nghitruyt6 ho~c dlnh
chi di€u tra; quy~t dinh t(}.ffi dlnh chi di€u tra va cac quy~t dinh
khac theo quy dinh cua phap lu~t
· - Truy t6: Trong giai do~ truy t6, · v.i~n kiSm sat ti~n hanh cac
ho?t d9ng c~n thiSt d& truy t6 bi can truac to a an bkg ban cao
tr1;1ng ho~c ra nhfrng qtJy~t dinh t6 t1,1ng khac ds giai quy€t :vv an
htnh SlJ theo quy dinh cua phap lu~t
- Xet xu SO' thA.m V\l an hlnh sv: Trop.g' giru do(}.n xet xu SO'
th§:rn V\1 anhlnh SlJ, toa an cfipsO' th~m,(cfip xet XU th(r nhfit) ti~n
(1) C6 nhi~u quan di~m khac nhau y@ S\f phan chia cac giai doC;tn tb tt,mg hinh
S\f Vf d¥: C6 quan di~m cho r~ng kh6i t6 va di@u tra la m()t giai doC;tn Trang
giao trlnh nay, can cu vao tinh thdn cua cac quy dinh trong BLTTHS, t6 tl;ing
hlnh S\f duqc chia lam 7 giai doC;tn
11
theo quy dinh cua BL TTHS}, cua ca nhan, ca quan va t6 chuc khac gop ph~n vao vi~c giai quy€t vv.an theo quy dinh cua Iu~t t6 t1,1ng hlnhsv
Nhu: da phan tfch a tren, qua trlnh giai quySt V\1 an phfu trai qua nhi~w giai do(}.n khac nhau M6i giai do(}.n thvc hi~n nhi~m V\1
nhfit d!nh cua t6 tl,lng hlnh S\f Giai do(}.n t6 t1,1ng hlnh SlJ Ia nhltng bu6c trong trlnh tv t6 t1,1ng c6 nhi~m V\1 rieng, mang d~c thu v€ phf:lm vi chli th6, hanh vi t6 tl,lng va van ban t6 tl,lng Theo chung toi, Lu~t t6 t~ng hlnb s\T Vi~t Nam chia qua trlnh t6 tl,lng thanh
- Khm t6 V\1 an hlnh sv: Trong giai do(}.n khai t6 V\1 an hlnh SlJ, CO' quan c6 thfun quySn xac dinh SlJ vi~c xay ra c6 <;~Au hi~u cua t9i phl;lm hay k:hong de ra quySt dinh lchm t6 V\1 an hlnh sv; quySt dinh khong khai t6 v1,1.an hlnh sv ho~c quySt dinh khac theo
quy dinh cua phap lu~t
.; E>iSu tra V\l an hlnh sv:Trong giai do(}.ll diSu tra, CO' quan c6
th~m· quysn ·ap d\mg cac bi~n phap thea quy ctinh cua phap lu~t,
ti€n hanh thu th~p,, kiBm tra va danh gia chung cu lam ro d6i tuqng chl1ng minh d~ra k~tlu~ diSu tra dS nghitruyt6 ho~c dlnh chi di€u tra; quy~t dinh t(}.ffi dlnh chi di€u tra va cac quy~t dinh khac theo quy dinh cua phap lu~t
· - Truy t6: Trong giai do~ truy t6, · v.i~n kiSm sat ti~n hanh cac ho?t d9ng c~n thiSt d& truy t6 bi can truac to a an bkg ban cao tr1;1ng ho~c ra nhfrng qtJy~t dinh t6 t1,1ng khac ds giai quy€t :vv an htnh SlJ theo quy dinh cua phap lu~t
- Xet xu SO' thA.m V\l an hlnh sv: Trop.g' giru do(}.n xet xu SO' th§:rn V\1 anhlnh SlJ, toa an cfipsO' th~m,(cfip xet XU th(r nhfit) ti~n
(1) C6 nhi~u quan di~m khac nhau y@ S\f phan chia cac giai doC;tn tb tt,mg hinh
S\f Vf d¥: C6 quan di~m cho r~ng kh6i t6 va di@u tra la m()t giai doC;tn Trang giao trlnh nay, can cu vao tinh thdn cua cac quy dinh trong BLTTHS, t6 tl;ing hlnh S\f duqc chia lam 7 giai doC;tn
11
Trang 12h~mh giai quy~t va xu li vv an b~ng vi~c ra ban an ho?c cac quy~t
dinh t6 tvng khac theo quy dinh cua phap lu~t
- Xet xu phuc th~m vv an hinh sv: Trong giai do'iJ.n nay, toa an
dp tren tn;rc ti~p ( dp xet xu thu hai) cua toa an da ra ban an,
quy~t dinh SO' th~m Xet XU l<i!-i V\1 an ho?c Xet l<i!-i quy~t dinh SO'
th~m d6i VOi V\1 an do chua CO hi~U ll,rc phap lu?t bi khang cao,
khang nghi theo quy dinh cua phap lu~t.<l)
- Thi hanh an hinh sv: Trong giai do?n nay, CO' quan thi h~mh
an hinh S1J va CCY quan, t6 chuc CO nhi~m V\1 thi hanh an ti~n hanh
cac ho?t d(>ng nh~m thvc hi~n ban an va quy~t dinh cua toa an da
- Giai do?n d?c bi~t: Day la giai do?n xet l?i ban an, quy~t
dinh cua toa an da c6 hi~u lvc phap lu~t Trong giai do?n nay, toa
an xet l?i ban an, quy~t dinh da c6 hi~u Ivc phap lu~t bi khang
nghi vi phat hi~n c6 vi ph?m phap lu~t nghiem trQng trong vi~c
giai quy~t V\1 an (giam d6c th~m)( 3 ) ho?c CO nhfrng tinh ti~t mai
duqc phat hi~n c6 th~ Utm thay d6i CO' ban n(>i dung cua ban an,
quy~t dinh rna toa an khong bi~t duqc khi ra ban an, quy~t dinh d6
(tai th~m).< 4 l Ngoai thu tvc giam d6c th~m, tai th~m, giai do?n nay
con c6 thu tvc xem xet l?i quy~t dinh cua H9i d6ng th~m phan
Toa an nhan dan t6i cao.<5 l
Sg phan chia cac giai do?n nay g~n li~n v6i tnkh nhi~m cua
tung ca quan c6 th~m quy~n ti~n hanh t6 tvng M6i giai do?n tuy
d(>c l~p nhung vftn n~m trong m6i quan h~ khang khft vai nhau
va t'iJ.O thanh ho?t d(>ng th6ng nhfrt Giai dO?ll truac la ti~n d~ cua
(2) Hi~n nay, c6 quan di~m cho ring thi hanh an k:hong phili la m(jt giai do<;ln cua
t6 t\}ng hlnh S\1' nhung trong BLTTHS niim 2015 viin quy dinh m(jt s6 vfrn de ve
thu t\lc thi hanh an, phap lu~t t6 t\}ng hlnh S\1' Vi~t Nam viin xem thi hanh an la m9t
giai clO<;ln CUa tf> t\}ng hlnh S\1'
(3) Xem: Di.3u 370 BLTTHS niim 2015
(4).Xem: Di.3u 397 BLTTHS niim 2015
(5).Xem: Chuong 27 BLTTHS niim 2015
12
h~mh giai quy~t va xu li vv an b~ng vi~c ra ban an ho?c cac quy~t
dinh t6 tvng khac theo quy dinh cua phap lu~t
- Xet xu phuc th~m vv an hinh sv: Trong giai do'iJ.n nay, toa an
dp tren tn;rc ti~p ( dp xet xu thu hai) cua toa an da ra ban an, quy~t dinh SO' th~m Xet XU l<i!-i V\1 an ho?c Xet l<i!-i quy~t dinh SO'
th~m d6i VOi V\1 an do chua CO hi~U ll,rc phap lu?t bi khang cao, khang nghi theo quy dinh cua phap lu~t.<l)
- Thi hanh an hinh sv: Trong giai do?n nay, CO' quan thi h~mh
an hinh S1J va CCY quan, t6 chuc CO nhi~m V\1 thi hanh an ti~n hanh cac ho?t d(>ng nh~m thvc hi~n ban an va quy~t dinh cua toa an da
- Giai do?n d?c bi~t: Day la giai do?n xet l?i ban an, quy~t
dinh cua toa an da c6 hi~u lvc phap lu~t Trong giai do?n nay, toa
an xet l?i ban an, quy~t dinh da c6 hi~u Ivc phap lu~t bi khang nghi vi phat hi~n c6 vi ph?m phap lu~t nghiem trQng trong vi~c
giai quy~t V\1 an (giam d6c th~m)( 3 ) ho?c CO nhfrng tinh ti~t mai duqc phat hi~n c6 th~ Utm thay d6i CO' ban n(>i dung cua ban an,
quy~t dinh rna toa an khong bi~t duqc khi ra ban an, quy~t dinh d6 (tai th~m).< 4 l Ngoai thu tvc giam d6c th~m, tai th~m, giai do?n nay con c6 thu tvc xem xet l?i quy~t dinh cua H9i d6ng th~m phan Toa an nhan dan t6i cao.<5 l
Sg phan chia cac giai do?n nay g~n li~n v6i tnkh nhi~m cua tung ca quan c6 th~m quy~n ti~n hanh t6 tvng M6i giai do?n tuy d(>c l~p nhung vftn n~m trong m6i quan h~ khang khft vai nhau
va t'iJ.O thanh ho?t d(>ng th6ng nhfrt Giai dO?ll truac la ti~n d~ cua
(2) Hi~n nay, c6 quan di~m cho ring thi hanh an k:hong phili la m(jt giai do<;ln cua
t6 t\}ng hlnh S\1' nhung trong BLTTHS niim 2015 viin quy dinh m(jt s6 vfrn de ve thu t\lc thi hanh an, phap lu~t t6 t\}ng hlnh S\1' Vi~t Nam viin xem thi hanh an la m9t giai clO<;ln CUa tf> t\}ng hlnh S\1'
(3) Xem: Di.3u 370 BLTTHS niim 2015
(4).Xem: Di.3u 397 BLTTHS niim 2015
(5).Xem: Chuong 27 BLTTHS niim 2015
12
Trang 13giai do:;m sau, giai do:;tn sau ki€m tra giai do:;tn tru6'c K€t thuc
m<)t giai do:;tn phai c6 k€t lu~n du6'i hinh thuc van ban t6 tvng d€
giai quyetvv an
2 DBi tm.mg di~u chinh va phuong phap di~u chinh cua
lu~t t6 tQ.ng hinh sv
Lu~t t6 tvng hinh sv la nganh lu~t d<)c l~p c6 d6i tuqng dibu
chinh va phuang phap dibu chinh rieng D6i tuqng dibu chinh cua
lu~t t6 tvng hinh sv la nhung quan h~ xa h<)i phat sinh giua cac
chu th~ khac nhau trong qua trinh khai t6, aiSu tra, truy t6, xet xu
va thi hanh an hinh S\J
Trong qua trlnh gh\i quySt V\1 an hinh S\1', gifra CO' quan c6
th:im quysn tiSn h~mh t6 tvng va nhung nguai tham gia t6 tvng
phat sinh m6i quan h~ nhAt dinh Vf dZ;J: D€ thu th~p chung cu, ca
quan ctisu tra phai tiSn hanh cac ho:;tt ct9ng khai t6 hi can va hoi
cung hi can; tri~u t{Jp va l~y lai khai cua nguai lam chung tu d6,
phat sinh m6i quan h~ giua ca quan diSu tra v6'i hi can, v6'i nguai
lam chung Khi ti~n hanh cac ho:;tt d<)ng khac cling phat sinh cac
m6i quan h~ tuang tv nhu tren va lu~t t6 tvng hinh S\1' diSu chinh
cac m6i quan h~ d6
Phuang phap dibu chinh cua lu~t t6 tvng h1nh sv la nhung
each thuc dung d€ tac d<)ng d@n cac quarl h~ phap lu~t t6 tvng hlnh
dinh din cu vao tfnh ch~t d~c thu cua quan h~ phap lu~t t6 tvng
h1nh S\J Lu~t t6 tl,lng hinh S\1' Vi~t Nam c6 hai phuang phap diSu
chinh d~c trung, d6 la: Phuong phap quybn uy va phuang phap
ph6i hqp - ch@ u6c
Phuong phap quySn uy la phuang phap dibu chinh d~c trung
CUa lu~t t6 t1,1ng h!nh S\1' Quybn uy th€ hi~n 0 quan h~ gifra CO'
quan c6 th:im quy@n ti€n hanh t6 tvng v6'i ngum tham gia t6 tvng
Cac quySt dinh cua CO' quan diSu tra, vi~n ki~m sat, toa an, CO'
quan khac duqc giao nhi~m vv ti€n hanh m<)t s6 ho:;tt d<)ng diSu
13
giai do:;m sau, giai do:;tn sau ki€m tra giai do:;tn tru6'c K€t thuc m<)t giai do:;tn phai c6 k€t lu~n du6'i hinh thuc van ban t6 tvng d€ giai quyetvv an
2 DBi tm.mg di~u chinh va phuong phap di~u chinh cua
lu~t t6 tQ.ng hinh sv Lu~t t6 tvng hinh sv la nganh lu~t d<)c l~p c6 d6i tuqng dibu chinh va phuang phap dibu chinh rieng D6i tuqng dibu chinh cua
lu~t t6 tvng hinh sv la nhung quan h~ xa h<)i phat sinh giua cac chu th~ khac nhau trong qua trinh khai t6, aiSu tra, truy t6, xet xu
va thi hanh an hinh S\J
Trong qua trlnh gh\i quySt V\1 an hinh S\1', gifra CO' quan c6 th:im quysn tiSn h~mh t6 tvng va nhung nguai tham gia t6 tvng phat sinh m6i quan h~ nhAt dinh Vf dZ;J: D€ thu th~p chung cu, ca
quan ctisu tra phai tiSn hanh cac ho:;tt ct9ng khai t6 hi can va hoi cung hi can; tri~u t{Jp va l~y lai khai cua nguai lam chung tu d6, phat sinh m6i quan h~ giua ca quan diSu tra v6'i hi can, v6'i nguai lam chung Khi ti~n hanh cac ho:;tt d<)ng khac cling phat sinh cac m6i quan h~ tuang tv nhu tren va lu~t t6 tvng hinh S\1' diSu chinh cac m6i quan h~ d6
Phuang phap dibu chinh cua lu~t t6 tvng h1nh sv la nhung each thuc dung d€ tac d<)ng d@n cac quarl h~ phap lu~t t6 tvng hlnh
dinh din cu vao tfnh ch~t d~c thu cua quan h~ phap lu~t t6 tvng h1nh S\J Lu~t t6 tl,lng hinh S\1' Vi~t Nam c6 hai phuang phap diSu chinh d~c trung, d6 la: Phuong phap quybn uy va phuang phap ph6i hqp - ch@ u6c
Phuong phap quySn uy la phuang phap dibu chinh d~c trung CUa lu~t t6 t1,1ng h!nh S\1' Quybn uy th€ hi~n 0 quan h~ gifra CO' quan c6 th:im quy@n ti€n hanh t6 tvng v6'i ngum tham gia t6 tvng Cac quySt dinh cua CO' quan diSu tra, vi~n ki~m sat, toa an, CO' quan khac duqc giao nhi~m vv ti€n hanh m<)t s6 ho:;tt d<)ng diSu
13
Trang 14tra c6 tfnh ch~t b~t bu()c d6i v6i d.c ca quan, t6 chuc va mQi ca
nhan Quy~n uy khong c6 n:ghia la ca quan c6 th~m quy€n mu6n
lam gl thllam rna cac ca quan nay phai thvc hi~n quy~n lvc cua
mlnh trong khuon kh6 cua phap lu~t Phuang phap quy€n uy con
tht% hi~n a vi~c ca quan c6 th~m qu y~n ti~n hanh t6 tvng ap dvng
cac bi~n phap cuang ch~ t6 tvng
Phuang phap ph6i hqp - chS u6c di~u chinh m6i quan h~ giua
ca quan di~u tra, vi~n kiSm sat va toa an Cac ca quan nay c6
nhi~m Vl,l ph6i hgp v6i nhau tiSn hanh cac ho~t d()ng cua mlnh
theo quy d!nh cua BLTTHS Ca quan nay lam sai thl ca quan
khac c6 quy~n phat hi~n, tlJ mlnh sua chua ho~c d~ nghi sua chua
nhung sai l~m d6 Muc d() chS u6c duqc thS hi~n trong quy dinh
v~ nhi~m Vl,l, quySn h~n va trach nhi~m cua cac chu thS tham gia
giai quySt Vl,l an hlnh Sl)'
3 Quan h~ phap lu~t t6 tl}ng hinh sv
Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv la quan h~ xa h9i phat sinh
trong qua trlnh t6 tl,lng duqc cac quy ph~m phap lu~t t6 tvng hinh
S\I di~u chinh trong do, quy~n va ngh!a VlJ CUa cac chu th@ dUQ"C
phap lu~t quy d!nh va bao dam thvc hi~n Quan h~ phap lu~t t6
tvng hlnh sv c6 cac d~c di@m sau:
- Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv mang tfnh quy~n h,rc nha
nu6c, phat sinh tu khi ca quan c6 th~m quy~n phat hi~n ho~c tiSp
nh~n t6 giac, tin bao vS t9i ph~m va kiSn nghi khai t6 M9t trong
cac chu th~ cua quan h~ phap lu~t t6 tvng hlnh sv luon la ca quan
c6 th~m quySn tiSn hanh t6 tl]ng
- Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv lien quan m~t thiSt v6i
quan h~ phap lu~t hinh sv Khi m9t nguoi thvc hi~n hanh vi ph:;tm
t()i thl xu~t hi~n quan h~ phap lu~t hinh sv giua nguoi d6 v6i Nha
nu6c Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv dugc xac l~p d~ gi:ii
quySt quan h~ phap lu~t hinh sv
14
tra c6 tfnh ch~t b~t bu()c d6i v6i d.c ca quan, t6 chuc va mQi ca nhan Quy~n uy khong c6 n:ghia la ca quan c6 th~m quy€n mu6n lam gl thllam rna cac ca quan nay phai thvc hi~n quy~n lvc cua mlnh trong khuon kh6 cua phap lu~t Phuang phap quy€n uy con tht% hi~n a vi~c ca quan c6 th~m qu y~n ti~n hanh t6 tvng ap dvng cac bi~n phap cuang ch~ t6 tvng
Phuang phap ph6i hqp - chS u6c di~u chinh m6i quan h~ giua
ca quan di~u tra, vi~n kiSm sat va toa an Cac ca quan nay c6
nhi~m Vl,l ph6i hgp v6i nhau tiSn hanh cac ho~t d()ng cua mlnh theo quy d!nh cua BLTTHS Ca quan nay lam sai thl ca quan khac c6 quy~n phat hi~n, tlJ mlnh sua chua ho~c d~ nghi sua chua nhung sai l~m d6 Muc d() chS u6c duqc thS hi~n trong quy dinh
v~ nhi~m Vl,l, quySn h~n va trach nhi~m cua cac chu thS tham gia giai quySt Vl,l an hlnh Sl)'
3 Quan h~ phap lu~t t6 tl}ng hinh sv
Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv la quan h~ xa h9i phat sinh trong qua trlnh t6 tl,lng duqc cac quy ph~m phap lu~t t6 tvng hinh
S\I di~u chinh trong do, quy~n va ngh!a VlJ CUa cac chu th@ dUQ"C phap lu~t quy d!nh va bao dam thvc hi~n Quan h~ phap lu~t t6
tvng hlnh sv c6 cac d~c di@m sau:
- Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv mang tfnh quy~n h,rc nha nu6c, phat sinh tu khi ca quan c6 th~m quy~n phat hi~n ho~c tiSp nh~n t6 giac, tin bao vS t9i ph~m va kiSn nghi khai t6 M9t trong cac chu th~ cua quan h~ phap lu~t t6 tvng hlnh sv luon la ca quan c6 th~m quySn tiSn hanh t6 tl]ng
- Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv lien quan m~t thiSt v6i quan h~ phap lu~t hinh sv Khi m9t nguoi thvc hi~n hanh vi ph:;tm t()i thl xu~t hi~n quan h~ phap lu~t hinh sv giua nguoi d6 v6i Nha nu6c Quan h~ phap lu~t t6 tvng hinh sv dugc xac l~p d~ gi:ii quySt quan h~ phap lu~t hinh sv
14
Trang 15'- Quan h~ phap lu~t t6 tl),Ug hlnh SlJ lien quan ch~t che VO'i cac
ho~t d()ng t6 tvng Ho~t d()ng t6 tl,lng hlnh sg Utm phat sinh, thay
d6i, chfim dlit quan h~ phap lu~t t6 tl),ng hln4 sg Vi~c phat sinh,
thay d6i, chfim dlrt: quan h~ phap lu~t t6tvng hlnh SlJ Utm phat
' Thanh phftn cua quan h~ phap lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ bao g6m
khach th~ • chu th~ va n()i dung Trang m()t quan h~ phap lu~t nhfit
