Hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc Nội dung quản lý thu BHXH bắt buộc  Phương pháp quản lý thu BHXH bắt buộc  Quy trình quản lý thu BHXH bắt buộc  Bộ máy tổ chức quản lý thu BHXH  X

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Tên đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

tại Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội

Tính cấp thiết của đề tài

Công tác quản lý thu BHXH tại TP Hà Nội còn nhiều hạn chế :

 Số đơn vị, số LĐ ch ưa tham gia BHXH còn rất lớn, tình trạng nợ đọng lớn và kéo dài,

 Quy trình thực hiện nghiệp vụ còn bất cập do các văn bản quy

định còn chồng chéo và thường xuyên sửa đổi.

 Hệ thống công nghệ thông tin quản lý BHXH vẫn đang trong quá trình hoàn thiện

 Số lượng cán bộ trực tiếp làm công tác thu còn ít và chưa được đào tạo về nghiệp vụ một cách bài bản.

Đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội

bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội”

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH TP Hà Nội.

Phạm vi nghiên cứu:

 Về thời gian: Từ năm 2013-2018

 Về không gian: Trên địa bàn TP Hà Nội

Phương pháp nghiên cứu:

 Phương pháp phân tích thống kê, tổng hợp số liệu

 Phương pháp điều tra phát phiếu khảo sát

 Phương pháp đánh giá

Công tác quản lý thu BHXH bắt buộc

 Nội dung quản lý thu BHXH bắt buộc

 Phương pháp quản lý thu BHXH bắt buộc

 Quy trình quản lý thu BHXH bắt buộc

 Bộ máy tổ chức quản lý thu BHXH

 Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá:

 Các kết quả đầu ra

 Tính hiệu quả

 Tính minh bạch

 Tính trách nhiệm giải trình

 Tính thuận tiện

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH BẮT BUỘC TẠI BHXH TP HÀ NỘI

1 Khái quát về Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội

Thành lập năm 1995

Tình hình chung về hoạt động của BHXH TP Hà Nội năm 2018

• Tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 86,5% dân số.

• Số người tham gia BHXH bắt buộc: 1.606.302 người Số thu BHXH bắt buộc: 26.457,1 tỷ đồng

• Nhập dữ liệu, bàn giao trả sổ BHXH cho người lao động được 1.861.571 sổ.

• Số tiền chi lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng là 28.895,4 tỷ đồng của

568.075 đối tượng

• Tổng chi phí KCB BHYT ước đến 31/12/2018 là 17.659 tỷ đồng chiếm 105,1%

dự toán

2 Thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc

tại BHXH TP Hà Nội giai đoạn 2013 - 2018

2.1 Nội dung quản lý thu BHXH bắt buộc

• Quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

• Quản lý quỹ lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc

• Quản lý tiền thu BHXH bắt buộc

• Quản lý nợ đọng BHXH bắt buộc

2.2 Phương pháp quản lý thu BHXH bắt buộc

• Thu tiền BHXH qua tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH mở tại các

ngân hàng thương mại hoặc Kho bạc Nhà nước

• Quản lý dữ liệu thu BHXH bắt buộc: dựa trên khai báo của các đơn vị SDLĐ

• Quản lý đối tượng bằng mã số định danh duy nhất.

2.3 Quy trình quản lý thu BHXH bắt buộc

2.4 Bộ máy tổ chức quản lý thu bảo hiểm xã hội

Tính đến 31/07/2018, số lương cán bộ làm công tác quản lý thu BHXH trong toàn hệ thống BHXH TP Hà Nội là 370 người, chiếm 26.87% tổng số công chức, viên chức

Lập, giao kế hoạch thu Tổ chức thực hiện Thống kê số liệu và lập báo

cáo gửi lên cấp trên

Thanh tra, kiểm tra thu BHXH

bắt buộc

Ban Thu –

BHXH Việt Nam

Phòng Quản lý thu – BHXH TP Hà Nội

Tổ/Bộ phận thu – BHXH quận, huyện, thị xã

3 Đánh giá công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH TP Hà Nội giai đoạn 2013 – 2018

3.1 Các kết quả đầu ra

Năm

Tổng số đơn vị SDLĐ

tham gia BHXH (đơn vị) 37.475 41.448 47.008 55.282 75.058 89.777

Tỷ lệ tăng số đơn vị SDLĐ

tham gia BHXH hàng năm (%)   10,60% 13,41% 17,60% 35,77% 19,61%

Tổng số NLĐ tham gia

BHXH (người)

