SKKN giải pháp chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống để phát huy tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 trường tiểu học văn nho

Giải pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống để phát huy tính 5mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 trường tiểu học Văn Nho - Bá Thước”... Kĩ năng giao tiếp được hình thành, ph

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

2.3 Giải pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống để phát huy tính 5mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 trường tiểu học

Văn Nho - Bá Thước”

phát từ giao tiếp Kĩ năng giao tiếp được hình thành, phát triển trong quá trìnhhoạt động hàng ngày của mỗi cá nhân do đó việc rèn kĩ năng giao tiếp phải đượcthực hiện một cách đồng bộ trong các nhà trường mà nền tảng đầu tiên chính làtrường Mầm non, Tiểu học.

Hiện nay, nội dung giáo dục kĩ năng sống luôn được quan tâm, chú trọng

và đã được nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam chúng ta đã đưavào dạy học cho học sinh trong các nhà trường phổ thông Đây cũng chính làđịnh hướng đổi mới giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo Các nội dung giáodục kĩ năng sống được thực hiện dạy học lồng ghép, tích hợp trong các môn học,hoạt động ngoài giờ lên lớp với mục tiêu trước mắt là nâng cao chất lượng giáodục toàn diện cho học sinh và mục tiêu lâu dài góp phần đào tạo thế hệ trẻ, đápứng nguồn nhân lực cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước, hội nhập quốc tế

Nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đã và đang được đổimới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỉ XXI, mà thực chất là cách tiếp

cận kĩ năng sống, đó là: học để biết, học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống Mục tiêu giáo dục phổ thông đang chuyển hướng từ chủ yếu là trang

bị kiến thức sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em học sinh Đặcbiệt, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh được xác định là một trong những nội

dung cơ bản của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông.

Nhiều năm qua, Bộ GD&ĐT đã phát động phong trào này với yêu cầutăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáodục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thứcsáng tạo Phong trào này được triển khai, hưởng ứng mạnh mẽ trong các cấp học

và hiện tại đã trở thành hoạt động thường niên của mỗi nhà trường nhằm nângcao chất lượng giáo dục, chất lượng giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho họcsinh, đặc biệt là học sinh Tiểu học

Nghị quyết 29- NQ/TW “về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đàotạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã chỉ rõ tầm quan

trọng của việc học đi đôi với hành nhằm định hướng học sinh phải biết vận dụng

từ lí thuyết vào hoạt động thực tiễn

Là một trường nằm trong vùng dự án của Chương trình phát triển vùng BáThước, trong những năm qua, được sự hỗ trợ tích cực của chương trình Vùng,nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động thực tiễn nhằm giáo dục, hình thành, bồidưỡng, phát triển kĩ năng sống cho HS Qua quá trình tổ chức hoạt động chothấy học sinh nhà trường còn nhiều hạn chế về kĩ năng giao tiếp, đặc biệt là sựthiếu mạnh dạn, thiếu tự tin bộc lộ qua quá trình giao tiếp giữa thầy với trò, giữatrò với trò Do đó hiệu quả hoạt động chưa đem lại kết quả như mong muốn

Giúp học sinh mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp chính là tạo cho các em sựchủ động trong hoạt động, giải quyết các vấn đề một cách tự tin, thích ứng đượcvới các tình huống trong thực tiễn

Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống, đặc biệt

là kĩ năng giao tiếp sau nhiều năm làm công tác quản lí tại nhà trường tôi luôntrăn trở: Làm thế nào để học sinh mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, đó là lí do tôi

chọn đề tài: “Giải pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống để phát huy tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 trường Tiểu học Văn Nho”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Với sáng kiến này tôi mong muốn các em học sinh nhà trường, học sinhmiền núi, học sinh dân tộc thiểu số nói chung, học sinh lớp 5 trường tiểu họcVăn Nho nói riêng luôn mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp để đem lại hiệu quả caotrong mọi hoạt động

- Giúp giáo viên nhà trường có một số kiến thức và kinh nghiệm trong giáodục kĩ năng sống nói chung, giáo dục kĩ năng giao tiếp mạnh dạn, tự tin cho họcsinh nói riêng

- Giúp bản thân tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn và quản lí nhàtrường theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Các giải pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống để phát huy tính mạnh dạn,

tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 ở trường tiểu học Văn Nho

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: tôi đã tiến hành khảo sát bài tập làm văn thuyết trình trước lớp cho học sinh lớp 5A trường Tiểu học Văn Nho.

- Phương pháp vấn đáp: Thông qua trao đổi bằng lời, vấn đáp trực tiếp đốivới giáo viên, phụ huynh về vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp tổ chức các hoạt động thực tiễn: tổ chức cho học sinh trải nghiệm các hoạt động thực tiễn trong và ngoài giờ học

- Phương pháp phân tích, xử lí số liệu: Sau khi có kết quả khảo sát, tôi tiếnhành phân tích tình hình thực tế để có biện pháp phù hợp

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm :

Kĩ năng sống cần cho suốt cả cuộc đời và luôn luôn được bổ sung, nâng

cấp để phù hợp với sự thay đổi, biến động của cuộc sống Người trưởng thànhcũng vẫn cần học kĩ năng sống

+ Giáo dục kĩ năng sống là trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ, kĩ năng phù hợp

+ Hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực

+ Kĩ năng sống giúp học sinh có khả năng ứng phó phù hợp và linh hoạt trong các tình huống của cuộc sống hàng ngày

+ Kĩ năng sống giúp học sinh vận dụng tốt kiến thức đã học, làm tăng tínhthực hành

+ Kĩ năng sống tạo cơ hội thuận lợi để học sinh thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kĩnăng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống; thói quen và kĩ năng làm việc theonhóm, kĩ năng hoạt động xã hội Đối với học sinh Tiểu học việc hình thành các

kĩ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đếnquá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này [1]

Trong giai đoạn hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xencác yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọnnhững việc gì nên làm và không nên làm Do đó, tùy theo từng cấp học, bậc học

các em học sinh trước khi ra trường cần được trang bị những kiến thức, hiểu biết

xã hội, những kĩ năng cần thiết để bước vào cuộc sống và trở thành công dân tốtphù hợp với xu thế phát triển của xã hội [2]

Nghiên cứu gần đây về sự phát triển của não trẻ cho thấy rằng khả nănggiao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác củamình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề cơbản một cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả học tậpcủa học sinh tại trường [3]

Nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nói chung, học sinh lớp 5nói riêng được thực hiện dạy lồng ghép trong các môn học và hoạt động ngoàigiờ lên lớp Thông qua hoạt động giao tiếp, các kĩ năng của học sinh được bộc

lộ, hình thành, phát triển

Để việc rèn kĩ năng giao tiếp cho học sinh đạt hiệu quả cao, giáo viên cầnthực hiện thông qua 4 bước: Giúp học sinh hiểu rõ những vấn đề căn bản tronggiao tiếp; tạo sự lôi cuốn đối với người đối diện; Sử dụng từ ngữ mềm dẻo vàlinh hoạt; biến giọng nói thành một sức mạnh trong giao tiếp

Đối với học sinh tiểu học( học sinh lớp 5) khi rèn kĩ năng giao tiếp cần tậptrung hình thành 7 kĩ năng cơ bản mà học sinh phải thực hiện hàng ngày phù hợplứa tuổi và môi trường giao tiếp đó là: Kĩ năng chào hỏi và tạm biệt, kĩ năng lắngnghe, kĩ năng quan sát, kĩ năng kiểm soát cảm xúc, kĩ năng nói chuyện – diễnđạt, kĩ năng đặt câu hỏi, kĩ năng mời hẹn

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

2.2.1 Thực trạng công tác giáo dục Kĩ năng sống để phát triển tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 của giáo viên trường tiểu học Văn Nho – Bá Thước:

- Một số giáo viên chưa quan tâm công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh do đó việc giảng dạy còn hời hợt, chưa đạt hiệu quả

- Nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh chưa linh hoạt, chưa đổi mới, thiếu tính sáng tạo

- Trong quá trình rèn kĩ năng giao tiếp cho học sinh, giáo viên chỉ quantâm mức độ giao tiếp tối thiểu tức là giúp học sinh hiểu đúng nội dung giao tiếp

và sử dụng ngôn ngữ đúng, chưa biết tạo sự lôi cuốn đối với người đối diện, sử

dụng từ ngữ mềm dẻo và linh hoạt, biến giọng nói thành một sức mạnh trong giao tiếp.

- Một bộ phận nhỏ giáo viên cho rằng học sinh chưa mạnh dạn, tự tintrong giao tiếp là đặc điểm chung mang tính vùng miền của học sinh dân tộcthiểu số, học sinh miền núi nên kĩ năng giao tiếp chưa mạnh dạn, tự tin là đươngnhiên Đây là quan điểm sai lầm, cực đoan cản trở việc phát triển giáo dục kĩnăng sống cho học sinh

2.2.2 Thực trạng về tính mạnh dạn, tự tin bộc lộ qua giao tiếp của học sinh lớp 5 trường tiểu học Văn Nho.

- Ưu điểm: Một số các em đã có hành vi, thói quen, kĩ năng tốt về pháttriển bản thân, quan hệ bạn bè, ứng xử trong gia đình, ứng xử trong nhà trường,

có nhận xét, đánh giá về đúng sự việc Một số học sinh biết chào hỏi và tạm biệt,

Kĩ năng lắng nghe, Kĩ năng quan sát, Kĩ năng kiểm soát cảm xúc, Kĩ năng nóichuyện – diễn đạt, Kĩ năng đặt câu hỏi, Kĩ năng mời hẹn khá tốt

- Hạn chế: Phần lớn học sinh việc thể hiện kĩ năng còn hạn chế, các emchưa mạnh dạn, tự tin thể hiện bản thân Các em còn ngại nói, ngại viết; khảnăng tự học, tự tìm tòi còn hạn chế đặc biệt là kĩ năng giao tiếp, tự bộc lộ bảnthân vô cùng yếu Nhiều em rụt rè, nhút nhát, không dám bày tỏ ý kiến, thái độcủa mình trước một sự việc; nhất là trong hoạt động chung

- Kết quả khảo sát trắc nghiệm khách quan về kĩ năng thuyết trình thông qua môn Tập làm văn về nội dung tập làm báo cáo thống kê như sau:

HS Thời gian bình tĩnh, tự tin, bình tĩnh, thiếu tự tin

Để cải thiện thực trạng trên tôi xin trình bày các giải pháp thực hiện củamình như sau:

2.3 Giải pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống để phát huy tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh lớp 5 trường tiểu học Văn Nho - Bá Thước” 2.3.1 Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho giáo viên và phụ huynh học sinh về việc giáo dục kĩ năng sống để phát triển tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp cho học sinh.

Ngay từ đầu năm học, tôi triển khai cho giáo viên học tập nghiên cứu

chuyên đề rèn kĩ năng sống cho học sinh tiểu học, để giáo viên nhận thức rõ

tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh; qua đó giúp giáo viênhiểu chương trình học chính khoá thường cho học sinh tiếp xúc từ từ với cáckiến thức văn hoá trong suốt năm học, còn thực tế học sinh sẽ học tốt nhất khi cóđược cách tiếp cận một cách cân bằng, biết cách phát triển các kĩ năng nhậnthức, cảm xúc và xã hội Vì thế, khi học sinh tiếp thu được những kĩ năng giaotiếp xã hội và các hành vi ứng xử cơ bản trong nhóm bạn, thì trẻ sẽ nhanh chóngsẵn sàng và có khả năng tập trung vào việc học văn hoá một cách tốt nhất

Tuyên truyền thông qua các hội nghị của địa phương, hội nghị phụ huynhđầu năm học để giáo viên và phụ huynh, nhân dân xác định rõ trách nhiệm củagia đình và nhà trường, xã hội Từ đó, phụ huynh và giáo viên, các lực lượngtrong xã có sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ hơn trong công tác giáo dục kĩnăng sống, trong đó giáo viên nhà trường giữ vai trò là lực lượng nòng cốt

Thường xuyên đổi mới về nội dung, đa dạng về hình thức tuyên truyềnnhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức trong phụ huynh, làm động lực

để đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục và tham gia trong quá trình xây dựnggiáo dục kĩ năng sống cho học sinh Các giải pháp mới trong tuyên truyền là tổchức hội thi, hoạt động trải nhiệm thực tiễn, tuyên truyền qua Facebook, sử dụngthông điệp tuyên truyền, tranh áp phích, tờ rơi

Phối hợp với Chương trình phát triển vùng Bá Thước tổ chức lấy phiếuthăm dò ý kiến phụ huynh về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh để họ có dịpbày tỏ quan điểm đồng thời qua kênh này lan tỏa trong phụ huynh về tính cấpthiết của việc giáo dục kĩ năng sống cho các em Tổ chức tuyên truyền thông quacác hội thi với hình thức sân khấu hóa để học sinh thể hiện sự mạnh dạn, tự tintrong giao tiếp

2.3.2 Chỉ đạo giáo viên xác định những kĩ năng sống cơ bản và phân loại, lựa chọn kĩ năng mấu chốt để giáo dục cho học sinh- tính mạnh dạn, tự tin.

Đối với tâm sinh lý trẻ em bậc tiểu học thì có nhiều kĩ năng sống quantrọng mà học sinh cần phải biết như: sự hợp tác, tự kiểm soát, tính tự tin, tự lập,

tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp,… Việc xác định được các kĩ năng cơ bảnphù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm

để dạy trẻ Dựa vào các lĩnh vực tâm lí tôi đã yêu cầu giáo viên phân loại cácnhóm kĩ năng sống chính cần giáo dục cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học VănNho như sau:

- Kĩ năng giao tiếp: Rèn cho học sinh các kỹ năng giao tiếp thông

thường; thuyết trình, hùng biện và tự tin nói trước đám đông; kỹ năng phản hồi

và thể hiện cảm xúc; kỹ năng làm việc nhóm…

- Kĩ năng xử lý một số tình huống thường gặp trong cuộc sống: Rèn

cho học sinh kĩ năng xử lý một số tình huống thường gặp trong cuộc sống: Như

sơ cấp cứu ban đầu; kĩ năng xử lý đuối nước; kĩ năng thoát hiểm khi có hỏahoạn, động đất; kĩ năng tham gia giao thông an toàn; phòng tránh tệ nạn bắt cóctrẻ em

- Kĩ năng nhận thức: Kĩ năng ra quyết định, kĩ năng lập kế hoạch, kĩ

năng giải quyết vấn đề, kĩ năng tư duy tích cực, kĩ năng tư duy có phê phán…

Trong mỗi nhóm kĩ năng trên có rất nhiều kĩ năng cụ thể Mục tiêu đặt racủa tôi trong giải pháp này là giúp giáo viên hiểu sâu sắc về bản chất của các kĩnăng sống cần rèn luyện cho học sinh, đặc biệt là tính mạnh dạn, tự tin trong kĩnăng giao tiếp Bởi khi đã rèn luyện được kĩ năng này thì học sinh sẽ có nền tảng

để rèn luyện các kĩ năng khác một cách dễ dàng hơn

2.3.3 Giáo dục tính mạnh dạn, tự tin cho học sinh bằng các phương pháp-kĩ thuật dạy học tích cực:

Sử dụng phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực chính là thực hiện đổi mớiphương pháp, hình thức tổ chức dạy học Trong quá trình chỉ đạo dạy học cácmôn học và tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, tôi yêu cầu giáo viên nhàtrường tăng cường các phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học tích cực sau :

- Phương pháp – hình thức tổ chức dạy học tích cực: Dạy theo nhóm;

sử dụng phương pháp động não; phương pháp giải quyết vấn đề; phương phápnghiên cứu trường hợp điển hình; phương pháp đóng vai; phương pháp trò chơi,hình thức dạy cá nhân, dạy ngoài trời, dạy thông qua hoạt động trải nghiệm thựctiễn

Đối với trường Tiểu học Văn Nho, phương pháp được giáo viên sử dụngthường xuyên, hiệu quả là phương pháp đóng vai, phương pháp trò chơi phóngviên Các phương pháp này phát huy tính mạnh dạn, tự tin của các em rất cao.Sau mỗi lần được tham gia đóng vai, đặc biệt vai phóng viên các em sẽ nhanhnhẹn, hoạt bát hơn nhiều Khi sử dụng các phương pháp này cần chỉ đạo giáoviên luân phiên các vai để tất cả các học sinh đều được trải nghiệm, được pháthuy mặt mạnh, khắc phục điểm yếu, tạo cho các em có “ Bản lĩnh cao” tronggiao tiếp

Hình thức dạy học theo nhóm cũng là thế mạnh vô cùng hiệu quả của giáoviên nhà trường Hình thức này phát huy tối đa sự tự giác, chủ động, tích cực vàhợp tác của các thành viên trong nhóm Khi trình bày trong nhóm hoặc trướclớp, các em sẽ bình tĩnh, không e ngại, rèn luyện được tính mạnh dạn, tự tintrong giao tiếp Đây cũng là hình thức khuyến khích, nâng cao năng lực, tinhthần, thái độ học tập cho học sinh

- Một số kĩ thuật dạy học tích cực: Được sự hỗ trợ tích cực của các

chuyên gia dự án, tạo sự đổi mới trong dạy học và giáo dục kĩ năng sống tôi chỉđạo giáo viên sử dụng các kĩ thuật dạy học như: Kĩ thuật chia nhóm; Giao nhiệmvụ; Kĩ thuật đặt câu hỏi; Các mảnh ghép, Kĩ thuật khăn trải bàn; Động não; Kĩthuật trình bày 1 phút; Hỏi và trả lời; Hỏi chuyên gia; Kĩ thuật bản đồ tư duy;Viết tích cực; Đọc hợp tác (còn gọi là đọc tích cực); Nói cách khác; Phân tíchphim; Tóm tắt nội dung tài liệu theo nhóm, Các kĩ thuật dạy học trên giúp họcsinh được rèn kĩ năng giao tiếp, từ đó học sinh trở nên mạnh dạn, tự tin hơn

- Để việc giáo dục kĩ năng sống đạt hiệu quả, vận dụng quy trình đã đượctập huấn từ các chuyên gia dự án Vùng, tôi chỉ đạo giáo viên nhà trường thực

hiện bài giảng theo 4 bước (giai đoạn): Khám phá, Kết nối, Thực hành, luyện tập, Vận dụng Khuyến khích giáo viên sử dụng các tài liệu bổ trợ đã được, sử

dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học để các emchủ động, tích cực, hứng thú trong học tập; phát huy tính sáng tạo, tạo được bầukhông khí cởi mở thân thiện của lớp, của trường Chỉ đạo giáo viên trong giờhọc phải tạo cơ hội cho các em được nói, được trình bày trước nhóm bạn, trướctập thể, nhất là những em còn hay rụt rè, khả năng giao tiếp kém Qua đó gópphần tích lũy, rèn luyện tính mạnh dạn, tự tin cho các em Tạo sự gần gũi và tạomối thân thiện đối với học sinh

2.3.4.Giáo dục tính mạnh dạn, tự tin tích hợp lồng ghép vào các môn học

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục, Sở Giáo dục và của

ngành về nhiệm vụ giáo dục kĩ năng sống Để giáo dục tính mạnh dạn, tự tin chohọc sinh có hiệu quả, tôi chỉ đạo giáo viên nhà trường vận dụng lồng ghép, tíchhợp vào tất cả các môn học, tiết học, nhất là các môn: Tiếng Việt; Đạo đức;

Toán để các em được làm để học, được trải nghiệm như trong cuộc sống

thực

Để việc giáo dục lồng ghép này đạt hiệu quả thì tôi yêu cầu giáo viên hiểu

rõ và thực hiện các công việc sau:

Một là: GV cần phân biệt được sự khác nhau giữa dạy các môn học với giáo dục kĩ năng sống:

Đối với môn đạo đức: Chương trình giáo dục môn Đạo đức ở cấp tiểu

học có một số nội dung trùng hợp với nội dung của giáo dục kĩ năng sống Tuynhiên, mục đích và phương pháp dạy các môn này không giống nhau hoàn toàn

Chẳng hạn như: Trong chương trình môn Đạo đức lớp 5 tuần 9 có bài:

“ Tình bạn” Mục tiêu của của môn đạo đức là:

- Học sinh biết được khái niệm thế nào là tình bạn;

- Bạn bè phải đoàn kết, thân ái, giúp đỡ lẫn nhau, nhất là những lúc khó khăn, hoạn nạn

- Biết được ý nghĩa của tình bạn, cư xử tốt với bạn bè trong cuộc sống hàng ngày

Tuy nhiên trong việc dạy kĩ năng sống thì giáo viên cần dạy cho học sinh các kĩ năng sau:

- Kĩ năng tư duy phê phán (biết phê phán, đánh giá những quan niệm sai, những hành vi ứng xử không phù hợp với bạn bè)

- Kĩ năng ra quyết định phù hợp trong các tình huống có liên quan tới bạnbè

- Kĩ năng giao tiếp, ứng xử với bạn bè trong học tập, vui chơi và trong cuộc sống Kĩ năng thể hiện sự cảm thông chia sẻ với bạn bè

Đây là sự khác biệt cơ bản của việc giáo dục kĩ năng sống với các môn học khác (như môn Đạo đức)

Như vậy: từ sự so sánh trên giáo viên cần hiểu dạy các môn học phải thựchiện song hành từ cung cấp kiến thức đến kĩ năng, thái độ hành vi còn việc giáodục kĩ năng sống chủ yếu là rèn kĩ năng thông qua hoạt động thực tiễn để tíchlũy kinh nghiệm

Hai là: Giáo viên phải nắm được Mục tiêu giáo dục kĩ năng sống trong môn Đạo đức ở tiểu học nói chung, ở các môn học khác trong chương trình lớp 5 nói riêng.

+ Đối với môn Đạo đức : Giáo dục cho học sinh bước đầu biết sống và ứng

xử phù hợp với các chuẩn mực biến nhận thức thành hành vi chuẩn mực thể hiệnthông qua kĩ năng sống

MỤC TIÊU GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH QUA MÔN ĐẠO ĐỨC

Con ngoan Trò giỏi Công dân

-Phát triển khả năng tư duy và sáng tạo của học sinh

- Rèn cho học sinh biết cách tự phục vụ bản thân và vệ sinh cá nhân, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường

- Rèn cho học sinh biết cách giao tiếp và ứng xử phù hợp và linh hoạt trong cuộc sống hằng ngày

- Hướng dẫn học sinh biết cách phối hợp công việc của từng cá nhân khi làm việc tập thể

- Biết sống tích cực, chủ động

- Tạo cơ hội thuận lợi để học sinh thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình

và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

Thông qua môn Đạo đức, kiến thức được hình thành trên cơ sở từ việcquan sát tranh, từ một truyện kể, một việc làm, một hành vi, chuẩn mực nào đó,sau đó rút ra bài học Từ bài học đó các em liên hệ thực tế xung quanh, bản thân,gia đình và xã hội và môi trường tự nhiên Chỉ khác hơn là giáo viên cố gắngtrong phạm vi có thể khi soạn và giảng từng phần của bài học phải tạo một điểmnhấn cụ thể, rõ ràng, nhằm khắc sâu những kĩ năng sống đã có sẵn trong từngbài học và những kĩ năng sống chúng ta lồng ghép trong quá trình soạn giảng

+ Đối với môn Tiếng Việt: Môn Tiếng Việt là một trong những môn học ở

cấp tiểu học đặt ra mục tiêu và khả năng giáo dục kĩ năng sống khá cao, bởi vì:

- Số lượng phân môn nhiều

- Thời gian dành cho môn học chiếm tỉ lệ cao

- Hầu hết các bài học đều có thể tích hợp giáo dục kĩ năng giao tiếp chohọc sinh ở những mức độ nhất định Đó là các kĩ năng giao tiếp xã hội, như: Viếtthư; Giới thiệu địa phương; Kể chuyện được chứng kiến hoặc tham gia, thuyết

trình tranh luận được lồng cụ thể qua các tình huống giao tiếp Bản thân giáoviên chỉ gợi mở sau đó cho các em tự nói một cách tự nhiên hoàn toàn không gò

bó áp đặt

Đặc biệt; trong phân môn Kể chuyện và Tập đọc, việc rèn cho học sinhtính mạnh dạn, tự tin rất nhiều Thông qua việc học kể một câu chuyện trướclớp; học sinh phải nắm được nội dung câu chuyện, cách kể để biểu lộ được cảmxúc, tạo sự hấp dẫn cho người nghe; có như vậy thì học sinh mới thể hiện câuchuyện một cách tự nhiên, có hiệu quả được

Hoặc đối với phân môn Tập đọc; khi học sinh được luyện đọc hay, đọcdiễn cảm, trước lớp thì các em cũng sẽ thường xuyên thích đọc, thích được thểhiện trước bạn bè và thầy cô

+ Đối với môn Âm nhạc: Là môn học có đặc thù riêng, có nhiều điều

kiện thuận lợi để rèn luyện tính mạnh dạn, tự tin cho các em Cần chỉ đạo giáoviên sử dụng các học sinh có năng khiếu làm gương cho các bạn còn hay thẹnthùng, e dè Thường xuyên động viên, tạo cơ hội để cả lớp được phát huy tinhthần học tập tích cực, sôi nổi, sự thoải mái, tự tin khi thực hành ở từng tiết học

+ Đối với các môn học còn lại: Môn học nào cũng liên quan đến giao

tiếp Giáo viên phải chủ động tạo tình huống để rèn kĩ năng cho học sinh

Ba là: Giáo viên phải nắm được các nội dung cụ thể liên quan đến giáo dục kĩ năng sống, tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp xuất hiện ở môn Đạo đức ở lớp 5.

Là một môn học được dạy từ lớp 1 đến lớp 5 ở trường tiểu học Môn đạo đứcnhằm giáo dục học sinh bước đầu biết cách sống và ứng xử phù hợp với các chuẩnmực xã hội Dạy học môn Đạo đức kết hợp hài hoà giữa việc trang bị kiến thức vớibồi dưỡng tình cảm, niềm tin và hình thành kĩ năng , hành vi cho học sinh

Bản thân môn đạo đức đã chứa đựng nhiều nội dung liên quan đến các kĩ năng như:

- Kĩ năng giao tiếp, ứng xử ( với ông bà, cha mẹ, anh chị em, bạn bè, thầy

cô giáo và mọi người xung quanh)

- Kĩ năng bày tỏ ý kiến của bản thân

- Kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề phù hợp với lứa tuổi