Quá trình viết câu văn sinh động tức là viết câu văn gợi tả, gợi cảm, nó mang tính chủ quan phụ thuộc vào vốn từ và vốn sống, những kinh nghiệm sự hiểu biết riêng của người viết: Ví dụ:
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Bậc Tiểu học được coi là nền tảng của hệ thống giáo dục phổ thông, chất lượng giáo dục phổ thông phụ thuộc nhiều vào kết quả đào tạo của bậc Tiểu học
do đó yêu cầu giáo dục phải làm sao để có kết quả chất lượng tốt nhất Để đạt được điều đó thì một trong những giải pháp của Đảng ta là: “ Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp Giáo dục - Đào tạo và tăng cường cơ sở vật chất cho các trường học” Đảng cũng chỉ ra: “ Đổi mới mạnh mẽ phương pháp Giáo dục -Đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quy trình dạy học…”
Chúng ta biết rằng ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người Vì vậy tiếng mẹ đẻ có vai trò cực kì quan trọng trong đời sống cộng đồng và đời sống của mỗi con người Do đó trẻ em phải được học tiếng mẹ đẻ một cách cẩn thận, đầy đủ và khoa học để có thể sử dụng công cụ này trong những năm tháng học tập ở nhà trường cũng như trong suốt cuộc đời
Tiếng mẹ đẻ có tầm quan trọng rất to lớn do vậy không một quốc gia nào không quan tâm việc dạy học này trong nhà trường, nhất là ở bậc tiểu học Nó là môn học bắt buộc suốt cấp tiểu học Là một trong những môn bắt buộc trong những kì thi từ lớp 1 đến đại học Ở Tiểu học môn này được chia ra nhiều phân môn, đó là: Tập đọc, Luyện từ và câu, Chính tả, Kể chuyện, Tập làm văn Các phân môn này liên quan chặt chẽ với nhau luôn hỗ trợ cho nhau
Đối với học sinh tiểu học, phân môn Tập làm văn là phân môn hết sức quan trọng Nó giúp các em cùng với các môn học khác mở rộng vốn sống, rèn luyện
tư duy lo-gic, tư duy hình tượng, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho học sinh Học các tiết Tập làm văn, học sinh có điều kiện tiếp cận với vẻ đẹp của con người, của thiên nhiên qua các đoạn văn, bài văn điển hình Khi phân tích đề tập làm văn, học sinh có dịp hướng tới cái chân, thiện, mĩ được định hướng trong đề bài Bên cạnh đó còn tạo cơ hội cho học sinh thể hiện mối quan hệ với cộng đồng Những cơ hội đó làm cho tình cảm yêu mến, gắn bó với thiên nhiên, với người và việc xung quanh các em nảy nở, tâm hồn, tình cảm của các em thêm phong phú Đó là những nhân tố quan trọng góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp cho các em
Trong thực tế dạy và học Tập làm văn ở trường tiểu học nói chung, tập làm văn khối 5 nói riêng, đã mang lại nhiều điểm tốt, đạt được một số kết quả nhất định Song nó cũng có khá nhiều điểm yếu và khuyết điểm lớn là bệnh công thức, khuôn mẫu, máy móc thiếu tính chân thực trong cả cách dạy và học tập làm văn
Người thầy thường dạy cho học sinh yêu cầu các em nhớ nhiều để bắt trước
“làm văn” Về phía học sinh, qua nhiều năm làm công chấm bài, khi chấm bài cho học sinh tôi nhận thấy học sinh thường làm 2 kiểu bài được giáo viên phê là:
Trang 2Ý bài văn phong phú, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc có cảm xúc Thực chất vẫn là sao chép, thường là ý vay mượn của bài văn mẫu Từ bài văn mẫu sao chép biến thành bài văn của mình, nên thường nhiều em giống nhau
Bài văn chưa đủ ý, sắp xếp lôn xộn, diễn đạt không trôi chảy, hời hợt, chung chung Chưa bộc lộ rõ cảm xúc trước đối tượng miêu tả Nhiều em thường cảm thấy làm bài văn khó khăn, do các em thiếu vốn sống, thiếu hiểu biết những gì liên quan đến bài làm, ít vốn từ
Xuất phát từ tình hình thực tế đó, cùng với niềm mong mỏi muốn nâng cao chất lượng môn Tập làm văn Trước hết phải rèn luyện, bồi dưỡng cho học sinh biết viết câu văn sinh động là một việc làm hết sức quan trọng Với lí do đó nên
tôi chọn làm sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh viết câu văn sinh động lớp 5.”