.dinh, vi~c thvc hi~n quyen chu quan va nghia vv phap 1i cua
nbfrng ngum tham gia quan h~ bao gicr cling nhfun d~t dugc ml)c
dfch nhfit dinh Khach the cua quan h~ phap lu~t Ialgi fch ma cac
ben nh&m d~t duqc khi thiSt l~p v6i nhau m()t quan h~ phap lu~t
C\l the Khach the CUa ql}an b~ phap lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ la Vi~c
giai quyst dung dim vv an
' Chu th~ cua q\ran h~ phap lu~t t6 t\],ng hlllh SlJ g5m: Ca quan
c6 thAm quySn tiSn hanh t6 tvng, ngum' c6 thAm quySn tisn hanh
t6 tl)ng, ngum tharn gia t6' t~ng cling nhu ca nhful, C<Y quan, tf>
chuc khac g6pphfi.n vao vi~c giai quySt V\l an theo quy dinh cua
phap Iu~t
N()i dung· cua quan h~ ph~p lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ la quySn va
nghia V\l phap If cua cac chu thS tham gia quan h~ phap lu~t t6
tvng hlnh sg Lu~t t6 tvng hlnh sv quy dinh cac chu the c6 tu each
phap Ifkhac nhau co quysn va nghia vv t6 tvngkhac nhau
4 Khru quat l!ch sfr ·phat tri~n pbap lu~t t6 tl}ng hmh sv
ViftNam
9· diai iloqn iru6c.nam 1945 ·
Lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ nuac·ta tnii qua qua trlnh phat triSn lau
dru, nhiSu su li~u cho phep kh~g dinh sg t6n t~ c;:ua lu~t t6 tvng
hlnh sg trong chS d9 phong kiSn Tu y nhien; lu~t t6 tvng' hlnh s·v
vai tu c.ach Ht ngilnh lu~t d()c l~p nhu,hi~n nay thl chua c6 a giai
do~n lich su d6 Cac quy djnh cua lu~tt6 tvng hlnh SlJ dugc ban
15
'- Quan h~ phap lu~t t6 tl),Ug hlnh SlJ lien quan ch~t che VO'i cac
ho~t d()ng t6 tvng Ho~t d()ng t6 tl,lng hlnh sg Utm phat sinh, thay d6i, chfim dlit quan h~ phap lu~t t6 tl),ng hln4 sg Vi~c phat sinh, thay d6i, chfim dlrt: quan h~ phap lu~t t6tvng hlnh SlJ Utm phat
' Thanh phftn cua quan h~ phap lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ bao g6m khach th~ • chu th~ va n()i dung Trang m()t quan h~ phap lu~t nhfit dinh, vi~c thvc hi~n quyen chu quan va nghia vv phap 1i cua nbfrng ngum tham gia quan h~ bao gicr cling nhfun d~t dugc ml)c dfch nhfit dinh Khach the cua quan h~ phap lu~t Ialgi fch ma cac ben nh&m d~t duqc khi thiSt l~p v6i nhau m()t quan h~ phap lu~t
C\l the Khach the CUa ql}an b~ phap lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ la Vi~c
giai quyst dung dim vv an
' Chu th~ cua q\ran h~ phap lu~t t6 t\],ng hlllh SlJ g5m: Ca quan c6 thAm quySn tiSn hanh t6 tvng, ngum' c6 thAm quySn tisn hanh t6 tl)ng, ngum tharn gia t6' t~ng cling nhu ca nhful, C<Y quan, tf>
chuc khac g6pphfi.n vao vi~c giai quySt V\l an theo quy dinh cua phap Iu~t
N()i dung· cua quan h~ ph~p lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ la quySn va nghia V\l phap If cua cac chu thS tham gia quan h~ phap lu~t t6 tvng hlnh sg Lu~t t6 tvng hlnh sv quy dinh cac chu the c6 tu each phap Ifkhac nhau co quysn va nghia vv t6 tvngkhac nhau
4 Khru quat l!ch sfr ·phat tri~n pbap lu~t t6 tl}ng hmh sv ViftNam
9· diai iloqn iru6c.nam 1945 ·
Lu~t t6 t\],ng hlnh SlJ nuac·ta tnii qua qua trlnh phat triSn lau dru, nhiSu su li~u cho phep kh~g dinh sg t6n t~ c;:ua lu~t t6 tvng hlnh sg trong chS d9 phong kiSn Tu y nhien; lu~t t6 tvng' hlnh s·v vai tu c.ach Ht ngilnh lu~t d()c l~p nhu,hi~n nay thl chua c6 a giai
do~n lich su d6 Cac quy djnh cua lu~tt6 tvng hlnh SlJ dugc ban
15
Trang 16hanh lfrn trong cac quy dinh cua lu~t hinh SIJ, d<it dai, h6n nhan Va
gia dlnh
Cac tri~u d<;li phong ki~n nuac ta da su dvng tri~t dS lu~t t6
tvng hlnh sg dS bao v~ lqi fch cua mlnh Hinh thu tri~u Ly, Qu6c
tri~u hinh lu~t, Hoang Vi~t lu~t 1~ d~u chua dgng cac quy dinh
v~ t6 tvng nhu: "Nhfmg ngu&i lam chimg trong vi?c ki?n t{1ng niu
xet ra ngay thu&ng rloi ben ki?n t{1ng hay c6 thu oan th'i khong cho
phep ra lam chimg Niu nhfmg ngu&i dy gidu giim ra lam chimg
thl bt ghep vao t(Ji khong n6i dung Sl! thl:fc Hi:nh quan, ng1,1c quan
bid! rli~u r16 rna dung tung vi?c r16 rl~u bt t(Ji" 0>Hay khi lily kh~u
cung ngm)i ph<,lm t()i, quan tra an phai xem xet ki, tlm ra sg thljc
dS cho nguai ph<,lm t()i phai nh~n t{)i; kh6ng duqc hoi qua r()ng
tim ct€n nguai ngoai cts tim chung cu b~y; nsu trai di~u nay thi xu
t()i ph(,lt Ngoai ra, Qu6c tri~u hinh lu<tJ.t con quy dinh v~ thu tvc
xet xu, thai h(,ln xet Xlf va thu tvc thi hanh an Di~u 658 Qu6c tri~u
hinh lu<tJ.t quy dinh: "Nhfmg tu hi giam, ke nao dang giam rna
khong giam, dang gong cum rna khong gong cum; hay cho b6
cum, niu tu phqm t(Ji biim thi ngu&i coi tu bt phqt 60 tru9'flg; niu
ke phgm t(Ji ad tr& len tlzi se xu tang ddn m(Jt b(lc Nhfmg tu phgm
khong dang giam rna giam, khong dang gong cum rna gong cum
thl ngu&i coi tu bt phgt 70 tru9'flg"
Trong Hoang Vi~t lu<tJ.t 1~ cfing chua dgng cac quy ph<,lm lu<tJ.t
t6 tvng hinh SIJ Di~u nay chung to tri~u dinh nha Nguy€n cfing
coi trQng hinh thuc t6 chuc ki~n tvng, xet xu
Trong thai k1 thu()c dia, phap lu?t nu6c ta chiu S\1' anh huang
cua phap lu~t phong kiSn va phap lu<tJ.t tu san cua Phap Chfnh vi
le d6 da c6 sg phan dinh cac nganh lu~t Lu<tJ.t t6 tvng hinh S\1'
d-uqc phap diSn hoa va dd-uqc thgc hi~n cho dSn nam 1945 d Nam
kl, B9 lu<tJ.t hlnh sg t6 t1,mg cua Phap duqc ap dvng d6i v6i nhung
Vl) an rna bi can, bi cao la ngum Phap NSu bi can, bi cao la nguai
(l).Xem: DiSu 714 Qu6c triSu hinh lu~t
tri~u hinh lu~t, Hoang Vi~t lu~t 1~ d~u chua dgng cac quy dinh
v~ t6 tvng nhu: "Nhfmg ngu&i lam chimg trong vi?c ki?n t{1ng niu xet ra ngay thu&ng rloi ben ki?n t{1ng hay c6 thu oan th'i khong cho phep ra lam chimg Niu nhfmg ngu&i dy gidu giim ra lam chimg thl bt ghep vao t(Ji khong n6i dung Sl! thl:fc Hi:nh quan, ng1,1c quan bid! rli~u r16 rna dung tung vi?c r16 rl~u bt t(Ji" 0>Hay khi lily kh~u
cung ngm)i ph<,lm t()i, quan tra an phai xem xet ki, tlm ra sg thljc
dS cho nguai ph<,lm t()i phai nh~n t{)i; kh6ng duqc hoi qua r()ng tim ct€n nguai ngoai cts tim chung cu b~y; nsu trai di~u nay thi xu t()i ph(,lt Ngoai ra, Qu6c tri~u hinh lu<tJ.t con quy dinh v~ thu tvc xet xu, thai h(,ln xet Xlf va thu tvc thi hanh an Di~u 658 Qu6c tri~u
hinh lu<tJ.t quy dinh: "Nhfmg tu hi giam, ke nao dang giam rna khong giam, dang gong cum rna khong gong cum; hay cho b6 cum, niu tu phqm t(Ji biim thi ngu&i coi tu bt phqt 60 tru9'flg; niu
ke phgm t(Ji ad tr& len tlzi se xu tang ddn m(Jt b(lc Nhfmg tu phgm khong dang giam rna giam, khong dang gong cum rna gong cum thl ngu&i coi tu bt phgt 70 tru9'flg"
Trong Hoang Vi~t lu<tJ.t 1~ cfing chua dgng cac quy ph<,lm lu<tJ.t t6 tvng hinh SIJ Di~u nay chung to tri~u dinh nha Nguy€n cfing coi trQng hinh thuc t6 chuc ki~n tvng, xet xu
Trong thai k1 thu()c dia, phap lu?t nu6c ta chiu S\1' anh huang cua phap lu~t phong kiSn va phap lu<tJ.t tu san cua Phap Chfnh vi
le d6 da c6 sg phan dinh cac nganh lu~t Lu<tJ.t t6 tvng hinh S\1' uqc phap diSn hoa va duqc thgc hi~n cho dSn nam 1945 d Nam
d-kl, B9 lu<tJ.t hlnh sg t6 t1,mg cua Phap duqc ap dvng d6i v6i nhung Vl) an rna bi can, bi cao la ngum Phap NSu bi can, bi cao la nguai
(l).Xem: DiSu 714 Qu6c triSu hinh lu~t
16
Trang 17Vi~t Nam thl toa an cling ap d1,mg B9 lu~t nay d6ng thai ap dvng
b6 sung m9t s6 quy dinh trong cac sic l~nh cua T6ng th6ng
Phap.(l) T~i Bic ld trong thaild nay ap d1,mg B9 lu~t hlnh S\f t6
tvng duqc ban hanh ngay 01/U/1918 va t~i Tmng ld ap dvng B(l
lu~t hlnhsv t6 tvng duqc ban.hanh vao nam 1935.(2)
b Giai tloqn tit niim 1945 ain niim 1975
Lu~t t6 t\}ng' hlnh S\f Vi~t N am hlnh thanh va phat triSn g~n
li~n vcri nhfrng giai do~ phat triSn cua· each m~ng Vi~t Nam
Trucrc Cach m~ng thang Tam da c6 nhfrng quy d!nh v~ t6 tvng
hlnh sv Vf dl}-: Chi thi ngay 16/4/1945 cua T6ng b9 Vi~t Minh
quy dinh v~ 1~ 16i Ulm vi~c cua tiSu ban tu phap va thftm quy~n xet
xu cua cac ti~u ban nay Sau khi Cach m~ng thang Tam thanh
cong, dS bao dam cho vi~c xu H t9i ph~m duqc kip thai, Nha nucrc
da ban hanh Sic l~nh s6 33C ngay 13/9/1945 quy dinh vi~c thanh
l~p toa an quan sv va duqc b6 sung b~ng sic l~nh s6 21 n:gay
14/0211946 Trong d6 c6 quy -dinh: "Toii an quan Slf c6 thdm
quyin xet xu cac t()i ph(lm phucmg hqi din nin at)c ltjp cua nuoc
Vi~t Nam dan chu ct)ng hoii" Trong khi ti@n hanh xet xu, cac toa
an quan sv da qua.n tri~t chillh sach tr~it ap k@t hqp v6"i khoan
h6ng, trirng tri kSt 'hqp vcri giao d1;1c va cai t~o Ban d~u, vi~c xet
xu nhfrrig V\1 an hlnh sv thub'ng do Uy ban· nhan dan dam nhi~m
Sau d6 theo Sic l~nh sf> 13 ngay 24/01/1946, cac V\1 an rtay do toa
an thub'ng xet xu vcri sv tham gia cua ph\l thftm nhan dan sic
l~nh s6 85 ngay 22/5/1950 d6i ten toa an thuang thanh toa an
nhan dan v v
Sau khl khang chi@n ch6ng Phap thing lqi, 6 miSn Bic vi~c
xay dgng h~ th6ng phap lu~t xa h()i chu nghia, trong d6 c6 phap
lu~tt6 tvng hlnh sg duqc quan tam Qu6c h9i da thong qua nhi~u
d~o lu~t quan trQng vS tv do dan chu nhu Lu~t s6 103
(l).X:em: Vii Qu6c ThOng, Ph4p chi sti" Vi¢t Nam, Sill Gon, l973, tr 463
(2).Xem: TS TrAn Quarig Ti~p Ljch sti"lu(lt t6 t1pig hinh sv Vi¢tNam, Nxb Chfnh
trjqu6c gia, HaN«)i, 2003, tr 48; 49 ·
17
Vi~t Nam thl toa an cling ap d1,mg B9 lu~t nay d6ng thai ap dvng b6 sung m9t s6 quy dinh trong cac sic l~nh cua T6ng th6ng Phap.(l) T~i Bic ld trong thaild nay ap d1,mg B9 lu~t hlnh S\f t6 tvng duqc ban hanh ngay 01/U/1918 va t~i Tmng ld ap dvng B(l
lu~t hlnhsv t6 tvng duqc ban.hanh vao nam 1935.(2)
b Giai tloqn tit niim 1945 ain niim 1975
Lu~t t6 t\}ng' hlnh S\f Vi~t N am hlnh thanh va phat triSn g~n li~n vcri nhfrng giai do~ phat triSn cua· each m~ng Vi~t Nam Trucrc Cach m~ng thang Tam da c6 nhfrng quy d!nh v~ t6 tvng hlnh sv Vf dl}-: Chi thi ngay 16/4/1945 cua T6ng b9 Vi~t Minh quy dinh v~ 1~ 16i Ulm vi~c cua tiSu ban tu phap va thftm quy~n xet
xu cua cac ti~u ban nay Sau khi Cach m~ng thang Tam thanh
cong, dS bao dam cho vi~c xu H t9i ph~m duqc kip thai, Nha nucrc
da ban hanh Sic l~nh s6 33C ngay 13/9/1945 quy dinh vi~c thanh
l~p toa an quan sv va duqc b6 sung b~ng sic l~nh s6 21 n:gay 14/0211946 Trong d6 c6 quy -dinh: "Toii an quan Slf c6 thdm quyin xet xu cac t()i ph(lm phucmg hqi din nin at)c ltjp cua nuoc
Vi~t Nam dan chu ct)ng hoii" Trong khi ti@n hanh xet xu, cac toa
an quan sv da qua.n tri~t chillh sach tr~it ap k@t hqp v6"i khoan h6ng, trirng tri kSt 'hqp vcri giao d1;1c va cai t~o Ban d~u, vi~c xet
xu nhfrrig V\1 an hlnh sv thub'ng do Uy ban· nhan dan dam nhi~m
Sau d6 theo Sic l~nh sf> 13 ngay 24/01/1946, cac V\1 an rtay do toa
an thub'ng xet xu vcri sv tham gia cua ph\l thftm nhan dan sic
l~nh s6 85 ngay 22/5/1950 d6i ten toa an thuang thanh toa an nhan dan v v
Sau khl khang chi@n ch6ng Phap thing lqi, 6 miSn Bic vi~c
xay dgng h~ th6ng phap lu~t xa h()i chu nghia, trong d6 c6 phap
lu~tt6 tvng hlnh sg duqc quan tam Qu6c h9i da thong qua nhi~u d~o lu~t quan trQng vS tv do dan chu nhu Lu~t s6 103
(l).X:em: Vii Qu6c ThOng, Ph4p chi sti" Vi¢t Nam, Sill Gon, l973, tr 463
(2).Xem: TS TrAn Quarig Ti~p Ljch sti"lu(lt t6 t1pig hinh sv Vi¢tNam, Nxb Chfnh
trjqu6c gia, HaN«)i, 2003, tr 48; 49 ·
17
Trang 18.-··
SL/L005tigay 20/511957 bao darn quy€n tv do than th~ va quy€n
b~t kha · xam ph~m v€ nha o, d6 v~t, thu tin cua cong dan Nfun
1958, Qu6c h(>i quySt dinh thatih l~p Toa an nhan dan t6i cao va
h~ th6ng cac toa an dia phuang, Vi~n cong t6 trung UO'ng cling h~
th6ng vi~n cong t6 cac c~p Tren ca so HiSn phap nfun 1959, Lu~t
t6 chuc toa an Jihan dan nam 1960 va Lu~t t6 chuc vi~n.ki€m sat
tihan dan nfun 1960 dirge ban hanh ChS d(> bfiu cu thfun phan
thay thS chS d(> chinh phu b6 Jihi~m thdm phan
c Giai doqn tu nam 1975 din nam 1988
d mi€n Nam sau ngay giaiph6ng, Chinh phu each m~g lam
thai C(>ng hoa mi€n Nam Vi~t Nam da ban hanh S~c l~nh s6 01
SL/76 ngay 15/311976 v€ t6 chuc toa an nhan dan
, , ' , :
Khi Vi~t N am thong nhat ve m~t nha nu6c thl h~ thong toa an
Jihan dan va vi~n ki€m sat nhan dan trong ca nu6c duqc t6 chuc,
ho~t d(>ng theo Lu~t t6 chuc vi~n ki€m sat nhan dan va Lu~t t6
chuc toa an nhan dan ban hanh nam 1960 Nam 1980, Qu6c h(>i
thong qua HiSn phap mm Tren ca so cua HiSn phap nfun 1980,
Lu~t t6 chuc toa an nhan dan va Lu~t t6 chuc vi~n ki€m sat nhan
dan nam 1981 thay thS Lu~t t6 chuc toa an nhan dan va Lu~t t6
chuc vi~n ki€m sat nhan dan nam 1960 Cac van ban phap lu~t
tren da gop phfut kh~c phgc tihirng thiSu sot, h~ ch€ trong vi~c
giai quyst vg an hlnh sv ·
d Giai doqn tu niim 1989 din nay
Tren tinh thAn Nghi quySt D~i h(>i d¢ bi€u toan qu6c IAn thu
VI cua Dang, Vi~t Nam da tiSn hatih cong cu(>c d6i m6i toan di~n
tren mQi linh vvc cua dm s6ng xa h(>i, xoa · b6 ca chS t~p · trung,
quan lieu, bao cAp, timg bu6c hlnh thatih n€n kinh t€ hang hoa
Jihi€u thanh phk, v~ hatih theo ca chS thi truang, c6 sv quan 1i
cua Nha nu6c theo dinh huang xa h(>i chu nghia Cling v6i nhiing
kSt qua da d?t duqc, thvc t€ cifug phat sinh nhi~u vAn d€ phuc t~p
trong qua trlnh t6 tl,lng anh huang den vi~c di€u tra, truy t6 va xet
18
.-··
SL/L005tigay 20/511957 bao darn quy€n tv do than th~ va quy€n
b~t kha · xam ph~m v€ nha o, d6 v~t, thu tin cua cong dan Nfun
1958, Qu6c h(>i quySt dinh thatih l~p Toa an nhan dan t6i cao va
h~ th6ng cac toa an dia phuang, Vi~n cong t6 trung UO'ng cling h~
th6ng vi~n cong t6 cac c~p Tren ca so HiSn phap nfun 1959, Lu~t
t6 chuc toa an Jihan dan nam 1960 va Lu~t t6 chuc vi~n.ki€m sat tihan dan nfun 1960 dirge ban hanh ChS d(> bfiu cu thfun phan thay thS chS d(> chinh phu b6 Jihi~m thdm phan
c Giai doqn tu nam 1975 din nam 1988
d mi€n Nam sau ngay giaiph6ng, Chinh phu each m~g lam thai C(>ng hoa mi€n Nam Vi~t Nam da ban hanh S~c l~nh s6 01 SL/76 ngay 15/311976 v€ t6 chuc toa an nhan dan
Lu~t t6 chuc toa an nhan dan va Lu~t t6 chuc vi~n ki€m sat nhan dan nam 1981 thay thS Lu~t t6 chuc toa an nhan dan va Lu~t t6 chuc vi~n ki€m sat nhan dan nam 1960 Cac van ban phap lu~t
tren da gop phfut kh~c phgc tihirng thiSu sot, h~ ch€ trong vi~c
giai quyst vg an hlnh sv ·
d Giai doqn tu niim 1989 din nay
Tren tinh thAn Nghi quySt D~i h(>i d¢ bi€u toan qu6c IAn thu
VI cua Dang, Vi~t Nam da tiSn hatih cong cu(>c d6i m6i toan di~n
tren mQi linh vvc cua dm s6ng xa h(>i, xoa · b6 ca chS t~p · trung, quan lieu, bao cAp, timg bu6c hlnh thatih n€n kinh t€ hang hoa Jihi€u thanh phk, v~ hatih theo ca chS thi truang, c6 sv quan 1i
