Luận văn thạc sỹ - Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

Ở nước ta hiện nay thì lực lượng Quản lý thị trường được tổ chức thống nhất từ Trung ương đến các địa phương trong cả nước, có chức năng kiểm tra, kiểm soát thị trường nội địa, đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại và là một trong những cơ quan thực thi quyền sở hữu trí tuệ và chống hàng giả trong thị trường nội địa. Với chức năng trên trong quá trình hoạt động, lực lượng Quản lý thị trường ngày càng khẳng định vai trò của mình trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT)…đã góp phần bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng, góp phần phát triển sản xuất và hội nhập kinh tế của Việt Nam Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đã và đang từng bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới. Nhiều hiệp định thương mại tự do đang được thực thi đã mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với hoạt động thương mại và công nghiệp. Nhận thức được nguy cơ phát sinh buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại, Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng QLTT thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và Bộ Công Thương. Trong đó, tập trung bám sát, thực hiện có hiệu quả nội dung Nghị quyết số 41/NQ-CP của Chính phủ về việc đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới; Chỉ thị số 30/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá; Chỉ thị số 13/CT-TTg về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; Chỉ thị số 15/CT-TTg về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách trong quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp….và đặc biệt là Pháp lệnh quản lý thị trường được ban hành 2016 chính là những tiền đề cơ bản khẳng định sự cần thiết của hoạt động của việc phải nâng cao vai trò của lực lượng QLTT ở nước ta trong tiến trình hội nhập và phát triển. Đây chính là tiền đề để nhà nước thống nhất quản lý về công tác QLTT ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan, việc tổ chức công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn còn có nhiều bất cập, đang có những tồn tại, hạn chế nhất định, trong đó yếu tố nguồn nhân lực, những công chức làm kiểm soát viên thị trường đóng vai trò quyết định đến chất lượng kiểm tra, kiểm soát đang còn có nhiều hạn chế về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, đạo đức nghề nghiệp dẫn đến việc kiểm tra, kiểm soát thị trường còn lỏng lẻo, việc chấp hành các quy định của pháp luật trong kinh doanh thương mại còn hời hợt, mang tính đối phó của các hộ kinh doanh, đặc biệt là vấn đề về văn minh thương mại còn nhiều hạn chế, việc quản lý, cập nhật các hộ kinh doanh tăng, giảm còn chưa đạt yêu cầu. Là một đơn vị Quản lý thị trường tại địa phương, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện công tác quản lý thị trường điều đảm bảo ổn định thị trường, không để xảy ra tình trạng đầu cơ găm hàng, tung tin thất thiệt gây mất ổn định thì trường, không để hình thành đường dây, tụ điểm buôn lậu phức tạp, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng cấm, hàng giả, hàng vi phạm SHTT, ATTP đạt hiệu quả năm sau cao hơn năm trước, hiện tại số lượng kiểm soát viên thị trường làm nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng sơn là 95 cán bộ, công chức hiện tại còn nhiều bất cập, trình độ không đồng đều, số công chức vào ngành từ ngày đầu thành lập chiếm 50% đào tạo không cơ bản, chủ yếu là chuyển ngành từ các lực lượng khác sang, không có cơ sở đào tạo chuyên ngành Quản lý thị trường, số lượng tuyển dụng mới còn trẻ, hàng năm chỉ tuyển dụng được số lượng ít. Số công chức có thâm niên làm việc theo chủ yếu theo kinh nghiệm, tư duy lối mòn, chậm thay đổi theo sự thay đổi của kinh tế,xã hội, chậm tiếp thu cái mới, không khai thác được thông tin mạng, trình độ tin học hạn chế, không sử dụng được văn phòng điện tử Eoffice, số cán bộ, công chức mới tuyển dụng được đào tạo bài bản nhưng lại thiếu kinh nghiệm trong xử lý công việc, mất nhiều thời gian làm quen với công việc, thực tế đào tạo ở các trường Đại học khác hẳn với xử lý nghiệp vụ hàng ngày. Với tình hình kinh tế xã hội của tỉnh nhà, của đất nước cũng như trong khu vực ngày có nhiều thay đổi, các văn bản pháp luật liên quan công tác xử lý vi phạm hành chính liên tục thay đổi để phù hợp với xu thế, công nghệ thông tin ngày càng phát triển, giao lưu hợp tác ngày càng mở rộng, cải cách hành chính ngày càng đổi mới đòi hỏi người công chức Quản lý thị trường làm công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường phải nắm bắt kịp thời xu thế, đáp ứng tốt đòi hỏi của xã hội. Với những hạn chế về năng lực của kiểm soát viên thị trường cả về kiến thức, kỹ năng như vậy sẽ ảnh hưởng tới công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường và ảnh hưởng tới hoạt động chung của đơn vị. Bên cạnh đó, từ trước đến nay, chưa có đề tài nào nghiên cứu năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn do đó vấn đề đặt ra là cần phải có những nghiên cứu, đánh giá được năng lực hiện tại của công chức kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn từ đó đề ra giải pháp nhằm đáp ứng được yêu cầu công việc trong thời kỳ hội nhập hiện nay Xuất phát vì lý do nói trên, học viên lựa chọn đề tài “Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn” làm luận văn thạc sỹ của mình.

- -HOÀNG ĐÌNH TUẤN

NĂNG LỰC CỦA KIỂM SOÁT VIÊN THỊ TRƯỜNG

TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

TỈNH LẠNG SƠN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ CÔNG

MÃ NGÀNH: 8340410

luËn v¨n th¹c sÜ QU¶N Lý kinh tÕ

Người hướng dẫn khoa học:

TS: VŨ THỊ MINH NGỌC

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của Cô giáo TS Vũ Thị Minh Ngọc Các kết quả đánh giá

và số liệu nghiên cứu trong Luận văn là trung thực, rõ ràng và chưa được trình bày ở những nghiên cứu khác.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cám kết của mình./

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Hoàng Đình Tuấn

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban Giám hiệu Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Viện Đào tạo sau đại học, sự góp ý của các Thầy, Cô giáo trong Khoa Khoa học Quản lý, đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi được học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này.

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thành tới Cô

giáo TS Vũ Thị Minh Ngọc đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo và

tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện Luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo, các phòng chuyên môn, các kiểm soát viên thị trường thuộc Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi được học tập, nghiên cứu và hoàn thành toàn bộ chương trình khóa học cũng như đề tài Luận văn của mình.

Xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, gia đình đã luôn động viên, chia sẻ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và hoàn thiện đề tài.

Tôi rất mong nhận được sự tham gia, đóng góp ý kiến của các quý thầy

cô giáo và quý bạn đọc để đề tài nghiên cứu của tôi được hoàn thiện hơn.

Xin trân trọng cảm ơn./

Tác giả luận văn

Hoàng Đình Tuấn

LỜI CAM ĐOAN

1.1.1 Khái niệm kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường 81.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lýthị trường 91.1.3 Đặc điểm công việc của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lýthị trường 10

1.2 Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường 11

1.2.1 Khái niệm năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thịtrường 111.2.2 Tiêu chí đánh giá năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản

lý thị trường 121.2.3 Các yếu tố cấu thành năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cụcquản lý thị trường 13

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường 21

1.3.1 Các nhân tố thuộc về bản thân kiểm soát viên thị trường 221.3.2 Các nhân tố thuộc về chi cục quản lý thị trường 231.3.3 Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài chi cục quản lý thị trường 26

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CỦA KIỂM SOÁT VIÊN THỊ TRƯỜNG TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH LẠNG SƠN 28 2.1 Đội ngũ Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 28

2.1.1 Khái quát về Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 282.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lýthị trường tỉnh Lạng Sơn 302.1.3 Đội ngũ kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnhLạng Sơn 312.1.4 Kết quả thực hiện nhiệm vụ của kiểm soát viên thị trường tại Chi cụcQuản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 34

2.2 Yêu cầu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 35

2.2.1 Phương pháp xác định yêu cầu năng lực của kiểm soát viên thị trường tạiChi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 35

2.3 Thực trạng năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị

trường tỉnh Lạng Sơn 40

2.3.1 Thực trạng về kiến thức 40

2.3.2 Thực trạng về kỹ năng 44

2.3.3 Thực trạng về thái độ, đạo đức nghề nghiệp 50

2.4 Đánh giá chung về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 52

2.4.1 Đánh giá sự thực hiện nhiệm vụ 52

2.4.2 Điểm mạnh trong năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 55

2.4.3 Điểm yếu trong năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 56

2.4.4 Nguyên nhân của điểm yếu 57

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CỦA KIỂM SOÁT VIÊN THỊ TRƯỜNG TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG TỈNH LẠNG SƠN 64

3.1 Mục tiêu phát triển và định hướng nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 64

3.1.1 Mục tiêu phát triển Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn 64

3.1.2 Phương hướng nâng cao năng lực của Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn 65

3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 66

3.2.1 Hoàn thiện bản mô tả công việc, bản tiêu chuẩn công việc và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc cho kiểm soát viên thị trường 66

3.2.2 Giải pháp sử dụng kiểm soát viên thị trường 69

3.2.3 Giải pháp về đào tạo kiểm soát viên thị trường 70

3.2.4 Giải pháp đánh giá sự thực hiện công việc của kiểm soát viên thị trường 73

3.2.5 Giải pháp về đãi ngộ đối với kiểm soát viên thị trường 74

3.3 Một số kiến nghị 76

3.3.1 Kiến nghị với Sở Công thương tỉnh Lạng Sơn 76

3.3.2 Kiến nghị với Cục Quản lý thị trường 79

3.3.3 Kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước khác 79

KẾT LUẬN 81 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Từ viết tăt Nghĩa của từ viết tắt

Bảng 1.1: Khung năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường 20Bảng 2.1: Số lượng nhân lực của của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

giai đoạn 2013-2017 30Bảng 2.2: Số lượng kiểm soát viên thị trường không giữ chức vụ quản lý tại Chi

cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2013-2017 32Bảng 2.3: Cơ cấu kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường Lạng

Sơn phân theo trình độ tính đến 31/12/2017 34Bảng 2.4: Số liệu kiểm tra, xử lý giai đoạn 2013-2017 tại Chi cục Quản lý thị

trường tỉnh Lạng Sơn 34Bảng 2.5: Thông tin điều tra, khảo sát xác định yêu cầu về năng lực của kiểm soát

viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường Lạng Sơn đến 2025 36Bảng 2.6: Yêu cầu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản

lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 36Bảng 2.7 : Thực trạng kiến thức kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị

trường tỉnh Lạng Sơn 40Bảng 2.8: Khoảng cách giữa yêu cầu và thực trạng về kiến thức của kiểm soát

viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 42Bảng 2.9: Biểu thực trạng về kỹ năng của kiểm soát viên tại trường tại Chi cục

Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 44Bảng 2.10: Khoảng cách giữa yêu cầu và thực trạng về kỹ năng của kiểm soát

viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 47Bảng 2.11: Thực trạng về thái độ đạo đức nghề nghiệp của kiểm soát viên thị

trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn 50Bảng 2.12: Khoảng cách giữa yêu cầu và thực trạng về thái độ, đạo đức nghề

nghiệp của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trườngtỉnh Lạng Sơn 51Bảng 2.13: Bảng đánh giá kết quả hoạt động của kiểm soát viên thị trường tại Chi

cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2013-2017 53Bảng 2.14: Kết quả phân loại kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị

trường tỉnh Lạng Sơn 2013-2017 54Bảng 2.15: Số lượt luân chuyển cán bộ tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng

Sơn phân theo thâm niên công tác trong lực lượng quản lý thị trườngtính đến hết thời điểm 31/12/2017 33

- -HOÀNG ĐÌNH TUẤN

NĂNG LỰC CỦA KIỂM SOÁT VIÊN THỊ TRƯỜNG

TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

HÀ NỘI - 2018

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Kể từ ngày thành lập đến nay, đội ngũ Kiểm soát viên thị trường của Chicục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đã có bước trưởng thành và tiến bộ về nhiềumặt, được rèn luyện, trưởng thành qua thử thách, có bản lĩnh chính trị vững vàng,

có tinh thần độc lập tự chủ, trung thành với lý tưởng cách mạng mà Đảng, Bác Hồ

và nhân dân ta đã lựa chọn; có ý chí, nghị lực để vượt qua mọi khó khăn, gian khổ,thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đảm bảo ổn định thị trường không để hình thànhđường dây tụ điểm buôn lậu lớn, phức tạp Có trình độ chuyên môn, lý luận chínhtrị và năng lực để thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao các mặtcông tác trong tình hình trước mắt và lâu dài

Tuy nhiên thực tế hiện nay việc quy định các tiêu chuẩn để đánh giá nănglực của kiểm soát viên thị trường công tác tại chi cục quản lý thị trường còn chungchung; chưa được cụ thể, thực trạng về chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực của kiểmsoát viên thị trường còn nhiều bất cập nên chất lượng, hiệu quả công việc chưa cao.Chính vì vậy việc quy định những tiêu chí, khung năng lực cho đội ngũ kiểm soátviên thị trường là rất cần thiết, để nhằm mục tiêu xây dựng đội ngũ kiểm soát viênthị trường vửa đáp ứng được các tiêu chuẩn chung nhưng cũng có những tiêu chuẩnriêng đối với Chi cục Quản lý thị trường Lạng Sơn, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụđặc thù phù hợp với địa bàn của tỉnh trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài

Đó là lý do tác giả chọn đề tài "Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi

cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn" làm luận văn thạc sĩ với hy vọng góp một

phần công sức của bản thân, nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng năng lực củaKiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn Qua đó xâydựng được khung năng lực cho hiện tại và tương lai, đề ra các giải pháp thích hợpnhất để nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường hiện tại Đưa ra các kiếnnghị đối với tất cả cả đối tượng liên quan và bản thân đối tượng nghiên cứu, với mụctiêu là có một đội ngũ Kiểm soát viên thị trường đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụcông tác trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025

Với nhiệm vụ cụ thể đó, Luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cụcquản lý thị trường.

Chương 2: Đánh giá năng lực quản lý của Kiểm soát viên thị trường tại Chicục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chicục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

 Chương 1:

Tác giả có cái nhìn tổng quan nhất về các khái niệm:

Khái niệm về năng lực là khả năng của một chủ thể đáp ứng được mục tiêu

đề ra của bộ phận hay tổ chức mà mình tham gia công tác Có thể hiểu năng lực làmột tập hợp các: Kiến thức, kỹ năng, thái độ đạo đức nghề nghiệp của một cá nhânthực hiện thành công một công việc hay một hoạt động

Khái niệm năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thịtrường là là tổng hợp các kiến thức, kỹ năng, thái độ và đạo đức nghề nghiệp củakiểm soát viên thị trường cho phép họ thực hiện được chức năng, nhiệm vụ củamình và thực hiện được mục tiêu của chi cục quản lý thị trường nơi họ làm việc.Tác giả cũng đã nghiên cứu các khái niệm về năng lực, khung năng lực các tiêu chí

cơ bản về khung năng lực kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường Lựachọn cách tiếp cận năng lực kiểm toán viên dự án đầu tư tại kiểm toán nhà nướcchuyên ngành IV xây dựng bao gồm 4 nhóm yếu tố cấu thành: kiến thức , kỹ năng , thái

độ và đạo đức nghề nghiệp Trên cơ sở đó, tác giả tiến hành xác định các tiêu chí cụ thểlàm căn cứ đánh giá năng lực quản lý của đội ngũ kiểm soát viên thị trường tại chi cụcquản lý thị trường

Kiến thức là một trong những yếu tố quan trọng để cấu thành năng lực quản

lý, kiến thức được tập hợp và hình thành trải quan một quá trình tích lũy lâu dài Cóthể thấy, kiến thức là nền tảng cho năng lực của mỗi cá nhân nói riêng và các kiểmsoát viên thị trường nói chung Kiến thức của kiểm soát viên thị trường tại chi cụcquản lý thị trường được thể hiện trên một nhóm kiến thức cơ bản là: kiến thức phápluật liên quan đến lực lượng quản lý thị trường; Nắm vững chính sách lưu thônghàng hóa trên thị trường, chính sách đối với một số mặt hàng kinh doanh có điềukiện và mặt hàng hạn chế kinh doanh; Nắm cơ bản kiến thức về chính sách thuế,chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường và chống cáchành vi gian lận thương mại trong lĩnh vực này; kiến thức có liên quan đến lực

lượng quản lý thị trường như kiến thức về kiểm tra, kiểm soát thị trường, kiến thức

về đo lường, chất lượng hàng hóa, ghi nhãn hàng hóa, kiến thức về an toàn thựcphẩm…; chức năng, nhiệm vụ của Chi cục Quản lý thị trường, Đội Quản lý thịtrường và kiểm soát viên thị trường; Am hiểu về thực tiễn sản xuất, kinh doanh, đờisống kinh tế xã hội địa phương nơi công tác; Nắm được xu thế phát triển công tácquản lý thị trường địa phương, trong nước và thế giới

Cùng với kiến thức, kỹ năng là năng lực của con người có thể đưa kiến thứcvào thực tế để đạt được kết quả mong muốn với hiệu lực và hiểu quả cao Để thực hiệntốt công việc mỗi cá nhân đề phải có những kỹ năng và sử dụng một cách thànhthạo các kỹ năng đó Kỹ năng được bao gồm: Kỹ năng phân tích và tổng hợp diễnbiến tình hình thị trường, giá cả hàng hóa đối với các mặt hàng thiết yếu, địa bàn trọngđiểm và dự báo xu thế biến động bất thường của thị trường; Kỹ năng thống kê, tổnghợp, báo cáo, cập nhật thông tin các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địabàn; Kỹ năng điều tra trinh sát chống các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt độngđấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại; Kỹ năng thẩm tra, xácminh thu thập thông tin và xây dựng cơ sở báo tin trong hoạt động kiểm tra, kiểmsoát của lược lượng quản lý thị trường; Kỹ năng xây dựng và thực hiện kế hoạchkiểm tra, kiểm soát thị trường; Kỹ năng kiểm tra, kiểm soát thị trường, tình trạnghoạt động và ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanhthương mại trên địa bàn; Kỹ năng ghi chép ấn chỉ quản lý thị trường, xác minh,giám định hàng hóa, tư vấn và kết luận vụ việc, xử lý vi phạm hành chính, theo dõi,đốn đốc thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quản lý tang vật, phươngtiện bị tạm giữ, tịch thu; Kỹ năng quản lý tang vật, phương tiện bị tạm giữ, tịch thu;