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Để giúp cho chúng ta thấy rõ vị trí quan trọng của phân môn Tập làm văn trong môn Tiếng Việt
Để giúp học sinh tiếp thu bài giảng một cách nhẹ nhàng, khắc sâu kiến thức
về phân môn Tập làm văn Bồi dưỡng cho học sinh biết viết câu văn sinh động
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Giúp học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Trung Lý 1 rèn kỹ năng viết câu văn
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
a) Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tìm đọc các tài liệu, tạp chí, giáo trình có nội dung giúp học sinh viết văn hay
b) Phương pháp điều tra: Dự giờ,trao đổi với các bạn đồng nghiệp, học sinh về những khó khăn cũng như thuận lợi khi thực hiện dạy và hỏctong giờ tập làm văn
c) Phương pháp thực nghiệm: Tổ chức cho học sinh thực hiện các yêu cầu của giải pháp đề ra; kiểm tra kết quả và tác dụng của giải pháp khi tiến hành
d) Phương pháp so sánh đối chiếu: Tập chung so sánh kết quả trước và sau khi thực hiện gjải pháp để thấy được kết quả cũng như hạn chế để tìm ra hướng điều chỉnh, khắc phục hợp lý
PHẦN II: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Chương trình Tập làm văn lớp 5 gồm có những nội dung kiến sau:
Loại văn bản
Miêu tả gồm:
Trang 3- Miêu tả cảnh 14 04 18
Các văn bản khác:
Chương trình Tiểu học không có môn văn với tư cách là môn học độc lập nhưng vẫn hướng đến hình thành “năng lực văn” cho học sinh Mục đích này được tích hợp qua tiếng mẹ đẻ( Tiếng việt) để hình thành năng lực văn cho học sinh Tiểu học trước hết phải giúp cho học sinh viết câu văn sinh động
Viết câu đúng thuộc phạm trù ngữ pháp còn viết câu hay thuộc phạm trù tu
từ Viết có nghệ thuật mới thành văn
Viết câu sinh động tức là viết câu văn đạt tốt các yêu cầu: Đúng ngữ pháp,
có hình ảnh và cảm xúc của người viết Quá trình viết câu văn sinh động tức là viết câu văn gợi tả, gợi cảm, nó mang tính chủ quan phụ thuộc vào vốn từ và vốn sống, những kinh nghiệm sự hiểu biết riêng của người viết:
Ví dụ:
- Một học sinh chỉ viết: “Nước sông chảy vào cánh đồng.”
- Còn một học sinh viết: “Dòng sông tuôn bọt trắng xóa, ào ào chảy vào cánh đồng.”
Như vậy câu văn thứ hai đã có hình ảnh nên hấp dẫn người đọc và làm cho
họ có thể hình dung một cách cụ thể về cảnh vật mình tả, công việc mình thuật hay kể lại
Viết câu văn sinh động phụ thuộc vào vốn từ, sự hiểu biết, cách sắp xếp từ của các em Học sinh tiểu học vốn từ, vốn sống của các em còn nghèo nàn Chính vì vậy, giáo viên cần phải có biện pháp cụ thể để dẫn dắt, gợi mở, tạo nguồn cảm hứng khơi dậy suy nghĩ trong các em
2.2 THỰC TRẠNG VIỆC BỒI DƯỠNG HỌC SINH VIẾT CÂU VĂN SINH ĐỘNG KHỐI LỚP 5 TRƯỜNG TIỂU HỌC TRUNG LÝ I -MƯỜNG LÁT.
Để đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội hiện nay đòi hỏi nhà trường phải không ngừng cải tiến, đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Mỗi giáo viên Trường Tiểu học Trung Lý I đều đã nhận thức được vấn đề Đó là phải nâng cao trình độ nghiệp vụ, năng lực chuyên môn để khẳng định mình và tồn tại được trong quá trình phát triển đi lên của nền giáo dục hiện nay
Trang 4Thực tế Trường Tiểu học Trung Lý I cho thấy giáo viên đã có cố gắng nhiều trong việc đổi mới phương pháp dạy học Nhưng đổi mới phương pháp như thế nào, các bước tiến hành ra sao thì mỗi tiết, mỗi bài trên lớp còn có một
số ít giáo viên chưa thể hiện rõ Trong quá trình dạy cho học sinh viết câu văn sinh động đa số giáo viên chưa thật sự quan tâm mới hướng cho học sinh viết câu văn đúng ngữ pháp
Bản thân tôi là giáo viên chủ nhiệm lớp 5
Tổng số 25 em trong đó: Nữ 13 em; Nam 12 em
Tất cả học sinh trong lớp đều là con gia đinh nông dân sinh ra ở xã Trung
Lý, đây là một xã tỉ lệ hộ nghèo còn nhiều, nhiều gia đình chưa thật sự quan tâm đến việc học của con em mình Qua việc tìm hiểu các đối tượng học sinh, tôi nhận thấy học sinh lớp tôi đa số học sinh đều viết đúng ngữ pháp có nghĩa là các
em đã biết viết câu đầy đủ bộ phận chính và đúng ý nhưng chưa rung cảm người đọc Rất ít học sinh viết được các câu văn sinh động Học sinh viết được các câu văn sinh động tức là học sinh viết câu văn, bài văn có hình ảnh, có cảm xúc Số học sinh viết câu sai: Chưa đúng ngữ pháp, câu lủng củng dài dòng, chưa trôi chảy cũng còn một số em Tôi đã tiến hành ra đề khảo sát chất lượng trong vòng
20 phút với đề sau đây:
Đề bài: Em hãy viết một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu tả cánh đồng vào
mùa lúa chín
Với đề khảo sát trên tôi đã thu được kết quả như sau:
Học sinh viết câu văn Học sinh viết câu đúng Học sinh viết câu còn
Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ
Nguyên nhân : Như tôi đã nêu ở trên, lớp 5 tất cả gia đình các em đều làm
nông nghiệp nên số gia đình có điều kiện để mua tài liệu tham khảo cho con em mình còn quá ít, hơn nữa bố mẹ đi làm cả ngày nên thời gian giành cho con cái còn ít Nhiều phụ huynh trình độ học vấn không cao, nhiều phụ huynh chưa học hết tiểu học Các em khu chính học hai buổi/ ngày nhưng buổi hai lại học sách của SEQAP, vở bài tập thực hành Thời gian giành cho việc bồi dưỡng thêm quá ít, chỉ tranh thủ khi học sinh đã hoàn thành nhanh bài tập và thời gian tăng buổi các ngày nghỉ Các em lớp 5 lại phải giúp bố mẹ chăn trâu, cắt cỏ, trông em…những ngày nghỉ Buổi tối các em mệt nên số em tự giác học ít, các em chỉ học qua loa Nhiều gia đình lại không đôn đốc con học, chỉ phó mặc cho thầy, cô giáo Đây là những nguyên nhân chính ảnh hưởng đến việc học nói chung và việc viết văn hay của học sinh nói riêng Bên cạnh đó thời gian để cho giáo viên rèn cách viết câu văn sinh động cho học sinh còn ít Phương pháp dạy
kĩ năng viết văn của giáo viên còn hạn chế Từ những nguyên nhân trên, tôi đã mạnh dạn đưa ra các giải pháp thực hiện sau đây
Trang 52.3 NHỮNG GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Muốn cho học sinh viết câu văn có hình ảnh, có cảm xúc giáo viên phải dày công luyện tập cho các em và luyện tập phải tiến hành từ dễ đến khó để giúp các em được làm quen và nâng dần kĩ năng viết Tôi đã nghiên cứu sắp xếp và luyện tập cho học sinh theo các phần sau:
Phần 1: LUYỆN TẬP VIẾT CÂU VĂN GỢI TẢ:
Để tập cho học sinh viết câu văn gợi tả tôi tiến hành xây dựng hệ thống các dạng bài tập sau đây:
Dạng 1: Cho học sinh so sánh những cặp câu nhận xét câu nào hay hơn? Vì sao?