1.186.29

0

1.236.94

5

1.314.09

0 1.412.457

1.477.30

9

1.606.30

2

Tỷ lệ tăng số NLĐ tham

gia BHXH hàng năm (%)   4,27% 6,24% 7,49% 4,59% 8,73%

Số tiền BHXH phải thu cả

năm (tỷ đồng) 13.696,9 16.699,1 18.623,3 22.326,9 24.584,5 27.357,4

Tổng số tiền thu BHXH cả

năm (tỷ đồng) 12.286,5 14.918,6 16.841,5 20.429,6 23.280,2 26.457,1

Số tiền nợ BHXH (tỷ

đồng) 1.410,4 1.780,5 1.781,8 1.897,3 1.304,3 900,3

3.2 Tính hiệu quả

Các chỉ tiêu chủ yếu về tính hiệu quả của công tác quản lý thu BHXH

bắt buộc tại BHXH TP Hà Nội giai đoạn 2013-2018

Năm

Tỷ lệ đơn vị SDLĐ

mới tham gia BHXH

(%)

    33,18

%

64,69

%

63,40

%

67,65

%

Tỷ lệ tăng tổng số

tiền thu BHXH hàng

năm (%)

  21,42

%

12,89

%

21,31

%

13,95

%

13,65

%

Tỷ lệ nợ BHXH (%) 10,30

%

10,66

%

9,57

% 8,50%

5,31

%

3,29

%

3.3 Tính minh bạch

Thông tin điều tra được thu thập trên 150 phiếu hỏi, được phát tới cá nhân, tổ chức đến giao dịch tại phòng TN&TKQ, trong đó có các câu hỏi về sự đánh giá của họ đối với tính minh bạch trong quản lý thu BHXH theo thang đánh giá 5 mức: (1) Rất kém, (2) Kém, (3) Bình thường, (4) Tốt và (5) Rất tốt

STT Tiêu chí Chỉ số hài lòng trung bình (%) 1

Đánh giá của về tiếp cận thông tin đối với thủ tục hành chính trong

lĩnh vực thu BHXH: quy trình thực hiện, các hồ sơ đơn vị sử dụng lao

động và NLĐ cần có khi tham gia BHXH

80.40%

2 Đánh giá về mức độ công khai thông tin về tiến độ và kết quả giải

quyết hồ sơ thủ tục hành chính lĩnh vực thu BHXH. 83.07%

3 Đánh giá của về khả năng tiếp cận thông tin về chi tiết quá trình

tham gia BHXH của NLĐ, kết quả đóng BHXH của đơn vị SDLĐ. 80.53%

4

Đánh giá về mức độ công khai thông tin về các đơn vị SDLĐ nợ

BHXH, cách tính tiền nợ, lãi chậm nộp BHXH, tiền xử phạt vi phạm

về thu nộp BHXH.

62.00%

Chỉ số hài lòng trung bình về tính minh bạch 76.50% 

3.4 Tính trách nhiệm giải trình

Chỉ tiêu

Tổng

số người trả lời

Số người trả lời

"Có/Đã làm"

Tỷ lệ người trả lời

"Có/Đã làm"

(%)

Mức độ và hiệu

quả trong tiếp

xúc với cán bộ

chuyên quản thu

BHXH

Người trả lời cho biết họ đã liên hệ được với cán bộ chuyên quản thu để yêu cầu giải đáp thắc mắc

150 103 68.67%

Người trả lời cho biết cuộc trao đổi với cán

bộ chuyên quản thu để giải đáp thắc mắc có kết quả tốt

103 77 74.76%

Mức độ và hiệu

quả trong giải

đáp đơn thư,

giải quyết khiếu

nại, tố cáo trong

lĩnh vực quản lý

thu BHXH

Người trả lời cho biết họ hoặc đơn vị SDLĐ

mà họ đại diện đã gửi đơn thư, khiếu nại, tố cáo

về lĩnh vực quản lý thu BHXH đến cơ quan BHXH

150 23 15.33%

Người trả lời đã gửi đơn thư, khiếu nại, tố cáo về lĩnh vực quản lý thu BHXH đến cơ quan BHXH cho biết đã được cơ quan BHXH phúc đáp, giải quyết thỏa đáng