Kỹ năng quản lý, cấp phát, sử dụng ấn chỉ quản lý thị trường; Kỹ năng xác địnhhành vi, lập biên bản vi phạm hành chính đảm bảo xử lý đúng các quy định của phápluật, đúng nguyên tắc và kịp thời; Kỹ năng quản lý hồ sơ và thực hiện chế độ báo cáođịnh kỳ, báo cáo đột xuất theo yêu cầu; Kỹ năng giao tiếp khi thực thi nhiệm vụ,công vụ; Kỹ năng tổ chức phối hợp nghiệp vụ với các cơ quan có liên quan cũngnhư áp dụng vào trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao; Kỹ năng tuyêntruyền, hướng dẫn, phổ biến pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh thươngmại cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thương mại công nghiệp trên địa bàn;

Có kỹ năng đề xuất, ý kiến với lãnh đạo về giải quyết vến đề phát sinh trong thựchiện nhiệm vụ được giao; Có kỹ năng tham mưu cho lãnh đạo trong sửa đổi, bổ

sung các quy định, quy trình nghiệp vụ trong lĩnh vực lực lượng quản lý thị trường;

Kỹ năng sử dụng phần mềm tin học văn phòng phục vụ cho công việc

- Ngoài ra năng lực quản lý của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lýthị trường còn được thể hiện qua: Thái độ, đạo đức nghề nghiệp (Tuân thủ pháp luật

và các quy định về kiểm tra, kiểm soát thị trường; Có tinh thần trách nhiệm vớinhiệm vụ được giao; Có thái độ cư xử đúng mực, văn minh, lịch sự đối với tổ chức,

cá nhân bị kiểm tra; Có bản lĩnh chính trị để vượt qua được các cám dỗ về vật chất;Kiểm soát được cảm xúc của bản thân, bình tĩnh,, quyết đoán trong xử lý công việc;

Có ý thức chủ động học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ một cách liêntục; Thường xuyên đưa ra những sáng kiến để nâng cao hiệu quả thực thi công vụ

Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của kiểm soát viên thị trườngtại chi cục quản lý thị trường gồm các yếu tố thuộc về bản thân kiểm soát viên thịtrường, các nhân tố thuộc về chi cục quản lý thị trường , các nhân tố thuộc về môitrường bên ngoài chi cục quản lý thị trường

 Chương 2:

Để có cơ sở đánh giá năng lực của kiểm soát viên, tác giả đã xây dựng đượckhung năng lực cho Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnhLạng Sơn, thông qua việc lấy phiếu điều tra cho 02 đối tượng, một là Lãnh đạo quản

lý của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn, hai là các kiểm soát viên thịtrường trực tiếp thi hành nhiệm vụ, công vụ Tác giả cũng phân tích kết quả hoạtthực hiện nhiệm vụ công tác của bản thân kiểm soát viên thị trường; qua đó phântích các tiêu chí còn thiếu hụt trên khung năng lực yêu cầu Tác giả cũng đã chỉ racác điểm mạnh và điểm yếu về năng lực quản lý của đối tượng nghiên cứu tại Chicục Quản lý thị trường, nêu lên nguyên nhân điểm yếu

Tác giả đánh giá thực trạng về năng lực của kiểm soát viên thị trường cũng cómột số yếu tố còn tồn tại, hạn chế, là điểm khá phù hợp với thực trạng năngluwjccuar kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơntrong thời gian qua Để rõ hơn về thực trạng, luận văn cũng đã phân tích thêm cácnguyên nhân ảnh hưởng

Nguyên nhân xuất phát bản thân kiểm soát viên thị trường: Các hình thức tuyêntruyền và kỹ năng tuyên truyền trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ củaKiểm soát viên thị trường chưa được hiệu quả từ đó dẫn đến tình trạng vi phạm pháp

luật trong công tác này Từ đó, ảnh hưởng không nhỏ trong công tác kinh doanh nói

riêng trong giai đoạn hiện nay Hoạt động tuyên truyền chưa được tập trung vào mục

đích cụ thể, còn mang tính chất liệt kê văn bản, chưa cụ thể, chi tiết, trực quan, một mặt

do trách nhiệm và kỹ năng tuyên truyền của kiểm soát viên chưa tốt nên các hộ kinhdoanh và nhân dân còn hiểu mơ hồ, công tác tuyên truyền chưa hiệu quả; Trình độkiểm soát viên thị trường còn không đồng đều, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụtrong thời kỳ mới, không chủ động cập nhật kiến thức, học hỏi nâng cao trình độchuyên môn, nghiệp vụ, không theo kịp sự thay đổi của xã hội, kỹ năng còn hết sứchạn chế ở những kiểm soát viên lớn tuổi như: không sử dụng được tin học văn phòng,không sử dụng được văn phòng điện tử eofice, không sử dụng được email, không khaithác được thông tin mạng…Không cập nhật kịp các quy định của pháp luật, văn bảnquy phạm pháp luật mới ban hành mà tư duy lối mòn là chủ yếu, trông chờ cầm tay chỉviệc; Kỹ năng xây dựng nhân mối, cơ sở báo tin hết sức yếu, ngại va chạm, trông chờ;Ngoài ra, một số cán bộ chưa đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ, kiến thức, năng lực,trình độ còn hạn chế ảnh hưởng đến quá trình xử lý các hành vi vi phạm Lực lượngcán bộ chuyên trách còn ít chưa đáp ứng yêu cầu, đơn cử như việc các lực lượngkiểm soát viên thị trường quá mỏng, trong khi đó việc thực hiện chức năng, nhiệm

vụ rất nhiều, địa bàn rộng, lĩnh vực rộng Từ đó nhận thấy lực lượng này chưa thực

sự đủ mạnh, nên đã hạn chế hiệu quả hoạt động nắm tình hình, phát hiện, đấu tranh,ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật nói chung trong hoạt động QLTT Côngtác quản lý chưa thật sự hiệu quả, một số lãnh đạo Đội cũng chưa thật hiệu quả, tínhchủ động chưa cao, tinh thần trách nhiệm chưa cao, một số trường hợp chưa đápứng được yêu cầu công tác

- Nguyên nhân thuộc về Chi cục Quản lý thị trường: Sử dụng cán bộ, côngchức: Hiện nay, việc tuyển dụng, bố trí cán bộ, công chức chủ yếu do Sở Côngthương bố trí, điều chuyển xuống, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn khôngđược tuyển dụng mà chỉ được sử dụng công chức, ngoài ra do đặc thù của ngànhnên phải thường xuyên luân chuyển kiểm soát viên thị trường từ đơn vị này sangđơn vị khác trong Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn cũng ảnh hưởng khôngnhỏ tới việc đào tạo, hướng dẫn nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường,trong khi mới quen và nắm bắt được địa bàn, khi cán bộ mới về lại mất thời giankèm cặp, hướng dẫn, nắm bắt địa bàn tình hình hoạt động của địa phương Trongnăm 2013 luân chuyển 78 lượt, năm 2014 là 69 lượt, năm 2015 là 93 lượt, năm

2016 là 80 lượt, năm 2017 là 88 lượt; Điều kiện về cơ sở vật chất: Các đơn vị chưađược cung cấp trang thiết bị, cơ sở vật chất, một số đơn vị còn chưa có trụ sở phải

đi ở nhờ, ở thuê, điềukiện làm việc và sinh hoạt hết sức khó khăn, thiếu thốn, trang

thiết bị kỹ thuật cũng như phương tiện chưa được trang bị đầy đủ để có thể thựchiện tốt các công việc theo yêu cầu Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũkiểm soát viên thị trường còn hạn chế, kỹ năng thực hiện nhiệm vụ còn yếu, một sốtinh thần trách nhiệm chưa cao, tư tưởng trông chờ, ỷ lại, phương tiện kỹ thuật phục

vụ công tác kiểm tra chưa đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn Do đó, trong nhiềutrường hợp, đoàn kiểm tra không thể phát hiện được những thủ đoạn trong hoạtđộng vi phạm trong thực tế; Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn,nghiệp vụ cho kiểm soát viên còn chưa được thường xuyên, liên tục, chưa có lộtrình cụ thể,thêm vào đó việc đào tạo, bồi dưỡng còn phụ thuộc vào cơ quan Quản

lý thị trường ở trung ương, việc cử các kiểm soát viên tham gia các lớp đào tạo vềtrình độ lý luận chính trị còn ít, do phụ thuộc vào chỉ tiêu phân bổ từ tỉnh về SởCông thương, do vậy số cán bộ được tham gia đào tạo trình độ cao cấp lý luận rấthạn chế, một số cán bộ có năng lực, nguồn quy hoạch các vị trí không được thamgia các lớp học này kịp thời Tuy nhiên Chi cục Quản lý thị trường Lạng Sơn đã chủđộng cử các kiếm soát viên tham gia học tập các lớp Quản lý nhà nước, trung cấp lýluận chính trị ngoài kế hoạch,học buổi tối, ngày nghỉ để kịp thời đáp ứng yêu cầuthực hiện nhiệm vụ Tuy nhiên hiện nay việc mở các lớp bồi dưỡng thường mở vàocuối năm, mang tính chất giải ngân là chính, thường tổ chức trong thời gian ngắn,không có hiệu quả, nội dung đào tạo không kịp thời, không đúng trọng tâm, trọngđiểm, không đúng nhu cầu nên việc nâng cao năng lực cho kiểm soát viên qua côngtác đào tạo, bồi dưỡng hiệu quả không cao