Ở dạng bài này tôi muốn cho học sinh nhận biết thế nào là câu văn hay Ví
dụ
: So sánh 2 câu dưới đây và nhận xét câu nào hay hơn? Vì sao?
a1: Cỏ mọc rất nhiều, màu xanh trải ra rất rộng trên khắp các sườn đồi a2: Cỏ mọc tua tủa, màu xanh non ngọt ngào, thơm mát trải ra mênh mông trên khắp các sườn đồi
Khi đưa ra cặp câu trên học sinh đã thấy rõ câu a2 hay hơn câu a1, vì câu a2 sự vật được diễn tả cụ thể, rõ nét khiến người đọc có thể hình dung được sự vật, hiện tượng như hiện ra trước mắt
Dạng 2: Học sinh tập tìm từ thay thế cho từ khác.
Qua luyện tập học sinh có thể tìm được nhiều từ thay thế cho một từ mới làm cho câu văn gợi tả có hình ảnh
Ví dụ: Tìm những từ thay thế cho những từ ngữ gạch chân ở nhưng câu
văn sau làm cho câu văn thêm gợi tả
a Cây chanh trong vườn nở hoa rất trắng
b Mùi hoa chanh lẫn mùi hoa cam, hoa bưởi thơm lắm
Học sinh có thể thay: “rất trắng” bằng “trắng xóa” hay “ Trắng muốt”…
Từ “thơm lắm” thay bằng “ thơm nức”, “ thơm ngát”, “ thơm lừng”,…
Như vậy học sinh có thể mở rộng vốn từ làm cho vốn từ của các em ngày càng phong phú
Dạng 3: Cho học sinh tập điền từ vào chỗ trống.
Ở dạng này cho học sinh thi nhau điền từ, em nào điền được nhiều từ
đúng và chính xác em đó thắng Biện pháp này ngoài làm cho các em mở rộng vốn
từ còn giúp các em dùng từ chính xác hơn
Ví dụ : Tìm những từ ngữ gợi tả điền vào chỗ trống trong những câu văn
sau làm cho câu văn thêm gợi tả
a Dưới chân đồi có một dòng suối chảy…
b Khi chiều tà, tiếng mõ… Báo hiệu đàn trâu … Đã trở về
Ở câu a có thể điền các từ: róc rách, rì rầm, ào ào, Câu b điền các từ: cốc, cốc, cốc …
Dạng 4: Sửa lại câu văn, đoạn văn cho gợi tả hơn.
Học sinh có thêm hoặc bớt hay thay thế từ ngữ gợi tả có tính so sánh, nhân hóa Học sinh có thể sử dụng biện pháp tu từ
Trang 6Ví dụ: Sửa lại những câu văn, đoạn văn sau đây cho gợi tả hơn
“ Sương sớm giăng trên mái nhà Tiếng chim cu gáy trên khóm tre đầu làng Nắng trải vàng đồng quê.”
Học sinh đã thay: “ Sương sớm phủ khắp làng quê Tiếng chim cu gáy văng vẳng từ khóm tre đầu làng Cô nắng rải một màu vàng óng trên khắp cánh đồng lúa chín.”
Dạng 5: Cao hơn bốn biện pháp trên cho học sinh dựa vào ý cần diễn đạt trong những câu văn cho sẵn viết lại để có đoạn văn gợi tả hơn.
Ví dụ: Cho đoạn văn: “ Trước sân trường có một cây bàng to lắm, người
lớn dang tay ôm không xuể Cách mặt đất chừng một mét, thân cây bàng nổi lên những cái u sần sùi Cành lá bàng xòa ra rất rộng.”
Học sinh viết lại: “ Trước sân trường có một cây bàng gốc rất to, ba đứa học trò chúng em cùng dang tay mà ôm không xuể Cách mặt đất chừng một mét, thân cây bàng nổi lên những cái u sần sùi to bằng cái mũ Tán bàng xoè ra như một cái ô khổng lồ che nắng cho một góc sân trường.”
Như vậy từ năm biện pháp trên dần dần học sinh lớp tôi đã biết viết những câu văn gợi tả có hình ảnh sinh động
Phần 2: LUYỆN TẬP VIẾT CÂU VĂN GỢI CẢM
Các dạng bài tập được xây dựng từ dễ đến khó :
Dạng 1: Cho học sinh tập xác định câu văn diễn tả được cảm xúc, tình cảm
gì ?
Ví dụ: Hãy cho biết câu văn sau đã diễn tả được tình cảm và cảm xúc gì
trước sự vật được nêu?
“ Bàn tay của mẹ rám nắng, các ngón tay gầy gầy xương xương mà em yêu biết bao nhiêu.”
Tình cảm ở đây thể hiện sự yêu thương quý trọng của người con đối với người mẹ
Ở dạng này học sinh được làm quen nhiều câu văn, đoạn văn gợi lên tình cảm của con người đối với sự vật, của con người đối với con người… vừa giáo dục về
đạo đức, vừa giúp các em biết viết các câu văn gợi cảm
Dạng 2: Tập viết các câu văn thể hiện thái độ tình cảm khác nhau.
Ví dụ: Viết 4 câu văn thể hiên thái độ tình cảm khác nhau như: Vui – buồn
– thương – giận
Học sinh viết:
- “ Vui biết bao nhiêu khi em được gặp thầy, gặp bạn trong ngày khai trường nhộn nhịp.”
- “ Hôm qua, em vô cùng sung sướng khi được cô giáo tuyên dương trước
cả lớp.”…
- “ Hôm nay làm bài kiểm tra chi được điểm 6, em buồn lắm.”
- “ Em bị bạn hiểu nhầm, em đã cố gắng giải thích nhưng bạn vẫn không thông cảm, em rất giận.”
Trang 7Cùng viết về niềm vui nhưng mỗi học sinh viết một cách khác nhau Các câu văn đã thể hiện rõ những tình cảm khác nhau
Dạng 3: Tập viết câu văn, đoạn văn theo một chủ điểm cho trước.
Học sinh bắt đầu tập viết những câu văn gợi cảm, có thể ban đầu là một hai câu
đó tăng lên ba, bốn câu và dần dần số lượng câu cao hơn cho học sinh viết câu gợi cảm một cách thành thạo hơn
Ví dụ: Viết hai đến ba câu nói về niềm vui trước cơn mưa mùa xuân đầy sức
sống hoặc là viết một đoạn văn gợi cảm nói về lòng yêu trăng
Từ ba biện pháp nêu trên học sinh đã biết viết những câu văn gợi cảm Từ đây tôi cho học sinh bắt đầu làm dạng tổng hợp hơn qua phần 3
Phần 3: TẬP VIẾT CÂU VĂN VỪA GỢI TẢ VỪA GỢI CẢM
Khi học sinh đã làm quen với từng phần( phần 1 và phần 2) tôi bắt đầu yêu cầu học sinh viết câu văn vừa gợi tả vừa gợi cảm nhưng ở phần này tôi cũng cho học sinh làm quen dần
Dạng 1: Tập nhận xét về ý diễn tả cảm giác được biểu hiện trong từng câu, từng
đoạn văn
Ví dụ: Nhận xét về ý diễn tả và cảm giác được biểu hiện trong từng câu văn
dưới đây, từ đó cho biết câu nào hay hơn ?
a Từ một tháng nay, trời nắng gắt
b Từ một tháng nay, cái nắng gay gắt từ trên trời cao dội xuống
c Từ một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống
d Đã hơn một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội
xuống từ dưới lòng đất bốc lên
e Đã hơn một tháng nay, cái nắng gay gắt cứ như từ trên trời cao dội xuống
từ dưới lòng đất bốc lên, làm cho con chó mực nhà em cứ thè lưỡi đỏ và thở hồng hộc
Học sinh nhận xét:
- Câu a: Nói đến cái năng gay gắt tạo cảm giác khó chịu
- Câu b: Ý cụ thể hơn câu a, nói được cái nắng nóng từ đâu xuông Từ “ dội” hay vì diễn tả rõ được cái nóng như trút xuống, đổ xuống tăng thêm cảm giác khó chịu
- Câu c: Hay hơn hai câu trước vì có thêm từ “cứ như” có ý so sánh và tưởng tượng
- Câu d: Ý sâu hơn ba câu trước, tô đậm thêm cảm giác bức bối vì nóng
- Câu e: Hay hơn cả vì ngoài cái ưu điểm ở các câu trên nó còn có thêm hình ảnh sinh động “con chó mực nhà em cứ thè lưỡi đỏ và thở hồng hộc.” Câu này vừa
có giá trị gợi tả, vừa có giá trị gợi cảm
Dạng 2: Học sinh xác định từ loại, những biện pháp tu từ, kiểu câu trong một đoạn văn.
Trang 8Bài tập này giúp các em củng cố lại kiến thức về từ loại, cách sử dụng các biện pháp tu từ, kểu câu sao cho phù hợp và hiểu tác dụng của chúng trong đoạn văn
Dạng 3: Tập viết câu văn gợi tả, gợi cảm dựa vào những câu văn cho trước.
Ví dụ: Dựa vào ý của từng câu văn hãy viết thành những câu văn vừa gợi tả
vừa gợi cảm
a Cây cối toàn một màu xanh
b Trời xanh lắm
Học sinh viết:
a Cây cối xanh một màu xanh bao la vô tận
b Trời xanh mênh mông sâu thẳm tuyệt vời
Dạng 4: Tập viết lại đoạn văn cho gợi tả, gợi cảm.
Ở dạng này học sinh có thể dùng cách chuyển câu kể thành câu hỏi, câu cảm, câu cầu khiến,…dùng cách so sánh, nhân hóa và từ ngữ gợi tả, gợi cảm để viết đoạn văn gợi tả, gợi cảm hơn
Ví dụ: Viết đoạn văn dưới đây cho gợi tả, gợi cảm hơn.
“ Mùa đông đã đến Những cơn gió lạnh đã tràn về Nhìn lên trời, em không thấy chim én nữa Mẹ em giục lấy áo ấm ra mặc Em rất phấn khởi và xúc động khi mặc cái áo len mà me đã may cho em.”
Học sinh viết:
“ Có phải mùa đông lạnh lẽo đã đến rồi không? Đúng rồi, những cơn gió lạnh như cắt da, cắt thịt đã vội vã tràn về! Nhìn lên bầu trời xanh xám như màu chì, em không thấy những cánh én chao liệng nữa Mẹ em giục: “Con hãy lấy chiếc áo len mà mẹ vừa đan xong ra mặc cho ấm đi”! Xỏ tay vào cái áo len mới,
em thấy mình như được lớn thêm một tuổi và thấy ấm áp hẳn lên vì được sống trong tình yêu của mẹ.”
Như vậy ở đoạn văn trên học sinh đã biết viết câu văn sinh động hấp dẫn người đọc
Dạng 5: Qua cách nêu trên đến đây tôi bắt đầu cho học sinh tự mình có thể cho
học sinh viết một đoạn văn sinh động từ những chủ đề mà giáo viên cho trước
và các em vận dụng để viết những bài văn theo đề bài của môn Tập làm văn( SGK môn Tiếng việt)
* Bên cạnh những biện pháp tôi đã trình bày trên để học sinh viết câu văn, đoạn văn, bài văn có hình ảnh gợi tả, gợi cảm tôi còn cung cấp các từ ngữ hay cho học sinh, hướng dẫn học sinh đặt thành các câu văn hay giàu cảm xúc để viết thành đoạn văn, bài văn hay ( Vì để tự các em làm thì đoạn văn, bài văn sẽ không hay, không lôi cuốn người đọc Vì vốn từ của các em còn hạn chế, nghèo nàn) Để làm tốt được phần này đòi hỏi giáo viên phải chịu khó giành thời gian soạn ra hệ thống các từ ngữ cho học sinh dựa vào đó để đặt câu, viết thành đoạn văn, bài văn hoàn chỉnh theo yêu cầu của đề bài
2.4 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU KHI DẠY THỰC NGHIỆM:
Trang 9Qua thời gian dạy học có sử dụng các biện pháp trên trong các đợt kiểm tra chất lượng ngày càng tăng lên:
- Số học sinh viết câu văn gợi tả, gợi cảm nhiều hơn, một số em đã bộc lộ rõ ràng năng khiếu viết văn của mình
- Số học sinh viết câu văn đúng ngữ pháp nhưng câu văn con khô khan đã giảm
- Số học sinh viết câu lủng củng, dài dòng, không đúng ngữ pháp còn rất
ít Tôi đã tiến hành ra đề khảo sát chất lượng học sinh lớp 5 như sau:
Bài kiểm tra (Thời gian: 40 phút)
Đề bài: Em hãy tả một người thân mà em yêu quý nhất (Phương án 1)
Đề bài : Quê hương em có rất nhiều cảnh đẹp mà em yêu thích( dòng sông,
cánh đồng, con đường, đầm sen,…).Em hãy tả một trong những cảnh đẹp đó (Phương án 2)
Biểu điểm nhận xét:
* Đạt bài văn xuất sắc:
- Viết được hoàn chỉnh bài văn đầy đủ ba phần theo đúng yêu cầu của đề bài
- Viết câu đúng ngữ pháp, dùng từ đúng, không mắc lỗi chính tả
- Lời văn sinh động, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc
- Trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng
* Đạt bài văn hoàn thành tốt:
- Viết được hoàn chỉnh bài văn đầy đủ ba phần theo đúng yêu cầu của đề bài
- Viết câu đúng ngữ pháp, dùng từ đúng, không mắc lỗi chính tả
- Lời văn sinh động, có hình ảnh, có cảm xúc
- Trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng
* Đạt bài văn hoàn thành:
- Viết được hoàn chỉnh bài văn đầy đủ ba phần theo đúng yêu cầu của đề bài
- Viết câu đúng ngữ pháp, dùng từ đúng, mắc lỗi chính tả không nhiều
- Lời văn có hình ảnh
- Trình bày tương đối sạch sẽ, chữ viết tương đối rõ ràng
* Bài văn chưa hoàn thành:
- Chưa viết được hoàn chỉnh bài văn đầy đủ ba phần theo đúng yêu cầu của
đề bài
- Viết câu chưa đúng ngữ pháp, dùng từ chưa chính xác, mắc lỗi chính tả nhiều
- Lời văn lủng củng, chưa rõ ý
* Kết quả thu được như sau:
HS viết câu văn sinh động 2 8,0% 6 24,0% 9 36,0%
HS viết câu văn đúng ngữ pháp 16 64,0% 15 60,0% 14 56,0%
Trang 10HS viết câu sai 7 28,0% 4 16,0% 2 8,0%
* Nhận xét đánh giá kết quả thực nghiệm:
Để thành công trong việc bồi dưỡng học sinh viết câu văn sinh động thì người giáo viên cần phải thực hiện tốt những yêu cầu sau:
- Người giáo viên cần phải có lòng yêu nghề mến trẻ, phải nhiệt tình hết lòng vì học sinh thân yêu
- phải luôn luôn tìm tòi, tham khảo các tài liệu, học hỏi đồng nghiệp để nâng cao tay nghề và hoàn thiện bản thân
- Giáo viên phải biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp và hình thức dạy học trong một tiết dạy
- Phân loại học sinh ngay từ đầu năm và có biện pháp cụ thể với từng học sinh
- Giáo viên phải xây dựng cho học sinh hứng thú và thói quen đọc sách Phải làm cho học sinh thích đọc và thấy được đọc sách sẽ có ích cho các em trong suất
cả cuộc đời
- Giáo viên phải giành nhiều thời gian để soạn nhiều bài tập trong cùng một dạng để cho học sinh được rèn luyện tạo thành kỹ xảo cho các em
- Giáo viên phải biết sắp xếp để rèn luyện học sinh sao cho phù hợp với chương trình giảng dạy
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 KẾT LUẬN:
Đối với việc bồi dưỡng học sinh viết câu văn sinh động là một việc làm quan trọng trong trong quá trình dạy học Giúp cho học sinh biết cách viết, cách diễn đạt truyền cảm, hấp dẫn làm cho mọi người có thể hiểu rõ ý mà mình muốn nói, muốn viết
Chính vì vậy trong quá trình dạy học cần phải chú trọng hơn nữa đến việc bồi dưỡng cho học sinh viết câu văn sinh động Việc bồi dưỡng cho các em cần phải đi từ dạng đơn giản đến dạng phức tạp hơn
Để phát triển học sinh thành con người phát triển toàn diện thì ngoài kiến thức cơ bản giáo viên cần định hướng cho các em phát huy hết khả năng, biết sáng tạo và rèn luyện tính kiên trì không hấp tấp Biết yêu và quý trọng cái đẹp trong cuộc sống và biết tự hoàn thiện mình để sau này có thể đóng góp sức mình xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp hơn
2 KIẾN NGHỊ :
- Mỗi giáo viên phải tự giác,tích cực không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để năng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ để giảng dạy ngày càng tốt hơn
- Ngành giáo dục cần có kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên về chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên tiểu học để mỗi giáo viên ngày càng vững vàng về chuyên môn để dạy học đạt hiệu quả cao hơn