cua Nha nu6c theo dinh huang xa h(>i chu nghia Cling v6i nhiing kSt qua da d?t duqc, thvc t€ cifug phat sinh nhi~u vAn d€ phuc t~p
trong qua trlnh t6 tl,lng anh huang den vi~c di€u tra, truy t6 va xet
18
Trang 19xu Oic van ban quy ph~m phap lu~t t6 tt,mg hlnh sv dan h~mh
khong th~ hi~n duqc toan di~n, dfiy du chfnh sach cua Dang va
Nha nu6c ta trong linh vvc di~u tra, truy t6, xet xu va thi hanh an
Chfnh vi v~y, vi~c ban hanh BLTTHS la \:'dn d~ mang tfnh khach
quan va d.p thi~t, CO y nghia gop phfiu th\l"C hi~n hai nhi~m V\1
chien luqc la xay dvn.g chu nghia xa h()i va bao v~ T6 qu6c Vi~t
Nam xa h()i chu nghia, thuc dAy sv nghi~p d6i mm cua ddt nu6c.<1)
K~ · thira va phat tri~n phap lu~t t6 tvng hlnh sv nu6c ta tir
Cach m~g thang Tam d~n: nay vm.tinh thfin d6i m6i tren mQi m~t
cua dm s6ng xa h()i, ngay 28/611988 t~ ld hQp thu ba, Qu6c h()i
n-u6c C()ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam khoa Vill da thong qua
BLTTHS B9 lu~tnay c6 hi~u lvc thi hanh tir ngay 01101/1989
phap cua cong dan, BL TTHS quy dinh trlnh tv, thu tvc khOi t6,
dieu tra, truy t6, xet xu va thi hanh an hlnh sv nhfun xu lf cong
minh, kip thai t9i ph~m-va nguoi -Ph~m t9i _
Tren tinh thfin lAy dan lam g6c, d6ng thai dap (rng yeu cfiu bao
v~ chS d9 xa h9i chu nghia, phat tri~n n~n dan chu xa h9i chu
nghia, bao v~ cac quy~n va 1qi fch hqp phap cua cong dan, xu lf
kien quySt va tri~t de mQi hanh vi ph~m t()i, BLTTHS nam 1988
da duqc sua d6i, b6 sung m9t s6 di~u (lk thu nhdti2) t~ ld hQp
thtr bay Qu6c h9i nu6c C()ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam khoa
VIII va thong qua vao ngay 30/6/1990 Vm nhfmg sua d6i I§n
nay, B9lu~t quy dinh ro chtrc nang, nhi~m V\1, quy@n h~n cua cac
CO" quan ti€n hanh t6 tt;mg, d~ cao vai tro CUa CllC t6 ch(rc Xa hQi Va
cong dan trong t6 tvng hlnh sv, kSt hqp sue m~nh cim phap chS xa
(l).Xem: TrAn Quang Ti~p, Ljch su t6 t(lng hinh S!J" Vi¢t Nam, Nxb Chinh tri qubc
gia, Ha N{li, 2003, tr 146 ·
(2) BLTTHS da dugc b6 sung them ba dieu m6'i la Di8u 42a quy dinh ve ngum
bao V~ quy8n lgi CUa duang S\f; f)i@u 168a quy djnh v8 thai h~n hoiin phien toa va
Di8u 215a quy dinh ve vi~c toa an cdp phuc thfim ap d1,mg, thay d6i ho~c huy b6
bi~n phap ngan cMn va sua d6i, b6 sung 35 dieu trong t6ng s6 286 dieu lu~t
19
xu Oic van ban quy ph~m phap lu~t t6 tt,mg hlnh sv dan h~mh khong th~ hi~n duqc toan di~n, dfiy du chfnh sach cua Dang va Nha nu6c ta trong linh vvc di~u tra, truy t6, xet xu va thi hanh an Chfnh vi v~y, vi~c ban hanh BLTTHS la \:'dn d~ mang tfnh khach quan va d.p thi~t, CO y nghia gop phfiu th\l"C hi~n hai nhi~m V\1 chien luqc la xay dvn.g chu nghia xa h()i va bao v~ T6 qu6c Vi~t Nam xa h()i chu nghia, thuc dAy sv nghi~p d6i mm cua ddt nu6c.<1)
K~ · thira va phat tri~n phap lu~t t6 tvng hlnh sv nu6c ta tir Cach m~g thang Tam d~n: nay vm.tinh thfin d6i m6i tren mQi m~t cua dm s6ng xa h()i, ngay 28/611988 t~ ld hQp thu ba, Qu6c h()i n-u6c C()ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam khoa Vill da thong qua BLTTHS B9 lu~tnay c6 hi~u lvc thi hanh tir ngay 01101/1989
phap cua cong dan, BL TTHS quy dinh trlnh tv, thu tvc khOi t6, dieu tra, truy t6, xet xu va thi hanh an hlnh sv nhfun xu lf cong minh, kip thai t9i ph~m-va nguoi -Ph~m t9i _
Tren tinh thfin lAy dan lam g6c, d6ng thai dap (rng yeu cfiu bao v~ chS d9 xa h9i chu nghia, phat tri~n n~n dan chu xa h9i chu nghia, bao v~ cac quy~n va 1qi fch hqp phap cua cong dan, xu lf
kien quySt va tri~t de mQi hanh vi ph~m t()i, BLTTHS nam 1988
da duqc sua d6i, b6 sung m9t s6 di~u (lk thu nhdti2) t~ ld hQp thtr bay Qu6c h9i nu6c C()ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam khoa VIII va thong qua vao ngay 30/6/1990 Vm nhfmg sua d6i I§n nay, B9lu~t quy dinh ro chtrc nang, nhi~m V\1, quy@n h~n cua cac CO" quan ti€n hanh t6 tt;mg, d~ cao vai tro CUa CllC t6 ch(rc Xa hQi Va cong dan trong t6 tvng hlnh sv, kSt hqp sue m~nh cim phap chS xa
(l).Xem: TrAn Quang Ti~p, Ljch su t6 t(lng hinh S!J" Vi¢t Nam, Nxb Chinh tri qubc
gia, Ha N{li, 2003, tr 146 · (2) BLTTHS da dugc b6 sung them ba dieu m6'i la Di8u 42a quy dinh ve ngum bao V~ quy8n lgi CUa duang S\f; f)i@u 168a quy djnh v8 thai h~n hoiin phien toa va Di8u 215a quy dinh ve vi~c toa an cdp phuc thfim ap d1,mg, thay d6i ho~c huy b6 bi~n phap ngan cMn va sua d6i, b6 sung 35 dieu trong t6ng s6 286 dieu lu~t
19
Trang 20h9i chu nghla voi sue m~ cua qulin chung nhan dan trong d&u
tranh ch6ng.va phong.ngua t9i ph~m
Sau m9t thai giah thi harth, can cu vao thvc ti~n t6 tvng trong
vi~c giai quy€t Y\1 an hl.nh sv va HiSn phap nam 1992, a€ kh~c
phvc nhfrng vuang m~c va thiSu sot trohg quy diiih cua BL TTHS ·
d6i VOi Vi~C khm tB, di~U tra, tru)' t6 va xet XU cac Yl,l an hlnh S\f,
Qu6c h9i nuac C9ng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam khoaiX t~
ld hQp thu hai da quySt dinh sua ,d6i; b6 sung m9t s6 di~u cua
BLTTHS (lftn thu hai) vao ngay22/12/1992 cho phil hqp vm tlnh
hlnh mai va nguy~n VQng cua nhful dan, d6ng thai phil hqp Vm
HiSn phap niim.1992 <t)
V 6i sv ra doi cua BLHS (dugc Qu6c h()i thong qua ngay
21112/1999 c6 hi~u lvc thi hanh tir ngay 01/7/2000), nhi6u quy
dinh cua BL TTHS hi~n hanh lien quan khong con phil hQ'P nfra
Do v~y, ngay 09/6/2000 Qu6c h9i thong qua Lu~t sua d6i, b6 ·
sung m9t s6 di~u cua BLTTHS (lftn thu ba)<2) nh~m thi hanh
BLHS nam 1999 cfing nhu phil hqp vm tiSn trlnh dan chu va d6i
m6i cua d&t nuac BLTTHS lftn nay chi t~p trung vao m9t s6
nhfmg quy djnh nh~m thvc.hi~n BLHS nam 1999; giai quySt m9t
s6 vAn d~ buc xuc cftn kh~c phvc trong qua trlnh t6 tl,lllg nh~m
nang cao hi~u qua di~u tra, truy t6, xet xu cac Vl,l an hlnh SlJ Vi~c
sua d6i, b6 sung m9t s6 di~u cua BLTTHS lftn nay "d11a tren
(1) BLTTHS da duqc b6 sung them ba di~u m6i Ia: f)i~u 143a quy dinh v~ ~l.~c
tra hb sa d€ di~u tra b6 sung; f)i~u 143b quy dinh v~ dlnh chi ho~c t;;~.m dlnh chi vv·
an; Bi~u 160a quy dinh v~ thanb ph~n h(li dqng xet xu sq thftm dbng thm Ia chung
(2) BLTTHS da duqc b6 sung them hai di€u mui la Bi~u lOa quy· djnh v€ trach
nhi~m cua co quan tien hanh t6 1\lng, ngubi tien hanh t6 t\lng va Bi~u 234a quy
djnh v€ thi hanh hlnh ph;;~.t tr\lc xudt Bo cac di€u khoan sau: Cac khoan 3, 4 Bi~u
145 quy dinh v€ thfim quy€n xet xu cua toa an cac cdp; Di€u 160a quy djnh v€
thanh ph~n xet xu sa thftm dbng thbi Ia chung thdm; di~m a khoan 1· Bi€u 226 quy
dinh v€ nhitng ban an va quy~t dinh duqc thi hanh Sua d6i, b6 sung 21 di€u lu~t
va sua d6i m9t sf> di€u khoan clia BLHS nam 1985 thanh di€ukboan tuang ung
cua BLHS nam 1999 dqcvi~n dftn trong BLTTHS Sau ba l~n sua dbi, BLTTHS ·
20
h9i chu nghla voi sue m~ cua qulin chung nhan dan trong d&u tranh ch6ng.va phong.ngua t9i ph~m
Sau m9t thai giah thi harth, can cu vao thvc ti~n t6 tvng trong
vi~c giai quy€t Y\1 an hl.nh sv va HiSn phap nam 1992, a€ kh~c
phvc nhfrng vuang m~c va thiSu sot trohg quy diiih cua BL TTHS · d6i VOi Vi~C khm tB, di~U tra, tru)' t6 va xet XU cac Yl,l an hlnh S\f,
Qu6c h9i nuac C9ng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam khoaiX t~
ld hQp thu hai da quySt dinh sua ,d6i; b6 sung m9t s6 di~u cua BLTTHS (lftn thu hai) vao ngay22/12/1992 cho phil hqp vm tlnh hlnh mai va nguy~n VQng cua nhful dan, d6ng thai phil hqp Vm HiSn phap niim.1992 <t)
V 6i sv ra doi cua BLHS (dugc Qu6c h()i thong qua ngay 21112/1999 c6 hi~u lvc thi hanh tir ngay 01/7/2000), nhi6u quy dinh cua BL TTHS hi~n hanh lien quan khong con phil hQ'P nfra
Do v~y, ngay 09/6/2000 Qu6c h9i thong qua Lu~t sua d6i, b6 · sung m9t s6 di~u cua BLTTHS (lftn thu ba)<2) nh~m thi hanh BLHS nam 1999 cfing nhu phil hqp vm tiSn trlnh dan chu va d6i m6i cua d&t nuac BLTTHS lftn nay chi t~p trung vao m9t s6 nhfmg quy djnh nh~m thvc.hi~n BLHS nam 1999; giai quySt m9t s6 vAn d~ buc xuc cftn kh~c phvc trong qua trlnh t6 tl,lllg nh~m
nang cao hi~u qua di~u tra, truy t6, xet xu cac Vl,l an hlnh SlJ Vi~c sua d6i, b6 sung m9t s6 di~u cua BLTTHS lftn nay "d11a tren
(1) BLTTHS da duqc b6 sung them ba di~u m6i Ia: f)i~u 143a quy dinh v~ ~l.~c tra hb sa d€ di~u tra b6 sung; f)i~u 143b quy dinh v~ dlnh chi ho~c t;;~.m dlnh chi vv· an; Bi~u 160a quy dinh v~ thanb ph~n h(li dqng xet xu sq thftm dbng thm Ia chung
(2) BLTTHS da duqc b6 sung them hai di€u mui la Bi~u lOa quy· djnh v€ trach
nhi~m cua co quan tien hanh t6 1\lng, ngubi tien hanh t6 t\lng va Bi~u 234a quy djnh v€ thi hanh hlnh ph;;~.t tr\lc xudt Bo cac di€u khoan sau: Cac khoan 3, 4 Bi~u
145 quy dinh v€ thfim quy€n xet xu cua toa an cac cdp; Di€u 160a quy djnh v€ thanh ph~n xet xu sa thftm dbng thbi Ia chung thdm; di~m a khoan 1· Bi€u 226 quy dinh v€ nhitng ban an va quy~t dinh duqc thi hanh Sua d6i, b6 sung 21 di€u lu~t
va sua d6i m9t sf> di€u khoan clia BLHS nam 1985 thanh di€ukboan tuang ung cua BLHS nam 1999 dqcvi~n dftn trong BLTTHS Sau ba l~n sua dbi, BLTTHS ·
20
Trang 21nguyen tlic khong hc;m chi quyJn cua bt can; bt cao va nhiing
ngu<Yi tham gia ··t6 tl:lng khac, a6ng th&i·bao dam hoc;zt d9ng c6
hi~U qua CUa CGC CO' quan baO V~ phap [Ugt trUcYC yeu cdu adu
tranh phi'ing ch6ng t9i phc;zm trong tinh h'inh m&i".< 0
Qua g~n 15 nam thi hanh v&i ba lin sua d61, b6 sung,
BLTTHS nam 1988 la'can cu phap lid~ ca quan di~u tra, vi~n
khach quan~ toaD di~n, d§.y du, g6p ph§.n bao dam vi~c phat hi~n
chinh xac, nhanh chong va xu li cong minh, kip tl;loimQi hanh vi
ph~ t9i, khong dS lQt t()i ph~m, khong lam oan nguoi vo t9i
Tuy nhien, troug cong CUQC d6i m&i toan di~n cua ddt nu&c
tren tdt.ca cac ITnh vvc, trong d6 c6 cai each tu phap, BLTTHS
n~m 1988 khong con phu hgp nfra va da b9c 19 m9t s6 h~n ch~
nhdt di_nh
Nghj quy~t s6 08-NQITW ngay 02/01/2002 cua B9 chinh trj
v~ m9t s6 nhi~m Vi;! trQng tam cong tac tu phap trong-thm gian t&i
da t~o sv thay d6i, chuy~n bi~n l&n v€ ho~t d()ng cua cac ca quan
tit phap n6i chung va ca quan· ti~n h~mli t6 tl,lng hinh sv n6i rieng
Cung v&i sv d6i m6iho~t d9ng cua cac ca quan tu phap; d6i m6i
hO~t d()ng CUa C<J quan dieu tra, Vi~n ki~m sat va toa an trong tB
tvrig hinh sv Ui m()t tron:g nhiing nhan t6 d()t pha quan: trQng thuc
day qua trinh xay dvng Nha nu6c phap quy~n xa h9i chu nghia
Vi~t Nam, g6p phArr vao Sl,l nghi~p xay dVUg m9t -xa h9i cong
b~ng, dan chu va van minh
Cac nghj quy~t cua 'Dangda duQ'cthe ch€ hoa thanh nhiing
quy djnh phap · lu~t nhu Hi€n phap, Lu~t t6 chuc toa an nhan dan,
Lu~t 1:6 chuc toa an quan sv, BLTTHS, Phap l~nh t6 chuc di~u tra
hlnh sv d~ bao dam sv th6ng nhdt, d6ng b9 gifra cac van ban
phap hi~t, dap 11ng yeu ciri ddu tranh phong ·ch6ng t9i ph~m trong
(1) ''Nbfrng n()i dung chli y8u cua Lu~t sua d6i, b6 sung m()t s6 di8u cua
BLTIHS", T(lp chltoa an nhfin dan, s6 7/2000, tr 4
khach quan~ toaD di~n, d§.y du, g6p ph§.n bao dam vi~c phat hi~n chinh xac, nhanh chong va xu li cong minh, kip tl;loimQi hanh vi
ph~ t9i, khong dS lQt t()i ph~m, khong lam oan nguoi vo t9i Tuy nhien, troug cong CUQC d6i m&i toan di~n cua ddt nu&c tren tdt.ca cac ITnh vvc, trong d6 c6 cai each tu phap, BLTTHS n~m 1988 khong con phu hgp nfra va da b9c 19 m9t s6 h~n ch~ nhdt di_nh
Nghj quy~t s6 08-NQITW ngay 02/01/2002 cua B9 chinh trj
v~ m9t s6 nhi~m Vi;! trQng tam cong tac tu phap trong-thm gian t&i
da t~o sv thay d6i, chuy~n bi~n l&n v€ ho~t d()ng cua cac ca quan
tit phap n6i chung va ca quan· ti~n h~mli t6 tl,lng hinh sv n6i rieng Cung v&i sv d6i m6iho~t d9ng cua cac ca quan tu phap; d6i m6i hO~t d()ng CUa C<J quan dieu tra, Vi~n ki~m sat va toa an trong tB tvrig hinh sv Ui m()t tron:g nhiing nhan t6 d()t pha quan: trQng thuc day qua trinh xay dvng Nha nu6c phap quy~n xa h9i chu nghia Vi~t Nam, g6p phArr vao Sl,l nghi~p xay dVUg m9t -xa h9i cong b~ng, dan chu va van minh
Cac nghj quy~t cua 'Dangda duQ'cthe ch€ hoa thanh nhiing quy djnh phap · lu~t nhu Hi€n phap, Lu~t t6 chuc toa an nhan dan, Lu~t 1:6 chuc toa an quan sv, BLTTHS, Phap l~nh t6 chuc di~u tra hlnh sv d~ bao dam sv th6ng nhdt, d6ng b9 gifra cac van ban phap hi~t, dap 11ng yeu ciri ddu tranh phong ·ch6ng t9i ph~m trong
(1) ''Nbfrng n()i dung chli y8u cua Lu~t sua d6i, b6 sung m()t s6 di8u cua BLTIHS", T(lp chltoa an nhfin dan, s6 7/2000, tr 4
21
Trang 22giai do<;1n m6i V 6'i tinh thin cac nghi quyth cua Dang, BLTTHS
nam 2003 duqc Qu6c h9i khoa XI t<;1i ld hQp thu tu thong qua
ngay 26111/2003, c6 hi~u h,rc tu ngay 0117/2004 da dap ung duqc
yeu ciu V~ d6i m6'i h0<;1t d()ng CUa cac CO' quan tU phap theo huang
tinh giam b9 may, th6ng nh~t diu m6i, nang cao ch~t luqng ho(;lt
ctc;>ng cua cac co quan tiSn hanh t6 tvng trong qua trlnh giai quyst
Vl,l an hlnh sv BLTTHS nam 2003 c6 8 phin, 37 chuang va 346
di€u lu~t, trong d6 giu nguyen 25 di€u lu~t cua BLTTHS nam
1988; b6 sung 48 di~u lu~t m6'i; sua d6i, b6 sung 267 di€u cua
BLTTHS nam 1988 thanh 273 diSu, trong d6 c6 4 diSu sua dbi, b6
sung v€ tieu dS; b6 1 diSu (DiSu 257) Nhu v?y, so v6'i BL TTHS
nam 1988, BLTTHS nam 2003 quy dinh them 1 phin, 5 chuang
va 49 di~u lu~t BL TTHS nam 2003 v6'i nhung n()i dung duqc sua
a6i, b6 sung da nang cao ch~t luqng h0<;1t d()ng CUa CaC CO" quan tU
phap, Gap trng yeu du cua CUQC d~U tranh phong ch6ng t(}i ph<;lm
trong tlnh hinh m6'i; neu cao han nfra trach nhi~m cua CO" quan
nha nuac ct6i vai cong dan, dam bao quysn w do, dan chu cua
cong dan da ctuqc hiSn phap va phap Iu~t quy dinh; d~ cao trach
nhi~m Va XaC dinh chtrc nang, nhi~m Vl,l CUa cac CO" quan Va ngu(ri
tiSn hanh t6 tvng, xac dinh r6 han quySn va nghla Vl,l cua nhfrng
nguai tham gia t6 t1,1ng; cac quy djnh vS trlnh tv, thu tl)c t6 tvng
d-uqc sua d6i r6 rang, cv th~, dS hi~u, c6 t£nh kha thi han, t<;1o diSu
ki~n cho nhfrng nguoi tiSn hanh va tham gia t6 tvng thgc hi~n diy
du quySn va trach nhi~m cua nlinh BL TTHS nam 2003 duqc b6
eve nhu sau:
- Phin thu nh~t: Nhung quy djnh chung, g6m 7 chuang (tu
DiSu 1 dSn DiSu 99) quy dinh vS nhi~m Vl) va hi~u lgc cua B() lu~t
t6 tvng hlnh sg; nhung nguyen t~c co ban; ca quan tiSn hanh t6
tvng, nguai tiSn hanh t6 tvng va vi~c thay dbi ngueri tiSn hanh t6
tl)ng; ngueri tham gia t6 tvng; chung cu; nhung bi~n phap ngan
ch~n; bien ban, thai h(;ln, an phf