23 19 82.61%

Người trả lời đã gửi đơn thư, khiếu nại, tố cáo về lĩnh vực quản lý thu BHXH đến cơ quan BHXH cho biết phải tiếp tục gửi đơn thư, khiếu nại, tố cáo lần thứ hai đến các cơ quan có thẩm quyền cao hơn

23 2 8.70%

3.5 Tính thuận tiện

• Tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính về lĩnh vực thu BHXH đúng hạn:

Việc TN&TKQ được thực hiện qua phần mềm điện tử và dịch vụ bưu chính

Tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn vẫn chưa được cải thiện đáng kể

• Tính thuận tiện, dễ hiểu của mẫu biểu về thu BHXH:

Thông báo kết quả đóng được gửi qua đường bưu điện, có thể bị muộn và thất lạc

Trên các mẫu biểu không thể hiện chi tiết số tiền dẫn đến khó đối chiếu

• Tính thuận tiện của hệ thống tài khoản chuyên thu BHXH:

Có nhiều tài khoản ở nhiều ngân hàng

Đôi khi chứng từ chuyển tiền cuối tháng vẫn về muộn

• Tính thuận tiện của phương thức thu BHXH: Phương thức đóng hàng tháng gây khó khăn, bất tiện cho các đơn vị SDLĐ nhỏ hoặc các đơn vị không có sẵn nguồn tiền để đóng BHXH đều đặn hàng tháng

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH BẮT BUỘC TẠI BHXH TP HÀ NỘI

Nhóm giải pháp hoàn thiện các nội dung quản lý thu BHXH bắt buộc

 Đẩy mạnh tuyên truyền các chế độ, chính sách, quyền lợi và trách nhiệm của chủ SDLĐ và NLĐ khi tham gia BHXH

 Khen thưởng, động viên những đơn vị SDLĐ làm tốt công tác thu nộp BHXH

 Phối hợp với các cơ quan quản lý có liên quan để có số liệu chính xác về các đơn

vị và NLĐ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Nhóm giải pháp hoàn thiện phương pháp quản lý thu BHXH bắt buộc

 Tham mưu cho BHXH Việt Nam các giải pháp, ý tưởng về phần mềm quản lý

 Ứng dụng CNTT trong quản lý tiền thu để khoản tiền các đơn vị SDLĐ nộp vào tài khoản ngân hàng được ghi nhận trên phần mềm quản lý thu kịp thời

 Kiểm soát dữ liệu đơn vị SDLĐ khai báo ngay từ đầu vào

Nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình quản lý thu BHXH bắt buộc

 Phân công công việc cho các cán bộ đúng trình độ, đặc điểm của từng người

 Đề xuất với BHXH Việt Nam sửa đổi rút gọn quy trình nhập dữ liệu vào các

phần mềm quản lý, chủ động sửa đổi nếu khi thực hiện có vướng mắc

 Tạo điều kiện để các đơn vị SDLĐ tham gia BHXH có thể tự tra cứu số tiền nợ BHXH một cách rõ ràng, chi tiết

 Tăng cường chuyên môn hóa trong phân công thực hiện thanh tra, kiểm tra

Nhóm giải pháp hoàn thiện bộ máy tổ chức quản lý thu BHXH

 Thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, nâng cao hiệu quả công việc

 Hoàn thiện chức năng, mối quan hệ giữa các cấp của hệ thống quản lý thu

BHXH để một cán bộ có thể đảm nhiệm nhiều việc nhưng một việc chỉ do một cán bộ chủ trì và chịu trách nhiệm chính, nâng cao tính trách nhiệm giải trình

 Đưa thêm các tiêu chí về kết quả đầu ra và mức độ thỏa mãn kỳ vọng của người lao động và đơn vị SDLĐ vào bộ tiêu chí đánh giá xếp loại cán bộ

Một số kiến nghị

Kiến nghị với Nhà nước

trường dạy nghề, trung cấp, cao đẳng, đại học

hợp, xử phạt nặng hơn các đơn vị vi phạm

Kiến nghị với Bảo hiểm xã hội Việt Nam

cách TTHC.

Kiến nghị với bộ máy chính quyền và cơ quan chức năng địa phương

Chỉ đạo sự phối hợp giữa BHXH Thành phố với các Sở, Ban, Ngành của Thành phố để đôn đốc, nhắc nhở, thanh tra, kiểm tra việc đăng ký tham gia BHXH, việc trích nộp BHXH cho người lao động của các cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn.