V Ly hợp làm việc có tiếng kêuVI Sửa chữa hệ thống dẫn động và cụm c-ờng hoá VII Lắp ghép ly hợp VIII Điều chỉnh cơ cấu điều khiển ly hợp Lời nói đầu Trong ngành giao thông vận tải, ôt
Trang 1Bộ giáo dục và đào tạo Cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam
Trờng ĐHBK - hà nội Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Nhiệm vụ thiết kế tốt nghiệp
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Hồng Công
2 Các số liệu ban đầu:
Tham khảo xe Huyndai 8 tấn
3 Nội dung các phần thuyết minh và tính toán:
6 Ngày giao nhiệm vụ thiết kế: 2/ 6/ 2010
7 Ngày hoàn thành nhiệm vụ : 15/ 11/2010
Ngày tháng năm 2010
Chủ nhiệm bộ môn Cán bộ hớng dẫn thiết kế
( Ký, ghi rõ họ tên) ( Ký, ghi
rõ họ tên)
Trang 2Sinh viên đã hoàn thành và nộp toàn bộ thiết kế cho bộ môn
Ngày tháng năm 2010
( Ký, ghi rõ họ tên)
Mục lục
Trang
I Yêu cầu và công dụng của ly hợp 6
II Cấu tạo và nguyên lý làm việc của các
I Giới thiệu đặc tính kỹ thuật của xe
HUYNDAI 8 tấn
29
1 Giới thiệu chung về xe HUYNDAI 8 tấn 29
2 Giới thiệu vị trí và nhiệm vụ của cụm ly hợp xe
tải 8 tấn
31
II Giới thiệu hệ thống ly hợp của xe tải 8 tấn 32
1 Sơ đồ cấu tạo chung của hệ thống ly hợp 32
2 Sơ đồ đẫn động chung của hệ thống ly hợp 34
3 Cấu tạo và nguyên lý làm việc của cụm ly hợp 35
4 Cấu tạo hệ thống điều khiển và cờng hoá 37
c Nguyên lý làm việc của hệ thống điều khiển
và cờng hoá
39
I Tính toán thiết kế ly hợp trên xe ô tô tải 8
tấn
41
1 Xác định mômen quay mà ly hợp cần truyền 41
Trang 3V Ly hợp làm việc có tiếng kêu
VI Sửa chữa hệ thống dẫn động và cụm
c-ờng hoá
VII Lắp ghép ly hợp
VIII Điều chỉnh cơ cấu điều khiển ly hợp
Lời nói đầu
Trong ngành giao thông vận tải, ôtô là một phơng tiệnquan trọng để vận chuyển hành khách và hàng hoá Nó chiếmmột vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triểnnền kinh tế quốc dân Cùng với sự phát triển của ngành khoahọc và kỹ thuật khác, ngành sản xuất chế tạo ôtô trên thế giớicũng ngày càng phát triển và hoàn thiện hơn, đáp ứng khả
Trang 4năng vận chuyển, tốc độ, an toàn cũng nh đạt hiệu quả kinh
tế cao
Trong những năm gần đây nớc ta là một nớc đang pháttriển, nền kinh tế phát triển mạnh, nhu cầu về vận chuyểnhành khách và hàng hoá Do đó giao thông vận tải phát triểnnhanh Bên cạnh đó chất lợng đờng xá cũng ngày càng tốt hơn,cho phép nâng cao tốc độ trung bình của xe
Những năm qua từ khi nghị định 36CP của thủ tớngchính phủ về đảm bảo an toàn giao thông thực đợc thực hiện,thì việc nâng cao trình độ tin cậy cho ôtô chạy ở tốc độ cao
là một vấn đề hết sức cần thiết
Việc đảm bảo cho ôtô chuyển động an toàn đòi hỏi hệthống điều khiển của xe phải luôn đảm bảo tình trạng kỹthuật tốt Trong toàn bộ hệ thống cụm ly hợp trên Ôtô chiếm vịtrí hết sức quan trọng, nó là hệ thống quyết định về an toàncho ôtô hoạt động
Các loại xe ôtô ở nớc ta rất đa dạng về chủng loại do nhiềunớc trên thế giới sản xuất và chế tạo Trong đó các loại xe do LiênXô sản xuất vẫn đợc sử dụng rộng rãi ở nớc ta Hiện nay các nớc
t bản cũng cho ra đời hàng loạt xe có tính năng và kỹ thuật
đảm bảo an toàn để tham gia giao thông, nhất là Hàn Quốc
đã sản xuất hàng loạt xe có tải trọng từ bé đến lớn trong đó cóhãng HUYNDAI đợc xuất sang nớc ta là phổ biến và phù hợp với
địa hình ở Việt Nam
Hệ thống ly hợp đặt trên ôtô thờng dùng loại ly hợp ma sátkhô dẫn động cơ, khí dẫn động thuỷ lực và trợ lực khí nénkết hợp hoặc dẫn động bằng khí nén Ly hợp thuỷ lực tác dụng
Trang 5lên bàn đạp khá lớn, vì vậy chỉ dùng ở ôtô con, ôtô nhỏ, cỡ nhỏ
và trung bình Còn ly hợp dẫn động thuỷ lực và trợ lực khí nénthờng sử dụng cho các loại xe cỡ trung bình và lớn
Trong đó đồ án đợc giao em nhận nhiệm vụ thiết kế hệthống ly hợp cho xe tải cỡ 8 tấn dựa trên xe ôtô HUYNDAI
Chơng I: Tổng quan về ly hợp.
Chơng II: Tính toán thiết kế cơ cấu của ly hợp xe tải
8 tấn dựa trên cơ sở xe Huyndai – 8 tấn.
Chơng III: Thiết kế cơ cấu dẫn động.
Chơng IV: Lắp ghép- điều chỉnh – bảo dỡng cụm ly hợp
Sau một thời gian nghiên cứu thiết kế dới sự hớng dẫn, chỉbảo nhiệt tình của thầy Nguyễn Trọng Hoan và toàn thể cácthầy trong bộ môn ô tô đã giúp em hoàn thành đợc đồ án củamình Mặc dù vậy cũng không tránh khỏi những thiết sót emmong các thầy giúp em tìm ra những thiếu sót đó để đồ áncủa em đợc hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS NguyễnTrọng Hoan cùng toàn thể các thầy trong bộ môn đã giúp emhoàn thành đồ án tốt nghiệp của mình
Trang 6Chơng I: Tổng quan về ly hợp
Ly hợp là một bộ phận quan trọng của Ôtô, nó làm nhiệm
vụ truyền mômen xoắn lớn nhất của động cơ tới hệ thốngtruyền lực, có ảnh hởng tới việc sang số trên ôtô Sự sang sốcủa ôtô đợc thực hiện ngay trong lúc xe đang chạy và động cơ
đang làm việc Ly hợp còn lý cơ cấu đảm bảo an toàn cho hệthống truyền lực khi quá tải
I- Yêu cầu, công dụng và phân loại ly hợp:
1- Công dụng của ly hợp.
Ly hợp đợc đặt sau động cơ và đặt trớc hộp số nên cónhiệm vụ:
- Truyền mômen từ động cơ xuống hộp số
- Là cơ cấu nối, ngắt động lực từ động cơ với hệ thốngtruyền lực trong các trờng hợp sau:
+ Khởi hành
+ Sang số
+ Phanh xe, dừng xe tạm thời
- Là cơ cấu an toàn cho hệ thống truyền lực khi gặp tảitrọng tăng lên đột ngột vì lúc này đĩa ma sát bị trợt
2- Yêu cầu của ly hợp:
Trang 7- Phải truyền hết mômen của động cơ xuống hệ thốngtruyền lực.
- Đảm bảo đợc nhiệm vụ là cơ cấu an toàn cho hệ thốngtruyền lực
- Khi đóng ly hợp phải êm dịu, khi mở ly hợp phải nhanh,dứt khoát
- Cần phải dẫn nhiệt, truyền nhiệt nhanh, tốt ra khỏi bềmặt ma sát để làm tăng tuổi thọ của đĩa ma sát
- Lực đạp tác dụng của ngời lái xe lên bàn đạp vừa đủ,không quá lớn gây mệt mỏi cho ngời lái
- Kết cấu đơn giản, chăm sóc và bảo quản dễ dàng
- Giá thành hạ
3 - Phân loại cụm ly hợp:
- Ly hợp đang đợc sử dụng hiện nay trên các loại ôtô thờng
đợc chia làm 4 loại theo các cách sau:
+ Theo cách truyền mômen xoắn
+ Theo cách tạo lực ép
+ Theo trạng thái làm việc
+ Theo phơng pháp dẫn động điều khiển ly hợp
a- Phân loại ly hợp theo cách truyền mômen xoắn:
Theo cách phân loại này ly hợp đợc chia làm 4 loại:
* Ly hợp mat sát:
- Khái niệm: Là loại ly hợp truyền mômen xoắn bằng bềmặt ma sát
- Phân loại ly hợp ma sát: Theo hình dạng bề mặt ma sátgồm có:
Trang 8+ Ly hợp ma sát loại đĩa.
+ Ly hợp ma sát côn
+ Ly hợp ma sát loại tang trống
- Hiện nay ly hợp ma sát loại đĩa đợc sử dụng rộng rãi vì
có kết cấu đơn giản, khối lợng phần bị động của ly hợp tơng
đối nhỏ
- Hai loại ly hợp còn lại ít đợc sử dụng vì phần động của lyhợp có trọng lợng lớn gây ra tải trọng động lớn tác dụng lên cáccụm chi tiết của hệ thống truyền lực
- Trong loại ly hợp hình đĩa ngời ta còn chia ra:
+ Theo số lợng đĩa ma sát có loại ly hợp một đĩa, hai đĩahoặc nhiều đĩa Trên ôtô chỉ dùng loại ly hợp một đĩa hoặchai đĩa ma sát
+ Theo vật liệu làm bề mặt ma sát có thể chia ra nh sau:
- Atbet đồng với gang
- Ferađo đồng với gang
- Hợp kim đồng với gang
Trang 9nhiệt tạo ra bở một phần công mat sát Tuy vậy ly hợp ma sáthiện nay vẫn đợc sử dụng rộng rãi vì nó vẫn đảm bảo đợcnhững điều kiện làm việc.
- Hiện nay trên ôtô sử dụng rộng rãi nhất là loại ly hợp một
đĩa ma sát khô ( hoặc hai đĩa ma sát )
- u điểm: Của loại ly hợp này là làm việc bền lâu, giảm
đ-ợc tải trọng động tác dụng lên hệ thống truyền lực và dễ tự
động hoá quá trình điều khiển xe
- Nhợc điểm: Cơ bản là chế tạo khó, giá thành cao, hiệusuất truyền lực nhỏ là do hiện tợng trợt
+ Ly hợp thuỷ lực ít đợc sử dụng trong các ôtô Hiện naymới đợc sử dụng trên các loại xe du lịch cỡ nhỏ Tuy nhiên trong t-
ơng lai nó sẽ đợc sử dụng rộng rãi đặc biệt trên các loại xe vậntải hạng nặng
Trang 10xo kiểu cuộn Loại ly hợp lò xo nén bố trí xung quang đợc sửdụng phổ biến hiện nay trên các loại xe ôtô vì nó có u điểmnhỏ, gọn, tạo đợc lực ép lớn, độ tin cậy cao.
* Ly hợp điện từ: Lực ép đợc tạo ra là do lực điện từ.
* Ly hợp bán ly tâm: Là loại ly hợp mà lực nén sinh ra do
lực ly tâm của khối lợng quay Loại này có kết cấu phức tạp nênchỉ sử dụng trên một số xe du lịch
* Ly hợp ly tâm: Là loại ly hợp mà lực nén sinh ra do lực ly
tâm của khối lợng quay Loại này ít đợc sử dụng
c - Phân loại ly hợp theo trạng thái làm việc
Theo trạng thái làm việc của ly hợp đợc phân làm 2 loại:
- Ly hợp thờng đóng: Loại này đợc sử dụng rộng rãi trên
các loại ôtô hiện nay
- Ly hợp thờng mở: Đợc sử dụng trên các xe bánh hơi nh:
Trang 11- Ly hợp điều khiển cỡng bức: Loại này dễ điều khiển
ngời ta phải tác dụng một lực cần thiết lên hệ thống điềukhiển ly hợp Loại này đợc sử dụng hầu hết trên ôtô hiện nay
đều dùng ly hợp thờng đóng
Theo đặc điểm kết cấu và nguyên lý làm việc của hệthống điều khiển ly hợp có các loại dẫn động:
- Dẫn động điều khiển bằng cơ khí
- Dẫn động điều khiển bằng thuỷ lực ( dầu)
- Dẫn động điều khiển bằng trợ lực Tức là ngoài tác dụngcủa ngời lái còn có tác động của trợ lực để ngời lái điều khiển
đợc dễ dàng
Theo đặc điểm cấu tạo của trợ lực nó có thể là trợ lực cơkhí ( lò xo) trợ lực khí nén hoặc trợ lực thuỷ lực
Trang 12II- Cấu tạo và nguyên lý của các dạng cụm ly hợp
1- Ly hợp ma sát:
a- Cấu tạo các dạng ly hợp đĩa mát sát:
* Cấu tạo ly hợp dùng lò xo ép biên một đĩa ma sát:
Trang 13Khi mômen truyền qua bộ ly hợp quá lớn khoảng (700 800) Nm Để giảm đờng kính ngời ta tăng số lợng đĩa thờng là
Trang 14-:-tăng bộ ly hợp lên 2 đĩa Tuy nhiên vấn đề này lại làm cho kếtcấu bộ ly hợp thêm phức tạp và khó tách dứt khoát Loại ly hợp hai
đĩa thờng đợc sử dụng ở các xe tải trọng lớn
* Cấu tạo ly hợp dùng lò xo ép trung tâm một đĩa ma sát:
Trang 15* Cấu tạo ly hợp dùng lò xo loại đĩa ép
Ly hợp có lò xo ép loại đĩa đợc dùng cho các xe có tải trọngnhỏ Đặc biệt là lò xo ép loại đĩa luôn làm nhiệm vụ đóng mở
Trang 16- Trên đĩa bị động có các rãnh hớng tâm chia đĩa thànhnhiều phần vênh so với nhau để tăng độ đàn hồi, tăng độ êmdịu khi nối đóng ly hợp.
- Kết cấu của đĩa bị động mỏng, nhẹ khi ngắt ly hợp
đ-ợc dứt khoát và quán tính nhỏ Có hàng lỗ để gắn đối trọngnhằm cân bằng đĩa khi cần thiết
* Cấu tạo loại ly hợp dùng lò xo ép biên loại hai đĩa ép
Trang 18- Đây là trạng thái làm việc thờng xuyên của ly hợp thờng
đóng Khi ngời lái tác dụng lực lên bàn đạp ly hợp 1 ( hình a)một lực Q nào đó, dới tác dụng các lò xo ép 16 sẽ đẩy đĩa ép 4sát vào đĩa bị động 3 và bánh đà động cơ 2 Khi đó bánh
đà 2, đĩa động 3, đĩa ép 4, các lò xo ép 16 và vỏ ly hợp 6 sẽquay liền thành một khối Mômen xoắn từ trục khuỷu động cơ
1 qua bánh đà 2, qua các bề mắt ma sát giữa đĩa bị động 3với bánh đà và đĩa ép 4 truyền tới moay ở đĩa bị động và tớitrục bị động 11 nhờ nối ghép then hoa giữa đĩa bị động 3
và với trục 11 Ly hợp thực hiện chức năng của một khớp nối dùng
để truyền mômen xoắn
- Ngoài 2 trạng thái trên ta chú ý tốc độ quay của phần chủ
