Việt Nam đã bước vào giai đoạn phát triển mới khi nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới với nhiều cơ hội mới mở ra cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đứng trước công cuộc xây dựng và phát triển ở nước ta, hiện nay đã và đang có một số doanh nghiệp an ninh quốc phòng tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần không nhỏ vào công cuộc CNH, HĐH đất nước. Công ty khai thác khoáng sản là một doanh nghiệp quốc doanh thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 : Có ngành nghề chính là khai thác kháng sản, cung cấp vật liệu xây dựng. Trong những năm qua, công ty luôn quan tâm tới việc nâng cao năng lực cán bộ quản lý, không chỉ với công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 mà với bất kỳ một tổ chức, một đơn vị, doanh nghiệp hay cao hơn nữa là một quốc gia, một cộng đồng, năng lực quản lý đóng vai trò rất quan và quyết định sự sống còn, là yếu tố đánh giá sự thành công của doanh nghiệp. Đặc biệt là cán bộ quản lý cấp trung, bởi vì cán bộ quản lý cấp trung là cầu nối giữa Ban giám đốc với cán bộ cấp cơ sở, người xây dựng các chiến lược bộ phận trên cơ sở chiến lược phát triển của Công ty, người trực tiếp điều hành hoạt động của các đơn vị thành viên nhằm thực hiện thành công chiến lược của Công ty. Tuy nhiên, hiện nay, một bộ phận cán bộ quản lý cấp trung đảm nhiệm công việc trong hoạt động sản xuất kinh doanh năng lực quản lý còn hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, nhất là trong bối cảnh kinh tế chính trị thế giới và trong nước diễn biến phức tạp, có nhiều thách thức. Chính vì vậy, công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 cần phải quan tâm hơn nữa đến nâng cao năng lực của đội ngũ quản lý của Công ty, trong đó có cán bộ quản lý cấp trung. Từ yêu cầu cấp thiết trên, tác giả quyết định thực hiện đề tài “Năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4” nhằm đánh giá thực trạng năng lực quản lý cán bộ cấp trung của Công ty, tìm ra điểm mạnh và điểm yếu về năng lực của họ, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý của cán bộ cấp trung tại của công ty khai thác khoáng sản trong giai đoạn tới.
Trang 1- -NGUYỄN ANH TUẤN
NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TẠI CÔNG TY KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THUỘC TỔNG
CÔNG TY HỢP TÁC KINH TẾ QUÂN KHU 4
Trang 3- -NGUYỄN ANH TUẤN
NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TẠI CÔNG TY KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THUỘC TỔNG
CÔNG TY HỢP TÁC KINH TẾ QUÂN KHU 4
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS ĐỖ THỊ HẢI HÀ
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật.Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện vàkhông vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật
Tác giả
Nguyễn Anh Tuấn
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TRONGDOANH NGHIỆP KHAI THÁC KHOÁNG SẢN 7
1.1 Cán bộ quản lý cấp trung trongdoanh nghiệp khai thác khoáng sản 7
1.1.1 Khái niệm và phân loại cán bộ quản lý 7
1.1.2 Vai trò và đặc điểm cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản 8
1.2 Năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trongdoanh nghiệp khai thác khoáng sản 10
1.2.1 Khái niệm năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản 10
1.2.2 Các tiêu chí đánh giá năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tại doanh nghiệptrong doanh nghiệp khai thác khoáng sản 10
1.2.3 Các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản 13
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản 15
Kết luận chương 1 19
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TẠI CÔNG TY KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THUỘC TỔNG CÔNG TY HỢP TÁC QUỐC TẾ QUÂN KHU 4 20
2.1 Giới thiệu tổng quan về Công ty khai thác khoáng sản thuộc Tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 20
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 20
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động của Công ty 21
2.1.3 Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty 22
2.1.4 Chức năng & nhiệm vụ các phòng ban 23
2.1.5.Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty giai đoạn 2015- 2017 26 2.2 Thực trạng về đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 27
2.2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 27
2.2.2 Kết quả thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty 33
2.3 Yêu cầu về năng lực của CBQLCT tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 35
2.3.1.Yêu cầu về kiến thức 35
2.3.2 Yêu cầu về thái độ, hành vi 37
Trang 6kinh tế quân khu 4 trong thời gian qua 39
2.4.1 Thực trạng về trình độ chuyên môn của cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty 39
2.4.2 Thực trạng về kỹ năng nghiệp vụ của cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty 41
2.4.3 Thực trạng thái độ, hành vi của cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty 42
2.5 Đánh giá thực trạng năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung 44
2.5.1 Đánh giá theo tiêu chí 44
2.5.2 Điểm mạnh 45
2.5.3 Điểm yếu 46
2.5.4 Nguyên nhân của các điểm yếu 48
Tiểu kết chương 2 51
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TẠI CÔNG TY KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THUỘC TỔNG CÔNG TY HỢP TÁC KINH TẾ QUÂN KHU 4 ĐẾN NĂM 2025 52
3.1 Mục tiêu phát triển và phương hướng nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung của Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 đến năm 2025 52
3.1.1 Mục tiêu phát triển của Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 đến năm 2025 52
3.1.2 Phương hướng nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung của Công ty 53
3.2 Giải pháp nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc Tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 đến năm 2025 54
3.2.1 Nhóm giải pháp về hoàn thiện cơ cấu tổ chức của công ty 54
3.2.2 Nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác tuyển dụng đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung 55
3.2.3 Nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung 58
3.2.4 Nhóm giải pháp về hoàn thiện công tác đánh giá đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung 60
3.2.5 Nhóm giải pháp về tạo động lực làm việc cho ngũ cán bộ quản lý cấp trung 61
3.2.6 Các giải pháp khác 63
Tiểu kết chương 3 65
KẾT LUẬN 66
TÀI LIỆU THAM KHẢO 67
Trang 7ngoại ngữ, tin học từ năm 2015 -2017 36Bảng 2.7: Yêu cầu về thái độ, hành vi, phẩm chất của CBQLCT 38Bảng 2.8 Chất lượng cán bộ quản lý cấp trung theo trình độ từ năm 2015 đến
năm 2017 40Bảng 2.9 Đánh giá của công nhân viên về uy tín trong công tác và năng lực tổ
chức quản lý công việc của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung 42
BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Số lượng cán bộ quản lý cấp trung từ năm 2015 - 2017 29Biểu đồ 2.2 Cơ cấu cán bộ quản lý cấp trung theo giới tính năm 2017 31Biểu đồ 2.3 Cơ cấu cán bộ, cán bộ quản lý cấp trung phân theo độ tuổi năm 2017 32Biểu đồ 2.4 Kết quả đánh giá, phân loại CBQL cấp trung năm 2015-2017 34Biểu đồ 2.5 Thực trạng cán bộ quản lý cấp trung đạt chuẩn theo trình độ lý luận,
ngoại ngữ, tin học từ năm 2015 -2017 36Biểu đồ 2.6 Chất lượng cán bộ quản lý cấp trung theo trình độ từ năm 2015 đến
năm 2017 41
SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp
tác kinh tế quân khu 4 22
Sơ đồ 3.1: Quy trình tuyển dụng đề xuất 56
Trang 8PHẦN MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết lựa chọn đề tài nghiên cứu
Việt Nam đã bước vào giai đoạn phát triển mới khi nước ta ngày càng hộinhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới với nhiều cơ hội mới mở ra cho doanhnghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu Đứng trước côngcuộc xây dựng và phát triển ở nước ta, hiện nay đã và đang có một số doanh nghiệp
an ninh quốc phòng tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phầnkhông nhỏ vào công cuộc CNH, HĐH đất nước
Công ty khai thác khoáng sản là một doanh nghiệp quốc doanh thuộc tổngcông ty hợp tác kinh tế quân khu 4 : Có ngành nghề chính là khai thác kháng sản,cung cấp vật liệu xây dựng
Trong những năm qua, công ty luôn quan tâm tới việc nâng cao năng lực cán
bộ quản lý, không chỉ với công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp táckinh tế quân khu 4 mà với bất kỳ một tổ chức, một đơn vị, doanh nghiệp hay caohơn nữa là một quốc gia, một cộng đồng, năng lực quản lý đóng vai trò rất quan vàquyết định sự sống còn, là yếu tố đánh giá sự thành công của doanh nghiệp Đặcbiệt là cán bộ quản lý cấp trung, bởi vì cán bộ quản lý cấp trung là cầu nối giữa Bangiám đốc với cán bộ cấp cơ sở, người xây dựng các chiến lược bộ phận trên cơ sởchiến lược phát triển của Công ty, người trực tiếp điều hành hoạt động của các đơn
vị thành viên nhằm thực hiện thành công chiến lược của Công ty Tuy nhiên, hiệnnay, một bộ phận cán bộ quản lý cấp trung đảm nhiệm công việc trong hoạt độngsản xuất kinh doanh năng lực quản lý còn hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng được yêucầu công việc, nhất là trong bối cảnh kinh tế chính trị thế giới và trong nước diễnbiến phức tạp, có nhiều thách thức Chính vì vậy, công ty khai thác khoáng sảnthuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 cần phải quan tâm hơn nữa đến nângcao năng lực của đội ngũ quản lý của Công ty, trong đó có cán bộ quản lý cấp trung
Từ yêu cầu cấp thiết trên, tác giả quyết định thực hiện đề tài “Năng lực
quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4” nhằm đánh giá thực trạng năng lực
Trang 9quản lý cán bộ cấp trung của Công ty, tìm ra điểm mạnh và điểm yếu về năng lựccủa họ, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý củacán bộ cấp trung tại của công ty khai thác khoáng sản trong giai đoạn tới.
2 Tổng quan nghiên cứu
Trong thời gian qua, các công trình nghiên cứu về cán bộ quản lý nói chung
và cán bộ quản lý cấp trung nói riêng khá đa dạng và được đề cập đến rất nhiều trongcác nghiên cứu trong nước (các tạp chí, bài báo khoa học, hội thảo, các sách tham khảo,luận văn, luận án ) Cụ thể:
Luận án “Nâng cao năng lực quản lý của giám đốc doanh nghiệp nhỏ và
vừa trên địa bàn Hà Nội” ( Luận án tiến sỹ của Đỗ Anh Đức, năm 2015) Đề tài
phân tích so sánh các quan điểm về “năng lực” nói chung, luận án đã làm rõ kháiniệm về năng lực quản lý của đối tượng giám đốc doanh nghiệp với 3 yếu tố cấuthành là: kiến thức quản lý, kỹ năng quản lý và thái độ/phẩm chất cá nhân Xuấtphát từ đặc thù loại hình doanh nghiệp nhỏ vả vừa (DNNVV), luận án đã xây dựngmới một hệ thống tiêu chí và khung năng lực thích ứng để đánh giá năng lực quản
lý của giám đốc DNNVV trên địa bàn Hà Nội
Đề tài “Đánh giá năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tại Văn
phòng Tổng công ty Quản lý bay ViệtNam” (Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thị Ngọc Bích, năm 2013) Luận văn đã đánh giá NLQL của đội ngũ CBQL cấp trung tại TCT
QLBVN Chỉ ra được nhưng mặt còn tồn tại, hạn chế cần khắc phục về NLQL củaCBQL cấp trung tại Văn phòng TCT QLBVN Từ đó đưa ra một số kiến nghị giảipháp nhằm nâng cao NLQL của CBQL cấptrung
Đề tài: “Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Học
viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông” (Luận văn thạc sỹ của Phạm Lê Huy năm 2016) Luận văn đã đưa ra được những áp dụng về mặt lý thuyết về năng lực
và khung năng lực để đánh giá năng lực làm việc của cán bộ quản lý cấp trung, từ
đó đánh giá thực trạng và đưa ra các 3 nhóm giải pháp nhằm nâng cao năng lực chocán bộ quản lý cấp trung tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
Đề tài: “Đánh giá năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong các
công ty du lịch lữ hành tại Đồng Nai”Nguyễn Quang Ánh Trường Đại học Khoa
Trang 10học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Du lịch, năm 2014 Đề tài hệ thống hóa một
số vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến kinh doanh du lịch lữ hành, công ty dulịch lữ hành, tìm hiểu vị trí vai trò chức năng và nhiệm vụ của cán bộ quản lý cấptrung cũng như năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong các công ty dulịch lữ hành Từ đó phân tích, đánh giá thực trạng về năng lực quản lý của cán bộquản lý cấp trung trong các công ty du lịch lữ hành thông qua 3 tiêu chí cấu thànhnăng lực quản lý là: kiến thức, kỹ năng, thái độ để đưa ra các giải pháp về đào tạo
và phi đào tạo nhằm nâng cao năng lực của cán bộ quản lý cấp trung
Đề tài “Nâng cao năng lực quản lý tại Công ty Bảo hiểm nhân thọ Thanh
Hoá” (Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thanh Lương năm 2008) Luận văn đã chỉ ra
được năng lực và khung năng lực quản lý của ban quản lý ngành bảo hiểm, đánh giáthực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cho từng cấp quản lý
Có thể thấy tuy có khá nhiều công trình nghiên cứu khác nhau về năng lực vànâng cao năng lực nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về năng lực quản lýcủa cán bộ quản lý cấp trung tại công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công tyhợp tác kinh tế quân khu 4 Do đó, đề tài nghiên cứu của tác giả hoàn toàn độc lập
và không trùng lặp với các đề tài đã được nghiên cứu trước đó
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định khung nghiên cứuvề năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấptrung tại doanh nghiệp khai thác khoáng sản
- Xác định yêu cầu năng lực quản lý và đánh giá thực trạng năng lực quản lýcủa cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc Tổng công tyhợp tác kinh tế quân khu 4, chỉ ra các điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của cácđiểm yếu trong năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty
- Đề xuất các giải pháp, nâng cao NLQL của CBQL cấp trung tại Công tykhai thác khoáng sản sản thuộc Tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 đáp ứngđược yêu cầu trong thời đại hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay của đất nước
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tạidoanh nghiệp khai thác khoáng sản
Trang 11- Phạm vi nghiên cứu:
+ Nội dung nghiên cứu: luận văn chỉ nghiên cứu năng lực quản lý của cán bộcấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản bao gồm các trưởng, phó các phòng ban
và giám đốc các nhà máy khai thác khoáng sản
+ Không gian nghiên cứu: Công ty khai thác khoáng sản thuộc Tổng công tyhợp tác kinh tế quân khu 4
+ Thời gian nghiên cứu: Số liệu thứ cấpđược thu thập từ năm 2015-2017, sốliệu sơ cấp thu thập từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2018, các giải pháp đưa đề xuất đếnnăm 2025
5 Phương pháp nghiên cứu
Thực trạng năng lực của CBQLCT
- Về kiến thức
- Về kỹ năng
- Về hành vi, thái độ
Các giải pháp nâng cao năng lực của CBQL CT
Năng lực của CBQLCT đáp ứng yêu cầu
Trang 125.2 Quy trình nghiên cứu
5.3 Phương pháp thu thập dữ liệu
5.3.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
- Thông qua số liệu thống kê, các nghiên cứu có liên quan, báo cáo tổng kếtcủa các năm… Ngoài ra, dữ liệu còn được thu thập từ sách báo, tạp chí, internet vàcác công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước
- Thông qua quy định về chức năng, nhiệm vụ của phòng ban, cán bộ và cácchính sách cũng như thể chế pháp luật
5.3.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
- Phỏng vấn sâu:
+ Đối tượng phỏng vấn: Ban lãnh đạo công ty
+ Nội dung phỏng vấn: Các yêu cầu về năng lực đối với CBQLCT, đánh giánăng lực hiện tại của CBQLCT
- Điều tra, khảo sát (công cụ sử dụng: Phiếu điều tra):
+ Đối tượng điều tra: Điều tra 10 cán bộ quản lý cấp trung, 03 cán bộ quản lýcấp cao của Công ty
+ Nội dung điều tra: Đánh giá thực trạng năng lực CBQLCT của Công ty
Xác định yêu cầu về năng lực của CBQLCT
Thu thập các số
liệu sơ cấp
Phỏng vấn lãnh đạo
và CBQLCT của Công ty
Điều tra lãnh đạo, CBQLCT, nhân viên cấp dưới
Đánh giá năng lực hiện tại của CBQLCT tại Công ty
Các giải pháp nâng cao năng lực củaCBQLCT trong Công ty
Trang 135.4 Phương pháp phân tích số liệu
- Tiếp cận hệ thống thống kê, phân tích tổng hợp số liệu đồng thời so sánhkết quả đạt được kết hợp với việc khảo sát điều tra thực tế
- Sử dụng phần mềm EXCEL để xử lý số liệu
6 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, luận văn được kết cấu thành 03 chương chính:
Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tạidoanh nghiệp khai thác khoáng sản
Chương 2: Phân tích thực trạng năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấptrung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quânkhu 4
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực quản lý của cán bộquản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh
tế quân khu 4 đến năm 2025
Trang 14CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG
TRONGDOANH NGHIỆP KHAI THÁC KHOÁNG SẢN
1.1 Cán bộ quản lý cấp trung trongdoanh nghiệp khai thác khoáng sản 1.1.1 Khái niệm và phân loại cán bộ quản lý
Cán bộ quản lý kinh tế là những người thực hiện chức năng quản lý kinh tế,đứng đầu một hệ thống với những chức danh nhất định và hoàn toàn chiu tráchnhiệm về hệ thống do mình phụ trách
Cán bộ quản lý là những người làm việc trong tổ chức, điều khiển công việccủa người khác và chịu trách nhiệm trước kết quả hoạt động của họ
Cán bộ quản lý bao gồm tất cả những người tham gia vào hệ thống quản lý
và hình thành chức năng nhất định Đó là tất cả những người không tham gia trựctiếp vào quán trình sản xuất theo chức năng thì cán bộ quản lý chia làm 3 loại:
• Cán bộ lãnh đạo: chỉ huy trong bộ máy quản lý có một chức danh nhất
định do nhà nước cấp hoặc do cấp trên bổ nhiệm Phải chịu trách nhiệm trước nhànước và cấp trên trong việc chỉ đạo hoạt động của tổ chức do mình phụ trách Hoạtđộng đặc trưng của họ là đề ra các quyết định và tổ chức thực hiện các quyết địnhquản lý
• Các chuyên gia: là những người có trình độ chuyên môn trong 1 lĩnh vực
nào đó như kinh tế, toán học, kĩ sư,…Chức năng của họ là chuẩn bị các phương áncho người cán bộ lãnh đạo ra quyết định ngoài ra còn được người cán bộ lãnhđạo giao cho nhiệm vụ theo dõi kiểm tra mottj số công tác nào đó theo nguyên tắcquản lý
• Các nhân viên quản lý như: nhân viên kế toán, thống kê, thư kí,… Chức
năng của họ là thu thập , chỉnh lý và truyền đạt những thông tin ban đầu chuẩn bị
và hình thành các loại tư liệu cần thiết đảm bảo cho cán bộ lãnh đạo và chuyên giađiều hành sản xuất kinh doanh của một tổ chức nào đó
Trang 151.1.2 Vai trò và đặc điểm cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản
CBQLCT các vai trò sau:
Cán bộ quản lý là một trong những nhân tố cơ bản quyết định sự thành cônghay thất bại của cả hệ thống trong hoạt động
Họ thực hiện những vai trò cụ thể sau
- Vai trò của người khai phá: luôn quan tâm xem xét, nghiên cứu các xuhướng mới và sự thay đổi của môi trường, có những kết luận, đề xuất cần thiết với
tổ chức về hoạt động của đơn vị mình trên cơ sở những thay đổi này
- Vai trò của người giao tiếp, quan hệ: đối với bên ngoài đơn vị mình là đạidiện cho tập thể mà người đó quản lý; đối với bên trong đơn vị là lãnh đạo, liên kếtmọi người để hoàn thành mục tiêu chung
- Vai trò của người thông đạt thông tin: luôn lắng nghe, thu thập thông tin từcấp dưới; phổ biến cho nhân viên các thông tin có được từ cấp trên; cung cấp thôngtin cần thiết của tổ chức ra bên ngoài
- Vai trò của người huấn luyện: luôn ủng hộ và tạo điều kiện cho nhân viênphát triển khả năng, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ
- Vai trò làm xúc tác cho sự thay đổi: luôn khuyến khích những ý tưởng mới,xây dựng đề xuất cho sự thay đổi và thực hiện thay đổi
- Vai trò của người kiến tạo những cơ hội học tập: luôn chú trọng vào việcthực hiện mục tiêu xây dựng một tổ chức học tập
- Vai trò của người ra quyết định: đây là vai trò quan trọng nhất của một cán
bộ quản lý
- Vai trò quản lý: liên kết các bộ phận riêng rẽ, tổ chức các mqh qua lại mộtcách nhẹ nhàng để tạo thành một hệ thống trọn vẹn đồng thời họ là những ngườitrực tiếp vận dụng các quy luật khách quan vào hoạt động kinh tế của hệ thống
- Vai trò chính trị: cán bộ quản lý là những người có nhiệm vụ tham gia xâydựng , hoạch định các chính sách phát triển kinh tế, đồng thời họ cũng là những
Trang 16người tổ chức thực hiện các chính sách kinh tế ở mức độ nhất định cán bộ lãnh đạođại diện cho quyền lợi của giai cấp họ.