Nhóm nguyên nhân thuộc về Sở Công thương & UBND tỉnh Lạng Sơn: Công

tác tuyển dụng: Việc tuyển dụng cán bộ, công chức vào coogn tác tại Chi cục Quản

lý thị trường là do Sở Công thương đăng ký nhu cầu tuyển dụng, ngành nghề đàotạo cùng Sở Nội vụ, sau đó UBND tỉnh tổ chức thi tuyể tập chung công chức của cảtỉnh, người nào trúng tuyển vào Sở Công thương Lạng Sơn thì sẽ được phân xuốngChi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn công tác, do vậy nhiều khi ngành nghềđào tạo không phù hợp với nhu cầu của Chi cục, một số chuyên viên của Sở Côngthương được luân chuyển xuống Chi cục công tác, chuyên môn khong phù hợp,kinh nghiêm công tác trong lĩnh vực quản lý thị trường không có, việc này ảnhhưởng nhiều đến vấn đề năng lực và nâng cao năng lực của kiểm soát viên thịtrường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn Việc tuyển dụng này không

có quy chế cụ thể, chỉ tuyển dụng theo hội đồng tuyển dụng của tỉnh, khôngphỏng vấn, không kiểm tra kiến thức chuyên môn liên quan do vậy ảnh hưởng

nhiều đến năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trườngtỉnh Lạng Sơn.

- Đào tạo, bồi dưỡng: Việc đào tạo, bồi dưỡng là do Chi cục Quản lý thịtrường và Cục tổ chức về nghiệp vụ, còn nội dung đào tạo, bồi dưỡng vềQLNN, cao cấp lý luận thì nhu cầu do Sở Công thương do vậy chỉ tiêu ít về đếnChi cục, mặc dù một số vị trí quy hoạch yêu cầu trình độ cao cấp lý luận nhưngkhông được đi học, chỉ được đi học sau khi đã được bổ nhiệm, đây là một vấn

đề ảnh hưởng lớn đến việc nâng cao năng lực cho kiểm soát viên thị trường vàđiều kiện để bổ nhiệm.Việc quy hoạch đào tạo, đào tạo cao cấp lý luận, quản lýnhà nước ngạch chuyên viên trong kế hoạch chưa được quan tâm lưu ý, chỉ tiêu

về đến Sở Công thương là chính, việc thu hút đào tạo thạc sỹ cũng chỉ giành chocán bộ của Sở,

- Chính sách đãi ngộ: Hiện nay mới được thực hiện trên cơ sở chi lương và cácchế độ tiền lương theo quy định của nhà nước; quy chế chi tiêu nội bộ, Quy chế chitrả tiền lương và thu nhập tăng thêm được ban hành; tuy nhiên giá trị đãi ngộ manglại cho kiểm soát viên thị trường chưa thực sự thỏa đáng, khích lệ tinh thần làm việccho họ Việc chi tiền làm thêm giờ chưa được quan tâm đúng mức; ngoài ra hàngnăm cơ quan quan tâm cho kiểm soát viên thị trường được đi học tập kinh nghiệmtại một số tỉnh bạn, kết hợp thăm quan, nghỉ dưỡng (không quá 02 đoàn/năm, chủyếu là lãnh đạo quản lý)

Nguyên nhân thuộc về Bộ Tài chính và Trung ương: - Chế độ đãi ngộ hiệnnay đối với kiểm soát viên thị trường còn nhiều bất cập, chưa thỏa đáng, chế độ tiềnlương chưa thực sự khuyến khích kiểm soát viên có trách nhiệm hết mình với côngtác, chế độ phụ cấp thâm niên nghề như các ngành khác chưa được chú trọng Thực

tế hiện nay trả lượng theo quy định cơ bản theo hình thức cào bằng, chưa thực sựđộng viên người tài giỏi hiện nay

- Hàng năm việc Cục Quản lý thị trường mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng mớichỉ dừng lại ở mức độ đào tạo bồi dưỡng ngạch kiểm soát viên, các lớp tập huấn còn

ít, chưa được thường xuyên, mang tính hình thức, giải ngân là chính, việc tổ chứccũng chưa chuyên nghiệp

Chương 3:

Từ thực trạng hiện tại và yêu cầu của năng lực của đội ngũ kiểm soát viên thịtrường tác giả đã đưa ra phương hướng và các giải pháp để nâng cao năng lực củakiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

Thứ nhất: Mục tiêu phát triển và định hướng nâng cao năng lực của kiểm soátviên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025.

Cụ thể:

Một là: tạo ra một đội ngũ công chức kiểm soát viên Chi cục QLTT Lạng Sơn

có số lượng, cơ cấu hợp lý phù hợp với sự phát triển của lực lượng QLTT trong quátrình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Hai là: Tạo ra một đội ngũ cán bộ, công chức kiểm soát viên Chi cục QLTT cóphẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống tốt, đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ được giao

Ba là: Quản lý đội ngũ công chức kiểm soát viên Chi cục QLTT cần tạo ra mộtđội ngũ công chức có trình độ năng lực chuyên môn

Thứ hai: giải pháp nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chicục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn, đó là: Hoàn thiện bản mô tả công việc, bảntiêu chuẩn công việc và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc cho kiểm soát viên thịtrường ; Giải pháp về tuyển dụng công chức kiểm soát viên thị trường; Giải pháp vềđào tạo kiểm soát viên thị trường;Giải pháp sử dụng kiểm soát viên thị trường; Giảipháp đánh giá sự thực hiện công việc của kiểm soát viên thị trường; Giải pháp vềchế độ đãi ngộ đối với kiểm soát viên thị trường

Bên cạnh đó luận văn cũng đưa ra các kiến nghị cụ thể cho từng nhóm đốitượng cụ thể:

Đối với Sở Công thương tỉnh Lạng Sơn: Thứ nhất, rà soát và tóm lược cácquy định về quy định nâng cao năng lực của cơ quan QLTT nói chung và kiểm soát

viên thị trường nói riêng trong giai đoạn hiện nay Đối với công tác này thì đặt ra

yêu cầu các cơ quan chuyên môn cần, rà soát và bổ sung quy chế quản lý công chức

KSV Thị trường ….; Thứ hai: Xây dựng và đào tạo đội ngũ công chức KSV Thị

trường trong công tác quản lý thị trường trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nói riêng và cảnước nói chung nhằm mục đích quản lý hoạt động này đạt hiệu quả cao nhất, hỗ trợcho cơ quan có thẩm quyền khi cần thiết

Đối với Cục Quản lý thị trường: Nhằm thực hiện tốt công tác quy hoạch hệthống các đội QLTT trong thực tế; tăng cường chỉ đạo và thường xuyên tổ chứckiểm tra việc chấp hành pháp luật về QLTT các ngành, các địa phương; phối hợpvới Bộ Công Thương ban hành và siết chặt quản lý về hoạt động thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ của công chức Kiểm soát viên thị thường theo quy định của phápluật; Nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường đào tạo bồi dưỡng cho công chứcquản lý thị trường Tiếp tục, đầu tư trang thiết bị, phương tiện làm việc cho Quản lý

thị trường, ứng dụng công nghệ thông tin trong thực thi công vụ Đồng thời, nângcao chất lượng chỉ đạo, điều hành và phối hợp hoạt động kiểm tra kiểm soát và xửphạt vi phạm hành chính của Chi cục Quản lý thị trường; Chủ động xử lý các vấn đề

có liên quan đến chính sách khuyến khích, động viên lực lượng Quản lý thị trường

hoàn thành nhiệm vụ

Đối với các cơ quan quản lý nhà nước khác: Nghiên cứu ban hành chính sáchtiền lương mới theo sát với giá cả thị trường, tiền lương được trả theo mức độ làmviệc, hiệu quả công việc; đồng thời điều chỉnh, sửa đổi hệ số thang bảng lương hiệnnay cho phù hợp; Cần đẩy mạnh việc thực hiện cơ chế tiến cử nhân tài, phải xácđịnh trách nhiệm cụ thể của tập thể, cá nhân trong việc tuyển chọn cán bộ và tiến cửnhân tài, với các quy định về thưởng, phạt nghiêm minh Cần quy định bộ tiêu chíđánh giá cán bộ trên cơ sở xác định thực chứng từng hành vi công vụ với các thangđiểm cụ thể, như: ý thức chấp hành kỷ luật; mức độ hoàn thành nhiệm vụ; kết quả

cụ thể từ ngày nhận nhiệm vụ; khả năng xử lý tình huống; khả năng đề xuất nhữngvấn đề mới làm thay đổi tình hình… Ngoài ra, cần có quy định về việc sát hạchtrình độ cán bộ, công chức theo định kỳ hàng năm để đánh giá lại năng lực cán bộqua cơ chế thi lại (có cập nhật) và bỏ phiếu tín nhiệm để đánh giá khả năng hoànthành nhiệm vụ được giao Kiên quyết sàng lọc, miễn nhiệm, thay thế, cho từ chứcđối với cán bộ, công chức, viên chức làm việc kém hiệu quả, không hoàn thànhnhiệm vụ, yếu về năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ; kém về phẩm chất đạo đức, đạođức, lối sống; tín nhiệm thấp mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết tuổi công tác, nhất làcán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu; thực tế nội dung này hiện nay chưađược triển khai cương quyết, triệt để; còn né tránh, nể nang

Cuối cùng là phần kết luận tóm lược lại các vấn đề đã được đề cập trong luậnvăn cùng những nhận định khái quát nhất về những kết quả thực hiện được cũngnhư những hạn chế trong nghiên cứu của tác giả Việc phát hiện và giải quyết vấn

đề về năng lực quản lý của đội ngũ kiểm soát viên thị trường ở luận văn này chỉ làmột trong những cách tiếp cận khác nhau, tác giả hy vọng sẽ mang lại hiệu quả nhấtđịnh trong việc giải quyết vấn đề này./

- -HOÀNG ĐÌNH TUẤN

NĂNG LỰC CỦA KIỂM SOÁT VIÊN THỊ TRƯỜNG

TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

TỈNH LẠNG SƠN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ CÔNG

MÃ NGÀNH: 8340410

luËn v¨n th¹c sÜ QU¶N Lý kinh tÕ

Người hướng dẫn khoa học:

TS: VŨ THỊ MINH NGỌC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở nước ta hiện nay thì lực lượng Quản lý thị trường được tổ chức thống nhất từ Trung ương đến các địa phương trong cả nước, có chức năng kiểm tra, kiểm soát thị trường nội địa, đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại và là một trong những cơ quan thực thi quyền sở hữu trí tuệ và chống hàng giả trong thị trường nội địa Với chức năng trên trong quá trình hoạt động, lực lượng Quản lý thị trường ngày càng khẳng định vai trò của mình trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng cấm, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ (SHTT)…đã góp phần bảo

vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp và người tiêu dùng, góp phần phát triển sản xuất và hội nhập kinh tế của Việt Nam

Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đã và đang từng bước hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới Nhiều hiệp định thương mại tự do đang được thực thi đã mở ra cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với hoạt động thương mại và công nghiệp Nhận thức được nguy cơ phát sinh buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại, Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng QLTT thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và Bộ Công Thương Trong đó, tập trung bám sát, thực hiện có hiệu quả nội dung Nghị quyết số 41/NQ-CP của Chính phủ về việc đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới; Chỉ thị

số 30/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá; Chỉ thị số 13/CT-TTg về việc tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; Chỉ thị số 15/CT-TTg về một

số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách trong quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp….và đặc biệt là Pháp lệnh quản lý thị trường được ban hành 2016

chính là những tiền đề cơ bản khẳng định sự cần thiết của hoạt động của việc phải nâng cao vai trò của lực lượng QLTT ở nước ta trong tiến trình hội nhập

và phát triển Đây chính là tiền đề để nhà nước thống nhất quản lý về công tác QLTT ở nước ta trong giai đoạn hiện nay

Do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan, việc tổ chức công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn còn có nhiều bất cập, đang có những tồn tại, hạn chế nhất định, trong đó yếu tố nguồn nhân lực, những công chức làm kiểm soát viên thị trường đóng vai trò quyết định đến chất lượng kiểm tra, kiểm soát đang còn có nhiều hạn chế về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, đạo đức nghề nghiệp dẫn đến việc kiểm tra, kiểm soát thị trường còn lỏng lẻo, việc chấp hành các quy định của pháp luật trong kinh doanh thương mại còn hời hợt, mang tính đối phó của các hộ kinh doanh, đặc biệt là vấn đề về văn minh thương mại còn nhiều hạn chế, việc quản lý, cập nhật các hộ kinh doanh tăng, giảm còn chưa đạt yêu cầu.

Là một đơn vị Quản lý thị trường tại địa phương, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương thực hiện công tác quản lý thị trường điều đảm bảo ổn định thị trường, không để xảy ra tình trạng đầu cơ găm hàng, tung tin thất thiệt gây mất ổn định thì trường, không để hình thành đường dây, tụ điểm buôn lậu phức tạp, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng cấm, hàng giả, hàng vi phạm SHTT, ATTP đạt hiệu quả năm sau cao hơn năm trước, hiện tại số lượng kiểm soát viên thị trường làm nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng sơn là 95 cán bộ, công chức hiện tại còn nhiều bất cập, trình độ không đồng đều, số công chức vào ngành từ ngày đầu thành lập chiếm 50% đào tạo không cơ bản, chủ yếu là chuyển ngành từ các lực lượng khác sang, không có cơ sở đào tạo chuyên ngành Quản lý thị trường, số lượng tuyển dụng mới còn trẻ, hàng năm chỉ tuyển dụng được số lượng ít Số công chức có thâm niên làm việc theo chủ yếu theo kinh nghiệm, tư duy lối

mòn, chậm thay đổi theo sự thay đổi của kinh tế,xã hội, chậm tiếp thu cái mới, không khai thác được thông tin mạng, trình độ tin học hạn chế, không sử dụng được văn phòng điện tử Eoffice, số cán bộ, công chức mới tuyển dụng được đào tạo bài bản nhưng lại thiếu kinh nghiệm trong xử lý công việc, mất nhiều thời gian làm quen với công việc, thực tế đào tạo ở các trường Đại học khác hẳn với xử lý nghiệp vụ hàng ngày Với tình hình kinh tế xã hội của tỉnh nhà, của đất nước cũng như trong khu vực ngày có nhiều thay đổi, các văn bản pháp luật liên quan công tác xử lý vi phạm hành chính liên tục thay đổi để phù hợp với xu thế, công nghệ thông tin ngày càng phát triển, giao lưu hợp tác ngày càng mở rộng, cải cách hành chính ngày càng đổi mới đòi hỏi người công chức Quản lý thị trường làm công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường phải nắm bắt kịp thời xu thế, đáp ứng tốt đòi hỏi của xã hội Với những hạn chế về năng lực của kiểm soát viên thị trường cả về kiến thức, kỹ năng như vậy sẽ ảnh hưởng tới công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường và ảnh hưởng tới hoạt động chung của đơn vị.

Bên cạnh đó, từ trước đến nay, chưa có đề tài nào nghiên cứu năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn do

đó vấn đề đặt ra là cần phải có những nghiên cứu, đánh giá được năng lực hiện tại của công chức kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn từ đó đề ra giải pháp nhằm đáp ứng được yêu cầu công việc trong thời kỳ hội nhập hiện nay

Xuất phát vì lý do nói trên, học viên lựa chọn đề tài “Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn”

làm luận văn thạc sỹ của mình.

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài

Trong quá trình thực hiện luận văn học viên có tham khảo một số công trình sau:

Luận văn thạc sỹ trường Đại học kinh tế quốc dân của Vũ Xuân Mạnh (2017) “ Năng lực kiểm toán viên dự án đầu tư tại kiểm toán nhà nước chuyên

ngành IV” đã phần nào nói lên được khung năng lực của kiểm toán viên, thực trạng về năng lực của kiểm toán viên các dự án đầu tư của kiểm toán nhà nước, chỉ ra được một số điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của nó từ đó

đã đề ra được một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực của kiểm toán viên các dự án đầu tư tại kiểm toán nhà nước tuy nhiên luận văn chỉ tập trung nghiên cứu về năng lực của kiểm toán viên dự án đầu tư chứ chưa tập trung vào nghiên cứu sâu về vẫn đề năng lực của cán bộ, công chức nhất là công chức kiểm soát viên thị trường

Luận văn thạc sỹ Trường Đại học kinh tế Quốc dân của Nguyễn Vinh Quang (2016) “Nâng cao năng lực thanh tra viên thanh tra xây dựng quận Hai

Bà Trưng, thành phố Hà Nội” Luận văn đã khái quát được khung năng lực của thanh tra viên xây dựng, thực trạng về năng lực của thanh tra viên xây dựng tại quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội, chỉ ra các mặt mạnh, mặt yếu và nguyên nhân của các điểm mạnh, điểm yếu đó từ đó đề ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao năng lực của các thanh tra viên xây dựng tuy nhiên chưa tập trung vào nghiên cứu sâu về vẫn đề năng lực của cán bộ, công chức nhất là công chức kiểm soát viên thị trường.

Nguyễn Văn Phúc (2018) “ Năng lực kiểm sát viên tại viện kiểm soát nhân dân tỉnh Sơn La”, luận văn thạc sỹ của trường Đại học kinh tế quốc dân, Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về kiểm sát viên viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh, chỉ rõ các yếu tố cấu thành năng lực kiểm sát viên viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh Luận văn cũng đánh giá được thực trạng năng lực kiểm sát viên tại viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La, chỉ ra được những điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu từ đó luận văn đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực cho kiểm sát viên tại viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đến năm 2020, cụ thể như: Đa dạng hình thức và phương pháp tuyển dụng, hoàn thiện các quy trình, tiêu chuẩn tuyển dụng kiểm sát viên; Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các quy định liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng kiển

sát viên, tuy nhiên chưa tập trung vào nghiên cứu sâu về vẫn đề năng lực của cán bộ, công chức nhất là công chức kiểm soát viên thị trường

Trần Mạnh Hùng (2017) với đề án cấp tỉnh “Nâng cao năng lực kiểm tra kiểm soát thị trường của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn giai đoạn

2015 - 2020”; đề án đã tập trung nghiên cứu về biện pháp nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát thị trường của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn,

đè xuất, kiến nghị một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường ở tỉnh Lạng Sơn, tuy nhiên chưa tập chung nghiên cứu sâu về năng lực của kiểm soát viên thị trường

Theo phạm vi hiểu biết của học viên, cho đến thời điểm này chưa có công trình nào nghiên cứu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn.

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định được khung nghiên cứu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường.

- Đánh giá được thực trạng năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn Từ đó chỉ ra được điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của các điểm yếu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn.

- Đề xuất được các giải pháp nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn, bao gồm cả các kiểm soát viên thị trường tại các đội quản lý thị trường trực thuộc.

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chỉ tập chung nghiên cứu các kiểm soát viên không giữ chức vụ quản lý.

+ Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá năng lực của

kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn theo ba nội dung gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ, đạo đức nghề nghiệp.

+ Về không gian: Nghiên cứu tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn + Về thời gian: Số liệu thu thập giai đoạn 2013 – 2017 và đưa ra giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025.

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

Hình 1: Khung nghiên cứu về năng lực của kiểm soát viên thị trường

tại chi cục quản lý thị trường.

Nguồn: Tổng hợp của tác giả

5.2 Quy trình nghiên cứu

- Bước 1: Sưu tầm và nghiên cứu các công trình có liên quan để xác định khung nghiên cứu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường.

Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường đáp ứng được yêu cầu

Khoảng cách giữa yêu cầu với thực trạng về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

Yêu cầu về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

- Về kiến thức

- Về kỹ năng

- Về thái độ, đạo đức nghề nghiệp

Thực trạng về năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản

lý thị trường

- Về kiến thức

- Về kỹ năng

- Về thái độ, đạo đức nghề nghiệp

Các giải

pháp nâng cao năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản

lý thị trường

Các nhân tố

ảnh hưởng đến

năng lực của kiểm

soát viên thị trường

tại chi cục quản lý

- Bước 2: Xác định yêu cầu về năng lực của Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn thông qua việc thu thập chức năng, nhiệm vụ, bản mô tả công việc của kiểm soát viên thị trường, định hướng phát triển ở Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đến năm 2020

và tầm nhìn đến năm 2025 và thu thập số liệu sơ cấp bằng việc điều tra, khảo sát lãnh đạo Chi cục và lãnh đạo các Đội Quản lý thị trường, kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn.

- Bước 3: Đánh giá thực trạng năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn thông qua điều tra, khảo sát lãnh đạo Chi cục, lãnh đạo các Đội Quản lý thị trường và kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn Dữ liệu thu được từ các phân tích, điều tra, khảo sát sẽ được tác giả xử lý bằng phần mềm Excel, sau

đó tập hợp vào các bảng, hình trên cơ sở đánh giá thực trạng, xác định khoảng cách giữa yêu cầu và thực trạng năng lực của Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn, tìm ra được nguyên nhân tạo ra được những khoảng cách đó.

- Bước 4: Trên cơ sở nguyên nhân tạo ra những khoảng cách giữa yêu cầu và thực trạng năng lực, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cho kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn.

6 Kết cấu của luận văn.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục thì luận văn được kết cấu thành 03 chương, cụ thể:

- Chương 1: Cơ sở lý luận kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

- Chương 2: Đánh giá năng lực của Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

- Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực của Kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CỦA KIỂM SOÁT VIÊN THỊ TRƯỜNG TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG

1.1 Kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

1.1.1 Khái niệm kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

Theo Quốc hội (2016) lực lượng quản lý thị trường là lực lượng chuyên trách của Nhà nước thực hiện chức năng phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hành vi vi phạm pháp luật về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và gian lận thương mại; hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành Lực lượng Quản lý thị trường được xây dựng theo hướng chính quy, tổ chức chặt chẽ; bảo đảm sự quản lý và chỉ đạo thống nhất từ trung ương đến địa phương Hoạt động của lực lượng Quản lý thị trường nhằm mục đích thiết lập trật tự, kỷ cương và bảo đảm cho các hoạt động kinh doanh trên thị trường diễn ra lành mạnh, theo đúng pháp luật Theo Chính phủ (2008) thì chi cục quản lý thị trường là tổ chức trực thuộc

sở công thương, thực hiện chức năng tham mưu, giúp giám đốc sở công thương quản lý nhà nước về công tác quản lý thị trường, bảo đảm lưu thông hàng hóa theo pháp luật; tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh chống các vi phạm pháp luật trong hoạt động thương mại, công nghiệp, các lĩnh vực khác được pháp luật quy định và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi tắt là cấp tỉnh) giao trên địa bàn cấp tỉnh; thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật

Theo Quốc hội (2008): “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng,

bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong

cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân

chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước,

tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”.

Như vậy kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường là người được tuyển dụng và bổ nhiệm vào ngạch kiểm soát viên thị trường là công chức quản lý thị trường làm việc tại Chi cục Quản lý thị trường, thực hiện các hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ cơ bản trong lĩnh vực quản lý thị trường, tham mưu hoặc trực tiếp kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ nội vụ (2015) thì công chức quản lý thị trường được chia thành 03 ngạch là kiểm soát viên chính thị trường, kiểm soát viên thị trường, kiểm soát viên trung cấp thị trường

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

Là công chức chuyên môn của Chi cục Quản lý thị trường, kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường có hai chức năng chính:Thứ nhất là trực tiếp thực hiện các nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường;Thứ hai là tham mưu cho cấp có thẩm quyền về công tác quản lý thị trường.

Chức năng trực tiếp thực hiện các nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường gồm các nhiệm vụ cụ thể:

- Kiểm tra việc chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân kinh doanh trong hoạt động thương mại, công nghiệp và các nhiệm vụ khác do pháp luật quy định trên địa bàn được phân công phụ trách, xử lý theo thẩm quyền các hành vi vi phạm pháp luật tức là tuân thủ đúng yêu cầu của pháp luật

- Xây dựng và thực hiện kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường.

- Phối hợp với các tổ chức, cá nhân có liên quan trong công tác phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh thương mại, công nghiệp trên địa bàn.

- Tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật trong kinh doanh thương mại, công nghiệp liên quan đến hoạt động kiểm tra, kiểm soát trên địa bàn được phân công.

- Thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật Chức năng tham mưu cho cấp có thẩm quyền về công tác quản lý thị trường bao gồm các nhiệm vụ:

- Tham mưu, đề xuất với cấp trên kế hoạch, biện pháp về tổ chức thị trường, bảo đảm lưu thông hàng hóa.

- Tham mưu, đề xuất với cấp trên các kế hoạch về kiểm tra, kiểm soát thị trường trong hoạt động thương mại, công nghiệp trên địa bàn.

- Tham mưu, đề xuất với cấp trên về biện pháp, các dự án cấn thiết để tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, chế độ về quản lý thị trường.

- Kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác quản lý thị trường.

1.1.3 Đặc điểm công việc của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản

- Kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường chịu sự quản lý trực tiếp về tổ chức cũng như chuyên môn nghiệp vụ của chi cục quản lý thị trường, đồng thời trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thường xuyên có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước khác như thuế, công an, hải quan, biên phòng…

- Kiểm soát viên thị trường còn phải phối hợp tốt với các đồng nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ do đặc thù hoạt động, thực hiện nhiệm vụ của kiểm soát viên thị trường là thực hiện nhiệm vụ theo Đoàn kiểm tra, hoạt động theo nhóm.

- Công việc của kiểm soát viên thị trường mang tính nhạy cảm, phức tạp và nguy hiểm vì thường xuyên phải đấu tranh trực tiếp với các đối tượng buôn lậu, buôn bán hàng cấm, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, các đối tượng luôn chống đối quyết liệt nhằm tẩu tán tang vật vi phạm hành chính, thường xuyên phải thực hiện truy đuổi với tốc độ cao, nguy hiểm cho bản thân; Mặt khác lại thường xuyên tiếp xúc với tiền, hàng và sự cám dỗ, lôi kéo từ các đối tượng.

- Công việc của kiểm soát viên thị trường luôn phải chịu đựng áp lực từ nhiều phía, thường xuyên phải thực hiện nhiệm vụ ngoài giờ hành chính, đêm muộn, truy đuổi với tốc độ cao.

1.2 Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

1.2.1 Khái niệm năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

Theo Hoàng Phê (2001) thì “ Năng lực là kỹ năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó”.

Theo Bernard Wynne và cộng sự ( 1997) thì “ Năng lực bao gồm kiến thức, kỹ năng tích lũy được, cách cư xử và thái độ của một cá nhân áp dụng

để hoàn thành một công việc nào đó”

Theo tác giả Denyse Tremblay cho rằng: “Năng lực là khả năng hành động, thành công và tiến bộ dựa vào việc huy động và sử dụng có hiệu quả tổng hợp các nguồn lực để đối mặt với các tình huống trong cuộc sống”.

Theo Tổ chức phát triển công nghiệp Liên Hiệp quốc: “Năng lực là một tập hợp các kỹ năng, kiến thức liên quan và thuộc tính cho phép cá nhân thực hiện thành công một công việc hay một hoạt động”.

Theo từ điển tiếng Việt: “Năng lực làm việc là khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó”

Từ các khái niệm trên, theo tác giả thì năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường là tổng hợp các kiến thức, kỹ năng, thái

độ và đạo đức nghề nghiệp của kiểm soát viên thị trường cho phép họ thực hiện được chức năng, nhiệm vụ của mình và thực hiện được mục tiêu của chi cục quản lý thị trường nơi họ làm việc.

1.2.2 Tiêu chí đánh giá năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

Năng lực của kiểm soát viên thị trường suy cho cùng phải được đánh giá thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao, tiến độ thực hiện nhiệm vụ của cá nhân kiểm soát viên thị trường đó Năng lực của kiểm soát viên thị trường tại Chi cục Quản lý thị trường có thể được đánh giá thông qua các tiêu chí sau:

- Tổng số vụ kiểm tra thực tế/ số vụ kiểm tra theo kế hoạch

- Tổng số vụ xử lý/tổng số vụ kiểm tra thực tế theo kế hoạch

- Tổng số vụ xử lý / tổng số vụ kiểm tra đột xuất

- Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính thu được từ hoạt động kiểm tra, kiểm soát.

- Tổng giá trị hàng hóa tịch thu từ hoạt động kiểm tra, kiểm soát.

- Kết quả thực hiện nhiệm vụ của kiểm soát viên thị trường.

- Kết quả thực hiện nhiệm vụ của kiểm soát viên thị trường thì được xếp thành 4 mức độ là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ, hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực và không hoàn thành nhiệm vụ.

1.2.3 Các yếu tố cấu thành năng lực của kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường

Từ khái niệm năng lực của kiểm soát viên thị trường đã nêu thì năng lực của kiểm soát viên thị trường được cấu thành bởi 3 yếu tố đó là kiến thức,

kỹ năng và thái độ, đạo đức nghề nghiệp

lý vi phạm hành chính đói hỏi kiểm soát viên thị trường khithi hành công vụ phải nắm vững các quy định của pháp luật liên quan đến lực vực kiểm tra, xử

lý thì mới đảm bảo xác định đúng hành vi, đúng mức phạt đúng quy trình xử

lý đảm bảo không xảy ra khiếu nại, khiếu kiện.

- Nắm vững chính sách lưu thông hàng hóa trên thị trường, chính sách đối với một số mặt hàng kinh doanh có điều kiện và mặt hàng hạn chế kinh doanh Việc kiểm tra, kiểm soát thị trường đòi hỏi kiểm soát viên thị trường thực hiện nhiệm vụ phải nắm vững được chính sác lưu thông hàng hóa và mặt hàng kinh doanh có điều kiện, hạn chế kinh doanh từ đó tránh việc kiểm tra tràn lan, không đúng mục đích.

- Nắm được những nội dung cơ bản về chính sách thuế, chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa lưu thông trên thị trường và chống các hành vi gian lận thương mại trong lĩnh vực này Có nắm chắc các quy định về thuế và hóa

đơn chứng từ mới có thể xác định đúng vi phạm, từ đó xác minh thông tin mới chính xác tiến tới tham mưu, đề xuất kiểm tra chính xác, xử lý đúng hành

vi, đúng người.

- Nắm vững các kiến thức có liên quan đến lực lượng quản lý thị trường như kiến thức về kiểm tra, kiểm soát thị trường, kiến thức về đo lường, chất lượng hàng hóa, ghi nhãn hàng hóa, kiến thức về an toàn thực phẩm…Việc kiểm tra, kiểm soát thị trường thường liên quan đến nhiều lĩnh vực đòi hỏi kiểm soát viên thị trường phải nắm vững kiến thức cơ bản liên quan các lĩnh vực đó, tránh việc xác định sai hành vi, xử phạt sai.

- Nắm vững chức năng, nhiệm vụ của chi cục quản lý thị trường, đội quản lý thị trường và kiểm soát viên thị trường Trong thực hiện nhiệm vụ trước tiên kiểm soát viên thị trường phải biết mình được làm những gì, thẩm quyền từng cấp, trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền hạn ra sao do vậy đòi hỏi việc đầu tiên là kiểm soát viên thị trường phải nắm vững chức năng, nhiệm vụ của chi cục quản lý thị trường, đội quản lý thị trường và bản thân kiểm soát viên nếu không sẽ rất dễ vi phạm pháp luật.

- Am hiểu về thực tiễn sản xuất, kinh doanh, đời sống kinh tế xã hội địa phương nơi công tác.

- Nắm được xu thế phát triển công tác quản lý thị trường địa phương, trong nước và thế giới.

1.2.3.2.Về kỹ năng

Theo Nguyễn Thị Ngọc Huyền, Đoàn Thị Thu Hà, Đỗ Thị Hải Hà (2012) thì “kỹ năng là năng lực của con người có thể đưa kiến thức vào thực tế để đạt được kết quả mong muốn với hiệu lực và hiệu quả cao” Các kỹ năng cần thiết đối với kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường bao gồm:

- Kỹ năng phân tích và tổng hợp diễn biến tình hình thị trường, giá cả hàng hóa đối với các mặt hàng thiết yếu, địa bàn trọng điểm và dự báo xu thế biến động bất thường của thị trường: Một trong những nhiệm vụ chính và cũng là yêu

cầu năng lực của kiểm soát viên thị trường là phải tổng hợp, phân tích được diễn biến thị trường, nắm bắt xu hướng biến động giá cả hàng hóa để kịp thời báo cáo, tham mưu đề xuất với lãnh đạo biện pháp quản lý thị trường.

- Kỹ năng thống kê, tổng hợp, báo cáo, cập nhật thông tin các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trên địa bàn: Theo quy định tại thông tư 24/2009/TT-BCT thì kiểm soát viên thị trường còn phải thống kê, tổng hợp và xây dựng được sổ bộ các hộ kinh doanh trên địa bàn được quản lý, đảm bảo cập nhật quản lý đầy đủ số hộ kinh doanh tăng, giảm, báo cáo kịp thời lãnh đạo để có phương án tổ chức, quản lý thị trường được phân công, kiểm tra kịp thời đối với các hộ kinh doanh phát sinh, thống kê lập danh sách kiểm tra theo các kế hoạch kiểm tra chuyên đề.

- Kỹ năng điều tra trinh sát chống các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại Trong công tác chống buôn lậu, hàng cấm, hàng giả và gian lận thương mại đòi hỏi việc thu thập thông tin và điều tra xác minh là cực kỳ quan trọng, tránh việc kiểm tra tràn lan không hiệu quả, do đó kiểm soát viên được giao nhiệm vụ phải thu thập và xác minh thông tin chính xác từ đó xây dựng phương án kiểm tra, phương án khám cụ thể để tham mưu lãnh đạo ra quyết định kiểm tra.

- Kỹ năng thẩm tra, xác minh thu thập thông tin và xây dựng cơ sở báo tin trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát của lược lượng quản lý thị trường: Một trong những kỹ năng quan trọng phục vụ cho công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường của kiểm soát viên đó là kỹ năng thu thập thông tin, xây dựng

cơ sở báo tin sau đó xác minh thông tin để phục vụ công tác tham mưu đề xuất kiểm tra đột xuất với các hộ kinh doanh và các vi phạm hành chính trên khâu lưu thông, trong đó việc xây dựng cơ sở báo tin cực kỳ quan trọng vì hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của kiểm soát viên phụ thuộc nhiều vào việc có được thông tin về vi phạm của tổ chức, cá nhân hộ kinh doanh.

- Kỹ năng xây dựng và thực hiện kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường Kiểm soát viên thị trường phải xây dựng được kế hoạch kiểm tram kiểm soát thị trường trên địa bàn được phân công và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch đó đạt hiệu quả, việc này thể hiện năng lực triển khai thực hiện kế hoạch của kiểm soát viên thị trường.

- Kỹ năng kiểm tra, kiểm soát thị trường, tình trạng hoạt động và ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thương mại trên địa bàn Ý thức chấp hành pháp luật, trình độ dân trí của tổ chức, cá nhân kinhdoanh trên địa bàn cũng ảnh hưởng nhiều đến năng lực của kiểm soát viên thị trường, nếu trình độ dân trí cao thì hiệu quả công tác tuyên tuyền sẽ cao, ý thức chấp hành pháp luật tốt, địa bàn ổn định, ý thức cháp hành tốt thì việc xử lý vi phạm hành chính cũng đơn giản hơn.

- Kỹ năng ghi chép ấn chỉ quản lý thị trường, xác minh, giám định hàng hóa, tư vấn và kết luận vụ việc, xử lý vi phạm hành chính, theo dõi, đốn đốc thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính Trong thực hiện

xử lý vi phạm hành chính thì kỹ năng ghi chép ấn chỉ quản lý thị trường là nhiệm vụ chính, ấn chỉ quản lý thị trường chính là các biểu mẫu được ban hành để ghi chép quá trình kiểm tra vụ việc, lập hồ sơ vụ việc, triển khai việc giám định hàng hóa nhằm có cơ sở kết luận vụ việc, xác định chính xác hàn vi vi phạm tiến tới kết luận hành vi tiến hành xử lý vi phạm hành chính, sau khi xác định cụ thể được hành vi phải lập biên bản vi phạm hành chính, ap dụng đúng các chế định và chế tài đẻ ghi quyết định xử phạt, xác định rõ thẩm quyền thuộc cấp nào, khi đã có quyết định xử phạt thì kiểm soát viên phải trực tiếp đốn đốc thi hành quyết định xử phạt nộp tiền phạt vào ngân sách nhà nước.

- Kỹ năng quản lý tang vật, phương tiện bị tạm giữ, tịch thu.Sau khi tịch thu tang vật thì kiểm soát viên thị trường được phân công làm nhiệm thủ kho còn phải tổ chức bảo quan tang vật theo quy định, thiết lập hồ sơ kho, nhập,

xuất, tồn kho Báo cáo định kỳ hàng tháng cho lãnh đạo, đảm bảo hàng hóa không hư hỏng, mất mát,

- Kỹ năng quản lý, cấp phát, sử dụng ấn chỉ quản lý thị trường Thông tư 26/2013/TT-BCT quy định rõ việc quản lý, cấp phát và ghi chép ấn chỉ, kiểm soát viên thị trường được phân công nhiệm vụ kế toán ấn chỉ phải tiến hành nhập kho ấn chỉ, đóng dấu phát hành, khi xuất ấn chi cho kiểm soát viên khác phải vào sổ ký nhận, cấp phát theo thứ tự từ quyển số nhỏ đến quyển số to, thanh toán ấn chỉ đúng quy định, định kỳ hàng tháng báo cáo tình hình sử dụng ấn chỉ qua đó thông kê nhu cầu sử dụng để báo cáo chi cục tiến hành in

ấn chỉ đảm bảo đúng nhu cầu thực tế.

- Kỹ năng xác định hành vi, lập biên bản vi phạm hành chính đảm bảo

xử lý đúng các quy định của pháp luật, đúng nguyên tắc và kịp thời Việc xác định chính xác hành vi vi phạm hành chính trong xử lý vi phạm hành chính cực kỳ quan trọng từ đó sẽ áp dụng đúng các chệ định, chế tài trong

xử phạt, xác định đúng mức phạt đảm bảo không để xảy ra khiếu nại, khiếu kiện, việc này đói hỏi kiểm soát viên thị trường phải nắm vững các quy định của pháp luật, nắm chắc các văn bản quy phạm pháp luật trong xử lý

vi phạm hành chính.

- Kỹ năng quản lý hồ sơ và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, báo cáo đột xuất theo yêu cầu Kiểm soát viên thị trường được phân công nhiệm vụ kiêm nhiệm bảo quản, lưu trữ hồ sơ vụ việc phải tiến hành lưu hồ sơ vụ việc theo quy định, việc lưu hồ sơ phải theo thứ tự logic về mặt thời gian, tài liệu lưu trong hồ sơ phải đầy đủ, không thừa, không thiếu được đánh bút lục đầy đủ, đảm bảo một bộ hồ sơ vụ việc khép kín fai đẩy đủ tài liệu

từ khi bắt đầu đến khi xử lý xong mọi vấn đề liên quan đến vụ việc, qua

đó phải tiến hành thực hiện nhập sổ theo dõi xử phạt vi phạm hành chính

để tiền hàng tổng hợp , báo cáo định kỳ, đột xuất, chuyên đề theo yêu cầu của lãnh đạo.

- Kỹ năng giao tiếp khi thực thi nhiệm vụ, công vụ Khi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường thì kiểm soát viên thị trường cần

có thái độ hòa nhã đối với nhân dân, thực hiện dân vận khéo đảm bảo tuyên truyền phổ biến các quy định của pháp luật tới nhân dân và cương quyết khôn khéo khi tiến hành xử lý vi phạm đảm bảo thực hiện quyết định xử phạt, không gây bức xúc trong nhân dân.

- Kỹ năng tổ chức phối hợp nghiệp vụ với các cơ quan có liên quan Quá trình kiểm tra, kiểm soát thị trường của kiểm soát viên thị trường thường liên quan nhiều lĩnh vực, địa bàn hoạt động của các lực lượng khác do vậy đòi hỏi kiểm soát viên thị trường được phân công nhiệm vụ vụ phải có kỹ năng tổ chức phối hợp tốt với các lực lượng và cơ quan chức năng liên quan, đảm bảo việc phối hợp đạt hiệu quả cao.

- Kỹ năng tuyên truyền, hướng dẫn, phổ biến pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh thương mại cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thương mại công nghiệp trên địa bàn Một trong những nhiệm vụ chính của kiểm soát viên thị trường đó chính là tuyên truyền phổ biến các quy định của pháp luật trong kinh doanh tới các cá nhân, tổ chức tham gia kinh doanh thương mại trên địa bàn, việc tuyên truyền đòi hỏi phải có kỹ năng, có kiến thức, tài liệu chuẩn bị phải đúng đầy đủ đảm bảo đối tượng được tuyên truyền phải nắm và chấp hành các nội dung đã tuyên truyền, nếu là tuyên truyền tại hội nghị thì cần phải có cả kỹ năng truyền đạt.

- Có kỹ năng đề xuất, ý kiến với lãnh đạo về giải quyết vến đề phát sinh trong thực hiện nhiệm vụ được giao Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát thị trường phát sinh rất nhiều tình huống, hành vi vi phạm ngoài

dự tính, đo đó đòi hỏi kiểm soát viên thị trường trong thực hiện nhiệm vụ phải đảm bảo tham mưu kịp thời cho lãnh đạo trong thực hiện nhiệm vụ, có ý kiến

đề xuất rõ ràng, chính xác, đúng các quy định của pháp luật để lãnh đạo kịp thời xử lý, ra quyết định.

- Có kỹ năng tham mưu cho lãnh đạo trong sửa đổi, bổ sung các quy định, quy trình nghiệp vụ trong lĩnh vực lực lượng quản lý thị trường Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, một số quy định của pháp luật còn bất cập, chưa phù hợp với tình hình thức tế hoặc còn nhiều quy định chồng chéo thì kiểm soát viên thị trường phải tham mưu được cho lãnh đạo để kịp thời tham mưu,

đề xuất sửa đổi cho phù hợp.

- Kỹ năng sử dụng phần mềm tin học văn phòng phục vụ cho công việc Trong thực hiện nhiệm vụ nhất là nhiệm vụ kiêm nhiệm, đòi hỏi phải sử dụng đến máy tính, mạng internet, văn phòng điện tử Eoffice, do vậy đòi hỏi các kiểm soát viên thị trường đều phải sử dụng thành thạo tin học văn phòng và một số phần mềm tin học phục vụ thực hiện nhiệm vụ.

- Kỹ năng sử dụng ngoại ngữ: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, việc

sử dụng tốt ngoại ngữ (Anh, Trung) giúp cho kiểm soát viên đọc được các thông tin trên nhãn hàng hóa, bao bì sản phẩm, từ đó có thể nhận ra được một

số dấu hiệu hàng thật, hàng giả, hàng hóa nhập lậu để tiến hành các bước xử

lý tiếp theo.

1.2.3.3.Thái độ đạo đức nghề nghiệp

Với những đặc điểm công việc của kiểm soát viên tị trường như đã nêu ở trên, kiểm soát viên thị trường tại chi cục quản lý thị trường cần có thái độ, đạo đức nghề nghiệp, cụ thể như sau:

- Tuân thủ pháp luật và các quy định về kiểm tra, kiểm soát thị trường

- Có tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.

- Có thái độ cư xử đúng mực, văn minh, lịch sự đối với tổ chức, cá nhân

bị kiểm tra.

- Có bản lĩnh chính trị để vượt qua được các cám dỗ về vật chất.

- Kiểm soát được cảm xúc của bản thân, bình tĩnh,, quyết đoán trong xử

lý công việc.