- Phin thu hai: Khai t6,diSu tra Vl) an hinh Sl)" va quySt dinh
22
giai do<;1n m6i V 6'i tinh thin cac nghi quyth cua Dang, BLTTHS nam 2003 duqc Qu6c h9i khoa XI t<;1i ld hQp thu tu thong qua ngay 26111/2003, c6 hi~u h,rc tu ngay 0117/2004 da dap ung duqc yeu ciu V~ d6i m6'i h0<;1t d()ng CUa cac CO' quan tU phap theo huang tinh giam b9 may, th6ng nh~t diu m6i, nang cao ch~t luqng ho(;lt ctc;>ng cua cac co quan tiSn hanh t6 tvng trong qua trlnh giai quyst Vl,l an hlnh sv BLTTHS nam 2003 c6 8 phin, 37 chuang va 346 di€u lu~t, trong d6 giu nguyen 25 di€u lu~t cua BLTTHS nam 1988; b6 sung 48 di~u lu~t m6'i; sua d6i, b6 sung 267 di€u cua BLTTHS nam 1988 thanh 273 diSu, trong d6 c6 4 diSu sua dbi, b6 sung v€ tieu dS; b6 1 diSu (DiSu 257) Nhu v?y, so v6'i BL TTHS nam 1988, BLTTHS nam 2003 quy dinh them 1 phin, 5 chuang
va 49 di~u lu~t BL TTHS nam 2003 v6'i nhung n()i dung duqc sua
a6i, b6 sung da nang cao ch~t luqng h0<;1t d()ng CUa CaC CO" quan tU phap, Gap trng yeu du cua CUQC d~U tranh phong ch6ng t(}i ph<;lm trong tlnh hinh m6'i; neu cao han nfra trach nhi~m cua CO" quan nha nuac ct6i vai cong dan, dam bao quysn w do, dan chu cua cong dan da ctuqc hiSn phap va phap Iu~t quy dinh; d~ cao trach
nhi~m Va XaC dinh chtrc nang, nhi~m Vl,l CUa cac CO" quan Va ngu(ri tiSn hanh t6 tvng, xac dinh r6 han quySn va nghla Vl,l cua nhfrng nguai tham gia t6 t1,1ng; cac quy djnh vS trlnh tv, thu tl)c t6 tvng d-
uqc sua d6i r6 rang, cv th~, dS hi~u, c6 t£nh kha thi han, t<;1o diSu
ki~n cho nhfrng nguoi tiSn hanh va tham gia t6 tvng thgc hi~n diy
du quySn va trach nhi~m cua nlinh BL TTHS nam 2003 duqc b6 eve nhu sau:
- Phin thu nh~t: Nhung quy djnh chung, g6m 7 chuang (tu DiSu 1 dSn DiSu 99) quy dinh vS nhi~m Vl) va hi~u lgc cua B() lu~t t6 tvng hlnh sg; nhung nguyen t~c co ban; ca quan tiSn hanh t6 tvng, nguai tiSn hanh t6 tvng va vi~c thay dbi ngueri tiSn hanh t6 tl)ng; ngueri tham gia t6 tvng; chung cu; nhung bi~n phap ngan
ch~n; bien ban, thai h(;ln, an phf
- Phin thu hai: Khai t6,diSu tra Vl) an hinh Sl)" va quySt dinh
22
Trang 23vi~c truy t6 gbm 8 chuang (tu Di~u 100 d@n f)i~u 169) quy dinh
V~ khoi t6 Vl,l an hlnh S\I; nhung quy dinh chung V~ di~u tra; khoi
t6 va hoi cung b! can; l~y loi khai cua nguai lam chung, nguoi bi
h<;ti, nguyen dan dan sv, bi dan dan sv, nguoi c6 quy~n lqi, nghia
Vl,llien quan dSn Vl,l an hlnh Slf, d6i ch~t, nh~n d<;tng; kham xet, thu
giu, t?ffi giu, ke bien tai san; kham nghi~m hi~n truang, kham
nghi~m tu thi, xem xet d~u v@t tren than th§, thvc nghi~m di~u tra,
giam dinh; t?m dlnh chi cti€u tra va kSt thuc di~u tra; quySt dinh
vi~c truy t6
- Phftn thu ba: Xet xu sa thfim gcSm 7 chuang (tu f)i~u 170 dSn
f)i~u 229) quy dinh v€ thfim quy~n cua toa an cac c~p; chufin bi
xet XU; quydinh Chung vS thu tl,lC t6 tl,lng t?i phien toa; thu tl,lC b~t
dftu phien toa; thu 1l,lC xet hoi t<;ti phien toa; tranh lu~n t<;ti phien
toa; nghi an va tuyen an
- Phftn thu tu: Xet xu phuc thfim g6m 2 chuang (tu BiSu 230
dSn Bi€u 254) quy dinh v€ tinh ch~t cua xet xu phuc th~m va
quy~n khang cao, khang nghi; thu tl,lc xet xu phuc thfim
- Phftn thu nam: Thi hanh ban an va quySt dinh cua toa an g6m
5 chuang (tu f)i~u 255 dSn Di~u 271) quy dinh v~ nhung quy dinh
chungv~ thihanh ban an, quyst dinh cua toa an; thi hrum hlnh
ph<;tt tu hlnh; thi h~mh hlnh ph?t tu va cac hlnh ph<;tt khac; giam
thai h<;tn ho~c mi@n ch~p hanh hlnh ph<;tt; xoa an tich
- Phftn thu sau: Xet l<;ti ban an va quySt dinh da c6 hi~u Ivc
phap lu~t g6m 2 chuang (tu Bi~u 272 dSn Bi~u 300) quy dinh v~
thu t\lc giam d6c th~m; thu tl,lc tai thfim
- Phftn thu bay: Thu tl,lc d~c bi~t g6m 4 chuang (tU Bi~u 301
dSn Bi~u 339) quy d!nh vS thu tl,lc t6 tl,lng d6i v6i ngum chua
th~mh nien; thu t\,lC ap dl,lng bi~n phap b~t bUQC chua b~nh; thu tl,lC
rut gQn; khiSu n<;ti, t6 cao trong t6 tl,lng hlnh SlJ
- Phftn thu tam: Hqp tac qu6c tS g6m 2 chuang (tir Bi~u 340
23
vi~c truy t6 gbm 8 chuang (tu Di~u 100 d@n f)i~u 169) quy dinh V~ khoi t6 Vl,l an hlnh S\I; nhung quy dinh chung V~ di~u tra; khoi t6 va hoi cung b! can; l~y loi khai cua nguai lam chung, nguoi bi h<;ti, nguyen dan dan sv, bi dan dan sv, nguoi c6 quy~n lqi, nghia Vl,llien quan dSn Vl,l an hlnh Slf, d6i ch~t, nh~n d<;tng; kham xet, thu giu, t?ffi giu, ke bien tai san; kham nghi~m hi~n truang, kham
nghi~m tu thi, xem xet d~u v@t tren than th§, thvc nghi~m di~u tra, giam dinh; t?m dlnh chi cti€u tra va kSt thuc di~u tra; quySt dinh vi~c truy t6
- Phftn thu ba: Xet xu sa thfim gcSm 7 chuang (tu f)i~u 170 dSn f)i~u 229) quy dinh v€ thfim quy~n cua toa an cac c~p; chufin bi xet XU; quydinh Chung vS thu tl,lC t6 tl,lng t?i phien toa; thu tl,lC b~t dftu phien toa; thu 1l,lC xet hoi t<;ti phien toa; tranh lu~n t<;ti phien toa; nghi an va tuyen an
- Phftn thu tu: Xet xu phuc thfim g6m 2 chuang (tu BiSu 230
dSn Bi€u 254) quy dinh v€ tinh ch~t cua xet xu phuc th~m va
quy~n khang cao, khang nghi; thu tl,lc xet xu phuc thfim
- Phftn thu nam: Thi hanh ban an va quySt dinh cua toa an g6m
5 chuang (tu f)i~u 255 dSn Di~u 271) quy dinh v~ nhung quy dinh
chungv~ thihanh ban an, quyst dinh cua toa an; thi hrum hlnh ph<;tt tu hlnh; thi h~mh hlnh ph?t tu va cac hlnh ph<;tt khac; giam thai h<;tn ho~c mi@n ch~p hanh hlnh ph<;tt; xoa an tich
- Phftn thu sau: Xet l<;ti ban an va quySt dinh da c6 hi~u Ivc phap lu~t g6m 2 chuang (tu Bi~u 272 dSn Bi~u 300) quy dinh v~
thu t\lc giam d6c th~m; thu tl,lc tai thfim
- Phftn thu bay: Thu tl,lc d~c bi~t g6m 4 chuang (tU Bi~u 301 dSn Bi~u 339) quy d!nh vS thu tl,lc t6 tl,lng d6i v6i ngum chua
th~mh nien; thu t\,lC ap dl,lng bi~n phap b~t bUQC chua b~nh; thu tl,lC rut gQn; khiSu n<;ti, t6 cao trong t6 tl,lng hlnh SlJ
- Phftn thu tam: Hqp tac qu6c tS g6m 2 chuang (tir Bi~u 340
23
Trang 24d~n DiSu 346) la nhfrng quy dinh chung vS hgp tac qu6c t~ trong
t6 tl;lng hinh sv~ dfin d(), chuySn giao h6 sa, t~ti li~u, v~t chung
ella v\ian
Sau 12 nam thi hilnh, cac quy dinh ella BL TTHS da tf;lo ca sa
phap Ji cho cac co quan va ngucri c6 thfrm 'quyen ti~n h~h t6 t\l~g
trong vi~c gi~i quy~t vv an hinh sv, · g6p phAn hf;lri ch~ oan, sai
Thvc ti@n thi hanh da kh~ng dinh vai tro quan trQng ella BLTTHS
nam 2003 trong cong CUQC dfiu tranh phong rigira va ch6ng t()i
phf;lm, g6p phAn giU vung an ninh chinh tri, tr~t tv an to~n xff h()i,
bao v~ cu()c s6ng blnh yen cua nhan dan, tf;lo moi truimg 6n dinh
cho sv phat triSn kinh t~ xa h()i, h()i nh~p qu6c t~, xay dvng va
bao v~ vfrng ch~c· T6 qu6c Vi~t Nam xa h()i chll nghia Cac quy
dinh ella BLTTHS da t?o ca·sa phap li hfru hi~u cho cac co quan
ti~n hanh t6 tt,mg, ngum ti@n hanh t6 tvng · th1;rc hi~n chuc nang,
nhi~m V\1 theo quy dinh cua phap lu~t, h?U ch~ oan, sai ya b6 lQt
t()i phfitm, bao dam t6t han quySn va lqi ich hqp phap ella ngum
tham gia t6 tvJ.?.g, d~c bi~t la ngum bi "b~t, nguai bi tf;lm giu, bi can,
bi CaO, ngucri bao chua, bao dam tinh minh bfilCh, khach quan
trong t8 t1,1ng hlnh Sl,t Cac V\1 an CO' ban dUQ'C giai quy@t dung
trinh tv, thll 6,.1c~ thmhl;ln do BLTTHS quy dinh.(l) Tuy l)hien,
trong qua trlnh ap dl,ing, BL TTHS nam 2003 cling b()c 19 nhtmg
vuong m~c bfit c~p la: Quy di.nh v€ nhi~xrt vv, quySn h~ ella cac
CO' quan ti~n harth t6 tl,lng COn thi@u va c6nhung nQi dung chua
phu hqp nen anh huang d~n chAt luQ'llg; hi~u qua ho?t d<?ng ella
cac ca quan t6 ·tvng; diSu tra vien; 1dSm sat vien, thfim pharr la
nhung ngum trvc ti~p giai · :quy~t vv an nhung · chi duqc giao
nhung thfrm q:uySn xfit hfitn che nen da anh hucmg khong nh6 d€n
, , , ' ' ,, .' , ' '
chat hrqng va tien d9 giai quyet Y\1 an; thieu m9t so quy~n quan
trQng bao d~m cho ngucri bi b&t, ngum hi tf;lm gii1', bi can, bi cao,
ngum bao chua thvc hi~n t6t vi~c bao chua, go t()i; quy dinh v€'
(l).'Xeni: Vi~nki€m sat nhan dan t6i cao, Bao cao s6 llfflC-VKSTC Tbng k~t 10
nam thi h~mh BLTTHS nam 2003,2015
24
d~n DiSu 346) la nhfrng quy dinh chung vS hgp tac qu6c t~ trong t6 tl;lng hinh sv~ dfin d(), chuySn giao h6 sa, t~ti li~u, v~t chung ella v\ian
Sau 12 nam thi hilnh, cac quy dinh ella BL TTHS da tf;lo ca sa
phap Ji cho cac co quan va ngucri c6 thfrm 'quyen ti~n h~h t6 t\l~g
trong vi~c gi~i quy~t vv an hinh sv, · g6p phAn hf;lri ch~ oan, sai Thvc ti@n thi hanh da kh~ng dinh vai tro quan trQng ella BLTTHS nam 2003 trong cong CUQC dfiu tranh phong rigira va ch6ng t()i phf;lm, g6p phAn giU vung an ninh chinh tri, tr~t tv an to~n xff h()i, bao v~ cu()c s6ng blnh yen cua nhan dan, tf;lo moi truimg 6n dinh cho sv phat triSn kinh t~ xa h()i, h()i nh~p qu6c t~, xay dvng va bao v~ vfrng ch~c· T6 qu6c Vi~t Nam xa h()i chll nghia Cac quy dinh ella BLTTHS da t?o ca·sa phap li hfru hi~u cho cac co quan ti~n hanh t6 tt,mg, ngum ti@n hanh t6 tvng · th1;rc hi~n chuc nang, nhi~m V\1 theo quy dinh cua phap lu~t, h?U ch~ oan, sai ya b6 lQt t()i phfitm, bao dam t6t han quySn va lqi ich hqp phap ella ngum tham gia t6 tvJ.?.g, d~c bi~t la ngum bi "b~t, nguai bi tf;lm giu, bi can,
bi CaO, ngucri bao chua, bao dam tinh minh bfilCh, khach quan trong t8 t1,1ng hlnh Sl,t Cac V\1 an CO' ban dUQ'C giai quy@t dung trinh tv, thll 6,.1c~ thmhl;ln do BLTTHS quy dinh.(l) Tuy l)hien, trong qua trlnh ap dl,ing, BL TTHS nam 2003 cling b()c 19 nhtmg vuong m~c bfit c~p la: Quy di.nh v€ nhi~xrt vv, quySn h~ ella cac CO' quan ti~n harth t6 tl,lng COn thi@u va c6nhung nQi dung chua phu hqp nen anh huang d~n chAt luQ'llg; hi~u qua ho?t d<?ng ella cac ca quan t6 ·tvng; diSu tra vien; 1dSm sat vien, thfim pharr la nhung ngum trvc ti~p giai · :quy~t vv an nhung · chi duqc giao nhung thfrm q:uySn xfit hfitn che nen da anh hucmg khong nh6 d€n
, , , ' ' ,, .' , ' '
chat hrqng va tien d9 giai quyet Y\1 an; thieu m9t so quy~n quan trQng bao d~m cho ngucri bi b&t, ngum hi tf;lm gii1', bi can, bi cao, ngum bao chua thvc hi~n t6t vi~c bao chua, go t()i; quy dinh v€'
(l).'Xeni: Vi~nki€m sat nhan dan t6i cao, Bao cao s6 llfflC-VKSTC Tbng k~t 10
nam thi h~mh BLTTHS nam 2003,2015
24
Trang 25ci'm cu t<;tm giam con dinh tfnh va chu ysu dva vao sv phan lo<;ti t9i
ph<;tm dang la nguyen nhan d~n dSn vi~c l<;tm dvng t<;tm giam trong
thvc ti€n; quy dinh vS m<)t s6 bi~n phap cuang chS t6 tvng con
chua d§ydu va Cl) th~, thiSu C(J chS dmg bu()c trach nhi~m trong
trucmg hqp nguoitham gia t6 tvng vi ph:;tm phap lu~t; quy dinh vS
chung cu con nhi€u b~t c~p, chua phu hqp v6i di€n biSn tlnh hlnh
t()i ph<:tm, chua th~ hi~n dugc yeu du tranh tvng da tr6' thanh
nguyen tic hiSn d!nh va chua thea kip sv phat tri~n cua khoa h9c
cong ngh~ hi~n dC;li, chu ySu v~n chi ghi nh~n nhfrng ngu6n chling
cu truysn th6ng, chua cong nh~n la chung cu ct6i voi cac du li~u
di~n tu dugc thu th:;ip tu m<;tng internet, tu cac thiSt bi di~n tu; ch€
dinh thoi h<;tn t6 tvng chua th~t hgp lf, vfrn con nhfrng ho(;lt d<)ng t6
tyng chua bi rang bu<)c b6'i thai h(;ln; thai h<;tn t(;lm giarn con dai;
m()t s6 thai h<;tn qua ch~t che nen thiSu tfnh kha thi; B() lu~t hi~n
hanh m6i chi quy dinh thu tl)C ap dl)ng cho nguai chua thanh nien
ph<;tm t()i, chua quy d!nh thu tlJc cho nguai chua thanh nien Ia bi
h(;li, nguai lam chung; thi€u cac bi~n phap baa v~ nguoi lam
chung va nhfmg nguai tham gia t6 tvng khac; Can cu khang nghi
giam d6c thftm thiSu ch~t che dang la nguyennhan chu y~u d~n
den khang nghi giam d6c thftm con nhi€u nhu hi~n nay va c6 nguy
C(J tr6' thanh C~p xet XU thu ba; thu tl)C rut gQn, tllU tl;lC d6i V6i
nguai chua thanh nien, khiSu n(;li, t6 cao, hgp tac qu6c t€ chua phu
hqp v6i thvc ti€n, chua bao dam tfnh d~c thu; ki thu~t trinh bay
BL TTHS con c6 ~hung cti€m chua hgp If.< l)
D€ xay dvng Nha nu6c phap quySn XHCN Vi~t :Nam, Dang
ta dadS ra nhi€u chu tnrcrng cai each tu phap nhu: Nghi quySt s6
OS-NQtrW ngay 02/0112002, Nghi quySt s6 48-NQtrW ngay
26/5/2005, Nghi quySt s6 49-NQ/TW ngay 02/6/2005, KSt lu~n s6
79-KL/TW ngay 2817/2010, KSt lu~n s6 92-KL/TW ngay
12/3/2014 cua B() Chfnhtri; Van ki~n H<;ti h<)i d<;ti bi~u toan qu6c
(l).Xem: Vi~n ki~m sat nban dan t6i cao, To trlnh s6 H/TTr-VKSTC·V8 ngay
23/3/2015 v~ Dv an BLTTHS sua dtk
25
ci'm cu t<;tm giam con dinh tfnh va chu ysu dva vao sv phan lo<;ti t9i ph<;tm dang la nguyen nhan d~n dSn vi~c l<;tm dvng t<;tm giam trong thvc ti€n; quy dinh vS m<)t s6 bi~n phap cuang chS t6 tvng con chua d§ydu va Cl) th~, thiSu C(J chS dmg bu()c trach nhi~m trong trucmg hqp nguoitham gia t6 tvng vi ph:;tm phap lu~t; quy dinh vS chung cu con nhi€u b~t c~p, chua phu hqp v6i di€n biSn tlnh hlnh t()i ph<:tm, chua th~ hi~n dugc yeu du tranh tvng da tr6' thanh nguyen tic hiSn d!nh va chua thea kip sv phat tri~n cua khoa h9c cong ngh~ hi~n dC;li, chu ySu v~n chi ghi nh~n nhfrng ngu6n chling
cu truysn th6ng, chua cong nh~n la chung cu ct6i voi cac du li~u di~n tu dugc thu th:;ip tu m<;tng internet, tu cac thiSt bi di~n tu; ch€ dinh thoi h<;tn t6 tvng chua th~t hgp lf, vfrn con nhfrng ho(;lt d<)ng t6 tyng chua bi rang bu<)c b6'i thai h(;ln; thai h<;tn t(;lm giarn con dai; m()t s6 thai h<;tn qua ch~t che nen thiSu tfnh kha thi; B() lu~t hi~n
hanh m6i chi quy dinh thu tl)C ap dl)ng cho nguai chua thanh nien ph<;tm t()i, chua quy d!nh thu tlJc cho nguai chua thanh nien Ia bi h(;li, nguai lam chung; thi€u cac bi~n phap baa v~ nguoi lam chung va nhfmg nguai tham gia t6 tvng khac; Can cu khang nghi giam d6c thftm thiSu ch~t che dang la nguyennhan chu y~u d~n
den khang nghi giam d6c thftm con nhi€u nhu hi~n nay va c6 nguy C(J tr6' thanh C~p xet XU thu ba; thu tl)C rut gQn, tllU tl;lC d6i V6i
nguai chua thanh nien, khiSu n(;li, t6 cao, hgp tac qu6c t€ chua phu hqp v6i thvc ti€n, chua bao dam tfnh d~c thu; ki thu~t trinh bay
BL TTHS con c6 ~hung cti€m chua hgp If.< l)
D€ xay dvng Nha nu6c phap quySn XHCN Vi~t :Nam, Dang
ta dadS ra nhi€u chu tnrcrng cai each tu phap nhu: Nghi quySt s6 OS-NQtrW ngay 02/0112002, Nghi quySt s6 48-NQtrW ngay 26/5/2005, Nghi quySt s6 49-NQ/TW ngay 02/6/2005, KSt lu~n s6 79-KL/TW ngay 2817/2010, KSt lu~n s6 92-KL/TW ngay 12/3/2014 cua B() Chfnhtri; Van ki~n H<;ti h<)i d<;ti bi~u toan qu6c
(l).Xem: Vi~n ki~m sat nban dan t6i cao, To trlnh s6 H/TTr-VKSTC·V8 ngay 23/3/2015 v~ Dv an BLTTHS sua dtk