động và bị động của ly hợp khác nhau ( xuất hiện tại thời
điểm đóng hoặc mở ly hợp hoặc có sự quá tải dới tác dụng củatải trọng và mômem quán tính) sẽ làm xuất hiện hiện tợng tơng
đối giữa các bề mặt ma sát của ly hợp Đây là hiện tợng khôngtránh khỏi đối với loại ly hợp đĩa ma sát
2- Ly hợp thuỷ lực:
a- Cấu tạo:
Trang 19- Loại thuỷ động đợc sử dụng nhiều trong các ôtô hiện
đại Trong loại ly hợp này bơm 1 gắn với trục khuỷu động cơ,
đĩa tuốc bin 2 gắn với trục hộp số (H.5)
- So với ly hợp ma sát thì kích thớc và trọng lợng của ly hợpthuỷ động lớn hơn Tuy nhiên toàn bộ trọng lợng của xe dùng lyhợp thuỷ động thì lại không nặng hơn vì các đĩa bơm làmnhiệm vụ của bánh đà
Trang 20b - Nguyên lý làm việc:
- Cánh bơm 1 gắn với trục khuỷu động cơ Đĩa tuốc bin 2gắn với trục hộp số, cả hai đĩa có các rãnh hớng kính, chất lỏngtuần hoàn theo rãnh giữa các cánh ( khi ngắt ly hợp)
- Khi động cơ làm việc đĩa bơm quay do lực ly tâmchất lỏng chuyển động từ tâm với vận tốc V1 theo các cánh rangoài rìa với vận tốc tuyệt đối V2 ( V1 > V2) bắn vào đĩa tuốc
Trang 21bin buộc đĩa này phải quay theo Chất lỏng tiếp tục di chuyển
từ rìa vào tâm đĩa tuốc bin và sang đĩa bơm Chu kỳ tuầnhoàn lại đợc lặp lại
- Mômen quay ở trục đĩa bơm (Mb ) bằng hiệu mô mentrong 1 giây của chất lỏng đi ra và đi vào trong ống bơm
Mb = G/g (R2V2 cos2 – R1V1 cos1)+ G/g : Là khối lợng chất lỏng chảy qua các cánh của bơm
đĩa trong 1 giây
+ R2, R1: Là bán kính ở đĩa ra điểm vào trong ống bơm.+ 1, 2 : Góc hợp thành giữa tốc độ tuyệt đối V1, V2 vàtốc độ theo (tơng đối) U1, U2 Vì tốc độ tuyệt đối của chấtlỏng đi ra đi vào tuốc bin bằng tốc độ tuyệt đối của chất lỏng
đi ra đi vào đĩa bơm cho nên mô men quay tuốc bin MT bằngmô men quay của đĩa bơm Mb
b
T b
T b
T
n
n M
M N
N
Trang 22Trong đó: nT, nb lần luột là số vòng tơng ứng của đĩatuốc bin và đĩa bơm.
Khi ôtô bắt đầu khởi động tại chỗ tuốc bin cha quay (nT =0) Trong quá trình khởi động tốc độ quay của đĩa tuốc bincàng gần tốc độ của đĩa bơm, độ trợt càng giảm hiệu suấttruyền càng cao
3 Ly hợp điện từ:
a - Cấu tạo: Có 2 loại:
- Ly hợp điện từ không có hỗn hợp của sắt từ ( hình 6a)
- Hiện nay đã xuất hiện loại ly hợp điện từ có hỗn hợp sắt
và bắt đầu đợc sử dụng rộng rãi ( sắt từ gồm bột calinol sắthoặc thép hợp kim)
Trang 23b - Nguyên lý làm việc
- Ly hợp có hỗn hợp sắt từ: Sắt có bột calinol sắt hoặcthép hợp kim Lõi điện từ 2 ( phần tử chủ động ) có cuộn dây
3 gắn trên bánh đà 8 Phần ứng 4 nối với trục 6 bằng then hoa.Khoảng không gian A = ( 0,6 -0,8)mm chứa đầy hỗn hợp sắt từ.Khi quay bột sắt từ theo lực tâm văng ra vòng ngoài, cho dòng
Trang 24điện (công suất 50-60W) và cuộn dây 3 ( thuộc bộ phận chủ
động) tạo nên từ trờng hút các bột sắt
- Ưu điểm của loại này là không phải điều chỉnh, các mặt
ma sát hao mòn ít Tuy nhiên các bộ phận bị động của nó cómô men quán tính lớn
III- Hệ dẫn động và cờng hoá ly hợp.