- Vai trò giáo dục: ở mưc độ nhất định người quản lí là hình mẫu để cấp dướinoi theo, mọi hành vi của họ trong công việc, trong cuộc sống có ý nghĩa giáo dụcđối với mọi người
Đặc điểm cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản
Đặc điểm của CBQLCT là quản lý, điều hành mọi công việc, hoạt động củaphòng ban chức năng mà mình phụ trách theo chiến lược của tổ chức ở từng thờiđiểm và theo chỉ đạo trực tiếp từ giám đốc bộ phận, giám đốc điều hành hoặc tổnggiám đốc
Do đó, CBQLCT cần phải có cả kỹ năng chuyên môn và kỹ năng tư duy tốt
Họ vừa phải đàm phán với cấp trên để có được mục tiêu thích hợp nhất, quyền lợichính đáng nhất cho phòng ban và cấp dưới của mình mà vẫn đảm bảo tính hiệu quảcho công ty
Trưởng – phó phòng tổ chức nhân sự: phụ trách các công việc liên quan tớiquản lý, tổ chức, đào tạo lao động, pháp chế, tiền lương và các chế độ chính sáchđối với người lao động nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất.Tham mưu cho Giám đốc công ty về tổ chức kết cấu bộ máy làm việc và bố trí nhân
sự, đảm bảo đúng người đúng việc
Trưởng – phó Phòng kỹ thuật an toàn, an toàn: quản lý chuyên sâu về các kỹthuật phục vụ thăm dò và khai thác khoáng sản
Trưởng – phó phòng kế hoạch, kinh doanh: giúp Giám đốc quản lý, lập kếhoạch sản xuất, kinh doanh
Trưởng – phó phòng kế toán: giúp quản lý tài chính, giám sát mọi hoạt độngkinh tế, tài chính; chỉ đạo thực hiện các công việc kế toán, thống kê kinh tế vàhoạch toán kinh tế của công ty
Giám đốc – phó giám đốc điều hành mỏ: Chịu trách nhiệm về xây dựng, sảnxuất, an toàn trong các mỏ
Trang 171.2 Năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trongdoanh nghiệp khai thác khoáng sản
1.2.1 Khái niệm năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản
Người quản lý giữ vai trò quan trọng nhất quyết định sự vận hành thành bại
của doanh nghiệp Nhưng, nhà quản trị doanh nghiệp không thể quản lý hết đội ngũ
nhân viên của mình mà họ cần những cánh tay hỗ trợ đắc lực, đó là cầu nối trung
giangiữa nhân viên và nhà quản trị cao cấp- hay còn gọi là nhà quản lý cấp trung
Năng lực được hiểu là kỹ năng, kiến thức và hành vi, thái độ của một cá nhân
để thực hiện một công việc nhất định
Năng lực = Kiến thức + Kỹ năng + Hành vi, thái độ làm việc
Kiến thức: Hiểu một cách đơn giản, kiến thức là những hiểu biết của con
người về thế giới Sự hiểu biết đó có bề rộng và chiều sâu
Kỹ năng: Theo nghĩa thông thường, kỹ năng là khả năng áp dụng kiến thức,
tri thức khoa học vào thực tiễn để giải quyết một công việc cụ thể nào đó Kỹ năngchính là sự thành thạo của một cá nhân khi thực hiện một công việc nhất định
Hành vi, thái độ: là cách suy nghĩ và ứng xử có ý thức của từng cá nhân khi
làm việc Thái độ làm việc ảnh hưởng đến tinh thần làm việc, xu hướng tiếp thukiến thức trong quá trình làm việc
1.2.2 Các tiêu chí đánh giá năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung tại doanh nghiệptrong doanh nghiệp khai thác khoáng sản
Các nhà quản lý cấp trung là cốt cán trong các tổ chức, bộ phận bởi họ là cầunối liên kết giữa việc quản lý cấp cao với toàn bộ phần còn lại của công ty Họ như
“ keo hồ kết dính trung gian giữa các cấp cao hơn và thấp hơn cũng như ngang bằngcho những bộ phận khác.” keo hồ kết dính trung gian này thường có một vai trò rấtquan trọng Bởi những nhà quản lý cấp trung thường truyền đạt được chiến lượccùng toàn cảnh hoạt động chung đến cấp tạo cho nó có được ý nghĩa và đủ khả năngứng dụng được cho những người lao động hàng ngày Và khi đó, chính nhữngngười quản lý cấp trung lại là những người hết sức lưu tâm tới nhu cầu của những
Trang 18người lao động, có những quan sát của riêng họ về hoạt động giữa giao tiếp kháchhàng với nơi bán hàng, cũng như chuyển những thông tin đó lên cho những ngườiquản lý cấp cao Thêm vào đó, họ trở thành một tấm đệm giữa những người quản lýcấp cao với những người lao động cấp thấp hơn.”
Tiêu chí 1: Kỹ năng tư duy
Đề cập đến năng lực tư duy, tư duy giúp lãnh đạo có khả năng nhìn thấy bứctranh toàn cảnh của đơn vị mình một cách tổng hợp với các mối hệ giữa các bộ phậntrong doanh nghiệp Kỹ năng tư duy cho phép nhà quản lý cấp trung có thể xác địnhhướng đi, mục tiêu phát triển của đơn vị cũng như mục tiêu tổng thể của công tythành mục tiêu của của đơn vị mình
Tiêu chí 2: Kỹ năng tác động và làm việc với con người
Kỹ năng tác động và làm việc với con người thực sự cần thiết cho cán bộquản lý vì nhà lãnh đạo không thể thành công dựa vào nỗ lực của chính mình màbằng sự nỗ lực của những người khác
Tiêu chí 3: Kỹ năng chuyên môn, kỹ thuật
Là khả năng giải quyết các vấn đề kỹ thuật, chuyên môn của một nhàquản lý Khả năng hiểu biết của một nhà quản lý về các vấn đề liên quan đếnchuyên môn thuộc một lĩnh vực mà họ đang phụ trách đó chính là kỹ năngchuyên môn, kỹ thuật
Trang 19STT Năng lực Mô tả
Về kiến thức
1 Quản lý doanh nghiệp
- Kiến thức quản lý doanh nghiệp
- Văn hóa doanh nghiệp
- Hiểu biết Pháp luật
- Nắm được xu thế phát triển của doanh nghiệp
- Coi trọng và biết cách thõa mãn nhu cầu khách hàng
2 Chuyên môn Theo yêu cầu của từng lĩnh vực chuyên môn cụ thể
Về kỹ năng
3 Quản lý thời gian vàcông việc
Quản lý thời gian tốtQuả lý công việc theo thứ tự ưu tiên
Có phương pháp tư duy hệ thốngHoàn thành đúng thời hạn, chất lượng tốt
Ủy quyền, giao việc
4 Kỹ năng truyền thông Khả năng nói rõ ràng, logicKhả năng gây ảnh hưởng và lắng nghe
Khả năng thuyết phục
5 Kỹ năng nhân sự
Động viên, khuyến khích nhân viênPhát triển sự nghiệp của nhân viênXây dựng mối quan hệ tốt với người khácLàm việc được với nhiều người có cá tính khác nhau
6 Kỹ năng giải quyếtvấn đề Xác định rõ vấn đề, chính xácPhân tích vấn đề, tìm ra nguyên nhân giải pháp
7 Quản lý dự án Lập kế hoạchTổ chức thực hiện
Kiểm soát quá trình thực hiện
8 Làm việc nhóm Phát huy tối đa năng lực của thành viênĐịnh hướng cho nhóm hoàn thành mục tiêu
Đảm bảo tiến độ thực hiện mục tiêu
9 Quản lý dự thay đổi
Làm được nhiều việc khác nhau trong môi trường thay đổi liên tục