25
Trang 26IAn X, XI cua Dang Oic nghi quySt cua, Dang nh~n m~h: Cai
each m~ me thu tt,1c t6 tt,mg tu phap theo hu6ng dan chu, bln11
ding, cong khai, minh b~;tch, ch~t che nhung thu~ ti~n, bao dam
S\1' tham gia va giam sat CUa nhan dan d6i VOO ho~;tt d()ng tu phap;
bao dam ch~t lugng tranh t\illg tl;ii cac phien toa xet xl)', J~ykSt
qua tranh tvng t~;ti toa lam din cu quan trQng d~ phan quyStb_an
an, coi day 18 khau d()t pha d~ nang cao ch~t lugng ho~t d()ng tu
phap; d6ng thai, yeu cAu cai each nhi~u n9i dung cv th~ klulc cua
t6 tl,lng hlnh sv (1) V 6i mvc tieu xay dvng BL TTHS khoa hQc, tiSn
b(), c6 tfnh kha thi cao, la cong cv phap lf si\c bend~ d~u tranh
hfiu hi~u v6i mQi lol;ii t()i ph~;im, BLTTHS nam 2015 dugc xay
dvng tren ca sa quan tri~t cac quan di~m chi d~;to la: th~ chs hoa
d§.y du cac chu truang em each tu phap cua Dang va HiSn phap
nam 2013, bao·dam mQi hanh vi ph~;tm t9i d€u phai dugcphat hi~n
va xu lf nghiem minh, chfnh xac, kip thm, ch6ng bo lQt t()i ph~;tm,
ch6ng lam oan nguai vo t()i; tang cubng han nfra trach nhi~m cua
cac ca quan t6 tvng trong vi~c bao v~ quy€n con nguai, quyen
cong dan; cv th~ hoa cac trlnh tv, thu t1,1c dS ngum tiSn hanh t6
tvng va ngum tham gia t6 tvng thvc hi~n day du quy€n va trach
nhi~m lu~t dinh, h~;tn chS t6i da cac quy dinh chung chung, phru
cha van ban hu6ng ddn thi hanh; vi~c xay dvng dv an BLTTHS
phru duqc tiSn hanh tren ca sa t6ng kSt thvc ti~n 10 nam thi hanh
BLTTHs' nam 2003, tiSp tvc kS thira nhfrng quy dinh con phu
hqp, kh~c phvc can ban nhfrng vu6ng m~c, b!t c~p d~t ra qua thvc
ti~n; kh~g dinh tiSp tvc duy trl va phat huy nhfrng uu di~m cua
mo hlnh t6 tvng thftm vfrn; d6ng thai tham khao kinh nghi~m qu6c
tS, tiSp thu c6 ch9n l9c nhfrng h~;tt nhan hqp lf cua mo hlnh t6 tl,lng
tranh tl,lng, phu hqp v6i dieu ki~n C\l th~ cua Vi~t Nam, bao dam
nguyen t~c tranh tl,lng trong xet xu; bao dam tfnh th6ng nhfit cua
h~ th6ng phap lu~t, phu hqp v6i cac lu~t IQ.6i dugc Qu6c h()i ban
(l).Xem: Vi~n ki€m sat nhan dan tbi cao, To trlnh sb ll/TTr-VKSTC-V8 ng~y
23/3/2015 v€ Dl! an BLTTHS sua dbi
26
IAn X, XI cua Dang Oic nghi quySt cua, Dang nh~n m~h: Cai each m~ me thu tt,1c t6 tt,mg tu phap theo hu6ng dan chu, bln11 ding, cong khai, minh b~;tch, ch~t che nhung thu~ ti~n, bao dam
S\1' tham gia va giam sat CUa nhan dan d6i VOO ho~;tt d()ng tu phap; bao dam ch~t lugng tranh t\illg tl;ii cac phien toa xet xl)', J~ykSt qua tranh tvng t~;ti toa lam din cu quan trQng d~ phan quyStb_an
an, coi day 18 khau d()t pha d~ nang cao ch~t lugng ho~t d()ng tu
phap; d6ng thai, yeu cAu cai each nhi~u n9i dung cv th~ klulc cua t6 tl,lng hlnh sv (1) V 6i mvc tieu xay dvng BL TTHS khoa hQc, tiSn b(), c6 tfnh kha thi cao, la cong cv phap lf si\c bend~ d~u tranh hfiu hi~u v6i mQi lol;ii t()i ph~;im, BLTTHS nam 2015 dugc xay dvng tren ca sa quan tri~t cac quan di~m chi d~;to la: th~ chs hoa d§.y du cac chu truang em each tu phap cua Dang va HiSn phap nam 2013, bao·dam mQi hanh vi ph~;tm t9i d€u phai dugcphat hi~n
va xu lf nghiem minh, chfnh xac, kip thm, ch6ng bo lQt t()i ph~;tm,
ch6ng lam oan nguai vo t()i; tang cubng han nfra trach nhi~m cua cac ca quan t6 tvng trong vi~c bao v~ quy€n con nguai, quyen cong dan; cv th~ hoa cac trlnh tv, thu t1,1c dS ngum tiSn hanh t6 tvng va ngum tham gia t6 tvng thvc hi~n day du quy€n va trach nhi~m lu~t dinh, h~;tn chS t6i da cac quy dinh chung chung, phru cha van ban hu6ng ddn thi hanh; vi~c xay dvng dv an BLTTHS phru duqc tiSn hanh tren ca sa t6ng kSt thvc ti~n 10 nam thi hanh BLTTHs' nam 2003, tiSp tvc kS thira nhfrng quy dinh con phu hqp, kh~c phvc can ban nhfrng vu6ng m~c, b!t c~p d~t ra qua thvc ti~n; kh~g dinh tiSp tvc duy trl va phat huy nhfrng uu di~m cua
mo hlnh t6 tvng thftm vfrn; d6ng thai tham khao kinh nghi~m qu6c
tS, tiSp thu c6 ch9n l9c nhfrng h~;tt nhan hqp lf cua mo hlnh t6 tl,lng tranh tl,lng, phu hqp v6i dieu ki~n C\l th~ cua Vi~t Nam, bao dam nguyen t~c tranh tl,lng trong xet xu; bao dam tfnh th6ng nhfit cua h~ th6ng phap lu~t, phu hqp v6i cac lu~t IQ.6i dugc Qu6c h()i ban
(l).Xem: Vi~n ki€m sat nhan dan tbi cao, To trlnh sb ll/TTr-VKSTC-V8 ng~y
23/3/2015 v€ Dl! an BLTTHS sua dbi
26
Trang 27h~mh; n~m b~t cac dinh hu6ng 16n trong cac dv an lu~t lien quan
d€n Hnh vvc tu phap dang dugc so:;tn thao nh~m t:;to sv d6ng b9
trong qua trlnh sua ct6i, b6 sung; n9i Iu~t hoa cac diSu u6c.qu6c t€
lien quan d€n t6 tvng hinh sv rna Vi~t Nam la thanh vien nh~m t:;to
ca sa phap li thu~n 1gi cho vi~c hgp tac qu6c t€ trong ddu tranh
phong, ch6ng t(>i ph:;tm.O) V 6i tinh th~n tren, ngay 27/11/2015,
Qu6c h9i kh6a XIII, ld h9p thu 10 da thong qua BLTTHS nam
2015· va co hi~u lvc thi hanh tu ngay 0110112018 g6m 510 ai€u,
dugc b6 eve thanh 9 ph~n, 36 chuang So v6i BL TTHS nam
2003, BLTTHS nam 2015 tang them 154 diSu Trong d6, b6 sung
176 diSu m6i, sua d6i 317 diSu, giu nguyen 17 diSu, bai b6 26
di~U V~ b6 CVC, tach chuang quy@t dinh vi~c truy t6 khoi ph~n
khcri t6, diSu tra V\1 an hinh sv d~ xay dvng thanh m(>t ph~n d9c
l~p (Ph~n thu ba: Truy t6); ghep ph~n xet xu sa thfrm va ph~n xet
xu phuc thfrm diSu chinh trong m9t ph~n (Ph~n thu tu: Xet xu V\l
an hlnh sv) BLTTHS nam 2015 da thao go dugc nhung vu6ng
ffi~C, bdt C~p trong th\l'C ti~n; tang cucmg trach nhi~m cua cac CO'
quan t6 tvng trong vi~c ton tr9ng, bao v~, bao dam quySn con
nguai, quySn cong dan da dugc Hi€n phap ghi nh~n; kh~c phvc
dugc nhfrng khoang tr6ng trong BLTTHS nam 2003
BLTTHS nam 2015 dugc b6 eve nhu sau:
-Ph~n thu nhdt: Nhung quy dinh chung g6m c6 8 chuang (tu
Di~u 1 den Di~u 142) quy dinh vS ph:;tm vi diSu chinh, nhi~m vv,
hi~u lvc cuaBLTTHS; nhung nguyen t~c ca ban; co quan c6 thfrm
quySn ti€n hanh t6 tvng, nguai c6 thfrm quy~n ti€n hanh t6 tvng;
nguai tham gia t6 tl,lng; bao chua, bao v~ quysn va lgi fch hgp
phap cua bi h:;ti, duong sv; chung minh va chling cu; bi~n phap
ngan ch~n, bi~n phap cuang ch~; h6 sa V\1 an, van ban t6 t1,1ng,
thai h:;tn va chi phi t6 tl,lng
(l).Xem: Nguy~n Hoa Binh, Nhling n(5i dung nu7i cua BLTTHS niim 2015, sach
chuyen khao, Nxb Chfnh tr! qu6c gia, Ha N<)i, 2016, tr 14
27
h~mh; n~m b~t cac dinh hu6ng 16n trong cac dv an lu~t lien quan d€n Hnh vvc tu phap dang dugc so:;tn thao nh~m t:;to sv d6ng b9 trong qua trlnh sua ct6i, b6 sung; n9i Iu~t hoa cac diSu u6c.qu6c t€ lien quan d€n t6 tvng hinh sv rna Vi~t Nam la thanh vien nh~m t:;to
ca sa phap li thu~n 1gi cho vi~c hgp tac qu6c t€ trong ddu tranh phong, ch6ng t(>i ph:;tm.O) V 6i tinh th~n tren, ngay 27/11/2015, Qu6c h9i kh6a XIII, ld h9p thu 10 da thong qua BLTTHS nam 2015· va co hi~u lvc thi hanh tu ngay 0110112018 g6m 510 ai€u, dugc b6 eve thanh 9 ph~n, 36 chuang So v6i BL TTHS nam
2003, BLTTHS nam 2015 tang them 154 diSu Trong d6, b6 sung
176 diSu m6i, sua d6i 317 diSu, giu nguyen 17 diSu, bai b6 26
di~U V~ b6 CVC, tach chuang quy@t dinh vi~c truy t6 khoi ph~n
khcri t6, diSu tra V\1 an hinh sv d~ xay dvng thanh m(>t ph~n d9c l~p (Ph~n thu ba: Truy t6); ghep ph~n xet xu sa thfrm va ph~n xet
xu phuc thfrm diSu chinh trong m9t ph~n (Ph~n thu tu: Xet xu V\l
an hlnh sv) BLTTHS nam 2015 da thao go dugc nhung vu6ng
ffi~C, bdt C~p trong th\l'C ti~n; tang cucmg trach nhi~m cua cac CO' quan t6 tvng trong vi~c ton tr9ng, bao v~, bao dam quySn con nguai, quySn cong dan da dugc Hi€n phap ghi nh~n; kh~c phvc dugc nhfrng khoang tr6ng trong BLTTHS nam 2003
BLTTHS nam 2015 dugc b6 eve nhu sau:
-Ph~n thu nhdt: Nhung quy dinh chung g6m c6 8 chuang (tu Di~u 1 den Di~u 142) quy dinh vS ph:;tm vi diSu chinh, nhi~m vv,
hi~u lvc cuaBLTTHS; nhung nguyen t~c ca ban; co quan c6 thfrm quySn ti€n hanh t6 tvng, nguai c6 thfrm quy~n ti€n hanh t6 tvng; nguai tham gia t6 tl,lng; bao chua, bao v~ quysn va lgi fch hgp phap cua bi h:;ti, duong sv; chung minh va chling cu; bi~n phap ngan ch~n, bi~n phap cuang ch~; h6 sa V\1 an, van ban t6 t1,1ng, thai h:;tn va chi phi t6 tl,lng
(l).Xem: Nguy~n Hoa Binh, Nhling n(5i dung nu7i cua BLTTHS niim 2015, sach
chuyen khao, Nxb Chfnh tr! qu6c gia, Ha N<)i, 2016, tr 14
27
Trang 28:_ Ph.fin thu hai: Khai t6, di€u tra V\1 an hlnh slj g6m c6 9
chuang (tl.r Di€u 143 a&n Di~u 235) quy a!nh v€ khm t6 V\1 an
hlnh · sv; nhfrng quy dinh Chung v~ di~u tta V1J an hJ:nh sv; khm t6
va hOi cung bi can; lAy lm khai nguoi lam chtrng, ngum bi h~i;
nguyen dan·dan sv, bi ddn dan sv, nguai c6 quy€n lqi, nghia V\1
lien quan a&n V\1 an, d6i chAt, nh~n d~ng~ .kham xet;thu giu, t~m
giu tai li~u, d6 v~t; kham · nghi~m · hi~n truong, kham .nghi~m tu
thi, xemxet dAuvSt tren than th€,thvc nghi~m di€u tra;.giam dinh
va dinh gia tai san; bi~nphap di€u tra, t6 tl)ng d~c bi~t.; t~ dinh
chi di€u tra va ket thuc di€u tra
.: Phfrn thu ba: Truy t6 g6m c6 2 chuang (tir Dieu 236 dSn
Di€u 249) Ia nhfmg quy ditih chung va quy~t dinh' vi~c ~y t6 bi can
~ Ph§.n thutu: Xet xli-V\1 an hinh s\r g6m c6.3 cP.uong (tu fli€u
iso dSn fli€u 362) la nhfrng ,quy dinh chung; xet xu sa th~m; xet
.- Phfin thu nam: M9t s6 quy dinh v€ thi hanh ban an, quy~t
dinh cua toa an g6m c6 2 chuang (tiT fli~u 363 dSn .Bi€u 369) quy
dinh ve ·ban an, quySt dinh du(Jc thi hanh nga y va th~:qt quy@n ra
quy&t dinh thi hanh an; m9t s6 thu tl)c v€ thi hanh an tu hinh, xet
tha tu c6 di€u ki~n tru&c thai h~, xoa an tich
- Phfin thu sau: Xet 1~ ban an va quyet dinh da c6 hi~u h,rc
phap lu~t g6m c6 3 chuang (tu fli~u 370 dSn ~i€u 41~) quy dinb
ve thu wc giam ct6c thAm, thu tl)c tai thAm; thu tvc X.em xet I~i
quySt dillh ~ua HQi d6ng thAm pharr toa ail nhan dan i6i ca,o
- Ph§.n thu bay: Thu tl)c d~c bi~t g6m 7 chuang (tiT Hi€u 41~
d8n fli€u 490) quy dinh v€ thu tl)c t6 tv,ng d6i v&i ngum du&i 18
tu6i; thu, t\,1C truy c(J;u trach nhi~m hlnhS\1' phap, nhan; thu tl)C ap
dl)ng bi~n phap b~t bUQC chua b~nh; thli; tl)C rut gQn; XU li qk
hanh vi can tra ho~t d9ng t6 tl)ng hinh sv; khicSu n~i, t6 cao trong
t6 tl)ng hinh sv; bao v~ ngucri t6 giac t9i ph~; ngucri lam chtrng,
hi h~ va ngucri tham gia, t6 tl)I}g kh'~c · '
28
:_ Ph.fin thu hai: Khai t6, di€u tra V\1 an hlnh slj g6m c6 9 chuang (tl.r Di€u 143 a&n Di~u 235) quy a!nh v€ khm t6 V\1 an
hlnh · sv; nhfrng quy dinh Chung v~ di~u tta V1J an hJ:nh sv; khm t6
va hOi cung bi can; lAy lm khai nguoi lam chtrng, ngum bi h~i;
nguyen dan·dan sv, bi ddn dan sv, nguai c6 quy€n lqi, nghia V\1
lien quan a&n V\1 an, d6i chAt, nh~n d~ng~ .kham xet;thu giu, t~m
giu tai li~u, d6 v~t; kham · nghi~m · hi~n truong, kham .nghi~m tu thi, xemxet dAuvSt tren than th€,thvc nghi~m di€u tra;.giam dinh
va dinh gia tai san; bi~nphap di€u tra, t6 tl)ng d~c bi~t.; t~ dinh chi di€u tra va ket thuc di€u tra
.: Phfrn thu ba: Truy t6 g6m c6 2 chuang (tir Dieu 236 dSn Di€u 249) Ia nhfmg quy ditih chung va quy~t dinh' vi~c ~y t6 bi can ~ Ph§.n thutu: Xet xli-V\1 an hinh s\r g6m c6.3 cP.uong (tu fli€u
iso dSn fli€u 362) la nhfrng ,quy dinh chung; xet xu sa th~m; xet
.- Phfin thu nam: M9t s6 quy dinh v€ thi hanh ban an, quy~t dinh cua toa an g6m c6 2 chuang (tiT fli~u 363 dSn .Bi€u 369) quy dinh ve ·ban an, quySt dinh du(Jc thi hanh nga y va th~:qt quy@n ra quy&t dinh thi hanh an; m9t s6 thu tl)c v€ thi hanh an tu hinh, xet tha tu c6 di€u ki~n tru&c thai h~, xoa an tich
- Phfin thu sau: Xet 1~ ban an va quyet dinh da c6 hi~u h,rc phap lu~t g6m c6 3 chuang (tu fli~u 370 dSn ~i€u 41~) quy dinb
ve thu wc giam ct6c thAm, thu tl)c tai thAm; thu tvc X.em xet I~i quySt dillh ~ua HQi d6ng thAm pharr toa ail nhan dan i6i ca,o
- Ph§.n thu bay: Thu tl)c d~c bi~t g6m 7 chuang (tiT Hi€u 41~ d8n fli€u 490) quy dinh v€ thu tl)c t6 tv,ng d6i v&i ngum du&i 18 tu6i; thu, t\,1C truy c(J;u trach nhi~m hlnhS\1' phap, nhan; thu tl)C ap dl)ng bi~n phap b~t bUQC chua b~nh; thli; tl)C rut gQn; XU li qk hanh vi can tra ho~t d9ng t6 tl)ng hinh sv; khicSu n~i, t6 cao trong t6 tl)ng hinh sv; bao v~ ngucri t6 giac t9i ph~; ngucri lam chtrng,
hi h~ va ngucri tham gia, t6 tl)I}g kh'~c · '
28
Trang 29- Phin thu tam: Hqp tac qu6c t~ g6m c6 2 chuang (tu DiSu
491 d~n DiSu 508) la nhfrng quy dinh chung va m(>t s6 ho~t d(>ng
- Phin thu chin: DiSu khoan thi hanh (DiSu 509 va DiSu 510)
II NGUON CUA LUAT TO Tl)NG HINH sv
1 Khai ni~m ngu6n ciia lu~t t6 tvng hinh sv
Ngu6n q\a m9t linh vvc phap lu~t duqc hiSu la t6ng hqp cac
van bim phap lu~t c6 chua avng cac quy ph~m pbap lu~t lien
quan t6'i linh vvc phap lu~t d6, do co qu(ln nha nu6'c c6 th~m
quySn ban hanh theo trlnh tv, thu tvc phap lu~t quy dinh.Nhu
v~y, co thS n6i,ngu6n cua lu~t t6 tvng hinh svla nhung van ban
quy ph~m phap lu~t do co quan nha nu6c c6 th~m quySn ban
hanh theo trinh tg, thu we phap lu~t quy dinh c6 n(>i dung la cac
quy ph;;lm phap lu~t t6 t1,1ng hinh sv c6 hi~u lvc bitt bu(>c thi h~mh
d6i v6'i co quan, t6 chuc.va ca nhan c6 lienquan rna tru6'c h~t la
co quan ti~n hanh t6 tvng, nguai ti~n hanh t6 tvng va nguai tham
gia t6 tvng hlnh sv
Theo nghla hyp thl ngu6n cua lu~tt6 tvng hlnh sv duqc hiSu la
nhung van bim phap lu~t do co quan nha nuac co th~m quysn ban
hanh diSu chinh cac quan h~ xa h()i phat sinh • trong qua trlnh t6
tvng hlnh sv va dugc bao dam thvc hi~n M()t van ban phap lu~t
chi c6 thS duqc coi la ngu6n cua lu~t t6 tvng hlnh sv khi: duqc ca
quan nha nu6c c6 th~m quySn ban hanh; chua dvng c:.k quy ph~m
phap lu~t t6 tvng hlnh S\X va GUQ'C ban hanh theo trlnh tV, thu f\lC
phap lu~t quy dinh
2 Cac lo~i ngu6n ciia Iu~t tB tl}ng b'inh sv
Vi~c ph an lo~ ngu6n cua lu~t t6 tvng hinh sv duqc can cu
vao hlnh thuc cua van ban; co quan banl;lanh van ban va hi~u lvc
phap lu~t cua van bim Tren co sa d6, ngu6n cua lu~t t6 tvng hlnh
SV duqc pJfan thanh cac lo~i sau:
29
- Phin thu tam: Hqp tac qu6c t~ g6m c6 2 chuang (tu DiSu
491 d~n DiSu 508) la nhfrng quy dinh chung va m(>t s6 ho~t d(>ng
- Phin thu chin: DiSu khoan thi hanh (DiSu 509 va DiSu 510)
II NGUON CUA LUAT TO Tl)NG HINH sv
1 Khai ni~m ngu6n ciia lu~t t6 tvng hinh sv
Ngu6n q\a m9t linh vvc phap lu~t duqc hiSu la t6ng hqp cac van bim phap lu~t c6 chua avng cac quy ph~m pbap lu~t lien quan t6'i linh vvc phap lu~t d6, do co qu(ln nha nu6'c c6 th~m
quySn ban hanh theo trlnh tv, thu tvc phap lu~t quy dinh.Nhu