1 Cơ cấu điều khiển, dẫn động ly hợp bằng cơ khí:
a- Sơ đồ nguyên lý:
9876
ma sát thành một khối Lúc này bánh đà quay làm đĩa ma sát,
đĩa ép và vỏ ly hợp quay theo mônem đợc truyền xuống phầnhộp số
* Trờng hợp ly hợp mở:
Trang 25Khi ngời lái đạp bàn đạp ly hợp (7) thông qua cơ cấu dẫn
động (9) kéo đầu dới càng mở (6) đi sang phải, thông qua cơ
cấu dẫn động làm đầu trên càng mở đi sang trái, đẩy đầu
trên của đòn bẩy đi sang trái, nhờ có hệ thông quang treo
đựơc bắt với vỏ ly hợp làm đầu dới của đòn mở đi sang phải
và kéo theo bàn ép đi sang phải làm tách rời đĩa ép, đĩa ma
sát, bánh đà Lúc này bánh đà quay, đĩa ma sát, đĩa ép
đứng yên, mômen không truyền xuống phần hộp số
- Ưu điểm:
+ Kết cấu đơn giản, dễ chế tạo, giá thành thấp, dễ sửa
chữa bảo dỡng
- Nhợc điểm:
+ Lực điều khiển lớn, lực mỏ nhỏ, chỉ dùng cho các xe tải
trọng nhỏ, độ chính xác, an toàn không cao, kết cấu cồng
kềnh, khi làm việc có tiếng ồn……
Trang 26b- Nguyên lý làm việc:
* Trờng hợp mở ly hợp:
- Đạp bàn đạp ly hợp (7) sẽ ép dầu trong xylanh chính tạothành áp suất lớn dẫn theo đờng ống (11) đến xylanh lựcPiston (10) làm xylanh Piston (10) dịch chuyển sang phải, đầutrên càng mở dịch chuyển sang trái tỳ vào đầu trên đòn mởlàm chuyển dịch sang trái, đòn mở ép lò xo ép lại kéo đĩa ép(2) đi ra, tách khỏi đĩa bị động mở ly hợp
* Trờng hợp đóng ly hợp:
- Khi ngời lái thôi đạp bàn đạp, lò xo hồi vị bi T(5) đẩyPiston (10) về vị trí cũ dẫn tới áp suất dầu giảm, lò xo hồi vị ởPiston (10) cũng đẩy Piston (10) sang trái, kéo càng mở (9) đisang trái, đầu càng mở không tỳ vào đầu đòn mở nữa, lò xo
ép giãn ra, ép đĩa ép, đĩa bị động vào bánh đà thực hiện
Trang 273 Cơ cấu dẫn động cơ khí cờng hoá chân không:
ổ bi tê Càng mở
7
4 3
6 5
8 9 10
lò xo hồi vị van Bàn đạ p
Van
Đ ờng ống dẫn khí Piston sing lực
Trang 28xylanh công tác, lúc đó ngăn bên trái có áp suất lớn hơn đẩymàng cao su dịch chuyển sang phải kéo càng mở tỳ vào đầu
đòn mở thực hiện trợ lực mở hoàn toàn ly hợp
* Trờng hợp đóng ly hợp:
Ngời lái thả từ từ bàn đạp, ta thấy lò xo hồi vị đóng vanchân không đồng thời tiếp đó mở van khí trời, màng cao sutrở lại vị trí ban đầu kéo đòn mở tách đầu đòn mở thực hiệnnhiệm vụ đóng ly hợp
Phơng án dẫn động cơ khí cờng hoá chân không ta thấynếu bộ phận cờng hoá lỏng thì ly hợp vẫn làm việc thực hiệnnhiệm vụ đóng mở ly hợp bằng dẫn động cơ khí
c - Ưu điểm và nhợc điểm của cơ cấu này:
- Ưu điểm:
+ Không tốn công suất của xe cho bộ phận cờng hoá
+ Xe càng chạy nhanh độ chênh áp suát càng lớn thì lực ờng hoá càng lớn