Thích ứng với sự thay đổiThái độ
10 Coi khách hàng là
trung tâm
Hiểu biết về khách hàngTôn trọng khách hàng
Ý thức thõa mãn nhu cầu của khách hàng
Trang 201.2.3 Các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản
Theo các nhà tâm lý học thì năng lực của quản lý của cán bộ quản lý cấp trung
là cơ chế thực tại của trí tuệ, đầu óc thực tế đó có khả năng tư duy trực giác Chẳnghạn là một cán bộ lãnh đạo quản lý của một doanh nghiệp cần phải có óc quan sát,
sự chú ý, khả năng học tập, khả năng kinh doanh
Năng lực chuyên môn cần thiết.năng lực tổ chức, năng lực trí tuệ của ngườilãnh đạo đặc biệt trong doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thì năng lực sản xuất vànăng lực kinh doanh cần phải đặc biệt chú trọng Người đứng đầu một cơ sở kinhdoanh trong các thành phần kinh tế nói chung và doanh nghiệp nhà nước nói riêngđều là người đứng mũi chịu sào trước mới thành bại của đơn vị lãnh, chịu tráchnhiệm trước mọi quyết định quản lý đúng, sai hậu quả tốt xấu Do đó là người lãnhđạo quản lý phải có những phẩm chất và năng lực nhất định, để điều hành cơ sở củamình kinh doanh đúng hướng tuân thủ pháp luận
Là người lãnh đạo quản lý thì không bao giờ được nản chí, đầu hàng ngoạicảnh, không bỏ dở ý định khi vấp phải những khó khăn và trở ngại nhất thời vì trênthương trường không có ai là chưa nếm mùi thất bại Bởi vậy nếu có gặp thất bạitrong kinh doanh thì người lãnh đạo quản lý cũng nên coi đó là chuyện thường tình,
là tạm thời không may và hãy coi thất bại như một kinh nghiệm quý giá, là động lựcthúc đẩy khiến ta phải xem xét lại một cách nghiêm túc hành động của mình, để rồixây dựng cho mình một kế hoạch làm gì, làm thế nào để đi đến thành công
Người lãnh đạo quản lý phải có những phẩm chất chính trị riêng Phải tự đánhgiá được kết quả mình làm về mặt chính trị và xã hội, phải mang lại lợi ích chonhân đần, từ đó góp phần nâng cao uy tín của Đảng Phải biết đánh giá con người,đánh giá sự việc theo quan điểm chính trị Người lãnh đạo quàn lý phải hiểu đượctâm trạng chính trị của tập thể do mình lãnh đạo và đồng thời phải biết giải quyếtmọi vấn đề về mặt chính trị trong doanh nghiệp Phải có quan điểm sống tích cực,đấu tranh chống lại các hiện tượng tiêu cực, luôn gương mẫu và cồ tinh thần tráchnhiệm trong việc tìm cách giải quyết tốt mọi vấn đề chính trị ngay cả trong nhữngđiều kiện gặp nhiều khó khăn
Trang 21Người cán bộ lãnh đạo quản lý ngày nay phải là người thực sự có năng lựclãnh đạo, đồng thời phải có năng lực chuyên môn cao, năng lực chuyên môn củangườl lãnh đạo quản lý doanh nghiệp nhà nước phải được thể hiện ở các mặt: *Năng lực về chuyên môn nghiệp vụ phải là người được đào tạo cơ bàn ngành nghềtrong lĩnh vực sản xuất kinh doanh Là người lãnh dạo quản lý kinh doanh phải thạonghề, phải am hiểu sâu sắc nhiệm vụ mục trách, biết dồn tiềm lực vào những khâutrọng yếu và sung yếu nhất khi cần thiết, cơ chế thị trường luôn xuất hiện nhữngtình huống mới, thời cơ vận hội mới
Người lãnh đạo quản lý kinh doanh không những có năng lực chuyên môn
mà còn phải có năng lực tổ chức một cách có nghệ thuật, bởi vì lãnh đạo là chỉhuy, là điều hành do đó phải có khả năng quan sắt nắm bắt tình hình thị trường,bạn hàng đối thủ, các thay đổi cơ chế quản lý chung, luôn luôn rèn luyện kỹnăng và phải có kiến thức sử dụng người biết tổ chức chỉ đạo bộ máy để thựchiện các quyết định Biết tổ chức sắp xếp bộ máy chuyên môn, đội ngũ cán bộKHKT, cán bộ quản lý giúp mình, giải quyết tốt những vấn đề thuộc chuyênmôn, nhất là chuyên môn hẹp Biết phân công nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộquản lý do mình phụ trách và cho cấp dưới thuộc quyền khác trong công việchàng ngày, phải luôn luôn thực hiện hàng loạt nghĩa vụ cấu thành nội dung hoạtđộng của bản thân, chỉ huy việc xây dựng kế hoạch, cải thiện cơ cấu vận hành
hệ thống quản lý, tổ chức lao động tập thể, sử dụng mọi nguồn tài nguyên đểứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nghiên cứu, để đạt đựoc hiệu quả sảnxuất nhịp độ sản xuất
Nới chung người lãnh đạo quản lý có năng lực tổ chức là người biết kết hợpnăng lực tư duy, thực tế với các phẩm chất đạo đức cá nhân và phẩm chất chính trị
để tạo nên các đức tính kiên trì, kiên định, dũng cảm tự chủ, nhìn nhận sự vật hiệntượng một cách khách quan, dám nhìn thẳng vào sự thật, dám làm, dám chịu tráchnhiệm nhằm đảm bảo cho kết quả của tư duy thành hiện thực một cách nhanh chóngchính xác
Trang 221.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực quản lý của cán bộ quản lý cấp trung trong doanh nghiệp khai thác khoáng sản
1.2.4.1 Yếu tố thuộc về bản thân cán bộ quản lý
Nhu cầu và khát vọng của cán bộ quản lý cấp trung: Nhu cầu và khát vọng
giúp cán bộ quản lý cấp trung có động cơ mạnh mẽ phấn đấu trong học tập, rènluyện để nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng và rèn luyện mình để trở thànhngười thành đạt trong nghề nghiệp Thực tiễn cho thấy không ai có thể thành đạtnếu thiếu khát vọng, không ai có thể thành đạt khi chỉ trông chờ vào vận may, vậnmay không thể đến suốt cuộc đời với chúng ta mà ngược lại chúng ta luôn phải đốimặt với những diễn biến, thay đổi khôn lường từ môi trường kinh doanh đầy rãyrủi ro, thách thức, chỉ có những ai có bản lĩnh, ý chí, khát vọng mới có thể chiếnthắng được
c) Tư chất, năng khiếu bẩm sinh: Quá trình nâng cao năng lực của
CBQLCT thực chất là một quá trình tích lũy các kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm
và rèn luyện các phẩm chất, do vậy nó phụ thuộc trực tiếp vào các tố chất thiênbẩm của họ như chỉ số thông minh (IQ), chỉ số trí tuệ cảm xúc (EQ) và chỉ sốvượt khó (AQ) Nếu các chỉ số này của các CBQLCT trong các DN khai tháckhoáng sản ở mức cao thì việc nâng cao năng lực của họ sẽ thuận lợi hơn vàngược lại nếu các chỉ số này của họ ở mức thấp thì việc nâng cao năng lực của
họ sẽ gặp nhiều khó khăn
1.2.4.2 Yếu tố thuộc về doanh nghiệp