v~y, co thS n6i,ngu6n cua lu~t t6 tvng hinh svla nhung van ban quy ph~m phap lu~t do co quan nha nu6c c6 th~m quySn ban hanh theo trinh tg, thu we phap lu~t quy dinh c6 n(>i dung la cac quy ph;;lm phap lu~t t6 t1,1ng hinh sv c6 hi~u lvc bitt bu(>c thi h~mh
d6i v6'i co quan, t6 chuc.va ca nhan c6 lienquan rna tru6'c h~t la
co quan ti~n hanh t6 tvng, nguai ti~n hanh t6 tvng va nguai tham gia t6 tvng hlnh sv
Theo nghla hyp thl ngu6n cua lu~tt6 tvng hlnh sv duqc hiSu la nhung van bim phap lu~t do co quan nha nuac co th~m quysn ban hanh diSu chinh cac quan h~ xa h()i phat sinh • trong qua trlnh t6 tvng hlnh sv va dugc bao dam thvc hi~n M()t van ban phap lu~t
chi c6 thS duqc coi la ngu6n cua lu~t t6 tvng hlnh sv khi: duqc ca
quan nha nu6c c6 th~m quySn ban hanh; chua dvng c:.k quy ph~m
phap lu~t t6 tvng hlnh S\X va GUQ'C ban hanh theo trlnh tV, thu f\lC
phap lu~t quy dinh
2 Cac lo~i ngu6n ciia Iu~t tB tl}ng b'inh sv
Vi~c ph an lo~ ngu6n cua lu~t t6 tvng hinh sv duqc can cu vao hlnh thuc cua van ban; co quan banl;lanh van ban va hi~u lvc phap lu~t cua van bim Tren co sa d6, ngu6n cua lu~t t6 tvng hlnh
SV duqc pJfan thanh cac lo~i sau:
29
Trang 30a Hiinphap
Hi~n phap Et d~o lu~t CO' ban cua h~ th6ng phap lu~t, Ut van
him c6 hi~u llJc phap li cao nhdt trong h~ th6ng van ban quy ph~m
phap iu~t, la CO' sa d~ xay d\l'fig cac van ban phap Iu~t khac, la
ngu6n cua nhiSu nganh lu~t trong d6 c6 lu~t t6 t\mg hlnh SlJ
Nhfrng quy djnh tro.ng hi~n phap c6 lien quan d~n vi~c bao dam
quySn tlJ do dan chu cua cong dan, d~n vi~c dieu tra, truy t6, xet
XU~ la CO' sa phap li cao nhdt cho vi~c ti~n hanh giai quy@t V\1 an
hiiili SlJ ·n6i chung Do v~y, hi~n phap dugc coi la ngu6n quan
trQng CUa lu~t t6 t\}ng hiflh SlJ
b B9 luqt t6 tt:mg hinh Sl!
BLTTHS Ia vanban quy ph~ phap lu~t dugc ban hanh tren
ca sa cua hi~n phap, la ngu6n chu y~u va co ban, quan trQng nhfit
cua phap lu~t t6 tvng hinh slJ BLTTHS c6 ph~m vi diSu chinh
r9ng, toan di~n va h~ th6ng nhdt nhfrng vAn cte•cua t6 t\Ulg hlnh SlJ
c Luqt
Cung vm Hi~n phap va BL TTHS thi Lu~t t6 chuc toa an nhan
dan, Lu~t t6 chuc vi~n ki~m sat nhan dan, Lu~t t6 chuc ca quan
diSu tra hinh S\l', Lu~t thi hanh.an hlnh S\f ciing la ngu6ncua lu~t
t6 tvng !Unh S\f vi nhfrng lu~t nay quy djnh cac vAn dS c6 lien
quan d~n t6~tvng hlnh sg
d Cac van ban phap luqt khac lien quan
Nghi quy~t cua Qu6c h9i ciing c6 hi~u lgc nhu van ban phap
lu~t va Ia ngu6n cua lu~t t6 t\}ng hlnh S\f Cung vcri vi~c thong qua
BLTTHS nam 2015, Qu6c h9i da thong qua Nghi quy€t s6
4112017/QH14, trong d6 xac djnh BLTTHS nam 2015 c6 hi~u lgc
tungay 0110112018 va thay th€ BLTTHS nam 2003 Ngohl racon
c6 cac van ban phap Iu~t khac nhu nghi dinh do Chinh phu ban
hanh; thong tu lien tjch ciing Ia ngu6n cua Iu~t t6 t\lllg hlnh sg
30
a Hiinphap
Hi~n phap Et d~o lu~t CO' ban cua h~ th6ng phap lu~t, Ut van him c6 hi~u llJc phap li cao nhdt trong h~ th6ng van ban quy ph~m
phap iu~t, la CO' sa d~ xay d\l'fig cac van ban phap Iu~t khac, la
ngu6n cua nhiSu nganh lu~t trong d6 c6 lu~t t6 t\mg hlnh SlJ Nhfrng quy djnh tro.ng hi~n phap c6 lien quan d~n vi~c bao dam quySn tlJ do dan chu cua cong dan, d~n vi~c dieu tra, truy t6, xet
XU~ la CO' sa phap li cao nhdt cho vi~c ti~n hanh giai quy@t V\1 an hiiili SlJ ·n6i chung Do v~y, hi~n phap dugc coi la ngu6n quan trQng CUa lu~t t6 t\}ng hiflh SlJ
b B9 luqt t6 tt:mg hinh Sl!
BLTTHS Ia vanban quy ph~ phap lu~t dugc ban hanh tren
ca sa cua hi~n phap, la ngu6n chu y~u va co ban, quan trQng nhfit cua phap lu~t t6 tvng hinh slJ BLTTHS c6 ph~m vi diSu chinh r9ng, toan di~n va h~ th6ng nhdt nhfrng vAn cte•cua t6 t\Ulg hlnh SlJ
c Luqt
Cung vm Hi~n phap va BL TTHS thi Lu~t t6 chuc toa an nhan dan, Lu~t t6 chuc vi~n ki~m sat nhan dan, Lu~t t6 chuc ca quan diSu tra hinh S\l', Lu~t thi hanh.an hlnh S\f ciing la ngu6ncua lu~t
t6 tvng !Unh S\f vi nhfrng lu~t nay quy djnh cac vAn dS c6 lien quan d~n t6~tvng hlnh sg
d Cac van ban phap luqt khac lien quan
Nghi quy~t cua Qu6c h9i ciing c6 hi~u lgc nhu van ban phap
lu~t va Ia ngu6n cua lu~t t6 t\}ng hlnh S\f Cung vcri vi~c thong qua BLTTHS nam 2015, Qu6c h9i da thong qua Nghi quy€t s6 4112017/QH14, trong d6 xac djnh BLTTHS nam 2015 c6 hi~u lgc tungay 0110112018 va thay th€ BLTTHS nam 2003 Ngohl racon c6 cac van ban phap Iu~t khac nhu nghi dinh do Chinh phu ban hanh; thong tu lien tjch ciing Ia ngu6n cua Iu~t t6 t\lllg hlnh sg
30
Trang 31III HI$U LVC CUA BQ LUAT TO Tl)NG HINH Slj
1 Hi~u ll}'c theo khong gian
Hi~u h,rc theo khong gian Ut hi~u h,rc duqc xac dinh tren ph~m
v1 Ianh th6 nh~t d!nh Bi~u 3 BLTTHS nam 2015 quy dinh:
"BLITHS c6 hi?u hrc a6i v&i n19l hoc;tt d()ng t6 tt;ng hinh Sl! tren
tanh t!u5 nu&c C9ng hoa xa h9i chit nghza Vi?t Nam" Do v~y, mQi
ho~t d('>ng kh6'i t6, diSu tra, truy t6, xet xu va thi hanh an hlnh S\1'
duqc tiSn hanh tren Hinh th6 Vi~t Nam d~u phai tuan thu nhfrng
quy dinh cua BLTTHS Vi~t Nam Theo quy dinh cua HiSn phap,
Hlnh th6 bao g6m d§.t li~n, · hai dao, vung biSn va vung tro'i Nhung
t('>i ph~m xay ra tren tau bay ho?c tau biSn cua nu6c C('>ng hoaxa
h('>i chu nghia Vi~t N am dang ho~t d('>ng ngoai khong ph~n ho~c
lanh hai VietNam la pham toi tren lanh th6 VietNam Trucmg • ' • (1)
hqp ·bi cao ph~m t('>i a nu6c ngoai, neu xet xu 6' Vi~t Nam cling
phai duqc tiSn hanh theo quy dinh cua BLTTHS Vi~t Nam
VS nguyen t~c, ho~t d('>ng t6 t1,1ng d6i v6i hanh vi ph~m t('>i
tren lanh th6 Vi~t N am thu('>c thfun quy~n xet xu cua to a an Vi~t
Nam - nai t('>i ph~m duqc thgc hi~n ho~c nai kStthuc di~u tra
HO?t d('>ng t6 t1,1ng hlnh sv d6i v6i ngum nu6c ngoai ph!pn t('>i tren
lanh th6 Vi~t Nam duqc tiSn hanh theo quy dinh cua diSu u6c
qu6c tS rna C('>ng hpa xa h('>i chu nghia Vi~t Nam Ia thanh vien
ho~c theo nguyen tile c6 di, c6 l~i Truong hqp nguai nu6c ngoai
thu('>c d6i tuqng duqc huang quySn mi~n tru ngo~i giao ho?c
lanh S\1' theo phap lu~t Vi~t Nam, diSu u6c qu6c tS rna C('>ng
hoaxa h9i chu nghia Vi~t Nam la thanh vi en ho(lc t~p quan qu6c
ts thl auqc giai quyst theo quy a!nh cua aiSu uac qu6c t~ ho?c
(1) Theo C6ng uac lu~t bi~n nam 1982 va C6ng uacChicago nam 1944, cac tau
chi€n )/ i~t Nam treo qu6c kl Vi~t Nam dang c6 m(it b vimg bi~n ca, 6 vimg Hinh
hili ho(ic cangbi~n cua m9t qu6c gia khac; cac tau dan SIJ cua Vi~t Nam dang treo
qu6c ki Vi~t Nam c6 m~t t~i bi€n ca; cac may bay cua Vi~t Nam dang bay ngoai
Hinh th6 Vi~t Nam cling dugc coila lanh th6 Vi~t Nam '
31
III HI$U LVC CUA BQ LUAT TO Tl)NG HINH Slj
1 Hi~u ll}'c theo khong gian
Hi~u h,rc theo khong gian Ut hi~u h,rc duqc xac dinh tren ph~m
v1 Ianh th6 nh~t d!nh Bi~u 3 BLTTHS nam 2015 quy dinh:
"BLITHS c6 hi?u hrc a6i v&i n19l hoc;tt d()ng t6 tt;ng hinh Sl! tren tanh t!u5 nu&c C9ng hoa xa h9i chit nghza Vi?t Nam" Do v~y, mQi
ho~t d('>ng kh6'i t6, diSu tra, truy t6, xet xu va thi hanh an hlnh S\1'
duqc tiSn hanh tren Hinh th6 Vi~t Nam d~u phai tuan thu nhfrng quy dinh cua BLTTHS Vi~t Nam Theo quy dinh cua HiSn phap, Hlnh th6 bao g6m d§.t li~n, · hai dao, vung biSn va vung tro'i Nhung t('>i ph~m xay ra tren tau bay ho?c tau biSn cua nu6c C('>ng hoaxa h('>i chu nghia Vi~t N am dang ho~t d('>ng ngoai khong ph~n ho~c
lanh hai VietNam la pham toi tren lanh th6 VietNam Trucmg • ' • (1) hqp ·bi cao ph~m t('>i a nu6c ngoai, neu xet xu 6' Vi~t Nam cling phai duqc tiSn hanh theo quy dinh cua BLTTHS Vi~t Nam
VS nguyen t~c, ho~t d('>ng t6 t1,1ng d6i v6i hanh vi ph~m t('>i tren lanh th6 Vi~t N am thu('>c thfun quy~n xet xu cua to a an Vi~t
Nam - nai t('>i ph~m duqc thgc hi~n ho~c nai kStthuc di~u tra HO?t d('>ng t6 t1,1ng hlnh sv d6i v6i ngum nu6c ngoai ph!pn t('>i tren lanh th6 Vi~t Nam duqc tiSn hanh theo quy dinh cua diSu u6c qu6c tS rna C('>ng hpa xa h('>i chu nghia Vi~t Nam Ia thanh vien
ho~c theo nguyen tile c6 di, c6 l~i Truong hqp nguai nu6c ngoai thu('>c d6i tuqng duqc huang quySn mi~n tru ngo~i giao ho?c lanh S\1' theo phap lu~t Vi~t Nam, diSu u6c qu6c tS rna C('>ng hoaxa h9i chu nghia Vi~t Nam la thanh vi en ho(lc t~p quan qu6c
ts thl auqc giai quyst theo quy a!nh cua aiSu uac qu6c t~ ho?c
(1) Theo C6ng uac lu~t bi~n nam 1982 va C6ng uacChicago nam 1944, cac tau
chi€n )/ i~t Nam treo qu6c kl Vi~t Nam dang c6 m(it b vimg bi~n ca, 6 vimg Hinh hili ho(ic cangbi~n cua m9t qu6c gia khac; cac tau dan SIJ cua Vi~t Nam dang treo qu6c ki Vi~t Nam c6 m~t t~i bi€n ca; cac may bay cua Vi~t Nam dang bay ngoai Hinh th6 Vi~t Nam cling dugc coila lanh th6 Vi~t Nam '
31
Trang 32t~p quan qu6c t~ d6; trucmg hqp di@u u6c qu6c t~ khong quy
dinh ho(tc khong c6 t~p quan qu6c t~ thi duqc giai quy~t b~ng
con ducmg ngo(;li giao.Quy@n uu dai mi~n tru ngo(;li giao la cac
quy~n uu dai d(tc bi~t rna nu6c ti~p nh~n, phu hqp vai lu~t qu6c
t~, danh cho ca quan d<;1i di~n ngo<;1i giao, cac vien chuc, nhan
vien ngo(;li giao nh~m t<;1o di~u ki~n cho h9 hoan thanh m9t each
2, Hi~u h}'c theo thOi gian
Hi~u h,rc theo thai gian la giai h<;1n xac dinh thai di~m phat
sinh va thai cti~m chAm dl:rt hi~u lvc cua van ban quy ph:;tm phap
lu~t, la gia tri tac d('>ng cua van ban quy ph(;lm phap lu~t d~n cac
quan h~ xa h9i phat sinh tu thai diem bat dau c6 hi~u ll!c phap
thi BL TTHS du9'c Quoc h9i nu&c C()ng hoa xa h9i chu nghia
Vi~t Nam khoa XIII, ki hQp thu 10 thong qua ngay
27/11/2015, c6 hi~u ll!C tu ngay 01/7/2016 Ke tu ngay c6
hi~u h,rc, BLTTHS nam 2015 thay the BLTTHS nam 2003 Sau
khi duQ'c Quoc h9i thong qua, ngay 09/12/2015 Chu t1ch nu&c
C()ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam da ban hanh L~nh so
35/2015-CTN ve vi~c cong bo BLTTHS Theo d6, ke tungay BQ
01/7 /2016) thi:
- Boi v&i nhfrng V\1 an do ca quan di~u tra, ca quan duqc' giao
(1) Theo Cong u6e Vien ngay 18/4/1961 (Vi~t Nam da gia nh~p nam 1980) thl
quy~n uu dai va mi~n trir ngo(li giao bao g6m 6 quy~n sau: Thu nhdt, quy~n b~t
kha xam ph(lm v~ than th~, vien ehlre ngo(li giao kh6ng th~ bi b~t ho~e bi giam giu
du6i b~t kl hlnh thtre nao Nu6e nMn d(li di~n phai d6i Xlr kfnh trQng thfch dang va
e6 nhfrng bi~n phap d~ tranh nhfrng xam ph(lm v~ than th~ 1\f do va nhlin phftm
ella hQ; thtr hai, quy~n b~t khi\ xam ph(lm v~ nha 6, tai li~u, thu tfn va phuang ti~n
di l(li; thu ba, quy~n tv do di l(li trong ph(lm vi rna phap hi~t ella nu6e sa t\li quy
dinh, trir nhfrng vung lanh th6 e6 quy djnh rieng vi lf do an ninh va bf m~t qu6e
gia; thtr tu, quy~n mi~n trir xet xu v~ hlnh sv dan sv va hanh ehfnh; thu nam,
quy~ri mi~n thue; thu sdu, quy~n uu dai hi\.i quan ·
32
t~p quan qu6c t~ d6; trucmg hqp di@u u6c qu6c t~ khong quy dinh ho(tc khong c6 t~p quan qu6c t~ thi duqc giai quy~t b~ng
con ducmg ngo(;li giao.Quy@n uu dai mi~n tru ngo(;li giao la cac
quy~n uu dai d(tc bi~t rna nu6c ti~p nh~n, phu hqp vai lu~t qu6c
t~, danh cho ca quan d<;1i di~n ngo<;1i giao, cac vien chuc, nhan vien ngo(;li giao nh~m t<;1o di~u ki~n cho h9 hoan thanh m9t each
2, Hi~u h}'c theo thOi gian
Hi~u h,rc theo thai gian la giai h<;1n xac dinh thai di~m phat sinh va thai cti~m chAm dl:rt hi~u lvc cua van ban quy ph:;tm phap
lu~t, la gia tri tac d('>ng cua van ban quy ph(;lm phap lu~t d~n cac quan h~ xa h9i phat sinh tu thai diem bat dau c6 hi~u ll!c phap
thi BL TTHS du9'c Quoc h9i nu&c C()ng hoa xa h9i chu nghia
Vi~t Nam khoa XIII, ki hQp thu 10 thong qua ngay 27/11/2015, c6 hi~u ll!C tu ngay 01/7/2016 Ke tu ngay c6
hi~u h,rc, BLTTHS nam 2015 thay the BLTTHS nam 2003 Sau khi duQ'c Quoc h9i thong qua, ngay 09/12/2015 Chu t1ch nu&c C()ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam da ban hanh L~nh so 35/2015-CTN ve vi~c cong bo BLTTHS Theo d6, ke tungay BQ
01/7 /2016) thi:
- Boi v&i nhfrng V\1 an do ca quan di~u tra, ca quan duqc' giao
(1) Theo Cong u6e Vien ngay 18/4/1961 (Vi~t Nam da gia nh~p nam 1980) thl
quy~n uu dai va mi~n trir ngo(li giao bao g6m 6 quy~n sau: Thu nhdt, quy~n b~t
kha xam ph(lm v~ than th~, vien ehlre ngo(li giao kh6ng th~ bi b~t ho~e bi giam giu du6i b~t kl hlnh thtre nao Nu6e nMn d(li di~n phai d6i Xlr kfnh trQng thfch dang va e6 nhfrng bi~n phap d~ tranh nhfrng xam ph(lm v~ than th~ 1\f do va nhlin phftm ella hQ; thtr hai, quy~n b~t khi\ xam ph(lm v~ nha 6, tai li~u, thu tfn va phuang ti~n
di l(li; thu ba, quy~n tv do di l(li trong ph(lm vi rna phap hi~t ella nu6e sa t\li quy dinh, trir nhfrng vung lanh th6 e6 quy djnh rieng vi lf do an ninh va bf m~t qu6e gia; thtr tu, quy~n mi~n trir xet xu v~ hlnh sv dan sv va hanh ehfnh; thu nam,
quy~ri mi~n thue; thu sdu, quy~n uu dai hi\.i quan ·
32
Trang 33nhi~m V\1 ti~n h~mh m9t s6 ho~t d9ng di€u tra, vi~n ki@m sat, toa
an dang thvlf, giai quy~t theo th&m quySn quy dinh t~i BLTTHS
s6 19/2003/QH11 (sau day gQi Et BLTTHS nam 2003) nhung dSn
ngay 0117/2016 chua k~t thuc thl th&m quySn giai quy~t ti@p tvc
dugc ap dvng theo quy dinh cua BLTTHS nam 2003 cho dSn khi
k€t thuc V1) an, con cac vAn d~ khac dugcthgc hi~n theo quy dinh
cua BLTTHS nam 2015;
- D6i v6i nhfrng t6 giac, tin bao vS t9i ph~m, ki~n nghi kh&i t6
dang trong qua tdnh ki€m tra, xac minh nhung d~n ngay
0117/2016 chuak~t thuc thl thai h~n giai quy~t dugc tinh theo thai
h~n cua BLTTHS nam 2015;
- D6i vm nhfrng bi can, bi cao dang bi t~m giam theo quy dinh
cua BLTTHS nam 2003 nhung dSn ngay 0117/2016 khong duqc
t~m giam theo quy dinh cua BLTTHS nam 2015 ho(lc thai h~n
t~m giam vugt qua thai h~n theo quy dinh cua BL TTHS nam
2015 thl vi~n ki€m sat, toa an quy€t dinh huy b6 bi~n phap t(,lm
giam dang ap d1)ng ho(lc thayth~ b&ng bi~n phap ngan chi[tn kh:k
theo quy dinh cua BLTTHS nam 2015;
- D6i v6i nhung V1) an hlnh SlJ do CO' quan dugc giao nhi~m V\]
ti~n hanh m9t s6 ho~t d()ng diSu tra dang ti€n h~mh di~u tra nhung
dSn ngay 0117/2016 chuakth thuc diSu tra thl thai h:;m di€u tra
dugc thvc hi~n theo quy dinh cua BLTTHS nam 2015;
- D6i v6i nhfrng Vl,l an hlnh sg dang trong qua tdnh diSu tra,
truy t6, xet XLT theo tht1 t1)C rut gQn nhung d§n ngay 0117/2016
chua k€t thuc di€u tra, chua quy~t dinh vi~c truy t6 ho(lc chua dua
V\1 an ra xet xu sa thfim thl thai h~n diSu tra, truy t6, xet xu dU<,JC
tinh theo thai h~n cua BLTTHS nam 2015
- D6i v6i nhfrng ban an sa th&m chua c6 hi~u lvc phap lu~t b!
khang cao, khang nghi tru6c ngay 0117/2016 va thu(>c trucmg hgp
quy dinh t;;ti khoan 2 DiSu 456 cua BLTTHS nam 2015 nhung kS
33
nhi~m V\1 ti~n h~mh m9t s6 ho~t d9ng di€u tra, vi~n ki@m sat, toa
an dang thvlf, giai quy~t theo th&m quySn quy dinh t~i BLTTHS s6 19/2003/QH11 (sau day gQi Et BLTTHS nam 2003) nhung dSn ngay 0117/2016 chua k~t thuc thl th&m quySn giai quy~t ti@p tvc dugc ap dvng theo quy dinh cua BLTTHS nam 2003 cho dSn khi k€t thuc V1) an, con cac vAn d~ khac dugcthgc hi~n theo quy dinh cua BLTTHS nam 2015;
- D6i v6i nhfrng t6 giac, tin bao vS t9i ph~m, ki~n nghi kh&i t6 dang trong qua tdnh ki€m tra, xac minh nhung d~n ngay 0117/2016 chuak~t thuc thl thai h~n giai quy~t dugc tinh theo thai
- D6i v6i nhung V1) an hlnh SlJ do CO' quan dugc giao nhi~m V\] ti~n hanh m9t s6 ho~t d()ng diSu tra dang ti€n h~mh di~u tra nhung dSn ngay 0117/2016 chuakth thuc diSu tra thl thai h:;m di€u tra dugc thvc hi~n theo quy dinh cua BLTTHS nam 2015;
- D6i v6i nhfrng Vl,l an hlnh sg dang trong qua tdnh diSu tra,
truy t6, xet XLT theo tht1 t1)C rut gQn nhung d§n ngay 0117/2016 chua k€t thuc di€u tra, chua quy~t dinh vi~c truy t6 ho(lc chua dua V\1 an ra xet xu sa thfim thl thai h~n diSu tra, truy t6, xet xu dU<,JC tinh theo thai h~n cua BLTTHS nam 2015
- D6i v6i nhfrng ban an sa th&m chua c6 hi~u lvc phap lu~t b! khang cao, khang nghi tru6c ngay 0117/2016 va thu(>c trucmg hgp quy dinh t;;ti khoan 2 DiSu 456 cua BLTTHS nam 2015 nhung kS
33
Trang 34tu ngay 0117/2016 rn6i xet xu thl ap dvng thu tvc rut ~Qn theo guy
d!nh cua BLTTHS nfun2015 d~ giai quy~t;
- D6i v6i Qhfrng ·Yl.l an hlnh SlJ da xet xu sa thfirn theo quy
d!nh t~i BLTTHS nam 2003 rna c6 khang cao, khang nghi truck
ngay 0117/2016 nhung k~ tu ngay 0117/2016 rn&i xet xu phuc
thfirn thl ap dvng BLTTHS nam 2015 d~ giiti quy~t
- D6i v6i him an, quy~t djnh cua toa an da c6 hi~u Ivc phap
lu~t theo quy djnh t~ BLTTHS nam 2003 rna c6 khang nghi giarn
ct6c thfirn, till thfirn tru&c ngay 0117/2016 nhung chua giru quy~t
ho~c k~ ru ngay 0117/2016 rn6i c6 khang nghj giarn d6c thfirn, tai
thfirn thl ap dvng BLTTHS narn 2015 d~ giaiquySt;
- D6i v6i nhfrng trubng hgp da duqc cAp gidy chirng nh~n
ngucri bao chua theo quy dinh cua BL TTHS nam 2003 thl ngucri
bao chua tiSp tvc su dvng cho dSn khi kSt thuc vi~c bao chua;
- Toa an tiSp t\lc ap dvng cac quy d!nh phap lu~t hi~n hanh vS
an phi, 1~ phi toa an va cac chi phi t6 1\lng khac cho ctsn khi c6
quy ctinh rnm cua caquan co thfiro quySn.<0 c
Tuy nhien, theo Nghi quySt s6 144/2016/QHB ngay 29/6/2016
vS vi~c lui hi~u Ivc thi hanh cua BLHS s6 100/2015/QHB va
BLTTHS s6 10112015/QH13 va b6 sung Dv an BLHS
100/2015/QHB sua ct6i vao chuang trlnh xay dlJllg lu~t, phap
l~nh narn 2016, d6ng thm tiSp tl,lc ap dlJllg BLHS s6
1511999/QH10 (duqc sua ct6i, b6 sung rn()t s6 diSu theo Lu~t s6
37/2009/QH12); BLTTHS s6 l9/2003/QH11 ~ cho dSn ngay Lu~t
sua ct6i, b6 sung rn()t s6 diSu cua BLHS s6 100/2015/QHB c6
hi~u Ivc thi hanh
Theo Nghi quySt s64112017/QH14 vS vi~c thi hanh BLHS
s6 100/2015/QH13 da duqc sua ct6i, b6 sung rn()t s6 diSu theo
Lu~t s6 12/2017/QH14 va vS hi~u Ivc thi h~mh cua BLTTHS
(·l).Xem: Nghi quyet s6 110/2015/QH13 v€ vi~cthi h~nh BLTTHS nam 2015
- D6i v6i him an, quy~t djnh cua toa an da c6 hi~u Ivc phap
lu~t theo quy djnh t~ BLTTHS nam 2003 rna c6 khang nghi giarn ct6c thfirn, till thfirn tru&c ngay 0117/2016 nhung chua giru quy~t ho~c k~ ru ngay 0117/2016 rn6i c6 khang nghj giarn d6c thfirn, tai thfirn thl ap dvng BLTTHS narn 2015 d~ giaiquySt;
- D6i v6i nhfrng trubng hgp da duqc cAp gidy chirng nh~n ngucri bao chua theo quy dinh cua BL TTHS nam 2003 thl ngucri bao chua tiSp tvc su dvng cho dSn khi kSt thuc vi~c bao chua;
- Toa an tiSp t\lc ap dvng cac quy d!nh phap lu~t hi~n hanh vS
an phi, 1~ phi toa an va cac chi phi t6 1\lng khac cho ctsn khi c6 quy ctinh rnm cua caquan co thfiro quySn.<0 c
Tuy nhien, theo Nghi quySt s6 144/2016/QHB ngay 29/6/2016
vS vi~c lui hi~u Ivc thi hanh cua BLHS s6 100/2015/QHB va BLTTHS s6 10112015/QH13 va b6 sung Dv an BLHS 100/2015/QHB sua ct6i vao chuang trlnh xay dlJllg lu~t, phap l~nh narn 2016, d6ng thm tiSp tl,lc ap dlJllg BLHS s6 1511999/QH10 (duqc sua ct6i, b6 sung rn()t s6 diSu theo Lu~t s6 37/2009/QH12); BLTTHS s6 l9/2003/QH11 ~ cho dSn ngay Lu~t
sua ct6i, b6 sung rn()t s6 diSu cua BLHS s6 100/2015/QHB c6
hi~u Ivc thi hanh
Theo Nghi quySt s64112017/QH14 vS vi~c thi hanh BLHS s6 100/2015/QH13 da duqc sua ct6i, b6 sung rn()t s6 diSu theo Lu~t s6 12/2017/QH14 va vS hi~u Ivc thi h~mh cua BLTTHS
(·l).Xem: Nghi quyet s6 110/2015/QH13 v€ vi~cthi h~nh BLTTHS nam 2015
34
Trang 35s6101/2015/QH13 k~ tir ngay 01/0112018, BLTTHS s6
101/2015/QH13 c6 hi~u 1vc thi hanh Oic quy dinh t~i Nghi quy~t
s6 110/2015/QH13 ngay27/11/2015 cua Qu6c h9i v€ vi~c thi hanh
BLTTHS s6 J01!20l5/QH13 c6 ghi thai di~m ngay 0117/2016
dugc thay the b&ng thai di~m ngay 0110112018, thai di~m ngay
01101/2019 dugc thay th~ b&ng thai di~m ngay 01/01/2020
IV LU!TTO Tl)NG HINH Sl)'- MQT NGANH KHOA HQC
Du6i g6c · d9 m9t ngahh khoa hQc, lu~t t6 tvng hlnh sv la
nganh khoa hQC xa h<)i Khoa hQC lu~t t6 tvng hlnh S\fVa lu~t t6
tvng hlnh sv khong gi6ng nhau Khoa hQc lu~t t6 tvng hlnh sv
ciing nhu khoa hQc phap li n6i chung khong tn,rc tiSp quy dinh cv
th~ rna chi nghien ciru, pharr tich cac hi~n tugng phap lu~t tuang
(mg D6i tuyng nghien CUu cua khoa hQC lu~t t6 tvng hlnh sv la
cac quy ph~m phap lu~t t6 tvng hlnh sv va m9t s6 vAn d~ vugt ra
ngoai gi6i h~n cua sv 'di€u chinh b&ng phap lu~t nhu nghien ct'ru,
so sanh lu~t t6 tvng :hliih sv ella clic riucrc khac nhau
Khoa hQc 1u~t t6 tvng hlnh sv c6 m6i lien quan m~t thiSt v6i
cac nganh khoa hQc sau:
- Khoa hQC di€u tra tQi ph~ la khoa hQC V~ cac quy lu~t phan
anh cdu true cua V\1 ph~m tQi; cac quy 1u~t hlnh thanh thong tin V~
V\1 ph~ tQi Va thu ph~m; cac quy lu~t thu th~p, nghien Clru, danh
gia, su dvng chting cu va cac phuang ti~n, bi~n phap, phuang
phap di~u tra, phong ngua' t9i ph~m dugc xay dvng dva tren ca sa
- Phap y hQc la nganh khoa h9c nghien cw cac vAn d~ v~ y
h<;>c cfut thiStcho vi~c di~u tra,xet xu V\1 an hlnh S\f
- Tam li h9c tu phap Ia m9t nganh tam li h9c (rng dvng nghien
(l).Xem: TrtrbngD~i h<;>c Lu~t HaNQi, Gido trinh khoa h9c tliiu tra hlnh S!f, Nxb
Cong an nhan dan, Ha NQi, 2015, tr 7
35
s6101/2015/QH13 k~ tir ngay 01/0112018, BLTTHS s6 101/2015/QH13 c6 hi~u 1vc thi hanh Oic quy dinh t~i Nghi quy~t
s6 110/2015/QH13 ngay27/11/2015 cua Qu6c h9i v€ vi~c thi hanh BLTTHS s6 J01!20l5/QH13 c6 ghi thai di~m ngay 0117/2016 dugc thay the b&ng thai di~m ngay 0110112018, thai di~m ngay 01101/2019 dugc thay th~ b&ng thai di~m ngay 01/01/2020
IV LU!TTO Tl)NG HINH Sl)'- MQT NGANH KHOA HQC Du6i g6c · d9 m9t ngahh khoa hQc, lu~t t6 tvng hlnh sv la nganh khoa hQC xa h<)i Khoa hQC lu~t t6 tvng hlnh S\fVa lu~t t6 tvng hlnh sv khong gi6ng nhau Khoa hQc lu~t t6 tvng hlnh sv ciing nhu khoa hQc phap li n6i chung khong tn,rc tiSp quy dinh cv
th~ rna chi nghien ciru, pharr tich cac hi~n tugng phap lu~t tuang
(mg D6i tuyng nghien CUu cua khoa hQC lu~t t6 tvng hlnh sv la cac quy ph~m phap lu~t t6 tvng hlnh sv va m9t s6 vAn d~ vugt ra ngoai gi6i h~n cua sv 'di€u chinh b&ng phap lu~t nhu nghien ct'ru,
so sanh lu~t t6 tvng :hliih sv ella clic riucrc khac nhau
Khoa hQc 1u~t t6 tvng hlnh sv c6 m6i lien quan m~t thiSt v6i cac nganh khoa hQc sau:
- Khoa hQC di€u tra tQi ph~ la khoa hQC V~ cac quy lu~t phan anh cdu true cua V\1 ph~m tQi; cac quy 1u~t hlnh thanh thong tin V~
V\1 ph~ tQi Va thu ph~m; cac quy lu~t thu th~p, nghien Clru, danh gia, su dvng chting cu va cac phuang ti~n, bi~n phap, phuang phap di~u tra, phong ngua' t9i ph~m dugc xay dvng dva tren ca sa
- Phap y hQc la nganh khoa h9c nghien cw cac vAn d~ v~ y h<;>c cfut thiStcho vi~c di~u tra,xet xu V\1 an hlnh S\f
- Tam li h9c tu phap Ia m9t nganh tam li h9c (rng dvng nghien
(l).Xem: TrtrbngD~i h<;>c Lu~t HaNQi, Gido trinh khoa h9c tliiu tra hlnh S!f, Nxb Cong an nhan dan, Ha NQi, 2015, tr 7
35
Trang 36c(m cac quy lu?t va cac d~c diSm tam H cua con nguai biSu hi~n
trong cac quan h~ xa h9i ctugc phap lu?t diSq chinh.<0
- Tam thfm hQC tu phap la nganh k:hoa hQC nghien c(ru cac v~n
cts v€ b~nh tam th~n nh&m xac d!nh k:ha nang nh~n thuc, k:hai bao
cua ngum lam chling, ngum bi h:;ti trong truang hqp c6 nghi nga
- Th6ng ke h!nh sv la nganh k:hoa hQC nghien CUu va t6ng hqp
cac sv ki~n c6 tfnh ch~t s6 lugng vS tinh tr:;tng ph:;tm t9i nh&m lam
sang to nguyen nhan ph:;tm t9i va cts ra cac bi~n phap d~u tranh
phong ch6ng t9i ph:;tm
- T9i ph:;tm hQC la k:hoa h9c lien nganh, thvc nghi~m nghien
c(:ru v~ t9i phc;tm (hi~n thvc ), nguyen nhan cua t9i ph:;tm va ki~m
soat t9i phc;trn nh&m mvc dfch phong ngua t9i ph:;tin.<2)
Khoa hQc lu?t t6 tvng h!nh sv c6 m6i lien quan ch~t che v6i
cac nganh khoa hQC n6i tren K@t qua nghien CUu cua cac nganh
k:hoa hQc nay c6 gia tr! b6 trq lKn nhau7 Vi~c nghien cuu k:hoa hQc
lu?t t6 tvng h!nh sv phii dugc d~t trong m6i lien h~ v6i cac nganh
khoa hQc k:h:k d~ c6 nh?n thuc toan di~n, th6ng nh~t nh&m giii
quySt c6 hi~u qua nhi~m vv nghien ct!u
V LU!T TO Tl)NG HINH STj- MQT MON HQC
V ai tU each la m(>t man hQC, lu?t t6 tl)ng h!nh S\]' dugc dua VaO
giang d:;ty trong cac ca sa dao t:;to lu?t ho~c chuyen nganh lu?t La
m(>t mon hQC trong cac ca sa dao t:;to nay, lu?t t6 tl)ng h!nh S\]' CO
vai tro, vi tri nhu cac mon hQC k:hac, la mon chuyen nganh phap lf
nghien CUU lu?t t6 tl)ng hJ.nh S\]' d\]'a tren ca SO cua khoa hQC lu?t
t6 tvng hinh sv va lu?t thvc d!nh BiSu nay k:hong co nghia la
trong qua trlnh giang d:;ty mon lu?t t6 tvng h!nh sv chung ta k:hong
(l).Xem: Trubng D~i h9c Lu~t Ha N()i, Ciao trlnh tam If h9c tu ph_Gp, Nxb Cong
an nhan dan, Ha N()i, 2008, tr 6
(2).Xem: Trubng D~i h9c Lu~t Ha N()i, Ciao trlnh t9i ph9m h9c, Nxb Cong an
nhiin dan, Ha NQi, 2013, tr 17
36
c(m cac quy lu?t va cac d~c diSm tam H cua con nguai biSu hi~n
trong cac quan h~ xa h9i ctugc phap lu?t diSq chinh.<0
- Tam thfm hQC tu phap la nganh k:hoa hQC nghien c(ru cac v~n
cts v€ b~nh tam th~n nh&m xac d!nh k:ha nang nh~n thuc, k:hai bao cua ngum lam chling, ngum bi h:;ti trong truang hqp c6 nghi nga
- Th6ng ke h!nh sv la nganh k:hoa hQC nghien CUu va t6ng hqp cac sv ki~n c6 tfnh ch~t s6 lugng vS tinh tr:;tng ph:;tm t9i nh&m lam sang to nguyen nhan ph:;tm t9i va cts ra cac bi~n phap d~u tranh phong ch6ng t9i ph:;tm
- T9i ph:;tm hQC la k:hoa h9c lien nganh, thvc nghi~m nghien c(:ru v~ t9i phc;tm (hi~n thvc ), nguyen nhan cua t9i ph:;tm va ki~m soat t9i phc;trn nh&m mvc dfch phong ngua t9i ph:;tin.<2)
Khoa hQc lu?t t6 tvng h!nh sv c6 m6i lien quan ch~t che v6i cac nganh khoa hQC n6i tren K@t qua nghien CUu cua cac nganh k:hoa hQc nay c6 gia tr! b6 trq lKn nhau7 Vi~c nghien cuu k:hoa hQc lu?t t6 tvng h!nh sv phii dugc d~t trong m6i lien h~ v6i cac nganh khoa hQc k:h:k d~ c6 nh?n thuc toan di~n, th6ng nh~t nh&m giii quySt c6 hi~u qua nhi~m vv nghien ct!u
V LU!T TO Tl)NG HINH STj- MQT MON HQC
V ai tU each la m(>t man hQC, lu?t t6 tl)ng h!nh S\]' dugc dua VaO giang d:;ty trong cac ca sa dao t:;to lu?t ho~c chuyen nganh lu?t La m(>t mon hQC trong cac ca sa dao t:;to nay, lu?t t6 tl)ng h!nh S\]' CO vai tro, vi tri nhu cac mon hQC k:hac, la mon chuyen nganh phap lf
nghien CUU lu?t t6 tl)ng hJ.nh S\]' d\]'a tren ca SO cua khoa hQC lu?t
t6 tvng hinh sv va lu?t thvc d!nh BiSu nay k:hong co nghia la trong qua trlnh giang d:;ty mon lu?t t6 tvng h!nh sv chung ta k:hong
(l).Xem: Trubng D~i h9c Lu~t Ha N()i, Ciao trlnh tam If h9c tu ph_Gp, Nxb Cong
an nhan dan, Ha N()i, 2008, tr 6
(2).Xem: Trubng D~i h9c Lu~t Ha N()i, Ciao trlnh t9i ph9m h9c, Nxb Cong an
nhiin dan, Ha NQi, 2013, tr 17
36
Trang 37SU dl)ng nhfrng tEti li~u CO lien quan d@n cac nganh khoa hQC khac
Tuy nhien, vi~c su dvng nhfrng k€t qua nghien CUu cua cac nganh
khoa hQc khac chi mang tfnh ch~t b6 trq, vl,nhu tren da phan tfch,
d6i tuqng nghien c~u cua m6n h9c lu~t t6 t1,1ng hl.nh sv chico thS
la lu~t tf> tl)ng hJ.nh S\1' va khoa hQC lu~t tf> tl,lng hJ.nh 8\f
V 6i nhi~m V\1 trang bi cho nguai h9c ki@n thuyJf lu~n ca ban
cua lu~t t6 tl)ng hinh sv va kha nang ap dl)ng chung trong qua
trinh khai t6, diSu tra, truy t6, xet xu va m9t s6 thu tvc thi hanh an
hinh Sl)' df>i VOi Vl) an hJ.nh 8\f thong thuang, mon hQC lu~t tf> tl,mg
h1nh sv duqcgiang d~y tren co sa giao tdnh lu~t t6 tl,lng h1nh sv
Vi~t Nam duqc chia thanh hai ph~n.Cl)
Phdn thu nhdt: Nhung v~n dS chung cua lu~t t6 tl)ng hinh sv
Day Ia ph~n chung cua lu~t t6 t1,1ng hinh sv Ph~n nay lf giai
lu~t t6 tl)ng hl.nh sv la m()t nganh lu~t d()c l~p c6 d6i tuqng diSu
chinh va phuang phap diSu chinh rieng ct6ng thm nghien CUu cac
nguyen tic CO ban cua t6 tl)ng hlnh Sl)'; nhi~m V\1 cua lu~t tf> tl)ng
hlnh sv; quan h~ phap lu~t t6 tl)ng hlnh 8\f ; dia vi phap li cua ca
quan c6 th~m quy€n ti€n hanh t6 tl)ng, nguai c6 th~m quy€n ti€n
hanh t6 tl)ng va nguai tham gia t6 tl)ng h1nh sv; nhung v~n d~ lf
lu~n ca ban vS ch€ dinh chung cu va chung rninh trong t6 tl)ng
hlnh sv; can CU, thu t\lC ap dl)ng bi~n phap ngan ch~n, bi~n phap
cuang ch@ khac trong t6 tl)ng h1nh sg
Phdn thu hai: Trlnh tl)', thu tl,lC giai quy@t Vl) an hlnh sv
Day la ph~n rieng cua lu~t t6 tl,lng hinh SlJ Can cu vao qua
trlnh giai quy€t V\1 an hlnh sg duqc quy dinh trong BLTTHS, ph~n
nay nghien CUu trlnh tg, thu tl)C khai t6, diSu tra, truy t6, xet xu va
m()t sf> thu tl)C thi hanh an hinh S\f
(1) Nhfrng n(\i dung khac c6lien quan duqc bien so1;1n trong Giao trlnh tM we d~c
bi~t va hqp tac qu6c t~ trong t6 tvng hlnh SlJ Day la mon tlJ ch<;>n duqc giang d1;1y
t;;ti Tru<'mg D;;ti h9c Lu~t Ha NQi
37
SU dl)ng nhfrng tEti li~u CO lien quan d@n cac nganh khoa hQC khac Tuy nhien, vi~c su dvng nhfrng k€t qua nghien CUu cua cac nganh khoa hQc khac chi mang tfnh ch~t b6 trq, vl,nhu tren da phan tfch, d6i tuqng nghien c~u cua m6n h9c lu~t t6 t1,1ng hl.nh sv chico thS
la lu~t tf> tl)ng hJ.nh S\1' va khoa hQC lu~t tf> tl,lng hJ.nh 8\f
V 6i nhi~m V\1 trang bi cho nguai h9c ki@n thuyJf lu~n ca ban cua lu~t t6 tl)ng hinh sv va kha nang ap dl)ng chung trong qua trinh khai t6, diSu tra, truy t6, xet xu va m9t s6 thu tvc thi hanh an hinh Sl)' df>i VOi Vl) an hJ.nh 8\f thong thuang, mon hQC lu~t tf> tl,mg h1nh sv duqcgiang d~y tren co sa giao tdnh lu~t t6 tl,lng h1nh sv Vi~t Nam duqc chia thanh hai ph~n.Cl)
Phdn thu nhdt: Nhung v~n dS chung cua lu~t t6 tl)ng hinh sv Day Ia ph~n chung cua lu~t t6 t1,1ng hinh sv Ph~n nay lf giai
lu~t t6 tl)ng hl.nh sv la m()t nganh lu~t d()c l~p c6 d6i tuqng diSu chinh va phuang phap diSu chinh rieng ct6ng thm nghien CUu cac nguyen tic CO ban cua t6 tl)ng hlnh Sl)'; nhi~m V\1 cua lu~t tf> tl)ng hlnh sv; quan h~ phap lu~t t6 tl)ng hlnh 8\f ; dia vi phap li cua ca
quan c6 th~m quy€n ti€n hanh t6 tl)ng, nguai c6 th~m quy€n ti€n hanh t6 tl)ng va nguai tham gia t6 tl)ng h1nh sv; nhung v~n d~ lf
lu~n ca ban vS ch€ dinh chung cu va chung rninh trong t6 tl)ng hlnh sv; can CU, thu t\lC ap dl)ng bi~n phap ngan ch~n, bi~n phap cuang ch@ khac trong t6 tl)ng h1nh sg
Phdn thu hai: Trlnh tl)', thu tl,lC giai quy@t Vl) an hlnh sv Day la ph~n rieng cua lu~t t6 tl,lng hinh SlJ Can cu vao qua trlnh giai quy€t V\1 an hlnh sg duqc quy dinh trong BLTTHS, ph~n
nay nghien CUu trlnh tg, thu tl)C khai t6, diSu tra, truy t6, xet xu va
m()t sf> thu tl)C thi hanh an hinh S\f
(1) Nhfrng n(\i dung khac c6lien quan duqc bien so1;1n trong Giao trlnh tM we d~c
bi~t va hqp tac qu6c t~ trong t6 tvng hlnh SlJ Day la mon tlJ ch<;>n duqc giang d1;1y t;;ti Tru<'mg D;;ti h9c Lu~t Ha NQi
37
Trang 38cAu HOI HVdNG nAN 6N TAP,
DJNH HUONG THAO LUAN
1 Khai ni~m t6 f\lng hlnh svvalu~t t6 tl)Ilg'hlnh sv? ·
2 Phan tfch m6i lien quan gifra cac giai do:;m t6 f\lng hlnh- sv
v&i nhau?
3 Tl;li sao n6i lu~t t6 t\lng hlnh sv Ht niQt nganh lu~t d9c l~p
trong h~ th6ng phap lu~t Vi~t Nam?
4 Khai ni~m quan h~ phap lu~t t6 tt,mg hlnh sv? Cho vf cl\1
5 Di;ic di€m cua quan h~phaplu~t t6 1\lrig hlnh sl,r?
38
cAu HOI HVdNG nAN 6N TAP,
DJNH HUONG THAO LUAN
1 Khai ni~m t6 f\lng hlnh svvalu~t t6 tl)Ilg'hlnh sv? ·
2 Phan tfch m6i lien quan gifra cac giai do:;m t6 f\lng hlnh- sv v&i nhau?
3 Tl;li sao n6i lu~t t6 t\lng hlnh sv Ht niQt nganh lu~t d9c l~p
trong h~ th6ng phap lu~t Vi~t Nam?
4 Khai ni~m quan h~ phap lu~t t6 tt,mg hlnh sv? Cho vf cl\1
5 Di;ic di€m cua quan h~phaplu~t t6 1\lrig hlnh sl,r?
38
Trang 39CHVdNGII NHJlM vv'vA cAc NGUYEN TAC CO BAN
CUA TO TVNG HiNH sv
I NHI$M Vl) CUA LU!T TOTl)NG HiNH Slj
1 Bao dam phat hi~n chinh xac, xfr If cong minh, Iqp thOi
mQi · himh vi· ph~m t{)i, phong ngira, ngan ch'n t{)i ph~m,
khong lam oan nguOi vo t{)i, khong d~ lQt t{)i ph~m va nguOi
ph~m t{)i
Lu~t t6 t\lllg hinh S\I la cong C\1 s&c ben cua Nha nu&c trong
cong CUQC dfru tfaP h pho~g ngua Va ch6ng t()i ph~, th~ hi~n
quy~nlgc cu'aNha riucrc, quy~n lgc cua iman dan m()t each m~
me, cong khai va tn.rc ti~p Lu~t t6 tl,lng hinh sg quydinh trinh tl,I,
thu tvc ti~p nh~n, giai quy~t pgu6n tin v~ t(>i ph~, khai t6, di~u
tra, truy t6, x6t xu va m()t s6 thu tvc thi hanh an hi~ sg; nhi~m
vv, quy~n h~ va m6i quan h~ giua cac ca quan c6 thfun
quy~nti~n hanh t6 tl,lng; nhi~m V\1, quy~n h~ va trach nhi~m CUa
nguai co thfun quySn ti~n hanh t6 tvng; quy~n va nghla V\1 cua
nguai tham gi~ t6 tvng, ca quan, t6 chuc, ca nhan; hqp t~c qu6c
t€ trong t6 t\lllg hi~ sg Cac quy dinh d6 th~ hi~n r5 net tinh
quy~n lgc nha nu&c, chi ph6i ~ac quail h~ phap lu~t t6 tl,lng hinh
S\f va cac h0<;1t d()ng t6 tl,lng hinh S\f, nhfrt la trong Vi~c ap d\lllg
cac bi~n phap ngan ch~n va cac bi~n phap cu5ng ch~ t6 tl,lng
khac Lu~t t6 tl,lng hiflh sg xac l~p can cu phap 1i d~ cac ca quari
c6 thAm quy~n ti~n hanh t6 · tl,lng gial quy€t vv an hinh sg, bao
39
CHVdNGII NHJlM vv'vA cAc NGUYEN TAC CO BAN
CUA TO TVNG HiNH sv
I NHI$M Vl) CUA LU!T TOTl)NG HiNH Slj
1 Bao dam phat hi~n chinh xac, xfr If cong minh, Iqp thOi mQi · himh vi· ph~m t{)i, phong ngira, ngan ch'n t{)i ph~m,
khong lam oan nguOi vo t{)i, khong d~ lQt t{)i ph~m va nguOi
ph~m t{)i
Lu~t t6 t\lllg hinh S\I la cong C\1 s&c ben cua Nha nu&c trong cong CUQC dfru tfaP h pho~g ngua Va ch6ng t()i ph~, th~ hi~n
quy~nlgc cu'aNha riucrc, quy~n lgc cua iman dan m()t each m~
me, cong khai va tn.rc ti~p Lu~t t6 tl,lng hinh sg quydinh trinh tl,I,
thu tvc ti~p nh~n, giai quy~t pgu6n tin v~ t(>i ph~, khai t6, di~u
tra, truy t6, x6t xu va m()t s6 thu tvc thi hanh an hi~ sg; nhi~m
vv, quy~n h~ va m6i quan h~ giua cac ca quan c6 thfun
quy~nti~n hanh t6 tl,lng; nhi~m V\1, quy~n h~ va trach nhi~m CUa nguai co thfun quySn ti~n hanh t6 tvng; quy~n va nghla V\1 cua nguai tham gi~ t6 tvng, ca quan, t6 chuc, ca nhan; hqp t~c qu6c t€ trong t6 t\lllg hi~ sg Cac quy dinh d6 th~ hi~n r5 net tinh quy~n lgc nha nu&c, chi ph6i ~ac quail h~ phap lu~t t6 tl,lng hinh
S\f va cac h0<;1t d()ng t6 tl,lng hinh S\f, nhfrt la trong Vi~c ap d\lllg cac bi~n phap ngan ch~n va cac bi~n phap cu5ng ch~ t6 tl,lng khac Lu~t t6 tl,lng hiflh sg xac l~p can cu phap 1i d~ cac ca quari
c6 thAm quy~n ti~n hanh t6 · tl,lng gial quy€t vv an hinh sg, bao
39
Trang 40dam phat hi~n nhanh chong, xu li cong minh, kip thai mQi hanh
vi phl;llll t9i, khong lam oan nguai vo t()i, khong dS lQt t9i ph~m
va nguai ph~m t()i, th~ hi~n sue m~ cu5ng chS cua Nha nu&c
2 Bao v~ cong li, bao v~ quy~n con ngrrOi, quy~n cong dan,
bao v~ ch~ df} xa hl}i chu nghia, bao v~ lqi ich cua Nha nrr&c,
quy~n va lqi ich hqp phap ciia t6 chti'c, ca nhan
Phap lu~t n6i chung va lu~t t6 t1,1ng hinh sv n6i rieng d~u
mang tinh giai cAp, la ca sa d~ thi~t l~p, c1ing c6 va tang cuemg
quy~n lvc nha nu&c, la phuang ti~n d~ Nha nu6c quan 1i mQi m~t
dai s6ng xa h()i, thvc hi~n nhling chuc nang, Dl-Ji~m Vl,l cua Nha
nu&c Vi v~y, lu~t t6 t1,1ng hinh sv Vi~t Nam cilng nhu cac nganh
lu~t khac trong h~ th6ng phap lu~t Vi~t N am c6 nhi~m vv bao v~
Nha nu&c, bao v~ ch8 d9 xa h9i chu nghla va tr~t tv· phap lu~t ~a
h9i chu nghia Thong qua lu~t t6 tl,lng hinh sv, Nha nu6c thvc
hi~n quy~n ll,IC cua minh trong linh VlJC dfiu tranh phong va ch6ng
t9i phl;llll, g6p phfui gifr vfrng an ninh chinh tri va tr~t tv an toan
xa h9i; ngan ngua va kh~c phvc nhfrng h~u qua do hanh vi ph~m
t¢i gay ra, bao v~ lgi fch cua Nha nuac Mi;it khac, dan chu la
thu(>c tfnh cua Nha··nu&c C()ng hoa xa h9i chu nghi~.Vi~t Nam
Di~u 2 HiSn phap nu&c C(>ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam
nam 2013 da quy dinh: ."Nha.nu&c C9ng hoa iii h9i chit nghfa ·
Vi¢t Nam la nha nu&c phtip quyJn xcth9i chii nghta cua Nhan
dan, do Nhdn dan, vi Nhiin" dtm NufJc C~ng hoa xii h9i chit nghla
Vi¢t Nam do Nhan dan lam chu; tdt cit quy€n life nha nu&c thu9c
vJ Nhan dan mil nJn tang la lien minh giU·a giai cdp cong nh6n
v&i giai cdp nang dan ~a a(ji ngii tri thuc " Vi v~y, quy~n lgi ella
Nha nu&c cilng chinh la quy~n l<ji cua d~i da s6 nhan dan lao
d(>ng, lu~t t6 tl,lllg hinh SlJ c6 nhi~m V\1 bao v~ cac quy~n va lgi
ich hgp phap cua t6 chuc va ca nhan, thvc hi~n cong' bfulg xa h9i
Thong qua vi~c quy dinh cac nguyen t~c bao dfun quy~n con
40
dam phat hi~n nhanh chong, xu li cong minh, kip thai mQi hanh
vi phl;llll t9i, khong lam oan nguai vo t()i, khong dS lQt t9i ph~m
va nguai ph~m t()i, th~ hi~n sue m~ cu5ng chS cua Nha nu&c
2 Bao v~ cong li, bao v~ quy~n con ngrrOi, quy~n cong dan, bao v~ ch~ df} xa hl}i chu nghia, bao v~ lqi ich cua Nha nrr&c,
quy~n va lqi ich hqp phap ciia t6 chti'c, ca nhan Phap lu~t n6i chung va lu~t t6 t1,1ng hinh sv n6i rieng d~u mang tinh giai cAp, la ca sa d~ thi~t l~p, c1ing c6 va tang cuemg quy~n lvc nha nu&c, la phuang ti~n d~ Nha nu6c quan 1i mQi m~t dai s6ng xa h()i, thvc hi~n nhling chuc nang, Dl-Ji~m Vl,l cua Nha nu&c Vi v~y, lu~t t6 t1,1ng hinh sv Vi~t Nam cilng nhu cac nganh lu~t khac trong h~ th6ng phap lu~t Vi~t N am c6 nhi~m vv bao v~ Nha nu&c, bao v~ ch8 d9 xa h9i chu nghla va tr~t tv· phap lu~t ~a
h9i chu nghia Thong qua lu~t t6 tl,lng hinh sv, Nha nu6c thvc
hi~n quy~n ll,IC cua minh trong linh VlJC dfiu tranh phong va ch6ng t9i phl;llll, g6p phfui gifr vfrng an ninh chinh tri va tr~t tv an toan
xa h9i; ngan ngua va kh~c phvc nhfrng h~u qua do hanh vi ph~m t¢i gay ra, bao v~ lgi fch cua Nha nuac Mi;it khac, dan chu la thu(>c tfnh cua Nha··nu&c C()ng hoa xa h9i chu nghi~.Vi~t Nam Di~u 2 HiSn phap nu&c C(>ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam nam 2013 da quy dinh: ."Nha.nu&c C9ng hoa iii h9i chit nghfa · Vi¢t Nam la nha nu&c phtip quyJn xcth9i chii nghta cua Nhan dan, do Nhdn dan, vi Nhiin" dtm NufJc C~ng hoa xii h9i chit nghla Vi¢t Nam do Nhan dan lam chu; tdt cit quy€n life nha nu&c thu9c
vJ Nhan dan mil nJn tang la lien minh giU·a giai cdp cong nh6n
v&i giai cdp nang dan ~a a(ji ngii tri thuc " Vi v~y, quy~n lgi ella Nha nu&c cilng chinh la quy~n l<ji cua d~i da s6 nhan dan lao d(>ng, lu~t t6 tl,lllg hinh SlJ c6 nhi~m V\1 bao v~ cac quy~n va lgi ich hgp phap cua t6 chuc va ca nhan, thvc hi~n cong' bfulg xa h9i Thong qua vi~c quy dinh cac nguyen t~c bao dfun quy~n con
40