c Nhợc điểm:
+ Độ chênh áp suất nhỏ lên lực sinh ra nhỏ làm ngời lái tốnlực nhiều Muốn tạo đợc lực lớn thì kích thớc phải lớn, vì thếkích thớc cồng kềnh bố trí trên xe rất khó, cấu tạo chi tiết phứctạp
4 Cơ cấu dẫn động cơ khí cờng hoá khí nén:
a- Sơ đồ nguyên lý:
Trang 298 9
10
2 1
C àng mở 1
4
2 3
6 5
9 8
Bầu chứa khí Piston sing lực
11 10
b - Ưu điểm và nhợc điểm cơ cấu dẫn động cơ khí và ờng hoá khí nén:
c Ưu điểm:
+ Có sẵn nguồn khí nén trên xe
+ Tạo ra đợc lực cờng hoá lớn, làm việc an toàn ở mọi chế
độ sử dụng
+ Chăm sóc, sửa chữa và điều chỉnh dễ dàng
+ Phù hợp với điều kiện sản xuất ở ta và có tính kinh tếlớn
- Nhợc điểm:
+ ảnh hởng đến hệ thống khí nén trên xe
+ Kết cấu phức tạp, khó chế tạo
+ Số chi tiết nhiều
5 Cơ cấu dẫn động thuỷ lực, cờng hoá khí nén:
a- Sơ đồ cấu tạo gồm:
Trang 304 8 10 9 13
Van 5
Bàn đạ p 3
Càng mở
ổ bi tê 2 1
lò xo hồi vị van 4
Lò xo piston van 6
Ty đẩy 7
Đ ờng ống dẫn khí
Lò xo bầu trợ lực 8
9
Piston sing lực 12
13
Đ ờng ống dẫn dầu
Piston sing lực Bầu chứa khí 11
+ Dùng dầu đắt tiền nên không kinh tế
+ Khó sửa chữa và bảo dỡng
IV- Kết luận
Mục đích của đề tài là đi sâu nghiên cứu thiết kế cho
xe tải 8 tấn có trợ lực dẫn động côn cải tiến giúp cho việc điềukhiển đợc thuận lợi Các thông số cơ bản phục vụ cho quá trìnhthiết kế có thể tham khảo xe ôtô Huynđai 8 tấn là loại xe có tảitrọng trung bình, tơng tự nh xe tải thiết kế
Chơng II: Giới thiệu xe HUYNDAI.
I – Thông số kỹ thuật của xe huyndai 8 tấn.
Trang 311- Giíi thiÖu chung vÒ xe HUYNDAI 8 tÊn:
- Lo¹i xe HUYNDAI 8 tÊn lµ lo¹i xe vËn t¶i do Hµn Quèc s¶n xuÊt
- lo¹i xe: Xe t¶i 8 tÊn
- KiÓu tay l¸i: Bªn tr¸i
- Tõ trôc tríc tíi ®Çu xe : 1535mm
- Tõ trôc sau tíi cuèi xe : 2595mm
Trang 32- Phanh tay: Tang trèng t¸c dông phÝa sau hép sè.
- Phanh x¶ khÝ: Lo¹i van bím
Trang 33- Lo¹i: Diezen 4 kú, phun nhiªn liÖu trùc tiÕp, lµm m¸tb»ng níc.
Trang 34* Cụm ly hợp đợc đặt ở sau động cơ và phía trớc hộp số,
ly hợp có nhiệm vụ:
- Truyền mômen của động cơ xuống phần gầm
- Ngắt mômen từ động cơ xuống phần gầm
* Yêu cầu:
- Ly hợp phải truyền mômen từ động cơ xuống phần gầm
- Khi đóng phải êm dịu
- Khi ngắt ly hợp phải dứt khoát
- Hệ thống điều khiển, dẫn động phải đảm bảo sự chéphình về khoảng cách giữa chân ngời điều khiển và cụm lyhợp
Sơ đồ bố trí hệ thống ly hợp
II- Giới thiệu hệ thống ly hợp của xe huyn dai:
Trang 35* Hệ thống ly hợp của xe 8 tấn là loại ly hợp dẫn động thuỷ lực cờng hoá khí nén, 01 đĩa ma sát khô, dùng lò xo trụ ép biên.