Nhận thức của các cán bộ quản lý cấp trung tại các công ty khoáng sản giữ vaitrò quan trọng trong việc nâng cao năng lực của họ Khi CBQLCT xác định rõ đượcmục tiêu nghề nghiệp, yêu và đam mê nghề bán hàng tại doanh nghiệp khi đó việcnâng cao năng lực CBQLCT sẽ gặp nhiều thuận lợi Nếu họ nhận thức chính xác vàđầy đủ được năng lực của họ đang ở đâu và cần thiết phải nâng cao năng lực củamình như thế nào trong quá trình làm việc thì sẽ tạo điều kiện cho việc nâng caonăng lực của họ Nếu các nhà quản lý cấp trung trong các công ty khoáng sản khôngnhận thức được sự cần thiết phải nâng cao năng lực của mình thì hoạt động này sẽgặp nhiều khó khăn và cần có sự tác động từ nhiều phía khác nhau
Trang 23- Tư duy và năng lực của nhà quản trị cấp cao: Đóng vai trò quan trọng trongviệc nâng cao năng lực đội ngũ nhân lực trong doanh nghiệp, trong đó có cácCBQLCT
- Yêu cầu của công việc và vị trí công tác: CBQLCT giữ vai trò quan trọngtrong các DN chuyên sản xuất, khai thác và kinh doanh khoáng sản
- Năng lực tài chính dành cho tuyển dụng, đào tạo, đãi ngộ Cán bộ quản lý cấptrung: Luôn đầy đủ nguồn chi phí cung cấp
- Quản trị nguồn nhân lực của Công ty: Hoạch định nguồn nhân lực;* Tuyểndụng và sử dụng nguồn nhân lực của Công ty; Đào tạo và phát triển nguồn nhânlực; Đánh giá sự thực hiện của nhân viên tại công ty; Chính sách đãi ngộ đối vớinguồn nhân lực
a) Tư duy và năng lực của nhà quản trị cấp cao: tư duy, quan điểm quản trị và
năng lực lãnh đạo điều hành của các nhà quản trị cấp cao của doanh nghiệp khôngchỉ ảnh hưởng đến khả năng huy động các nguồn lực cho hoạt động kinh doanh củadoanh nghiệp mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực đội ngũnhân lực trong doanh nghiệp, trong đó có các CBQLCT Nhà quản trị cấp cao cầnbiết nhận xét, đánh giá và nhận định thực tế trong hiện tại và tương lai, từ đó cóquyết định đúng đắn và kịp thời cho kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, trả thù lao và đãingộ phù hợp với yêu cầu của công việc với mục tiêu cuối cùng là giành được kếtquả cao trong kinh doanh
1.2.4.3 Các yếu tố khách quan
Các đơn vị có chung ngành nghề Hệ thống chính sách quản lý doanh nghiệp
và pháp luật về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý khai thác khoáng sản Ngành khai
thác khoáng sản là một ngành đặc thù, vậy các doanh nghiệp hoạt động trong ngànhnày chịu sự quản lý chặt chẽ bởi nhiều chính sách, quy định của Nhà nước và phápluật, trong đó có các quy định với đội ngũ nhân lực trong các doanh nghiệp này
Đối thủ cạnh tranh của công ty khai thác khoáng sản: Đối thủ cạnh tranh cũng
ảnh hưởng đến năng lực và hoạt động nâng cao năng lực CBQLCT của doanhnghiệp Xuất phát từ quan điểm CBQLCT là một bộ phận quan trọng trong việc tạo
ra năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, các doanh nghiệp có thể xây dựng những
Trang 24chính sách đãi ngộ hấp dẫn hơn để thu hút ngày càng nhiều những lao động có trình
độ, có kỹ năng tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn Hay một doanh nghiệp mà cóchương trình đào tạo chưa tốt, trong khi đó đối thủ của họ lại có thể cung cấprất nhiều những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho CBQLCT giúp học thực hiệncông việc tốt hơn thì ở doanh nghiệp đó sẽ thu hút được sự chú ý của nhiều đốitượng CBQLCT
Bên cạnh đó, vấn đề cạnh tranh đòi hỏi doanh nghiệp phải có chính sách giữchân nhân tài bằng cách lãnh đạo, động viên, thăng thưởng hợp lý, tạo ra bầu khôngkhí văn hoá gắn bó giữa nhân viên và doanh nghiệp, phải cải tiến môi trường làmviệc và các chế độ phúc lợi,… từ đó đòi hỏi kết quả đánh giá thực hiện công việcphải đảm bảo khách quan, công bằng, ghi nhận và phản ánh trung thực thành tíchcông tác cũng như năng lực cá nhân phục vụ cho công tác đãi ngộ và các công tácquản trị nhân lực khác trong doanh nghiệp
Như vậy vấn đề cạnh tranh mang lại cả thách thức và những cơ hội để cácdoanh nghiệp có thể nâng cao chất lượng của đội ngũ CBQLCT, đây là một trongnhưng yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp xây dựng lợi thế cạnh tranh thôngqua chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt hiện nay
Hệ thống chính sách quản lý doanh nghiệp và pháp luật về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý khai thác khoáng sản
Ngành khai thác khoáng sản là một ngành đặc thù vì nó liên quan đến tài sảnquốc gia, do vậy các doanh nghiệp hoạt động trong ngành này chịu sự quản lý chặtchẽ bởi nhiều chính sách, quy định của Nhà nước và pháp luật, trong đó có các quyđịnh với đội ngũ nhân lực trong các doanh nghiệp này Nếu hệ thống chính sách vàpháp luật của Nhà nước quy định chặt chẽ các điều kiện và tiêu chuẩn của nhân lựclàm trong các công ty khoáng sản thì các CBQTCT trong các công ty khoáng sản sẽcần phải nâng cao năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn đó
Điều kiện địa lý, kinh tế và văn hóa xã hội: Sự phát triển ngày càng cao của
nền kinh tế khiến con người càng cần phải hoàn thiện hơn, mỗi CBQLTCTtrong doanh nghiệp cũng cần trang bị cho mình các kiến thức và kỹ năng đầy đủ để
có thể thực hiên các công việc được giao Các doanh nghiệp mọc lên ngày càng
Trang 25nhiều vì thế tính cạnh tranh cũng rất mạnh, mỗi doanh nghiệp vì đó mà cần nângcao chất lượng nhân lực của mình, xây dựng một đội ngũ nhân lực có khả năng đảmnhiệm công việc tốt hơn Các quan điểm giá trị và thói quen của cộng đồng xã hội
về năng lực và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ trong các doanh nghiệp sẽ khiếncác CBQLCT trong các công ty khoáng sản thấy sự cần thiết phải nâng cao năng lựccủa mình hoặc ngược lại
Hệ thống các cơ sở giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc
xây dựng và phát triển môi trường đào tạo, cung cấp đội ngũ giảng viên vềquản lý và phát triển năng lực cán bộ Khi hệ thống giáo dục đào tạo cung cấpdịch vụ phát triển kinh doanh và các tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo sẵn sàngthiết kế cá chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp thì cácCBQTCT dễ dàng tìm được các khóa đào tạo phù hợp với nhu cầu giúp nâng caonăng lực của họ
Trang 26Kết luận chương 1
Một nhà quản lý cấp trung giỏi, họ sẽ giúp nhà quản trị cấp cao quản lý tốt
đội ngũ nhân viên của mình, truyền đạt tư tưởng quản trị một cách rõ ràng và hiệuquả, giúp doanh nghiệp vận hành mà không gặp mau thuẫn trong nội bộ từ đó hoạtđộng tốt
Ngược lại, một nhà quản lý cấp trung không có năng lực, họ không những
không thực hiện tốt công việc được giao, đồng thời không truyền đạt đúng ý chílãnh đạo, không thể làm tấm gương cho nhân viên noi theo từ đó gây ra những bấtbình, không tạo cho nhân viên của bạn động lực phấn đấu làm việc Hậu quả là hệthống vận hành không đi theo mục tiêu của nhà quản trị
Do vậy, nắm vững những vấn đề cốt lõi của quản lý doanh nghiệp, am hiểucác chức năng của bộ máy quản lý và sự gắn bó hữu cơ của chúng, có khả năng tìmđược sự đồng thuận của đồng nghiệp và đối tác là chìa khóa để người cán bộ ở cấpnày đi đến với thành công
Trang 27CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP TRUNG TẠI CÔNG TY KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THUỘC TỔNG CÔNG TY HỢP TÁC QUỐC TẾ
Địa chỉ : 205 - Đường Nguyễn Cảnh Hoan – Tp Vinh - Nghệ An
Mã số thuế: 2703000501
Điện thoại : 0913 577 958 – 0916 737 458
TK ngân hàng: Số tài khoản:102010000386331
Tên ngân hàng: Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam-CN Nghệ AnVốn điều lệ: 10.000.000.000đ
Công ty có tư cách pháp nhân và con dấu riêng, hạch toán tài chính độc lập.Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 đượcthành lập năm 2005, là công ty có số vốn điều lệ 10.000.000 đ thuộc tổng công tyhợp tác kinh tế quân khu 4 Những năm đầu thành lập, Công ty khai thác khoángsản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 hoạt động chủ yếu trong lĩnh vựckhai thác khoáng sản
Từ năm 2005 – nay, khi đã tạo dựng một vị thế nhất định trong lịch vực khaithác khoáng sản Công ty mở rộng them nhiều ngành nghề như xây dựng, mua bánvật liệu, máy móc khai thác khoáng sản
Trang 282.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực hoạt động của Công ty
Chức năng:
- Đăng ký kinh doanh và kinh doanh đúng ngành nghề đã đăng ký
- Thực hiện các hợp đồng kinh tế trên cơ sở thoả thuận mà hai bên đã ký kết
- Căn cứ vào nhu cầu của thị trường và năng lực của Công ty để trang bị máymóc thiết bị, vật tư phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh
- Thực hiện pháp lệnh thống kê kế toán, báo cáo tài chính trong kỳ theo chế độcủa bộ tài chính quy định
- Tiến hành xây dựng các chiến lược kinh doanh, kế hoạch sản xuất cho Công
ty mình, đồng thời thực hiện các chỉ tiêu giao nộp ngân sách
*Nhiệm vụ:
- Chăm lo cải thiện điều kiện làm việc cho CBCNV, đảm bảo đời sống vậtchất lẫn tinh thần, nâng cao trình độ chính trị, văn hoá, chuyên môn nghiệp vụ, trình
độ tổ chức, quản lý cho cán bộ công nhân viên
- Thực hiện các chế độ đãi ngộ tiền lương, tiền thưởng đối với người lao độngtheo chế độ chính sách của nhà nước và theo quy chế của Công ty
- Phải luôn luôn tìm ra các biện pháp nâng cao trình độ quản lý và phươngthức quản lý hiệu quả, tiên tiến
*Nguyên tắc hoạt động:
Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4hoạt động theo nguyên tắc:
- Bình đẳng, dân chủ và tuân thủ theo pháp luật của nhà nước
- Quản lý điều hành mọi hoạt động của Công ty là Giám đốc do hội đồng quảntrị bổ nhiệm
*Lĩnh vực hoạt động:
Xuất nhập khẩu khoáng sản, thiết bị, máy móc, vật tư phục vụ khai thác
khoáng sản
Công ty khoáng sản chuyên khai thác, gia công, chế biến khoáng sản;
Sản xuất, mua bán vật liệu xây dụng; Dịch vụ vận tải hàng hóa
Trang 29Xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi vừa và
nhỏ, đường dây điện và trạm biến áp từ 0.4KV đến 35KV;
2.1.3 Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty
Công ty đã xây dựng được mô hình quản lý và hạch toán phù hợp với yêu cầucủa nền kinh tế thị trường, chủ động trong sản xuất kinh doanh, có uy tín trên thịtrường trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, đảm bảo đứng vững và phát triển trongđiều kiện hiện nay Nguyên tắc tập trung dân chủ, bình đẳng và tự nguyện, tôn trọngpháp luật là chính sách áp dụng của Công ty Với bộ máy quản lý gọn nhẹ, cácphòng chức năng đã đáp ứng được nhiệm vụ chỉ đạo và kiểm tra được mọi hoạtđộng sản xuất kinh doanh của toàn công ty
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công
ty hợp tác kinh tế quân khu 4
Trang 302.1.4 Chức năng & nhiệm vụ các phòng ban
* Ban giám đốc
- Ban Giám đốc tổ chức, điều hành toàn bộ hoạt động kinh doanh trong Công ty,chịu trách nhiệm về toàn bộ kết quả hoạt động kinh doanh, đại diện cho toàn thể cán bộcông nhân viên và thay mặt Công ty quan hệ pháp lý với các đơn vị, tổ chức bên ngoài
- Giám đốc: Là người nắm quyền hành cao nhất trong Công ty, trực tiếp chịutrách nhiệm về kết quả hoạt động kinh doanh, về việc bảo đảm thực thi đầy đủ cácchủ trương đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước
- Phó Giám đốc: Là người tham mưu, trợ giúp cho Giám đốc trong quá trìnhhoạt động kinh doanh của Công ty Thay thế Giám đốc điều hành công ty khi Giámđốc đi vắng, tư vấn cho Giám đốc về mặt kỹ thuật, quản lý và ký kết các hoạt độngcủa Công ty
- Nghiên cứu, tổ chức bộ máy văn phòng và các đơn vị trực thuộc về cơ cấu,
số lượng, chất lượng nhằm đảm bảo yêu cầu gọn nhẹ, hiệu quả để giảm tối đa chiphí bộ máy gián tiếp toàn Công ty
- Tổ chức đào tạo tay nghề, nâng bậc lương hàng năm cho cán bộ và ngườilao động trong toàn Công ty Tổ chức quản lý bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộcông nhân viên
- Tham mưu cho Giám đốc trong công tác khoán lương và các chi phí quản
lý của bộ máy gián tiếp ở Công ty Nhằm đảm bảo chế độ chính sách, đúng luật,đồng thời khuyến khích được người lao động, để Giám đốc xtôi xét trình HĐQTquyết định
Trang 31- Tổ chức phong trào thi đua trong lao động sản xuất, nghiên cứu ứng dụngsáng kiến, hợp lý hoá sản xuất, khen thưởng, kỷ luật đối với người lao động trongtoàn Công ty định kỳ hoặc đột xuất khi có thành tích hoặc khuyết điểm.
- Giải quyết các chế độ hưu trí, thôi việc, ốm đau, thai sản và các chế độchính sách khác đối với cán bộ, người lao động trong toàn Công ty
- Tổ chức kiểm tra thường xuyên đối với các đơn vị và cá nhân trong Công ty
vi phạm luật lao động và cơ chế Công ty, cũng như chủ trương chính sách củaĐảng, Pháp luật của nhà nước
- Tổ chức thiết kế vệ sinh công nghiệp, an toàn lao động, vệ sinh môi trường,phòng chống cháy nổ, hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra thực hiện
- Tổ chức vệ sinh hàng ngày, hàng tuần trong khu vực văn phòng Công ty
- Tổ chức thực hiện những nhiệm vụ hành chính hàng ngày
- Quản lý, điều hành, quyết toán nhật trình xe công vụ của Công ty
Phòng Kế toán
- Xây dựng kế hoạch tài chính nhằm đáp ứng kịp thời cho sản xuất kinhdoanh - Cụ thể hoá trong việc tạo nguồn vốn cho Công ty như: vốn Nhà nước, vốnvay, vốn tự có, vốn huy động từ các nguồn khác
- Xây dựng kế hoạch thu, chi tài chính hàng tháng, quý, năm cho Công ty
- Tổ chức công tác kế toán trong Công ty, lập, thu thập, kiểm tra các chứng
từ, luân chuyển chứng từ, mở sổ, ghi sổ, cung cấp số liệu, tài liệu, lập báo cáo tàichính, bảo quản lưu trữ chứng từ, sổ sách, tài liệu của Công ty
- Lập báo cáo quyết toán hàng kỳ theo quy định gửi các cơ quan thuế
- Phân tích hoạt động kinh doanh của Công ty, chỉ ra những hiệu quả hoặctồn tại ở từng công trình
- Lưu trữ, bảo quản các chứng từ, giữ gìn bí mật công tác kế toán và thựchiện kiểm tra, giám sát các hoạt động bằng tiền của Công ty theo pháp luật hiệnhành của Nhà nước
Trang 32* Phòng Kế hoạch Vật tư
- Tổ chức xây dựng kế hoạch SXKD, lập dự toán trình duyệt cả năm, 6tháng, hàng quý, hàng tháng cho toàn Công ty bao gồm: quản lý duy tu sửa chữamáy móc, các vật liệu nổ và các dịch vụ khác
- Đề xuất phương án và tham mưu cho Giám đốc trong công tác đấu thầu, chỉđịnh thầu và ký kết các hợp đồng kinh tế với các đối tác có liên quan
- Đề xuất phương án liên doanh, liên kết để hợp tác kinh tế với các thànhphần kinh tế, xã hội, vạch phương án mở rộng ngành nghề kinh doanh để tạo thêmviệc làm và tăng thu nhập cho người lao động
- Tiến hành các bước để giao việc cho các đơn vị trong Công ty và các B(nếu có) khi đã được ban Giám đốc phân bổ
- Tổ chức chỉ đạo giám sát chất lượng, khối lượng, tiến độ làm việc tại cácđội , sửa chữa lớn, sửa chữa vừa, khắc phục bão lũ
* Phòng kỹ thuật an toàn
- Tổ chức chỉ đạo, giám sát chất lượng, khối lượng, tiến độ sản xuất, thi côngcác công trình, khắc phục lũ lụt, công tác đảm bảo giao thông
+ Giữ gìn bí mật trong kinh doanh của Công ty
+ Hướng dẫn các cán bộ kỹ thuật của phòng và cán bộ kỹ thuật thi công củacác đơn vị sản xuất nghiên cứu kỹ bản vẽ thiết kế, lập phương án biện pháp thiết kếthi công các công trình Giám sát và chỉ đạo các đơn vị thi công, đơn vị sản xuấtđảm bảo các yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật và an toàn lao động Tổ chức đinghiệm thu tại công trình hàng tháng để cập nhật số liệu chính xác Quan hệ với chủđầu tư, Ban quản lý dự án, các cơ quan hữu quan khác có liên quan đến công trình,
dự án
Trang 332.1.5.Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty giai đoạn 2015- 2017
Bảng 2.1.Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
(Đơn vị tính: Triệu đồng)
Chỉ tiêu Năm
2015
Năm 2016
Năm 2017
Chênh lệch (2016-2015)
Chênh lệch (2017-2016)
Số tiền Tỷ lệ
(%) Số tiền
Tỷ lệ (%)
Trang 34Qua bảng trên ta thấy doanh thu của công ty tăng đều trong các năm, cụ thểnăm 2015 doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là 685.493 triệu đồng, năm
2016 là 794.329 triệu đồng, tăng 15.9%; đến năm 2017 là 862.384 triệu đồngtăng 8.57% so với năm 2016, doanh thu tăng, lợi nhuận năm 2016 cũng tăngtheo so với năm 2015 là 28.1%, tuy nhiên đến năm 2017 lợi nhuận lại giảm23.2%, nguyên nhân là do công ty đã tăng chi phí bán hàng và đầu tư tài sản cốđịnh Doanh thu tài chính trong năm qua đều giảm vì hiệu quả đầu tư vào hoạtđộng tài chính của công ty không có hiệu quả vì sự biến động tài chính trongtình hình kinh tế hiện nay Bên cạnh đó do năm 2017 do công ty không giànhđược nhiều các hợp đồng xây dựng các công trình nên hiệu quả hoạt độngSXKD của công ty kém Để đạt được mục tiêu đề ra năm 2016 công ty cần tiếptục đầu tư chiều sâu phát triển thị trường, tăng ngân sách lao động đáp ứng nhucầu thị trường trong năm 2016 Công ty sẽ nổ lực sản xuất kinh doanh như tìmhiểu thị trường, tiếp cận công nghệ mới, tăng vòng quay của vốn, tiết kiệm chiphí, nâng cao chất lượng và trình độ cán bộ công nhân viên, nâng cao chất lượngsản phẩm truyền thống mở rộng thì trường tiêu thụ để phấn đấu đạt kế hoạch sản
xuất kinh doanh đề ra năm 2016
2.2 Thực trạng về đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4
2.2.1 Đội ngũ cán bộ quản lý cấp trung tại Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4
Số lượng cán bộ quản lý cấp trung chuyên môn tại Công ty khai tháckhoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 theo vị trí công tác từnăm 2015-2017 thể hiện sau:
Trang 35Bảng 2.2 Số lượng cán bộ quản lý cấp trung của Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 theo vị trí công việc
Đơn vị tính: Người
Chênh lệch 2016/2015
Chênh lệch 2017/2016 Tuyệt
đối
Tỷ lệ (%)
Tuyệt đối
Tỷ lệ (%)
Trang 36Biểu đồ 2.1 Số lượng cán bộ quản lý cấp trung từ năm 2015 - 2017
Qua bảng 2 ta thấy cán bộ quản lý cấp trung chuyên môn tại Công ty khaithác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 từ năm 2015 -
2017 cơ bản đầy đủ theo từng vị trí công tác, nên tỷ lệ số lượng cán bộ quản lý cấptrung tăng thấp qua các năm cụ thể: năm 2016 tổng số lượng cán bộ tăng 9 ngườitương đương 16.1% so với năm 2015 và năm 2017 tăng 9 người, tương đương13.8% so với năm 2016
Trong đó, một số chức danh có số lượng cán bộ quản lý cấp trung chuyênmôn được phân bổ nhiều ở bộ phận Ban lãnh đạo, Phòng Kế toán, các chức danhtrên được phân bổ nhiều hơn đã phản ảnh đúng thực tế công việc
Số lượng và cơ cấu cán bộ quản lý cấp trung của Công ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4 theo giới tính và
độ tuổi :
Số lượng và cơ cấu cán bộ quản lý cấp trung chuyên môn theo giới tính củaCông ty khai thác khoáng sản thuộc tổng công ty hợp tác kinh tế quân khu 4
Trang 37Bảng 2.3 Số lượng và cơ cấu cán bộ quản lý cấp trung theo giới tính năm 2 0 1 5 - 2017
TT Chức danh
Số lượng (người)
Cơ cấu Số lượng
(người)
lượng (người)