1 Sơ đồ cấu tạo chung hệ thống ly hợp:
- Hệ thống điều khiển và cờng hoá ly hợp đợc chia thành hai phần:
+ Hệ điều khiển bằng dầu thuỷ lực
+ Hệ cờng hoá bằng khí nén
Sơ đồ bố trí chung hệ thống điều khiển và cờng hoá ly
hợp
Trang 37Cấu tạo cụm ly hợp
15 Đai ốcquang treo
26 Đệm cáchnhiệt
vỏ ly hợp đợc liên kết với nhau và truyền lực bằng các vấu lanh
gê đòn bảy và 4 lò xo lá Mỗi vấu truyền lực đợc đúc liền với
đĩa ép và đợc định vị với càng mở bằng chốt Do vậy tạo nên
sự liên kết cứng vững đĩa ép với vỏ theo phơng tiếp tuyến
để đảm bảo truyền mô men xoắn, đồng thời cũng đảm bảo
đợc sự di chuyển dọc trục của đĩa ép khi đóng, mở ly hợp
- Đĩa ép của trục ly hợp ô tô 8 tấn đựơc chế tạo nh sau:
Trang 38+ Xơng đĩa đợc chế tạo bằng thép, không có rãnh, cáctấm ma sát (4) đợc lắp ghép trực tiếp lên xơng đĩa bằng các
đinh tán (tán riêng cho từng vị trí trên tấm ma sát với xơng
đĩa) Bộ giảm chấn bằng các lò xo (31) đợc đặt ở giữa xơngmoay ơ xơng đĩa ma sát, có nhiệm vụ truyền mô men vàgiập tắt các xung đột ngột, xơng đĩa ma sát và xơng moay ơ
đợc liên kết với nhau bằng hệ đinh tán và có độ chuyển dịch
t-ơng đối, then hoa đợc liên kết với nhau bằng hệ đinh tán và có
độ chuyển dịch tơng đối, then hoa đợc liên kết với trục ly hợpbằng các then hoa và tịnh tiến dọc trục, các tấm ma sát (4) đợctán cố định với xơng đĩa
- Đòn mở 10 ly hợp gồm có 04 chiếc, mỗi đòn mở có 4
đầu ngoài liên kết bằng khớp bản lề với đĩa ép qua các ổthanh bi kim Phần giữa liên kết bản lề với bu lông quang treobằng các ổ bi kim Đai ốc điều chỉnh quang treo có dạng chỏmcầu là gối tựa của các càng nối lên vỏ ly hợp, các đai ốc này đợc
ép vào vỏ ly hợp bằng và đợc hãm bằng đệm chặn, mỗi đệmnày đợc cố định với vỏ ly hợp bằng hai bu lông côn Mỗi liên kết
ở giữa càng mở cho phép các càng nối có thể chuyển độngxoay để tạo ra tâm quay thay đổi ở giữa, các đầu ngoài đòn
mở đợc điều chỉnh để chúng nằm trong một mặt phẳngsong song với mặt đĩa ép và mặt xoa bi tê nhờ các đai ốc
điều chỉnh ở trên
- Bạc mở ly hợp đợc liên kết bằng ổ bi tỳ hớng trục và bạctrợt Trong ổ bi tỳ có lợng mỡ bôi trơn cần bổ sung theo định
kỳ hoặc trong sửa chữa lớn Lò xo hồi vị hoặc bạc mở cũng giữcho bạc mở luôn có khe hở với đầu đòn mở phía trong đảm
Trang 39bảo cho ly hợp đóng an toàn, khe hở này phải đảm bảo khoảngcách từ 3-4 mm để chánh bị tỳ, vì trong quá trình làm việccác chi tiết bị mòn làm thay đổi khoảng cách của đòn mở.
* Trờng hợp mở ly hợp:
Khi ngời lái đạp bàn đạp ly hợp, thông qua cơ cấu dẫn
động cụm ly càng mở (25) đẩy cụm bi tê (22) sang trái, mặtxoa của bi tê tỳ vào đầu trong các đòn mở (10) Đòn mở (10)nhờ có hệ thống quang treo ở giữa đợc bắt với vỏ ly hợp lên
đầu ngoài của càng mở đi sang bên phải kéo theo đĩa ép(5), lúc này các lò so ép biên (24) bị nén lại và tách rời đĩa masát (4) ra khỏi bánh đà Lúc này bánh đà, đĩa ép và vỏ ly hợpquay, còn đĩa ma sát, trục ly hợp đứng yên, mô men không đợctruyền về phần hộp số
* Trờng hợp đóng ly hợp:
Khi ngời lái từ từ thả chân khỏi bàn đạp ly hợp, thông quacơ cấu truyền động làm cụm càng mở (25) từ từ sang phải, khicàng mở từ từ sang phải nhờ lực đẩy của lò xo ép biên (24)
đẩy đĩa ép (5) sang trái ép chặt đĩa ma sát với bánh đà và
đĩa ép thành một khối Lúc này mô men của động cơ đợctruyền nh sau:
Nhánh 1: Từ (3) – (4) – (31) – (33) – (29) – Hộp số.
Nhánh 2: Từ (3) – (19) – (5) – (4) – (31) – (33) – (29) – Hộp
số
3 Cấu tạo hệ thống điều khiển và cờng hoá:
a Cấu tạo cụm xi lanh điều khiển:
Trang 40H×nh a CÊu t¹o gåm: